Đ: Ta có thể buông bỏ những thói quen. Giống như khi bạn có cảm giác tĩnh lặng, thật sự tĩnh lặng, thì giống như 1 khoảng lặng, dừng suy nghĩ về mọi thứ. Cách bạn ngừng suy nghĩ về mọi thứ nghĩa là cách bạn xem xét, nhìn nhận sự việc có thể được dừng lại. Đây giống như 1 cơ hội để reset, làm lại. Khi tất cả mọi khuynh hướng bắt đầu dừng lại trong thiền sâu, thì giống như 1 khoảng lặng, dừng lại các thói quen vẫn thường hiện diện nơi ta. Chúng bị dừng lại, sau đó ta khởi động tâm trở lại sau khi ra khỏi tầng thiền. Giống như mọi thứ đều mới mẻ. Những sáng kiến vĩ đại xuất hiện, 0 phải vào lúc bạn cứ suy nghĩ mãi về chúng rồi có ý hay. Khi bạn có thể ngưng lại, hãy mường tượng xem chuyện gì sẽ xảy ra? Nếu bạn dừng những suy nghĩ, nhận thức, nghĩ tưởng của mình lại, trở nên thật sự định tĩnh, vẫn có nhận biết nhưng có định, vậy thì khi tâm khởi động trở lại, bạn có cơ hội nhìn nhận vấn đề theo 1 cách khác, phá vỡ mọi khuôn mẫu thông thường. Vậy thì nhập tầng thiền là cách tốt nhất (để buông bỏ những thói quen xấu). Nhưng thậm chí là như vậy, khi tôi là nhà Sư trẻ, chúng tôi thấy có những lời giải thích của Đức Phật về việc tại sao những Sư lớn vào thời Đức Phật , có vị hay nhảy qua vũng nước. Câu trả lời là trong kiếp quá khứ , vị ấy tái sinh làm khỉ. Cho nên đôi khi có những đặc tính , thói quen kéo dài từ kiếp này sang kiếp khác. Nhưng những đặc tính này 0 quan trọng, 0 thể ngăn bạn Giác ngộ hoàn toàn.
H: Thưa Ajahn, có người nói cần phải có nhận thức, có tưởng (perception) mới cảm thấy yêu mến được ai đó (ý muốn nói là đã có nhân duyên, nghiệp nào đó với nhau trong quá khứ thì kiếp này mới yêu mến, có cảm tình được). con 0 biết cô ấy muốn nói về tình yêu dạng nào, nhưng chắc chắn là 0 cần phải có tưởng để có được tình yêu vô điều kiện. Vì tình yêu vô điều kiện thì 0 dựa trên bất cứ điều gì. Con tin rằng tình yêu vô điều kiện là bản chất thật của chúng ta, có thể gửi đến mọi chúng sinh mà 0 cần có nhận thức, nghiệp gì với họ. 0 biết con nghĩ vậy có đúng 0?
Đ: Bạn 0 cần nhờ tôi xác nhận là tưởng, nghiệp như vậy có đúng 0, mà hãy xem điều đó hoạt động nơi bạn thế nào. Tôi hay nói về 3 dạng tình yêu. Tôi nhớ là đã giảng điều này nhiều năm trước. Dạng tình yêu thứ nhất là 2 người yêu nhau. Tôi nhớ nhiều năm trước có đọc 1 bài báo nói về chất hoá học trong tình yêu. 2 người gặp nhau , thân họ bắt đầu tiết ra (mùi) chất pheromone đặc biệt, có thể ngửi thấy được, khiến cho chàng trai hay cô gái , dựa vào thiện cảm với mùi đó mà họ yêu. Họ 0 thật sự yêu đối phương mà yêu cảm giác/mùi đó của đối phương khi đứng gần. Rồi sau vài năm khi đã quen với mùi đó rồi thì đối phương 0 tạo được cảm giác hứng thú nơi bạn nữa. Nếu trong 2 năm này mà họ có con thì lại có những chất hóa học (mùi) khác được tiết ra và vì bạn có con nên họ yêu nhau theo kiểu 1 gia đình, kéo dài 20 năm hay 30 năm, nuôi con lớn lên.
Sau đó bạn sẽ chuyển sang dạng tình yêu thứ 2, tình yêu này 0 thật sự tạo ra em bé, hơi giống với tình yêu vô điều kiện, bao gồm cả tình bạn , biết rõ nhau , tin tưởng nhau, 1 dạng tình bạn sâu sắc, 1 dạng tình yêu khác biệt với dạng thứ 1, 0 có liên quan đến sinh sản. Đây là 1 kiểu tình bạn, tình nghĩa, thường là xuất hiện với 1 người mà bạn biết họ rất rõ. Nhưng tại sao lại với 1 người hay 1 loài nào đó? Người ta nói với tôi và tôi hiểu được , cũng có thể có liên quan đến bạn; bạn có thú cưng mà có khi bạn còn yêu hơn cả con người. Đây là 1 dạng tình yêu sâu sắc hơn.
Dạng tình yêu tốt nhất là tình yêu khi bạn vào thiền sâu (tức là đã vào được tầng thiền), từ này người ta hay dùng trong những trận đấu quần vợt. Khi bạn 0 có điểm nào thì họ gọi là ‘love’, giống như rỗng 0, 0 có gì. Từ này xuất phát từ tiếng Pháp là ‘œuf’, nghiã là quả trứng. Quả trứng tròn giống số 0. Cho nên khi bạn bắt đầu trận đấu tennis 30 - love, 40 – love. Ở đây love có nghĩa là 0, trống rỗng, zero. Với tôi đó là dạng tình yêu tốt nhất. Bạn thấy thế nào? Tôi là nhà Sư được 50 năm rồi, hơn 50 năm rồi, cho nên bạn đừng mong chờ điều gì đó lãng mạn từ 1 nhà Sư như tôi (mn cười). Tôi cố gắng tốt nhất để hỗ trợ các bạn, tuy nhiên với tôi thì 0 có gì, trống rỗng là dạng tình yêu tốt nhất, sự tự do nhất. Tình yêu vô điều kiện, chấp nhận vô điều kiện. Zero. Mà tôi phải cẩn thận khi chúc phúc lành cho bạn trong lễ cưới. Tôi 0 chỉ gọi cặp nhẫn cưới là cái còng vì tôi thấy rất giống , mà chiếc nhẫn cưới còn có hình tròn giống như số 0. Nếu bạn nào muốn làm lễ cưới thì đừng mời tôi chúc lành. Có lần tôi nói với cặp đôi làm đám cưới vì tôi quen biết với họ. Tôi nói hôn nhân giống như bộ bài. Bạn bắt đầu với 2 trái tim (2 cơ), kế đến là kim cương (con rô), kế đến nữa là cây côn (con chuồn), và cuối cùng là cái xẻng đào đất(con bích). Tôi chỉ kể chuyện này trong 1 đám cưới vì có người thách tôi (mn cười to). Hôm đó là đám cưới, là dịp vui, 0 nên quá nghiêm trọng và ai cũng cười. Ơn trời.
10:00
H: Chúng ta có thể dùng sự tự khẳng định tích cực , như là hàng ngày con đều tự nghĩ: ‘mình càng ngày càng thư giãn. Tâm mình có thể sớm ổn định , hơi thở đến với mình dễ dàng mà 0 cần cố gắng, gò ép…’?
Đ: Tại sao 0 chứ? Rất nhiều khi người ta nói: ‘Ồ họ là những thiền sinh tệ hại. Họ 0 thiền được. Họ đã cố gắng trong 1 thời gian dài’. Cho nên nếu bạn hỏi tôi về sự tự khẳng định tích cực, tôi 0 biết là bạn thực hành hay cố gắng thực hành thiền trong bao nhiêu năm và bạn chưa thấy được nimita hay chưa vào được tầng thiền. Tôi sẽ trả lời rằng:’ bạn đừng bao giờ nói là bạn 0 trải nghiệm nimita hay tầng thiền mà hãy nói là bạn CHƯA trải nghiệm được chúng vì có khi chúng sẽ xuất hiện vào lúc bất ngờ nhất’. Đây là phần thú vị nhất trong thiền khi bạn thật sự buông bỏ, buông bỏ hết. Bạn 0 trông chờ gì hết. Đó là lúc tuyệt vời nhất. Giống như con lừa, bạn đã đuổi theo củ cà rốt. Rồi bạn dừng lại. Đây là trải nghiệm của rất nhiều thiền sinh. Chính họ phải lấy làm ngạc nhiên. Họ thiền mà chẳng đi đến đâu, rồi chuyện gì xảy ra? Họ 0 cố gắng nữa. Khi 0 cố gắng nữa , 0 cố gắng chạy theo bất cứ điều gì thì mọi chuyện lại bắt đầu đến với bạn.
Rất thường khi, trong những buổi trình Pháp, bạn nói đã tham dự các khoá tu thiền trong bao nhiêu năm rồi, khoá thiền này cũng sắp kết thúc mà bạn chưa có được thành tựu gì, cứ bỏ đó đi (mn cười). Có những người đã làm như vậy và rồi họ lại có mọi thứ. Tôi đã kể cho các bạn nghe câu chuyện con lừa và củ cà rốt rồi, đó là 1 trong những câu chuyện hay nhất về việc thật sự buông xả, buông bỏ. Bạn thật sự có thể dừng lại. Bạn 0 thấy thất vọng, 0 cố gắng làm gì nữa, bạn chỉ dừng lại. Rồi những điều tuyệt vời lại đến với bạn. Thật sự là rất tuyệt vời. Đây là những điều mà tôi đã từng 0 tin. Bạn trải nghiệm được chúng. Bạn ngồi đó 0 làm gì và rồi Wow. Tâm bạn trở nên rõ ràng sáng suốt. Những điều tuyệt vời bắt đầu đến với bạn. Các bạn có tin vậy 0? Tôi đã từng 0 tin cho đến khi trải nghiệm được chúng. Đó là điều bạn phải làm. Khoá thiền này còn bao nhiêu ngày nữa là kết thúc nhỉ? Chỉ còn 1,5 ngày nữa thôi sao? Có vẻ như 0 đủ nhỉ? (mn cười) Vậy thì bạn nên buông bỏ. (Có người nói Thầy thêm 1 tuần nữa). Chúng ta sẽ 0 thêm 1 tuần nữa, làm vậy thì chỉ đẩy sự Giác Ngộ của bạn ra xa thêm 1 tuần nữa. Hãy buông bỏ ngay bây giờ. Về sự tự khẳng định tích cực, tại sao 0 chứ? Về mặt cơ bản thì đó là điều tôi đã làm khi quyết tâm, phát nguyện rằng: tôi sẽ 0 bị bệnh (trong vòng 1 năm). Và điều đó đã xảy ra. Thật 0 thể tin được nhưng đúng là đã xảy ra. Vậy thì: tại sao 0? Bạn có thể thực hiện sự tự khẳng định tích cực: ‘ Khoá tu thiền này sẽ kéo dài thêm 1 tuần nữa. Khoá tu thiền này sẽ kéo dài mãi mãi’. (mn cười).
H: Sau 1 thời thiền sâu, cảm nhận chỉ là sự trải nghiệm, chỉ có sự trải nghiệm, 0 có người trải nghiệm. Vậy phải chăng thì 3 điều sau: tôi, của tôi, bản ngã của tôi, tạm thời 0 có mặt lúc đó?
