Ajahn Brahm Live in Bangkok: Public Talk - “Ups and Downs in
Life”
October 10, 2006 Transcript
“Ups and Downs in Life” – Những Thăng Trầm trong Cuộc Sống.
Buổi nói chuyện tối nay sẽ đề cập về việc đương đầu với những
thăng trầm trong cuộc sống. Chúng ta học được rằng trong phần lớn cuộc đời,
chúng ta không thể kiểm soát hoặc làm gì để thay đổi nhiều thứ; như sức khỏe của
chúng ta, cách mọi người nói chuyện với chúng ta...
Điều duy nhất chúng ta có thể kiểm soát là phản ứng của
chúng ta trước những thăng trầm trong cuộc sống. Chúng ta không thể kiểm soát
thế giới, nhưng chúng ta có thể kiểm soát tâm trí của mình. Chúng ta có thể rèn
luyện tâm trí của mình để nhận ra có điều gì đó hữu ích trong bất cứ việc gì
chúng ta làm.
Đưa Phật giáo đến một quốc gia phương Tây như Úc, người ta
phải làm cho những giáo lý vượt thời gian này trở nên thích hợp để có thể mang
lại lợi ích cho mọi tầng lớp xã hội.
Vai trò của một tu sĩ ở một quốc gia phương Tây rất khác so
với ở một quốc gia theo đạo Phật như Thái Lan. Ở đây, bạn phải tu làm sao để có
được sự tôn trọng, bạn không thể đương nhiên có được sự tôn trọng từ người khác
(chỉ vì bạn là nhà Sư). Bạn cũng gặp phải những tình huống không xảy ra tại
Thái Lan. Có một lối sống khác khi làm Tỳ Kheo ở phương Tây. Vì vậy, bạn gặp phải
một số khó khăn.
Ví dụ, có lần tôi được mời tham gia một chương trình radio
qua điện thoại của Úc. Hóa ra chương trình phát thanh đó là đường dây nóng giải
đáp về tình dục. Hãy tưởng tượng một tu sĩ Phật giáo độc thân phải trả lời các
câu hỏi về tình dục và các mối quan hệ! Mặc dù tôi bị đặt vào hoàn cảnh khó
khăn như thế nhưng việc tu tập thiền định đã giúp ích cho tôi. Một số câu hỏi
tôi đã trả lời ngay từ đầu đã gây ấn tượng mạnh với khán giả nên cuối cùng tôi
đã trả lời hầu hết các câu hỏi được đặt ra.
Tuệ giác mà bạn có được từ thiền định rất mạnh mẽ, bạn có thể
trả lời các câu hỏi thuộc mọi chủ đề. Ngay cả khi bạn bị đặt vào một tình huống
không thuận lợi, bạn vẫn có thể sử dụng kinh nghiệm và trí tuệ của mình để đối
phó với bất cứ điều gì xảy ra.
Bất kể bạn gặp phải điều gì, bạn luôn có giải pháp. Tu viện
nơi tôi sống là nơi chúng tôi phải tự xây dựng. Tôi nhớ lại một lần các nhà sư
chúng tôi phải trộn bê tông. Khi bạn làm như vậy, bạn sẽ bị dính bụi xi măng khắp
người. Chiếc y và y nội của tôi đều bị bê tông và nước làm bẩn. Khi đang trên
đường trở về cốc của mình, tôi gặp một vị khách, một phụ nữ Sri Lanka ăn mặc lịch
sự và có vẻ thuộc tầng lớp thượng lưu. “Con đang tìm Tu viện trưởng,” cô nói.
"Sư có biết Ngài ấy ở đâu không?" À, thật ra tôi là Tu viện trưởng.
Vì vậy tôi nói: “Mời cô lên hội trường chờ, vị ấy sẽ đến đó
trong vòng mười lăm phút nữa”. Tôi nhanh chóng đi tắm và đắp y chỉnh tề. Khi tôi
gặp cô ấy tại hội trường, cô ấy rất lịch sự và cảm kích về buổi gặp mặt. Khi rời
đi, cô ấy nói: “Con có thấy một nhà sư trong chùa của Thầy ăn mặc rất lôi thôi nhếch
nhác. Xin Thầy bảo vị ấy ăn mặc tươm tất hơn ạ.”
Bất kể bạn làm gì, bạn luôn có thể tạo niềm vui và tận hưởng
nó.