Đ: Hầu như là vậy. Nhưng đôi khi bạn có thể lừa dối chính mình: Chỉ có trải nghiệm, 0 có người trải nghiệm. Có khi cũng có 1 chút người trải nghiệm trong đó (cái tôi cũng còn 1 chút) mà bạn 0 nhận thấy. Còn nếu trong 1 thời thiền sâu, bạn biết 0 có người trải nghiệm là như thế nào thì lúc này tôi, của tôi, bản ngã của tôi sẽ biến mất. Cái tôi như là bản sắc của bạn, bạn tốt hay xấu như thế nào? bạn có thật sự là 1 cô Ni tu tốt/tệ 0, hay là 0 phải Ni? Tôi đã 0 muốn kể cho bạn nghe câu chuyện buồn cười này, nhưng các bạn có muốn nghe 0? Về lý do tại sao các cô Ni khó có đươc sự công nhận/tôn trọng. Là vì chuyện tụng Kinh. Trong kinh Rải Tâm Từ Metta. Bạn có nghe bao giờ chưa ? (Rải tâm từ đến) Bất kể chúng sinh nào , omiting none - 0 trừ bất kỳ ai (nhưng cũng có thể nghe ra là omitting Nun - ngoại trừ các cô Ni), let none deceive another – mong cho 0 có ai lừa dối nhau (có thể nghe ra là let nun deceive another – hãy để các cô Ni lừa dối nhau), let none through anger or ill will - đừng để ai giận dữ hay có ác ý (có thể nghe ra là let nun through anger or ill will – hãy để các cô Ni giận dữ và có ác ý với nhau) (mn cười to). Tôi nhớ có người đã chỉ ra cho tôi chuyện đó. Đó là chuyện vui về cách phát âm thôi.
Đặc tính của 1 người, cái tôi, của tôi, bản ngã của tôi là lý do bạn luôn tự đánh giá bản thân, so sánh với người khác. Tôi là người tốt nhất, tệ nhất, tôi ngang bằng với người ta. Khi bản ngã, cái tôi biến mất thì bạn 0 tự đánh giá mình. Cách dễ hơn để hiểu về ‘của tôi’ là : Bạn có cái gì, thật sự sở hữu cái gì? Cho nên khi cái chết đến, tôi 0 nói về vật chất mà nói về mặt tình cảm, cảm xúc, trí tuệ của bạn, khả năng thực hành thiền, những điều bạn yêu mến và quan tâm, bạn càng sở hữu nhiều , bạn có thực sự sở hữu chúng 0? Bạn 0 có quyền gì với chúng hết. Vậy thì khi ta buông bỏ được ‘cái của tôi’, điều đó thật tốt đẹp, thật tự do. Bạn còn muốn gì nữa? Cuối cùng là bản ngã, cái tôi. Đây là 1 ý niệm về mặt triết lý. Bạn thật sự là ai? Bản chất, điều cốt yếu của bạn là gì? Tóm lại là sau 1 thời thiền sâu, trải nghiệm về thời thiền đó , 0 có người trải nghiệm. Tại sao có trải nghiệm đó, cũng nên ngưng lại.
H: 1 câu hỏi rất hay về tầng thiền Jhana đã được nêu lên, thật ra thì khi vào tầng thiền, 1 vị trên đường bước vào Bậc Thánh Dự Lưu đã hoàn toàn buông bỏ được cái tôi. Nhưng Đức Phật đã có giảng 1 bài Kinh Maha Màlunkyà Sutta nói về việc từ bỏ 5 hạ phần kiết sử chỉ có thể được thông qua tầng thiền Jhana
Đ: 5 hạ phần kiết sử, đây là nói về bậc Bất Lai. Về Bậc Thánh Dự Lưu thì 0 cụ thể, nhất thiết là như vậy. Ở đây có 1 chút khó khăn xuất hiện vì có 1 thành ngữ trong tiếng Pali rằng nếu điều gì đó chắc chắn sẽ xảy ra, thì có khi trong quá khứ chuyện đó đã xảy ra rồi. Tôi lần đầu gặp chuyện này là do đọc trong Tạng Luật Vinaya: 1 nhà Sư 0 được giết hại người khác. Vậy nếu 1 nhà Sư đặt cái bẫy để bẫy người mà vị ấy 0 thích, và chắc chắn là để giết người này. Vì điều này là chắc chắn nên chắc chắn là vị ấy đã vi phạm giới luật.
Giống như khi còn nhỏ, trước khi xuất gia, tôi có xem phim. Nếu bạn làm 1 mafia nổi giận hay tương tự vậy, họ sẽ nói với bạn là: ‘mi bị chết’. Người ấy chưa chết, vẫn còn nói chuyện được, nhưng cái chết là chắc chắn có, theo như họ nói. Điều này cũng tương tự như thành ngữ trong tiếng Pali. Có 1 trường hợp lạ lùng nhất là về các vị Thánh Dự Lưu thời Đức Phật. Khi gần cuối đời của Ngài, có người muốn giết Ngài để chiếm lấy Tăng Đoàn. Là ông Devadatta (Đề Bà Đạt Đa) và vua Ajātasattu (A Xà Thế), 1 trong những việc họ làm là thuê sát thủ để giết Đức Phật.
Để bảo đảm là 0 ai truy vết ra được người đứng sau sự việc, họ cho 1 sát thủ biết Đức Phật sẽ ở đâu, bảo người này đến để giết Đức Phật. Rồi họ lại thuê 2 người sát thủ khác đi giết người sát thủ đầu tiên. Thuê 4 sát thủ giết 2 sát thủ. Thuê 8 sát thủ giết 4 sát thủ. Thuê 16 sát thủ giết 8 sát thủ. Làm như vậy để 0 ai truy vết ra kẻ đứng đầu chuyện này. Câu chuyện ghi trong Tạng Luật Vinaya là như vậy. Nhưng thực tế xảy ra thì khác. Hãy mường tượng bạn được trả tiền để đi giết Đức Phật. Khi người này đến gần chỗ Đức Phật, anh ta 0 thể ra tay vì Ngài thật là khả ái, hiền từ, dễ mến. 0 cách gì làm hại được 1 người như Đức Phật. Lạ như vậy đó.
Có 1 vd minh hoạ cho chuyện này. Có 1 con cáo ở 1 tu viện Phật Giáo tại Newbury. Tối nào nó cũng đến và có 1 vị Sư luôn cho nó đồ ăn. Tôi 0 nói tên để vị ấy 0 gặp rắc rối. Con cáo xinh đẹp, rất tuyệt vời. Làm sao mà bạn có thể làm hại 1 sinh vật như vậy? Nó còn trẻ và thích được cho ăn. Bạn 0 thích cho các con vật ăn sao? Chúng là thú vật hoang dã nhưng chúng luôn đến vào buổi tối và được vị Sư này cho 1 ít thức ăn. Làm như vậy là 0 hợp pháp vì loài cáo được xem là loài gây hại và những người nông dân ghét chúng. Khi thấy Sư ấy làm như vậy, tôi nghĩ:’ Ôi, con cáo mới xinh đẹp làm sao’. Chúng có bộ lông mềm mại có màu rất xinh đẹp. Bạn 0 thể làm hại hay giết chúng. Làm sao bạn có thể làm vậy được?
Tôi nhớ khi còn là thầy giáo dạy ở trường có 1 em học trò tôi dạy môn toán và vật lý. Em ấy cũng học môn khoa học. Thầy giáo nói môn sinh học cần có 1 con thỏ để mổ ra học về các bộ phận bên trong. Thầy hỏi ai có thể tìm cho lớp 1 con thỏ. Em này là con của 1 nông dân nên em mang con thỏ đến trường. Lỗi đầu tiên của em này là mang 1 con thỏ còn sống ra ngoài vào buổi sáng. Tất cả các em học sinh, tương đương với lớp 12 , đều chơi với con thỏ xinh đẹp này, vuốt ve nó và con thỏ rất ngoan. Thậm chí là thầy giáo dạy môn khoa học cũng 0 nỡ giết con thỏ đó. Nhưng rồi thầy buộc phải cho nó chết. Thầy nói với em này rằng em mang nó tới trường, vậy em giết nó giúp được 0? Em này là con nhà nông nên em giết con thỏ. Đến buổi chiều học môn vật lý, em ấy gặp tôi và nói:’ 0 ai thèm nói chuyện với em nữa’. Thậm chí là bạn gái của em này cũng chia tay với em luôn. Em ấy rất upset nói rằng em chỉ làm theo lời thầy giáo thôi mà. Bây giờ em bị mọi người cô lập, 0 ai thèm chơi với em nữa. 0 ai thích em cho nên em đến gặp thầy. Xin thầy chỉ cho em để em có lại bạn bè như cũ. Tôi thấy tội nghiệp cho con thỏ nhưng cũng tội nghiệp cho em này, em đã cố gắng làm tốt nhất trong khả năng. Sau đó tôi có nói chuyện với cô bạn gái chia tay với em. Cần cho em ấy 1 thời gian. Em ấy là người tốt. Tôi nói:’ mai mốt nếu gặp chuyện như vậy, thì hãy mang đến trường 1 con thỏ chết rồi. Đừng mang 1 con thỏ sống đến trường để mọi người chơi với nó và mến nó’ .Thậm chí cô bạn gái đã gọi em này là kẻ sát nhân.
Đó chỉ là 1 con thỏ thôi, huống chi đây là Đức Phật thật sự đang ngồi thiền. Rất hiền hoà. 0 cách gì mà làm hại Ngài được. Tên sát thủ đến gặp Đức Phật, đặt gươm xuống, nói cho Đức Phật biết mọi chuyện và xin sám hối. Ngài tha thứ và nói tên sát thủ đừng trở về bằng con đường cũ mà hãy đi đường khác vì có 2 tên sát thủ đang chờ sẵn. Tên sát thủ này đi đường khác trở về. 2 sát thủ kia chờ 0 được nên đến gặp Đức Phật và hỏi Ngài có thấy tên sát thủ nào 0. Đức Phật nói: ‘đừng làm như vậy’. Họ cũng 0 thể làm hại Ngài. Đức Phật giảng Pháp cho họ. Họ lắng nghe, xin sám hối và rời đi. Rồi tới 4 tên sát thủ, 8 tên sát thủ, 16 tên sát thủ.
Sau đó Đức Phật nói từng người trong số 31 sát thủ này đều trở thành Bậc Thánh Dự Lưu. Tôi mới nghĩ: ‘làm sao mà được như vậy nhỉ ?’ Họ chưa từng biết thiền là gì (0 có định). Pháp mà Đức Phật dạy cho họ chỉ là về lòng từ bi và tha thứ. Họ là sát thủ chuyên đi giết người nên cũng 0 giữ giới (0 có giới). Điều đó luôn làm tôi thắc mắc 0 yên cho đến khi tôi nhận ra: trên con đường Đạo của Phật Giáo , Bậc Thánh Dự Lưu có 2 phần. Đầu tiên là bước vào dòng Thánh, rồi sau đó thật sự đắc Đạo, sau đó là đắc Thánh Quả Dự Lưu. Trong Kinh văn Pali, có khi người ta gộp chung những phần này lại vì khi 1 vị bước vào dòng Thánh Dự Lưu rồi đi trên con đường Đạo thì 0 thể chết trước khi đạt Thánh Quả Dự Lưu (Đạo Quả liền kề). Thậm chí có thể nói rằng cho dù Đại Kiếp trái đất sắp kết thúc, vũ trụ sắp bị hoại, 1 vị đắc Đạo Dự Lưu mà chưa đắc Quả Dự Lưu thì vũ trụ cũng phải chờ vị ấy đắc xong rồi mới hoại. 0 thể hoại khi vị ấy chưa hiểu rốt ráo về vô ngã và trở thành bậc Thánh Dự Lưu.
Vì vậy mà người ta thắc mắc: ‘làm sao mà 1 người sát thủ lại trở thành bậc đắc Thánh Đạo Dự Lưu được?’ Có khi điều đó là 0 thể. Họ là những người thật sự xấu nhưng bạn hãy mường tượng họ đến trước mặt Đức Phật. Đức Phật giảng dạy cho họ và họ có được rất nhiều tín tâm. Họ buông bỏ hết những điều xấu xa tội lỗi đang làm và trở thành người tốt hơn rất nhiều. Kết quả là họ bắt đầu thực hành, niềm cảm hứng, động lực mà họ có được khi đứng trước mặt Đức Phật đủ sức hướng dẫn họ đi đến cuối chặng đường trở thành Bậc Thánh Dự Lưu. Bạn hiểu vấn đề chứ ? Hiểu à? Cám ơn các bạn đã rất tử tế từ bi với tôi.
Có trường hợp bạn được truyền cảm hứng và điều đó thay đổi nhiều điều trong cuộc đời bạn. Có 1 câu chuyện được nêu trong 1 quyển sách mà tôi viết về 7 nhà Sư thiền định trong hang động. 1 hang động tốt ở 1 nơi xa xôi vắng vẻ và yên tĩnh. Tôi sẽ đặt câu hỏi với bạn về chuyện này. Vậy thì các bạn hãy lắng nghe cẩn thận. Có 7 nhà Sư gồm Sư Cả, em của Sư Cả, bạn thân của Sư Cả, người thứ tư là 1 người hay kình chống với Sư Cả. Họ 0 bao giờ hoà thuận với nhau. Họ 0 bao giờ bạo lực đánh nhau nhưng 0 ưa nhau. Vị thứ 5 là nhà Sư rất già, có thể chết bất cứ lúc nào. Vị thứ 6 là 1 nhà Sư ốm yếu bệnh hoạn, người ta 0 chắc là vị Sư già hay Sư yếu bệnh này sẽ chết trước. Vị thứ 7 là 1 vị Sư 0 làm được việc gì. Khi tụng Kinh thì vị này luôn trật nhịp và quên lời Kinh. Khi thiền thì vị này ngủ gật. Nhưng mà như vậy thì cũng chưa phải là tệ. Vị ấy bắt đầu ngáy khi những người khác đang cố gắng vào được tầng thiền. Vị ấy 0 làm được việc gì nhưng vẫn cứ ở đó tu.
Rồi có bọn đầu trộm đuôi cướp tìm ra hang động đó trong rừng. Chúng thấy đây thật sự là 1 phát hiện tuyệt vời, có thể dùng làm đại bản doanh. Khi thực hiện xong các phi vụ, chúng có thể quay trở về đây để ẩn náu chờ cho mọi chuyện lắng xuống, có thể cất giấu những món hàng mà chúng lấy được. 1 nơi quá tuyệt vời. Chỉ có 1 rắc rối là các nhà Sư đã vào đó ở trước rồi. Bọn chúng họp lại với nhau và nói: ‘chúng ta chỉ có 1 cách là giết mấy ông Sư để họ 0 tiết lộ cho mọi người biết vị trí của hang động này’. Sư Cả là người giỏi giao tiếp. Vị ấy thuyết phục bọn cướp:’ các vị xem, chúng tôi sẽ 0 nói gì với ai đâu’ – ‘ Làm sao tin các ông được?’ – ‘Chúng tôi sẽ hy sinh 1 người, các vị có thể cắt đầu hay làm bất cứ gì để các vị thấy là chúng tôi nói thật. Rồi các vị để những người còn lại ra đi. Chúng tôi 0 tiết lộ chỗ cái hang này cho ai biết đâu’. Sư Cả đã thuyết phục được bọn cướp làm theo cách đó. ‘ OK, 1 người trong số các Sư phải chết để cho thấy rằng chúng tôi nói là làm. Vậy thì các Sư sẽ 0 dám nói cho ai biết chỗ hang động này’.
Và vị Sư Cả phải chọn ra 1 người chịu chết để những vị còn lại được thả tự do. Bạn nào đã biết câu chuyện này rồi thì nhớ giữ im lặng nha (mn cười). Với những bạn nào chưa nghe câu chuyện thì bây giờ tôi hỏi các bạn: giả sử bạn là vị Sư Cả, hay Ni Trưởng với 6 cô Ni khác trong hang động, bạn sẽ chọn ai? Để tôi đọc lại danh sách của 7 vị Sư cho các bạn nghe: Có 7 nhà Sư gồm Sư Cả, em của Sư Cả hay giúp đỡ người khác, bạn thân của Sư Cả sẵn sàng làm mọi việc vì Sư Cả, người hay kình chống gây rắc rối cho Sư Cả. 1 nhà Sư rất già sắp chết. 1 nhà Sư ốm yếu bệnh hoạn nếu chết thì 0 còn đau khổ nữa. Và 1 vị Sư cả đời 0 làm được việc gì cho xong.
Nếu bạn là người đứng đầu nhóm đó, bạn sẽ hy sinh ai? Ai chọn hy sinh Sư Cả? Xin giơ tay lên. Hãy kiên vững với niềm tin của bạn. À, có 3 bạn chọn hy sinh Sư Cả. Cám ơn các bạn, nhưng mà rất tiếc là sai rồi. (cười).
Ai chọn hy sinh người em của Sư Cả? Tình anh em thân thiết. Có 1 người giơ tay.
Ai chọn người bạn thân thiết của Sư Cả? 0 có ai.
Ai chọn người đối đầu hay kình chống Sư Cả? (mn cười to)
Ai chọn vị Sư già? Có 3 người giơ tay.
Ai chọn vị Sư yếu bệnh? Có 2 người giơ tay.
Vậy còn vị Sư 0 làm được việc gì thì sao? (mn lại cười to)
Vị Sư Cả nói với bọn cướp rằng vị ấy 0 thể chọn ai. Tình thương mà vị ấy dành cho em của mình cũng giống như tình thương vị ấy với bạn thân, với vị Sư hay kình chống, hay các vị khác… 0 hơn 0 kém, Sư Cả 0 hề giả tạo mà thật sự yêu mến vị Sư hay kình chống và cả vị Sư yếu bệnh, vị Sư già cho dù là họ sắp chết rồi, với cả vị Sư 0 làm được việc gì. Vị ấy có tình yêu thương vô điều kiện, bình đẳng với tất cả. Cuối cùng là tình yêu thương của vị ấy với bản thân mình cũng ngang bằng, 0 hơn 0 kém so với tình yêu thương những người khác.
Đây là câu chuyện phóng tác từ câu chuyện của vị Trưởng Lão Talaputa. Kết quả là bọn cướp rất ấn tượng với chuyện này. Chúng chưa bao giờ nghe được 1 câu chuyện nhân văn tử tế đến vậy. Chính là tâm không phân biệt với bản thân và tất cả mọi người. Và bọn cướp thả tự do cho tất cả. Hơn thế nữa, ½ bọn cướp trở thành nhà Sư, ½ còn lại trở về quê và làm công việc lương thiện. Khi đọc câu chuyện này, tôi 0 chỉ là cười phá lên mà còn được truyền cảm hứng và niềm cảm hứng giúp thay đổi cuộc đời con người. Với những người xấu, bạn đừng nói với họ rằng những điều khủng khiếp tệ hại sẽ xảy ra nếu 0 chịu hoán cải. Bạn cho họ thấy 1 cách nhìn cuộc đời này tốt đẹp hơn nhiều và rồi họ thay đổi. Đó là câu chuyện về 7 nhà Sư với lòng thương yêu bình đẳng. Bọn cướp nhận ra tại sao vị Sư Cả 0 thể giết bất kỳ ai.
Quay lại chuyện bậc Thánh Dự Lưu, đầu tiên là bỏ 5 hạ phần kiết sử là thân kiến, hoài nghi, tham , sân và giới cấm thủ, như là việc tụng kinh, cho rằng chỉ cần tụng kinh là có thể vượt qua được 5 chướng ngại (triền cái). Việc tụng Kinh là tốt, có thể truyền cảm hứng cho bạn nhưng chúng ta cần làm nhiều hơn thế để dẹp bỏ được các kiết sử (phiền não). Các bạn hiểu chứ? Hy vọng là bạn thích câu chuyện 7 nhà Sư và bọn cướp.
Trong câu chuyện của Trưởng Lão Talaputa, bọn cướp muốn giết vị ấy nhưng vị ấy 0 sợ hãi. Tên cầm đầu bọn cướp nói rằng đây là lần đầu tiên hắn thấy 1 người 0 sợ hãi khi bị giết. Tại sao lại như vậy? Và chúng được truyền cảm hứng, thấy cảm động.
39:17
H: Con hiểu cảm giác đau đớn là vô ngã. Con biết rằng 95% cảm giác đau là đến từ tinh thần, chỉ có 5% là đau thể lý, nơi thân. Ngay cả tâm ta cũng cảm thấy như vậy. Nhưng vì 5 uẩn là 1 tiến trình (có liên kết với nhau) . Làm sao có thể tách rời khỏi 5% nỗi đau này luôn? Có phải vì khi có tâm thì sẽ có đối tượng/ cảnh của tâm? Xin cảm ơn Thầy.
Đ: Tôi 0 hiểu hết ý trong câu hỏi của bạn. Ở đây có 2 điều: Bạn nói khi có ý thức của tâm thì luôn có cảnh của tâm>> 0 thể nào có tâm thức mà 0 có cảnh. Các giác quan khác cũng vậy. Đức Phật nói rằng để có bất thức nào trong 6 thức (nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức) thì cần phải có cảnh (vd có thị giác, có cảnh sắc, mới có nhãn thức, mới thấy được), chúng nương vào nhau. Thiếu 1 cái thì 0 thành (vd như có mắt nhìn mà 0 có cảnh hoặc có cảnh mà 0 có mắt nhìn thì 0 thấy được). Nói cách khác, cần có cảnh/đối tượng và tâm bắt cảnh thì mới có trải nghiệm.