P. 1
Phần lớn cuộc đời tu sĩ của tôi là đứng xúc cát hoặc trộn bê
tông. Nhưng có một trải nghiệm ở đầu thái cực bên kia. Tháng 3 năm ngoái, Đại hội
thể thao Khối Thịnh Vượng Chung đã được tổ chức tại Melbourne. Nhân dịp này, Nữ
hoàng Elizabeth đã đến thăm. Tôi được mời - không phải để tham gia Đại hội thể
thao - mà để tham dự một vài nghi lễ với Nữ hoàng Elizabeth. Tôi được mời đại diện cho cộng đồng Phật giáo
Úc, chiếm 2% dân số ở đây, dự một bữa tiệc
cấp nhà nước được tổ chức tại Tòa nhà Quốc hội. Thiệp mời có ghi “quy định về
trang phục” - cà vạt đen, quân phục hoặc váy dài. Tôi nghĩ chiếc y của tôi đủ
tiêu chuẩn để tính là váy dài.
Vì vậy tôi đã đến và gặp Nữ hoàng Elizabeth và Hoàng tử
Andrew. Tôi nhận thấy vị ấy đang bị hói nên tôi nói : “Nếu ngài rụng tóc thêm nữa thì có thể đi tu được! (Tôi
cười và) Hoàng tử Andrew cười lớn. Bởi dù họ là ai thì mọi người vẫn luôn đánh
giá cao sự hài hước.
Tôi gặp một vấn đề khác với bữa ăn tối. Tỳ Kheo không được
ăn sau buổi trưa, nghĩa là không được ăn tối. Nhưng đây là bữa tối chiêu đãi có
ba món. Món đầu tiên là súp. Nhà sư thì được phép ăn một vài thứ vào buổi chiều,
như phô mai. Vì vậy, trong món đầu tiên, tôi đã dùng món phô mai Camembert. Món
này rất ngon. Món thứ hai là cá. Vậy món thứ hai của tôi là gì? Phô mai
Cheddar. Món thứ ba là món tráng miệng, bánh nhân hạt và các món ăn Úc khác.
Món dành cho tôi: Sôcôla đen. (lưu ý: nhà sư được phép ăn sôcôla không sữa sau
buổi trưa).
Vì vậy, bạn có thể thích nghi trong mọi tình huống, đó là
cách bạn đối phó với những thăng trầm trong cuộc sống. Là một tu sĩ, bạn có đủ
loại trải nghiệm khác nhau. Nhưng bạn có thể giải quyết để tận dụng bất cứ điều
gì xảy ra trong cuộc sống của mình.
Khi bạn đang đi bộ từ văn phòng về nhà, đôi khi không may bạn
đạp phải phân chó. Bất cứ khi nào bạn giẫm phải phân chó, đừng bao giờ chùi nó
đi mà hãy mang nó về nhà. Bởi ở nhà, bạn có thể có một cây táo trong vườn và bạn
có thể bón phân chó vào cây đó. Một năm sau, táo trên cây của bạn sẽ ngọt hơn.
Khi bạn nếm thử những quả táo ngọt ngào - đó là nhờ tác dụng của phân chó. Vì vậy,
ngay cả khi bạn phải đối mặt với những trải nghiệm khó khăn trong cuộc sống, chẳng
hạn như giẫm phải phân chó, bạn vẫn luôn có thể tận dụng nó. Nếu bạn biết cách
sử dụng phân chó của cuộc đời, nó sẽ luôn tạo ra những quả táo ngọt ngào hơn cho
cuộc đời bạn.
Nếu bạn gặp khó khăn trong cuộc sống, một giai đoạn xuống dốc,
đừng bao giờ nghĩ rằng đó là điều bạn phải loại bỏ ngay lập tức. Đừng bao giờ để
tâm trí rơi vào trạng thái chán nản, trầm cảm. Chắc chắn bạn không thể thay đổi
hoàn cảnh hiện tại của mình, nhưng bạn có thể thay đổi thái độ của mình đối với
hoàn cảnh ấy. Bạn không thể kiểm soát thế giới, nhưng bạn có thể kiểm soát thái
độ của mình - cách bạn nhìn nhận phân chó và những gì bạn làm với nó.
Cũng có lúc bạn có những khoảng thời gian tốt đẹp trong cuộc
sống. Vấn đề lớn nhất của con người là họ rất quan tâm đến những giai đoạn khó khăn,
bất lợi. Nhưng họ lại phớt lờ, không chú ý đến những giai đoạn thịnh vượng, vui
vẻ của cuộc sống. Điều tôi muốn nói ở đây được minh họa rõ ràng trong một câu
chuyện của Ajahn Chah.
Tôi rất vinh dự được theo học chín năm với Thầy Ajahn Chah. Thầy
rất nổi tiếng vì những lời dạy rất thực tế – bạn có thể hiểu được lời Thầy giảng
cho dù bạn là người phương Tây, là nông
dân tỉnh lẻ, là chính trị gia hoặc thuộc tầng lớp thượng lưu ở Bangkok. Bất cứ
điều gì Thầy dạy, bạn luôn có điều gì đó để cười, hiểu và mang về nhà. Đến một
buổi nói chuyện để làm gì nếu điều đó không làm thay đổi cuộc đời bạn? Nó phải
hữu ích. Những câu chuyện của Thầy Ajahn Chah luôn hữu ích.
P.2
Một câu chuyện kể về hai người nuôi gà. Người nuôi gà đầu
tiên đến chuồng gà vào buổi sáng sớm. Ông ấy chỉ thu gom phân gà và để trứng lại
cho đến khi nó hư. Đó là một người nuôi gà ngu ngốc. Người nuôi gà thứ hai để
phân gà lại đó mặc cho nó thối rữa và nhặt trứng mang về, dùng một ít để làm
món trứng tráng ngon cho gia đình mình và bán phần còn lại để lấy tiền mặt. Đó
là một người nuôi gà rất thông minh.
Ý nghĩa của câu chuyện đó là: khi bạn nhìn vào quá khứ của
mình, từ hôm nay, tuần trước, hay trước đó nữa, Bạn thu thập cái gì? Bạn có thu
thập tất cả những trải nghiệm tiêu cực và ghi nhớ chúng và lo lắng về chúng
không? Thế thì bạn chỉ thu thập được phân gà của cuộc đời mình mà thôi. Hay khi
bạn nhìn về quá khứ, bạn có thu thập những quả trứng không? Bạn có nhớ về quá
khứ tươi đẹp, quá khứ thành công, những khoảng thời gian hạnh phúc của bạn
không? Hầu hết chúng ta đều thuộc loại đầu tiên. Khi nhìn lại, chúng ta hay
nhìn lại những gì đã làm sai. Chúng ta chỉ nhớ những điều sai trái tệ hại đã xảy
ra.
Chúng ta thu thập phân gà của quá khứ vì chúng ta nghĩ mình
có thể học hỏi từ chúng. Chúng ta nghĩ rằng chúng ta có thể học hỏi từ những
sai lầm trong quá khứ. Có lẽ đó là những gì chúng ta được dạy. Nhưng điều gì sẽ
xảy ra khi mọi người tập trung vào những sai lầm trong quá khứ? họ thường chán
nản, trầm cảm và bỏ cuộc. Bởi vì bạn đang tập trung vào những điều tiêu cực và
sai lầm nên điều đó không mang lại cảm hứng hay tiếp thêm sinh lực. Nó không
giúp bạn tiến lên trong cuộc sống với niềm say mê và sức sống.
Bạn có thể học hỏi từ những sai lầm theo cách khiến bạn trưởng
thành. Một cách khác để phát triển là học hỏi từ những thành công. Bạn có thể học
được nhiều điều từ những thành công hơn là từ những sai lầm. Ví dụ, khi bạn
nhìn lại những sự hợp tác/ công ty của mình, thay vì nhìn vào những sai lầm,
hãy nhìn vào những gì hiệu quả. Chúng ta coi thành công là điều hiển nhiên và tập
trung vào những sai lầm và cố gắng sửa chữa chúng. Đôi khi khi bạn tập trung
vào lỗi lầm, thì người ta sẽ rơi vào trầm cảm. Cái hố sâu đến mức bạn không thể
thoát ra được. Một số thậm chí còn tự sát.
Chúng ta đang có một dịch bệnh ở thế giới phương Tây. Nhiều
người đang bị chán nản, trầm cảm. Hiện nay có một ngành công nghiệp với các
công ty y tế sản xuất thuốc, hóa chất để chữa bệnh trầm cảm. Và những ai đã sống
trên hành tinh này một thời gian có thể nhận ra rằng đây là một dịch bệnh của
thời hiện đại. Chắc chắn, trước đây cũng có một số người cũng bị trầm cảm,
nhưng không ở mức độ nhiều như trong cuộc sống hiện đại. Vấn đề không phải là
quá căng thẳng hay chúng ta phải làm việc nhiều, mà đó là sự tiêu cực mà chúng
ta đã phát triển trong thế giới hiện đại. Chúng ta được dạy để trở thành người
quản lý cuộc sống, nền giáo dục và các mối quan hệ của mình. Công việc của người
quản lý là nhìn vào sai lầm và sửa chữa chúng.
Một cách sống khác mà người lớn tuổi có thể nhớ là tha thứ
cho những lỗi lầm. Được rồi, bạn sửa chữa chúng, nhưng bạn cũng tha thứ cho
chúng. Chúng ta cũng có lòng biết ơn, không chỉ nhìn vào những gì đã làm sai mà
còn là những gì đã làm đúng. Những thành công, những điều hạnh phúc, những vẻ đẹp.