Về cảm giác đau là vô ngã : đúng là chúng vô ngã, tuy nhiên, về nỗi đau tinh thần và nỗi đau thể lý, khi bạn bị đau, bị nhức đầu, gãy xương ở đâu đó hay bị sốt chẳng hạn thì nỗi đau đó là gì? Chúng ta có phần thể lý và phần cảm xúc. Tâm kiểu như nghĩ rằng: tôi 0 muốn bị chuyện này. Tại sao lại xảy ra với tôi? Những phản ứng với chuyện đau đó. Thật ra nỗi đau nơi tinh thần chiếm phần lớn hơn. Vd như lần đó tôi bị nhức răng. Đó là lần đầu tiên tôi bị nhức răng đến như vậy, giống như cả hàm răng bị nổ tung vì đau đớn chứ 0 phải là nhức răng thông thường. Tôi 0 thể nào làm gì cho hết nhức răng. Vậy là tôi nói: ’buông bỏ đi’. Lần đầu tiên tôi thực hành sự buông bỏ và cơn đau răng biến mất. Lúc này 0 chỉ là vượt qua nỗi đau về mặt tinh thần mà cơn đau răng thật sự biến mất và tôi cảm thấy vui mừng hoan hỷ.
Cho nên 1 khi bạn thực hành sự buông xả (cơn đau) về mặt thể lý thì hầu hết cả cơn đau biến mất vì nỗi đau thể lý biến mất nên nỗi đau về mặt cảm xúc, tính thần cũng 0 còn. Về những bậc Arahant đã Giác Ngộ, các vị ấy cảm thọ nỗi đau về thể lý nhưng nỗi đau này rất nhỏ vì 0 có nỗi đau tinh thần. Vậy thì bây giờ các bạn đang có nỗi đau về tinh thần hay thể lý? (mn cười)
H: Thưa Ajahn, con thấy rất nhiều hình và tượng Đức Phật thủ ấn (mudra gesture). Đức Phật có bao giờ nói về việc này để thêm vào trong việc thiền định 0, hay Đức Phật có nói Ngài yêu thích điều nào hơn 0?
Đ: Có rất nhiều tượng Phật như vậy. 1 kiểu là Phật giơ bàn tay (như để chào) thế này. Vậy thì các ông cảnh sát hay thủ ấn kiểu bắt chéo tay, hay các cầu thủ cũng vậy (mn cười). Có khi là có ý nghĩa gì đó (chứ 0 phải thủ ấn) như tượng Phật ở trên cao đàng kia; Đức Phật chạm tay xuống đất. Là về tích chuyện khi Mara đến gặp Đức Phật đang ngồi dưới gốc Bồ Đề và nói: ‘ Ông 0 được quyền ngồi đây. Đây là nơi thánh thiêng’. Đức Phật đã chạm tay xuống đất để chứng minh rằng Ngài có quyền đó, Ngài là Đức Phật đang ngồi nơi đó, như là lời khiển trách với Mara. Còn tượng Phật dưới cùng đàng kia có con rắn che phía trên Đức Phật, đó là tượng Đức Phật ngồi thiền. Đó là 1 trong những tượng Phật được yêu mến nhất. Còn những tượng Phật khác diễn tả khi Phật giảng Pháp (mà người ta tưởng là thủ ấn). Và có điều này cũng quan trọng: khi bạn nhìn phía trên đỉnh đầu của tượng Phật, 1 bức tượng đàng kia có hình ngọn lửa phát ra.
Ở đây khi chúng tôi bắt đầu xây dựng tu viện Bodhinyana, ở Chánh điện, thì chúng tôi được tự do thiết kế tượng Phật theo ý mình. Chúng tôi 0 muốn làm hình ngọn lửa phát ra từ đỉnh đầu Đức Phật, như vậy lạ lắm. Chúng tôi muốn làm 1 tượng Phật với đầu tròn như ngoài thực tế thì được những nhà điêu khắc Thái Lan nhắc nhở rằng phải có gì đó trên đỉnh đầu tượng Đức Phật như là 1 khối tròn trên đỉnh đầu để giới nghệ thuật ngầm hiểu rằng đó là tượng Đức Phật chứ 0 phải là vị nào khác. Người ta 0 yêu cầu tượng Đức Phật phải trông như thế nào nhưng phải làm sao cho phân biệt được với hình tượng của các vị khác.
Thậm chí là khi các bạn vào Chánh điện của chúng tôi thì sẽ thấy tượng Phật quay mặt về hướng khác. Theo truyền thống thì tượng Phật quay về hướng đông. Còn ở Chánh điện thì tượng Phật quay về hướng Tây Tây Bắc. Ban đầu khi đặt tượng ở đó, nhiều vị đệ tử người Thái có ý kiến, nhưng họ 0 muốn nói trực tiếp với Ajahn Jakaro mà họ chờ đến khi có những Sư lớn từ chùa Wat Pah Pong sang thăm thì họ nói với vị ấy. Tôi nhớ là có nghe cuộc nói chuyện của 2 vị này, rằng các Sư phương Tây 0 biết mình đang làm gì. Họ xây Chánh điện thì đẹp nhưng lại đặt tượng Phật sai hướng. Vị Sư nói: ‘ Vâng, người ta có ý kiến như vậy, nhưng tượng Đức Phật quay mặt về hướng đó được bao lâu rồi? ‘ – ‘ Được khoảng 1 năm, từ khi Chánh điện được xây. Nếu Đức Phật 0 thích hướng đó thì Ngài đã tự quay sang hướng khác rồi’ – ‘Sadhu Sadhu Sadhu’. Và chuyện tranh cãi đến đó là hết. (mn cười)
Thậm chí là ở đây, Jhana Grove, ở ngay cổng vào bạn thấy có 2 con sư tử phải 0? Là do tổ chức Ehipassiko ở Indonesia cúng dường. Khi đến đây để xem, họ nói: ‘ các Sư phương Tây đặt ngược tượng 2 con sư tử rồi. Con bên trái đáng ra phải đặt bên phải, con bên phải đáng ra phải đặt bên trái mới đúng’. Tôi mới nói: ‘ Thưa ông, nước Úc nằm ở nam bán cầu nên nó ngược lại’. Tôi 0 di chuyển tượng được vì người ta gắn xi măng rồi và chúng cứ ở đó. Các Sư lớn có khi phải dùng chiêu giải quyết vấn đề như vậy. (mn cười)
48:45
H: Thưa Ajahn, xin Thầy nói rõ thêm về việc khéo sử dụng năng lượng của sân giận, là 1 cảm xúc tự nhiên.
Đ: Tôi 0 thể. Sân giận 0 phải lúc nào cũng là cảm xúc tự nhiên mà đó là 1 cảm xúc phổ biến, thường thấy. Bạn chưa từng thấy ai 0 bao giờ nổi giận sao? Đức Phật là 1 vị như vậy. Tôi cũng nhớ có 1 vị Sư kia kể chuyện vị ấy bị ngược đãi, vị ấy nghĩ nếu mình tỏ ra có chút nào sân giận thì mình là người bị thua rồi. Đó cũng chính là điều Đức Phật dạy. Tôi cũng từng thấy có những người làm được như vậy. Đức Phật dạy: ‘Nếu con bị ai đó hành hạ,lấy cưa cưa tay hay chân của con, nếu con tỏ ra chút nào giận dữ sân hận với những kẻ hành hạ con thì con 0 phải là đệ tử đúng nghĩa của Ta’. Đức Phật dạy như vậy. Khi đọc được điều này, tôi nghĩ:’ Oh, 0 biết mình có làm được như vậy 0 nữa.’ Các bạn có làm được như vậy 0? Đó là 1 cách tuyệt vời để kiểm tra xem 1 người có thiền tốt hay 0. Bạn hãy lên đây, để tôi lấy cái cưa! (mn cười) Nhưng sức mạnh của điều này rất mạnh mẽ. Khi bạn nghe có 1 ai đó có thể thật sự làm được như vậy. Làm sao làm được như vậy? Cơn đau là cơn đau, còn sự sân giận thì hướng đến chỗ muốn kẻ làm điều đó phải bị đau khổ. Phán xét họ tại sao họ lại làm như vậy. Điều này làm cho nỗi đau trầm trọng thêm.
H: có khi nào Thầy gặp chuyện mà 0 sân giận 0?
Đ: Ai hỏi câu này vậy? (mn cười). Tôi nhớ là lần sân giận của tôi cách đây lâu lắm rồi. Lần đó tôi thật sự là giận. Lúc đó tôi đã là nhà Sư. Tôi biết có 1 chỗ lý tưởng tuyệt vời ở trên núi vùng đông bắc Thái Lan. Nơi đó có 1 hồ nước tuyệt đẹp, có nhiều con thú hoang dã ở đó. 1 ngày nọ dân làng quyết định đốt chỗ rừng đó để khai hoang lấy đất trồng cây lương thực. Họ đốt rừng và nhiều con thú hoang phải khốn khổ. Đó là 1 nơi xinh đẹp , là khu rừng rậm nguyên sinh cuối cùng ở tận cuối vùng đông bắc Thái Lan. Tôi nhớ là ở khu rừng rậm này , bên ngoài rừng thì nóng nhưng khi đi vào trong rừng thì luôn có mùi hương thơm vì có hoa hoặc các loại cây toả hương. Trên đường đi bạn có thể thấy cả phân voi và phân cọp. 1 vạt rừng nhỏ rất sinh động, rất tuyệt vời. Rồi con người xâm chiếm chỗ đó. Nhà nước đã cho người bên kiểm lâm cố gắng trông coi bảo vệ khu rừng. 1 buổi tối, lửa cháy. Bạn biết là do dân làng làm. Họ thừa nhận là làm chuyện đó.
Những người bên kiểm lâm được cử trông coi khu rừng thì đang say rượu. Họ (cố ý)uống rượu say, để cho mọi chuyện diễn ra. Điều này làm tôi nổi giận. Và tôi nghĩ tôi sẽ 0 bao giờ nổi giận nữa. Sáng hôm sau tôi rời khỏi khu rừng. Thật là đáng tiếc. Nơi này đẹp tuyệt vời có nhiều hang động ngầm dưới đất và có cả thác nước ngầm trong hang động nữa. Nơi đó thật xinh đẹp. Ngay lập tức tôi buông bỏ sự giận dữ. Giữ sự giận dữ là 0 đáng. Nhưng tại sao họ lại phá huỷ 1 khu rừng và làm tổn thương rất nhiều con thú hoang dã xinh đẹp như vậy chứ? Tôi 0 sử dụng năng lượng của cơn giận. 0 dùng nó 1 cách khéo léo.
H: Con nghe nói Ajahn Chah đã khéo dùng năng lượng của cơn giận; Ngài la mắng những người công nhân (với 1 mục đích nào đó). Thầy có biết chuyện đó 0?
Đ: 0, tôi 0 biết chuyện Ngài ấy la mắng những người công nhân. Tôi chỉ nhớ chuyện trước khi tôi đến gặp Thầy Ajahn Chah. Có 1 chú sadi rất rất khó dạy khó bảo. Ngày nọ Ajahn Chah đánh chú 1 cái. Sau khi đánh chú thì Ajahn Chah ở trong cốc (ngồi thiền), 0 ra ngoài trong 2, 3 ngày. Ngài thấy mình đã sai lỗi và Ngài ngồi thiền, vào thiền sâu để 0 bao giờ lập lại chuyện đó nữa. Tôi 0 bao giờ thấy Ngài nổi giận. Chưa bao giờ.
Ajahn Maha Bua thì tôi biết có lần nổi giận. Vị này có nhiều đệ tử và Ngài khéo dùng đây như 1 phương tiện để họ chịu suy tư chiêm nghiệm hơn. Khi thấy như vậy, tôi nghĩ giống như Ngài nổi giận với tôi. Đó 0 phải là phương tiện giáo huấn tốt. Cho dù là khi đó bạn chỉ tỏ ra như vậy thôi thì cũng 0 tốt. 0 nên dùng cách như vậy để bảo người ta sống tốt, làm 1 người tốt. Làm như vậy chỉ thổi bùng sự giận dữ. Bạn có thấy như vậy 0?
H: Sáng nay Thầy giảng thật tuyệt vời. Con đường đi đến Giác Ngộ có đỉa và kiến hay 0 ạ? (tức là có khó khăn rắc rối 0)
Đ: Tất nhiên rồi. Đỉa và kiến. Tôi biết có nhiều kiến trên con đường đi đến Giác ngộ. Ở đây có tới 60 (con kiến tức người tham dự)
H: Luật ở Bang Tây Úc công nhận những người chuyển đổi giới tính có đăng ký hợp pháp. Thầy sẽ làm gì nếu có 1 người chuyển giới tính sang nam xin xuất gia làm nhà Sư, hay 1 người chuyển giới tính sang nữ xin xuất gia làm Ni? Nếu theo luật thì họ có quyền đó. Đức Phật dạy thế nào về chuyện này?
Đ: Nếu cấp quyền cho họ làm điều sai trái thì không hợp pháp , còn thì tất nhiên là bạn hỗ trợ họ. Bạn làm những điều có thể trong khả năng để bảo đảm họ có cơ hội trở thành Tăng hay Ni. Về cơ bản thì chuyện này đã có xảy ra nhưng chỉ trong 1 thời gian ngắn. Trong lễ thọ giới xuất gia, bạn sẽ hỏi họ , 1 trong những câu đó là : bạn có phải là nam/nữ 0? Cộng đồng quanh bạn/bạn cảm nhận về đặc điểm nhận dạng (giới tính) của bạn là gì? Chúng tôi đã hỏi những câu như vậy từ nhiều nhiều năm trước.
Có 1 chuyện lạ này nhưng đã thực sự xảy ra (thời Đức Phật). Có 1 người nam đã chuyển thành nữ 0 do can thiệp phẫu thuật hay bất cứ gì, mà chuyển thành nữ ngay lập tức. Tôi thấy khá lạ nhưng trong y khoa thì chuyện này vẫn có xảy ra mà rất hiếm. Người ta hỏi Đức Phật là chuyện gì xảy ra vậy. Vị đó là 1 nhà Sư rồi chuyển thành phụ nữ. Và lúc đó vị này chuyển sang Ni đoàn để tu, 0 cần phải thọ giới lại. Còn khi chuyển giới tính trở lại thành nam thì vị ấy chuyển từ Ni đoàn sang Tăng đoàn, tu như 1 vị Tỳ Kheo. Điều thú vị về chuyện này là vị ấy nói rằng vị ấy đã từng là nam và làm cha, là nữ và làm mẹ trong cùng kiếp sống đó (do mạo phạm đến 1 vị Arahant mà vị ấy 0 biết là Arahant, khi là người nam, vị ấy thấy 1 vị Arahant nam đẹp trai quá nên ao ước bất chính nên thành nữ. Sau này đi sám hối với vị Arahant ấy thì được chuyển trở lại làm nam). Vị ấy nói mình luyến ái những đứa con mà vị ấy làm mẹ nhiều hơn những người con mà vị ấy làm cha. Tôi thấy điều này thật thú vị. Chuyện này xảy ra trên 1 con người. Tại sao? trong Kinh nói rằng như người mẹ chỉ có 1 người con duy nhất, người mẹ ấy sẵn sàng hy sinh vì con mình. Người cha cũng sẵn sàng hy sinh cho con mình nhưng người mẹ luyến ái con mình có phần đậm sâu hơn. Tôi có giả định quá nhiều 0?
59:20
H: Thưa Ajahn, con chưa xuống tóc nhưng khoá tu thiền này khiến con khó lòng mà trở về nhà với chồng của con. Xin Thầy cho lời khuyên.
Đ: Có khi bạn sống rất tốt với chồng của mình. Tôi 0 biết bạn bao nhiêu tuổi nhưng đã có những trường hợp như vậy rồi. Trong Kinh văn có nói đến trường hợp 1 vị tên là Ugga đắc Thánh Quả Bất Lai. Trước đó vị ấy có 3 người vợ. Vị ấy nói với họ rằng bây giờ vị ấy 0 sống đời sống gia đình nữa mà sẽ xuất gia làm Tỳ Kheo. Các cô vợ có thể trở về với cha mẹ mình, lấy chồng khác hay là xuất là làm Tỳ Kheo Ni, vị ấy sẽ cung cấp tài chính cho họ.
Vậy thì bạn hãy nói chuyện với chồng của mình. Cũng có chút khó khăn nhưng nếu bạn có đủ phước duyên, có trí tuệ hiểu biết về thế gian này (là vô thường) và có thiền định mạnh mẽ thì bạn đời của bạn có thể thấu hiểu được. Bạn kết hôn thì 0 chỉ là về mặt tính dục mà trong đó cũng có sự đồng điệu thấu hiểu. Khi sống với nhau 1 thời gian thì chồng bạn sẽ cảm nhận được trí tuệ của bạn và được truyền cảm hứng bởi lý tưởng của bạn cho nên cuối cùng sẽ đồng ý cho bạn sống đúng với lý tưởng của mình. Có những cô Ni đã từng lập gia đình, sống 1 thời gian rồi sau đó người chồng cảm nhận được vợ mình 0 thiết tha với đời sống thế tục nữa nên đồng ý để cô ấy xuất gia.
H: Sau khi ghé thăm hang động chỗ Thầy ở, thì con quên đi 7 kỳ quan thế giới mà chỉ biết trên thế giới này có 1 kỳ quan là hang động của Thầy Ajahn Brahm.
Đ: Ồ tốt quá. Cám ơn bạn. Khi tôi vào bên trong thì 0 bật đèn nên 0 thấy cái hang động ấy thế nào. Tôi thấy nó tốt đẹp và tối. Hang động này là do các Sư xây lên nên các Sư biết rõ hang động này nên xây như thế nào, trông như thế nào. Nó được thiết kế rất kỹ. Cho dù là đóng cửa lại thì vẫn có luồng không khí lưu thông từ dưới đi lên và ra ngoài thông qua tượng Phật. Lần đầu tiên khi vào hang động này tôi nghĩ 0 biết có bị ngộp 0, nên tôi thắp 1 ngọn nến nhỏ. Luôn có luồng không khí lưu thông nhưng 0 mạnh thành 1 luồng gió, 0 gây tiếng ồn. Rất tốt cho sức khoẻ.
H: Trong lễ kỷ niệm 50 năm xuất gia của Thầy , Ajahn Brahmali có hỏi rằng với Thầy thì Đức Phật hay Ajahn Chah quan trọng hơn và Thầy trả lời là Ajahn Chah. Xin Thầy giải thích tại sao lại nói như vậy.
Đ: Lý do là tôi được truyền cảm hứng từ Đức Phật nhưng tôi 0 sống cùng thời với Đức Phật và 0 có những trải nghiệm trực tiếp với Ngài. Còn Ajahn Chah thì tôi theo học, nghe Thầy giảng dạy, nhìn thấy Thầy trong nhiều năm. Có khi người ta hỏi Ajahn Chah có phải là bậc Giác Ngộ 0. Có khi người ta nói: với vị đã Giác Ngộ thì bạn 0 thấy hay biết họ và đừng bao giờ thử họ. Tôi đã sống với Thầy trong 1 thời gian dài. Có những trải nghiệm nho nhỏ mà tôi nhận biết: Thầy có thể đọc được tâm của tôi và nói: Brahmavamso, tại sao? Trong Kinh văn 0 có nói đến chuyện này. Rồi Thầy cho tôi 1 lời khuyên đầy quyền năng và hàm chứa Chánh Pháp: ‘0 có gì cả’. Trí tuệ đó thật sự truyền cảm hứng cho tôi.
Hơn thế nữa, có những người muốn làm cho Thầy bực mình, phiền não. Có 1 thiền sư Zen đến gặp, muốn thử Thầy, cứ lâu lâu lại đặt câu hỏi rồi lại tự đập đầu thật mạnh xuống bàn. Ajahn Chah cứ bình thản ngồi yên đó. Thầy có những cách xử lý rất khôn ngoan, có trí.
Có 1 cô bị loạn trí, người ta nói là bị phi nhân ám. Cô ấy luôn sùi bọt mép và nói những lời thô tục với Ajahn Chah. Dân làng tin rằng Ajahn Chah có thể giúp được nên họ mang cô đến chùa. Thầy nói các vị Sadi đào 1 cái hố lớn và nấu thật nhiều nước sôi. Lúc đó chúng tôi 0 biết Ajahn Chah định làm gì. Thầy nói cái hố này chưa đủ lớn, hãy đào cho cái hố lớn thêm, nấu thêm nhiều nước sôi nữa. Rồi Thầy nói cho mọi người biết là sẽ làm gì. Người ta mang cô này đến, cô đang lên cơn phải có nhiều người giữ lại mới được. Thầy nói: ’phi nhân đang ám cô này thật sự rất nguy hiểm. Chỉ còn cách là ném cô này xuống hố, đổ đầy nước sôi xuống rồi chôn sống’. Ajahn Chah nói như vậy đó. Tôi mới nghĩ:’ Thầy làm vậy thật sao?’ Dân làng cũng nghĩ là Thầy sẽ làm thật. (Phi nhân đang ám)Cô này cũng nghĩ như vậy. Hãy tưởng tượng bạn đang lên cơn rồi nghe người mà bạn tin tưởng nói rằng sẽ ném bạn xuống hố đổ nước sôi và chôn sống. Thật đáng sợ. Kỳ diệu thay, cô ấy nhanh chóng tỉnh lại, 0 còn nói năng lung tung thô tục nữa rồi cô ấy rất mệt mỏi. Cô đảnh lễ Ajahn Chah và sau khi Thầy truyền 5 giới thì cô về nhà. Chuyện đến đây là hết.
Tôi luôn nói rằng đây là sự khôn ngoan khéo léo, và có hiệu quả. 1 chuyện khác Ajahn Chah làm khiến tôi tăng tín tâm nơi Thầy hơn nữa. Có 1 vị thiếu tướng quân đội đến thăm Thầy. Ở Thái Lan thì quân đội có quyền rất lớn. Vị thiếu tướng này đến cùng 1 nhóm vài tướng khác và các tư lệnh xin Ajahn Chah ban phúc lành. Rồi họ xin nước Thánh. Ajahn Chah 0 cho ai nước Thánh hết nhưng họ cứ nài nỉ. Họ nói đang phục vụ đất nước và đang gặp nguy hiểm. Vậy là Ajahn Chah đã có 1 ngoại lệ. Nếu 0 cho nước Thánh cho vị thiếu tướng quyền lực này thì sẽ có rắc rối lớn. Thầy bảo vị tướng đó bước đến, cúi đầu xuống. Vị thiếu tướng quyền lực mặc quân phục và đoàn tuỳ tùng phía sau có đeo súng, vị ấy cúi đầu xuống và Ajahn Chah phun nước bọt lên đầu vị ấy (mn cười). Thấy như vậy tôi nghĩ: ‘0 nên đùa với vị thiếu tướng quyền lực này chứ’. Sau đó Thầy còn lấy tay xoa lên đầu vị ấy cho thấm đều. Tôi nghĩ chắc là xong đời Thầy rồi. Tôi thấy rõ ràng như vậy. Ajahn Chah nói: ‘đây là nước Thánh rất đặc biệt xuất phát từ miệng của Thầy . Thầy hiếm khi ban cho ai loại này lắm’. Và họ thì Sadhu Sadhu Sadhu. Vị tướng đó rời đi trong niềm hoan hỷ. Tôi đã cầu cho mọi chuyện được may mắn suông sẻ nhưng 0 ngờ Thầy lại rất khôn ngoan trí tuệ giải quyết được vấn đề. Ajahn Chah là như vậy đó.
1:10:06
H: Phải làm thế nào khi có cảm giác cuộc sống này khó khăn và mệt mỏi?
Đ: Cách đối phó là vào thiền sâu. Sau đó khi bạn ra khỏi thiền thì sự mệt mỏi biến mất. Như tôi đã có đề cập về 5 chướng ngại (triền cái), trong Kinh Nalakapana (thuộc Kinh Trung Bộ Kinh) thì mở rộng ra thành 7 chướng ngại; (giúp) bạn bỏ đi sự 0 hài lòng và mệt mỏi sau khi thiền định. (Khi thiền) Có thể ta đã già, ta làm việc nặng nhọc, ta bị đau yếu nhưng sự mệt mỏi tan biến.
H: Thưa Ajahn Brahm, xin cảm ơn Thầy rất nhiều về những buổi nói chuyện vui và sâu sắc, giúp Chánh Pháp phù hợp với thời đại và dễ hiểu trong cuộc sống hàng ngày. Thầy là danh hài vĩ đại nhất , chỉ ngồi, 0 cần đứng. Ký tên Ajahn Brahm (mn cười to). Thầy có sự hài hước ấm áp trong khi những người quanh con đang rất nghiêm túc, nghiện công việc và thích kiểm soát.
Đ: Ồ xin cảm ơn bạn, dù bạn là ai. Nếu bạn để ý thì sẽ thấy vào cuối khoá thiền, thậm chí là các bạn tham dự khoá thiền cũng sẽ trở nên ngớ ngẩn buồn cười 1 chút.
H : làm sao con có thể bỏ đi cảm giác áy náy vì đã từng là 1 người ở ẩn, cắt hết mọi mối liên hệ với gia đình và bạn bè. Có vẻ như con càng ít làm và ít nỗ lực thì con càng vui với việc sống cô độc. Con cảm thấy áp lực khi sống 1 cuộc sống hoà nhập với xã hội và giao du với mọi người.
Đ: 0 có nhiều người thật sự đánh giá cao việc ta có quyền chọn lựa. Nhiều năm trước, có 1 phụ nữ nói với tôi rằng trong 1 thời gian dài, (có quan niệm là) phụ nữ 0 được phép sống độc thân mà phải lấy ai đó làm chồng, nếu 0 thì vì 0 có chồng hay bạn đời, tự động là họ sẽ bị xem là kỳ cục , 0 giống ai. Còn bây giờ bạn có quyền tự do sống độc thân, 0 nhất thiết là phải kết hôn, có con, và như vậy thì bạn có quyền chọn lựa, 0 nhất thiết là phải có cuộc sống xã hội.Chẳng thà sống 1 mình còn hơn giao du với kẻ ngu hoặc là những người chẳng dính dáng gì đến bạn. Bạn có quyền tự do chọn lựa.
Trong nhiều năm, vài người họ hàng nói tôi có bằng cấp, học hành đàng hoàng, trẻ trung, khoẻ mạnh, đẹp trai (mn cười), nhưng mà bây giờ hết đẹp trai rồi. Họ hỏi tại sao tôi lại xuất gia trở thành nhà Sư để làm gì? Tất nhiên khi tôi quyết định trở thành nhà Sư , tôi nói với họ hàng và bạn bè rằng tôi chỉ làm nhà Sư trong vài năm thôi. Tôi sẽ Giác Ngộ và trở lại lập gia đình, đi làm. Tôi đã nghĩ như vậy và nói với mọi người: ‘Sẽ thật là đúng thời khi tôi sang Thái Lan, cho hết mọi thứ tôi có, được Giác Ngộ và sau đó 0 tu nữa vì có nhiều thứ tôi cần phải làm trong đời’. Nghĩ như vậy mới ngốc làm sao.
Nhưng có 1 điều tôi thích kể cho mọi người rằng khi tôi đã thọ giới, dù chỉ là 1 Sadi đắp y màu nâu, trong 3 đêm đầu tiên sau khi được thọ giới Sadi, tôi gặp cùng 1 ác mộng và giật mình tỉnh dậy lúc nửa đêm, tôi thấy mình là 1 cư sỹ. Là nói thật chứ tôi 0 bịa ra đâu. Tôi mở mắt ra thấy mình đang ngủ trên sàn nhà. Tôi bật đèn pin lên và vật đầu tiên tôi nhìn là những bộ y cà sa được xếp gọn gàng đặt bên cạnh chỗ ngủ. Đó là 1 trong những lý do tại sao thời đó chúng tôi thường hay ngủ trên sàn. Vì chúng tôi luôn thức dậy trong tâm trạng tốt, 0 thức dậy thấy mình ngủ nhầm giường của người khác (mn cười).
Trong nhiều năm tôi 0 bao giờ phải lo lắng. Tôi đã ngủ trên sàn trong nhiều năm. Khi ngủ trên giường, tôi nghĩ: làm thế quái nào mà những người ngủ trên giường lại 0 té xuống đất nhỉ? Vì khi ngủ thì có lăn qua lăn lại. Các bạn cư sỹ có vậy 0? Tôi thì sợ bị té như vậy, cho nên thậm chí là khi về thăm gia đình hay bạn bè, tôi thường ngủ dưới sàn. Phải mất 1 thời gian dài tôi mới có can đảm ngủ trên giường. Cái gì cũng có lý do của nó. Cũng như lý do chúng ta 0 cho phép mang giày vào giảng đường khi các Sư hay Ni giảng Pháp. Để họ 0 có gì để ném khi nghe kể mấy câu chuyện cười ngớ ngẩn (mn cười). Tại sao có những người ở các tông phái khác, khi lạy Phật, họ cầm 1 bó nhang và họ luôn rung rung bó nhang đó? Tôi phải mất 1 thời gian dài để tìm hiểu ra lý do. Ở vài nước Châu Á, họ hay cầm và rung bó nhang vì khi còn nhỏ lần đầu đi chùa với bà, bà làm sao thì làm theo như vậy. Khi lạy Phật, bà rung rung bó nhang là vì bà bị Parkinson. Mà dù sao thì đó chỉ là suy nghĩ của tôi thôi. Tôi hơi khác người 1 chút.
Quay lại câu chuyện, trong 3 đêm, tôi giật mình thức dậy vào nửa đêm, thấy mình nằm trên đệm dưới sàn. Tôi gặp ác mộng thấy mình vẫn là cư sỹ. Ngay khi nhìn thấy mấy bộ y casa, lập tức nỗi sợ trong cơn ác mộng biến mất. Tôi là 1 nhà Sư rồi. Cảm giác thật nhẹ nhõm và tôi ngủ say trở lại. Tôi học được vài điều từ chuyện đó: Việc xuất gia 0 chỉ là trong vài năm mà thật sự là điều tôi mong muốn thực hiện. Tôi 0 còn muốn làm bất cứ gì khác .
Thậm chí là 1 trong số những người bạn tốt nhất của tôi, anh này hay ngồi kế bên tôi khi cùng tu học tại Thái Lan, sau này anh ấy xả y khi tôi làm nhà Sư được 3 hay 4 năm rồi. Tôi tự hỏi lòng mình: có khi nào mình cũng xả y như vậy 0? Rồi tôi nói: 0 đâu. Mình yêu thích việc làm nhà Sư. Chỉ vậy thôi. Lần kế tiếp tôi tự vấn lòng mình là khi Ajahn Jakaro xả y. Vì sau khi vị ấy xả y, tôi thấy nhiều người hộ Tăng, hỗ trợ chúng tôi bị tác động. Thậm chí là có các cô người Thái đến gặp tôi và nói: ‘ Vậy rồi chừng nào tới phiên Thầy xả y?’ Họ bị lung lay niềm tin vào Tăng đoàn. Vậy là tôi trở thành người kế tiếp đứng ra thay vị ấy. Do vậy mà tôi 0 bao giờ nhanh chóng ra quyết định mà chờ đến 2 hay 3 ngày, luôn đặt câu hỏi tự vấn lương tâm: ‘có khi nào mình xả y 0?’ Câu trả lời là 0. Sau đó tôi tiếp nối công việc của vị ấy, trở thành Sư Cả của tu viện Bodhinyana. Tôi biết rằng nếu tôi xả y thì niềm tin, sự tin tưởng của các cư sỹ sẽ 0 còn nữa. 1 vị (Sư Cả) xả y thì họ còn có thể chấp nhận, nếu là 2 vị (Sư Cả) xả y thì sẽ khó mà chịu đựng được. Tôi đã học được từ chuyện đó.
Tôi là 1 nhà Sư và tôi thấy vui vì việc đó. Tôi 0 muốn làm bất cứ gì khác. Bạn biết, đây là 1 nghề nghiệp rất tốt. Ở trường đại học có làm thế này mà tôi nghĩ là rất hay. Khi 1 sinh viên sắp tốt nghiệp, các doanh nghiệp sẽ đến trong ngày hội việc làm. Đó thường là các công ty lớn hay quân đội hay là các cơ quan nào đó. Chúng ta cũng nên có kiểu như tuyển người vào tu, Tăng và Ni. Như vậy có phải là ý hay 0? Đời tu là 1 cách sống tuyệt vời. (Có người nói: tu viện 0 còn chỗ nữa) Vâng, tôi biết. Cho nên chúng ta 0 làm như vậy (mn cười). Thậm chí là có khi bạn biết ngày nay các Sư phải đi đây đi đó giảng nhiều thế nào 0? Cho nên có thể có khẩu hiệu quảng cáo thế này: ‘Hãy làm nhà Sư hoặc Ni. Làm Ni, bạn có cơ hội nhìn ra thế giới’. (mn cười to). Rất nhiều khi chúng tôi đi đây đi đó để giảng, truyền cảm hứng cho mọi người. Thứ 7 này là kết thúc khoá tu thiền. Sau đó tôi có được nghỉ ngơi 0? Chuyến đi kế của tôi là bao giờ? Là vào thứ 2 đến Indonesia. Có khoá tu 1 ngày và vài buổi giảng, các thứ. Tôi chỉ nghỉ ngơi vào Chủ Nhật vậy thôi.
1:21:30
H: Thưa Ajahn Brahm, xin Thầy kể cho chúng con nghe câu chuyện ông nhà giàu yêu cầu vợ mình là khi ông chết, hãy rút hết tất cả tiền từ tài khoản ngân hàng của ông ấy rồi cho vào 2 vali để chôn theo.
Đ: Có bao nhiêu bạn ở đây biết câu chuyện này? OK. Bạn biết là nhiều người họ cho rằng nghĩ cho bản thân là điều tốt. Họ 0 làm theo câu nói của người xưa. Ông này là 1 luật sư rất giàu. Khi bắt đầu già đi và yếu bệnh, ông luôn băn khoăn về ý nghĩ: ‘bạn 0 mang theo được gì’. Ông rất giàu có và thông minh. Ông đã làm việc chăm chỉ và có rất nhiều tiền. Vậy mà họ nói ‘0 mang theo được gì’ là sao? Đó là tiền tôi kiếm được, là tiền của tôi! Sao 0 mang theo được?
Khi ông bắt đầu già yếu, ông nhận ra chắc là sắp qua đời. Ông bắt đầu nghĩ: làm sao để mang theo tiền được? Phải có cách nào đó chứ. Rồi ông nảy ra 1 ý hay. Ông nói bà vợ mang 2 chiếc vali lớn ra ngân hàng. Ông sắp xếp và chất đầy 2 va li này, 0 phải là quần áo mà là rất nhiều những tờ tiền 1.000EUR. Mỗi vali chứa được vài triệu Euro. Ông nói bà vợ để 2 chiếc vali đó trên gác xép phía trên phòng ngủ, đặt chính xác ngay phía trên chiếc giường ngủ của ông. Để khi ông chết, bay lên khỏi giường thì xách theo 2 chiếc valy này . Cẩn thận giữ cho chắc để mang chúng bay lên thiên đường, chỉ có 1 cơ hội duy nhất đó thôi. Nghe rất là logic. Ai nói 0 mang theo được gì?
Bà vợ làm đúng theo lời ông dặn. Chẳng bao lâu thì ông qua đời. Bà vợ cũng 0 lên gác để kiểm tra ngay. Sau khi làm đám tang và mọi thứ xong xuôi, bà mới lên trên gác để coi. 2 chiếc valy vẫn còn nguyên ở đó. Lúc này bà tự nhủ:’ ông chồng khờ dại. Phải mà ông đặt chúng trong phòng ngay phía dưới gầm giường. Tôi biết là ông sẽ đi về đâu mà’ (mn cười to)
H: Thưa Thầy, có những người trở thành Bậc Thánh Dự Lưu trong khi đang nghe Đức Phật giảng Pháp. Họ có đắc Thánh khi đang nhập thiền 0? Những vị như Bà Visakha, vua Bimbisara, Ông Cấp Cô Độc
Đ: Không. Họ bước vào ngưỡng cửa của bậc Dự Lưu, còn phải thực hành rất nhiều nữa mới thật sự đắc được Thánh Đạo Dự Lưu. Người ta nói rằng ngay cả khi các vị chưa đắc được Thánh Quả Dự Lưu trong đời thì khi sắp chết sẽ đắc được. Bạn biết khi chết thì điều gì xảy ra 0? Bạn thấy ánh sáng đẹp tuyệt, giống như nimita. Nếu bạn tỉnh giác, biết rõ điều gì đang xảy ra thì bạn sẽ trải nghiệm được Thánh Quả Dự Lưu ngay trên giường lúc sắp chết.
H: Đức Phật có nói về sát-na định (khanika samadhi) 0? Nếu có thì vai trò của sát na định trên con đường thiền định là gì? Cám ơn Thầy.
Đ: Ngày nay thì thật là tuyệt vời , bạn có thể kiểm tra xem những điều mà vị Tăng hay Ni nói bằng cách lên mạng để tra cứu, đánh chính xác chữ khanika samadhi là ra . Bạn sẽ tìm xem những câu nói ấy nằm trong Tạng Kinh hay Tạng Luật. Và bạn sẽ 0 tìm ra. Đức Phật 0 bao giờ đề cập đến những từ này. Từ này xuất hiện sau thời Đức Phật (trong Chú Giải, Sớ Giải, Bộ Thanh Tịnh Đạo). Khi bạn hiểu được ý nghĩa của Samadhi là sự tĩnh lặng, là định (trong thời gian dài, ít nhất là vài giờ), thì nói khanika samadhi - sát na định là điều nghịch lý. Bạn 0 thể có định trong 1 sát na ngắn ngủi mà thôi. Khi ta hiểu đúng nghĩa chữ samadhi - định thì sát na định 0 có ý nghĩa gì. Bạn có thể lên mạng internet kiểm tra xem từ đó có trong Tạng Luật Vinaya hay Tạng Kinh Sutta 0.
Có khi người ta nói: vậy còn trong Tạng Luận Abhidhamma thì có nói đến sát na định 0? Tôi nhớ ở Sri Lanka người ta có đặt câu hỏi với tôi: ‘Đức Phật có dạy Tạng Luận Abhidhamma 0?’ Tôi nói:’ Tất nhiên là 0’. Sau đó thì có nhiều Sư nói với tôi rằng:’ Cám ơn Ajahn Brahm đã nói lên điều đó vì bất kỳ ai có não thì cũng hiểu rằng Đức Phật 0 dạy Tạng Luận Abhidhamma ’. Trong kỳ Kết Tập Kinh Điển lần thứ 1 thì có những gì? Có Tạng Luật Vinaya và Ngài Ananda tụng phần Tạng Kinh Sutta pititaka gồm 5 Bộ Kinh Nikaya. 5 Bộ Kinh tiếng Pali này gồm những gì? Gồm Trường Bộ kinh, Trung Bộ kinh, Tương Ưng Bộ kinh, Tăng Chi Bộ kinh và Tiểu Bộ kinh. Bạn có thể kiểm tra và thấy đúng là như vậy. Có những bài Kinh, bài giảng dài và bài giảng ngắn. 0 thể nào có phần Abhidhamma ở trong đó. Cho nên rõ ràng là Đức Phật chưa bao giờ dạy tạng Luận Abhidhamma.
Có khi tôi gặp rắc rối với người Miến Điện, họ cho rằng nói như vậy là 0 hợp pháp. Tôi đã là nhà Sư hơn 50 năm rồi, nên 0 ai có đủ thâm niên để khai trừ tôi khỏi Tăng đoàn. Điều này giúp tôi có thêm can đảm. Những nhà Sư khác nói rằng họ biết điều đó và vấn đề được tranh cãi rất gay gắt. Chỉ có 1 chỗ trong Tạng Kinh Sutta Đức Phật có để cập đến Abhiddhama là trong Kinh Gulisàni thuộc Trung Bộ Kinh nói về các nhà Sư tu trong rừng, các bổn phận và trách nhiệm của 1 nhà Sư tu trong rừng. 1 trong những bổn phận của nhà Sư tu trong rừng là biết về Abhidhamma – Vô Tỷ Pháp và Abhivinaya – Vô Tỷ Luật (Vô Tỷ = 0 gì sánh bằng, siêu việt) hơn những nhà Sư khác. Điều có có nghĩa là gì? 0 chỉ là Abhidhamma mà cả Abhivinaya nữa. Nghĩa là 1 nhà Sư tu trong rừng nên biết giữ giới luật cách sâu sắc hơn. 0 chỉ là giữ các điều luật mà còn biết luật ấy từ đâu ra (tại sao Phật chế định như vậy), chúng nên được giữ như thế nào. Nghĩa của từ Abhidhamma cũng giống vậy.
Tôi nhớ Ajahn Maha Bua luôn nói: Abhidhamma ở ngay trong tim này. Tôi 0 diễn tả được như Ngài ấy vì Ngài ấy rất mạnh mẽ, đã từng là 1 võ sỹ trước khi xuất gia làm nhà Sư. Tôi đồng ý với Ngài ấy theo nghĩa Abhidhamma là hiểu Chánh Pháp sâu sắc hơn. 0 phải bằng cách đọc trong sách mà là thực hành Chánh Pháp. Khởi đầu của từ Abhidhamma là như vậy. Có nhiều điểm trong Tạng Luận Abhidhamma 0 phù hợp với lời Phật dạy trong Kinh Sutta. Bạn hãy hỏi Ajahn Brahmali, Thầy ấy sẽ chỉ ra cho bạn thấy. Có cả những chỗ về mặt từ ngữ cũng 0 phù hợp. Khi từ ngữ 0 chính xác, 0 phù hợp thì ý nghĩa cũng bị thay đổi theo, 0 phù hợp (với lời Phật dạy). Vậy thì khi phân tích kinh văn, văn bản Kinh , bạn sẽ có những thông tin khá rõ , thấy được những phần nào là nguyên gốc, nguyên bản từ đầu, những gì là thêm vào sau này. Bạn sẽ thấy những điều ghi trong tạng Luận Abhidhamma thì xuất hiện khá lâu sau này, sau thời Đức Phật còn tại thế. Điều này làm cho người ta bị shock. Khi bạn nghiên cứu kỹ thì sẽ thấy đúng như vậy.
1:32:30
H: Thưa Ajahn, đây 0 phải là 1 câu hỏi. Vào thời giảng pháp buổi sáng nay, Thầy nói hãy sống tốt, tử tế. Con nhớ lần đó đi đón con gái 6t của con ở trường. Cô điều tiết giao thông (của nhà trường) rất dễ thương dễ chịu, nói với con gái con rằng:’ Chào bé yêu! Hãy sống tốt, sống ngoan nhé!’ Ngay lúc đó con gái con trả lời: ‘ Cháu cám ơn cô, và cô cũng vậy nhé!’ Cả con và cô điều tiết giao thông đều cười vang. Vâng, trẻ con rất ngây thơ và rất tốt. Cảm ơn Thầy.
Đ: Nhiều lúc trẻ con có những hiểu biết, cái nhìn rất sáng tạo và truyền cảm hứng, khiến ta cảm động về việc tại sao điều tốt thì rất tuyệt vời và nên làm. Có thể là do ảnh hưởng từ kiếp trước. Tôi 0 chắc, nhưng nếu có ai đó làm điều tốt thì sẽ mang lại nhiều lợi lạc. Tôi có hứa là hôm nay sẽ kể 1 câu chuyện này nhưng mà như vậy thì các cô Ni đáng thương của chúng ta sẽ phải trả lời nhiều câu hỏi hơn vào ngày mai. Như vậy được chứ? Cảm ơn các cô.
Có 1 anh kia làm việc ở Châu Phi, anh có gặp 1 chút rắc rối. Vị CEO đi vắng vài ngày và anh tạm thời chịu trách nhiệm điều hành thay, rồi rắc rối xảy ra. 1 người công nhân gặp vấn đề về y tế; cần phải dùng máy bay của công ty đưa anh đến bệnh viện, làm như vậy là sai nội quy công ty. Nhưng trong trường hợp có người bệnh nặng có thể mất mạng, bạn sẽ làm gì? Anh này đánh liều ký giấy cho phép dùng máy bay của công ty để chở người này đi bệnh viện. Lý do là anh công nhân này được chữa trị (tại phòng y tế công ty) , chỉ là 1 thủ thuật đơn giản nhưng thao tác hơi sai, vậy là chân anh bị chảy máu và người y tá 0 thể cầm máu được. Tình hình trở nên cấp bách, 1 ca cấp cứu. Anh chàng bệnh nhân được chở đi chữa bệnh mà 0 được phép chính thức để dùng máy bay công ty trong trường hợp khẩn cấp ấy đã được cứu sống kịp thời.
Khi anh công nhân này trở về, vị CEO cũng trở về, ông nói: ‘ Làm như vậy là đúng đắn. Bạn 0 làm gì sai trái cả’. Khi người công nhân trở về và nói:’ Nhờ ông cho tôi đi bệnh viện thì tôi mới được cứu mạng’. Anh công nhân ấy kể khi anh muốn khi trở về sẽ nói cảm ơn thì ngay lúc đó vết thương của anh 0 còn chảy máu nữa. Thật kỳ diệu. Đó giống như sức mạnh của sự tử tế. Khi bạn thật sự sống tốt, sống tử tế thì tất nhiên bạn 0 thể từ chối khi có ai đó cần được chở đi cấp cứu, dù có thể là 0 đúng với quy định công ty nhưng bạn sẽ làm để giúp người. Và tất nhiên như vậy thì 0 sai. Tuy nhiên khi anh này làm như vậy, anh chấp nhận rủi ro. Khi cứu được 1 người như vậy, cuộc đời anh này trở nên tốt đẹp hơn. Sức mạnh của cảm giác làm được điều tốt thật sự có tác dụng. Ý chính của câu chuyện là như vậy.
H: Thầy có thêm thông tin gì về Ajahn Nitaro và tu viện sắp xây dựng của vị ấy 0?
Đ: Cách đây vài ngày, tôi vừa mới nhận email từ Sư ấy: ‘Ajahn Brahm, xin Thầy gọi điện cho con được 0 ạ? Khi nào con gặp Thầy qua zoom được?’ Tôi nói là 0 thể vì đang dạy khoá tu thiền nhưng tôi sẽ liên lạc với Sư ấy sau. Tôi rất quan tâm và cũng có nhiều tu viện đang được xây dựng. Bây giờ đang có bao nhiêu tu viện mà chúng đang dự định xây dựng nhỉ? 1 Ni viện tại Sri Lanka, 1 tu viện ở Na Uy - Sư Neato, 1 tu viện tại Phần Lan - Sư Mudito. Người ta cũng muốn xây 1 tu viện tại Ba Lan. Hôm nay có người hỏi tôi hay là đến những nơi mà rất ít người có thể đến, họ đề nghị như là Triều Tiên chẳng hạn. Tôi thấy các bạn cười. Tôi nhắc đến là có mục đích.
Bạn biết là có lần tôi đến Hàn Quốc để giảng Pháp, tôi quen biết nhiều người ở đó. Có 1 nhà Sư vừa mới trở về từ Triều Tiên. Vị này được mời sang để sửa sang lại 1 ngôi chùa ở đó. Tôi hỏi vị ấy có được phép làm 0. Vị ấy nói tất nhiên là được. Vị ấy được cấp visa và nhân lực, mọi thứ để làm việc này trong 2 năm. Ở Triều Tiên thì vẫn có Phật tử, có những ngôi chùa tốt, 0 liên quan gì đến chính trị. Sư này nói 0 có vấn đề gì. Thời gian làm việc ở đó thật tuyệt vời. Nếu tôi sang Triều Tiên để xây 1 ngôi chùa, tôi phải cẩn thận khi kể chuyện cười. Nói chung là ngoài việc đó ra thì mọi chuyện đều tốt. Sư này kể chuyện như vậy và tôi tin là vị ấy nói thật.
H: Trường hợp ta có quyết định chấm dứt cuộc sống, như vậy có phải là tự sát 0? Như vậy có tốt hơn là để cho ai đó ra quyết định chấm dứt cuộc sống của ta 0? Cảm ơn Thầy.
Đ: Tôi cho rằng nếu bạn ra chỉ thị để chấm dứt cuộc sống của bạn, có khi gia đình bạn làm đúng, có khi 0. Cho nên tôi sẽ kể câu chuyện cuối cùng cho buổi hôm nay. Có 1 gia đình người Singapore, vào cuối đời thì người mẹ bị hôn mê trong nhiều ngày. Bác sỹ ở Singapore nói là 0 có khả năng hồi phục. Trường hợp như vậy thì có được phép chấm dứt cuộc sống của người mẹ 0? Nhà có 4 anh em trai. Theo truyền thống người Hoa thì người con cả sẽ ra quyết định tắt máy hỗ trợ sự sống, để bà chết hay là để bà sống tiếp. Khi anh này đang suy nghĩ thì mẹ của anh bắt đầu có ý thức , biết 4 người con trai đang ở bên giường. Người mẹ 0 còn hôn mê nữa nhưng chưa thể cử động. Và sau này bà tỏ cho thấy bà vẫn biết mọi thứ, đang hiện diện. Nhiều năm trước chúng ta có 1 buổi hội thảo toàn cầu tổ chức tại đây về vấn đề này. Bà mẹ hỏi: ‘ đã xảy ra chuyện gì vậy?’ Bà nói đã ở trong 1 nơi rất tối tăm 0 biết là bao lâu, chính là lúc bà đang hôn mê, rồi bà nghe tiếng chuông chùa mang bà ra khỏi tình trạng hôn mê đó, quay trở lại nơi thân. Giống như Đức Phật nói khi bạn trong trạng thái thiền sâu hoặc giống như trong hôn mê thì các giác quan lặng tắt.
Âm thanh giống như 1 cái gai nhỏ có thể thâm nhập vào Sơ thiền còn yếu. Đây là phần nhạy cảm nhất trong 5 giác quan. Điều đó giúp bà mẹ tỉnh lại, biết được 4 người con đang ở đó. Bà nghe được họ nói chuyện nhưng 0 thể trả lời hay ra dấu. Bà mô tả nội dung nói chuyện như thế nào. Bà nhận biết được nhưng 0 thể bảo họ nên làm gì. Anh con cả nói rằng đừng để anh một mình ra quyết định này. Đây là mẹ của Chúng Ta. Và tất nhiên những người con này sợ, họ nói theo truyền thống thì anh cả ra quyết định. Và anh con cả buộc lòng phải ra quyết định. Anh nói hãy để thêm 1 ngày nữa. Ôi cám ơn con nhiều. Bà nghĩ vậy nhưng chưa thể tỏ ra cho con biết được. Rồi trong ngày hôm đó, các bác sỹ y tá để ý thấy bà có thể cử động ngón chân. Bà có thể giao tiếp trở lại. Mất bao lâu để sử dụng được não điều khiển tay chân và nói chuyện được? Có thể là 2 hoặc 3 năm. Vậy mà bà đã làm được. Điều này cho ta thấy có khi ta phải ra quyết định , người mẹ đã ra chỉ thị nhưng bạn trực tiếp làm thì phải chịu trách nhiệm. Cũng giống như khi bạn mang thú cưng đến gặp BS thú y và yêu cầu an tử cho nó. Nếu là với mẹ của bạn, 0 khó để cảm nhận mẹ đã đi rồi hay vẫn còn đó, còn cơ hội sống nào 0.
Có 1 cô Ni ở tu viện Dhammasara, tôi sẽ 0 nói tên cô ấy ra để cô khỏi khó xử, đây là chuyện thật sự xảy ra với cô ấy. Mẹ của cô ấy, bị bệnh bò điên, (bị hôn mê) trong 1 hoặc 2 năm, lúc đó cô chưa xuất gia, rồi cô hỏi tôi là nên ra quyết định như thế nào với mẹ con. Mẹ con sẽ qua đời hay sẽ như thế nào. Chuyện gì sẽ xảy ra. May mắn là lúc đó tôi đang đi thăm bà và tôi yêu cầu ngồi kế bên chỗ của bà. Khi ngồi gần bên thì dễ cảm nhận tình trạng trong não của bà đã bị căn bệnh này xâm lấn nhiều rồi, nhưng bà vẫn ở đó, vẫn đấu tranh để giành sự sống. Tôi ra về và vài tuần sau quay lại thăm bà, ngồi kế bên giường bệnh và nhận được thông điệp rất rõ, rằng bà thật sự rất mệt mỏi rồi. Như vậy là đủ rồi. Tôi nói với cô này là tối đó bà sẽ mất. Thật là đáng kinh ngạc. Lúc đó tôi đang đi thăm bệnh, 0 vào thiền sâu nhưng có thể cảm nhận tình trạng của bà mẹ, bà thấy như vậy là đủ rồi. Giống như bạn có thể cảm nhận được ý muốn, tình trạng của những con thú cưng như mèo, thỏ. Nếu bạn nuôi con vật đó trong 1 thời gian dài, bạn đặt câu hỏi và tin vào câu trả lời thì sẽ nhận được câu trả lời khá chính xác.
1 câu chuyện khác là ở đây có 1 gia đình người VN, người trưởng tộc làm phẫu thuật bắc cầu tim. Ca mổ như vậy có khi thành công có khi 0, nhưng phần nhiều là thành công. Ca của vị này nằm ở giữa 2 lằn ranh. Vị bác sỹ ở ICU nói rằng họ 0 chắc kết quả sẽ như thế nào nên gia đình đã mời tôi đến nơi để tụng kinh . Thật ra tôi 0 tụng kinh gì nhiều mà tôi thiền và cố gắng kết nối tâm để sách tấn vị này. Tôi thấy vị ấy trên bờ vực của sự chết. Tôi hỗ trợ vị ấy nhiều và sau đó vị ấy có khá hơn. Tôi đã đến thăm vị này nhiều lần, khoảng 10 hay 11 lần. Rồi 1 lần tôi đến thăm và ngồi bên cạnh, làm mọi việc như thường lệ, tiếp thêm năng lượng cho vị ấy. Tôi 0 thấy (tâm) vị ấy ở đó nữa và tôi nói với gia đình là vị ấy đã đi rồi. Cảm giác rất khác. Bác sỹ và y tá tại ICU nhìn tôi ra dấu là tôi nói đúng. Các công cụ máy móc hỗ trợ hiển thị điều đó. Vị này phải dùng máy hỗ trợ sự sống. Tôi dễ dàng cảm nhận được và nói cho họ biết. Có lẽ là do tôi đến giúp vị này nhiều lần nên có thể nhận biết khi người ấy đã ra đi. Vậy là họ tắt máy hỗ trợ rồi sau đó làm tang lễ cho cụ. Bạn có thể làm như vậy.
Khi 1 người còn sống, vẫn còn khả năng thì ta giúp họ sống. Có thể cho người nhà biết là người bệnh này đã ra đi hay chưa. Các bạn nắm vấn đề phải 0? Những câu hỏi còn lại tôi sẽ giữ lại và có thể trả lời vào buổi giảng sáng mai. Tôi muốn các bạn có thêm thời gian đặt thêm câu hỏi cho các cô Ni vào tối mai. Các bạn có thể đặt câu hỏi về cuộc sống của 1 Bhikkhuni, tại sao các cô xuất gia, khi xuất gia thì Bhikkhuni có những vấn đề gì trong cuộc sống hiện đại này, các cô có được tôn trọng hay 0, tôn trọng như thế nào? Các cô thật sự cần gì để phát triển Ni đoàn trở nên mạnh mẽ hơn, tuyệt vời hơn, trở thành 1 tổ chức có thể giúp ích được trên toàn thế giới? Các bạn 0 muốn biết những điều đó sao?
Video bài giảng của Thầy
https://www.youtube.com/watch?v=Y5mI0psG684
Comments