Nhưng ngay cả khi bạn rơi vào một cái hố, vẫn luôn có những
cách khác nhau để nhìn nhận việc ấy. Sự thay đổi thái độ này là bản chất của Phật
giáo. Bạn có thể phát triển điều này thông qua việc lắng nghe giáo lý, thông
qua thiền định, thông qua tuệ giác.
Dù bạn là một tu sĩ, một tài xế taxi, một nhân viên văn
phòng – luôn luôn có người chỉ trích bạn. Thỉnh thoảng họ còn mắng bạn. Nhiều
khi bạn còn bị mắng oan. Bạn nên làm gì khi cuộc đời đổ cả đống bụi bẩn lên đầu
bạn? Có câu chuyện rất hay về con lừa ở dưới đáy giếng.
P.3
Ngày xửa ngày xưa, có một con lừa chỉ đi loanh quanh, lo việc
của mình và không làm phiền ai. Lần đó nó bất cẩn và bị ngã xuống giếng. Con lừa
không bị gãy chân hay bị thương gì, nhưng khi đứng dậy, nó nhận ra mình đang ở
dưới đáy một cái giếng bỏ hoang. Lừa không thể leo trèo. Nó đang gặp rắc rối.
Làm sao có thể thoát ra khỏi cái hố này? Nó quyết định kêu cứu.
Nó kêu lên : “Ò, Ò, Ò”
mong là có ai đó nghe thấy, nhưng trong rừng không có ai cả. Hai giờ
sau, cuối cùng cũng có người nghe thấy tiếng con lừa, một ông lão nông dân vào
rừng nhặt củi. Khi tìm thấy nguồn phát ra âm thanh, ông nhìn thấy con lừa già
ngu ngốc này. Người nông dân này vốn không ưa loài lừa. Nó luôn gặm rau của nhà
ông và gây phiền toái. Ông ấy cũng đã nghĩ đến việc lấp giếng vì cái giếng
hoang này rất nguy hiểm. Vì vậy ông nghĩ: “Bây giờ, mình lấp giếng và nhân tiện
xử luôn con lừa đó”. Ông ta là một nông dân rất bần tiện. Ông bắt đầu xúc đất đổ
xuống giếng. Tất cả bụi bẩn rơi trên con lừa.
Con lừa không biết tại sao người nông dân lại xúc đất đổ xuống
giếng cho đến khi nó nhận ra – ông ta đang cố chôn sống nó! Thế nên nó lại kêu
lên “Ò, ò, ò !” Thậm chí to hơn. Nó đang gào thét xin cứu mạng. Nó cứ hét to mãi rồi đột nhiên im lặng. Người
nông dân nghĩ: “Chắc mình đã chôn con lừa đó rồi. Bây giờ mình có thể thoải mái
và không còn phiền phức với những âm thanh khó chịu của nó”.
Nhưng ông không biết chuyện gì đang xảy ra dưới đáy giếng.
Con lừa đó chắc hẳn đã đọc cuốn sách của tôi vì nó hiểu rõ phải làm gì. Khi người
nông dân xúc đất đổ lên người nó, thay vì phàn nàn, nó chỉ rũ sạch đất rồi bước
lên trên đó. Rồi nó nhận thấy mình đang leo cao hơn từng milimet. Hết xẻng này
đến xẻng khác, con lừa ngày càng leo cao hơn. Người nông dân không để ý rằng đôi
tai con lừa xuất hiện, rồi nguyên một cái đầu, và khi con lừa đã lên đủ cao, nó
nhảy ra khỏi giếng và cắn vào lưng người nông dân. Bài học của câu chuyện đó là
- bạn nên luôn coi chừng! Về việc cắn người nông dân – tất nhiên đó là luật
nghiệp báo.
Khi có người trong văn phòng hoặc trong cuộc sống xúc phạm bạn,
khi họ lạm dụng bạn theo cách không đáng có, bạn không cần phải than van “ Ôi,
ôi, ôi!” và cố gắng mắng lại họ. Không cần phải buồn bã và tức giận. Những gì bạn
cần làm là rũ sạch và bước lên. Bạn đã cao hơn một chút so với trước đây. Hãy
nói: “Cảm ơn bạn rất nhiều vì đã chỉ trích tôi”. Sau đó rũ sạch và bước lên.
P.4
Đây là một câu chuyện khác về việc đối phó với sự lạm dụng từ
người khác. Cách đây 32 năm, khi tôi tới Ubon (ở Đông Bắc Thái Lan), lúc đó đã
gần kết thúc chiến tranh Việt Nam. Có một căn cứ quân sự ở Ubon. Ajahn Chah kể
câu chuyện về một người lính Mỹ đang làm việc tại căn cứ không quân. Anh ta muốn
vào thị trấn và bắt một chiếc xe kéo của một người đàn ông nghèo. Trên đường
đi, giữa căn cứ và trung tâm thị trấn, họ đi ngang qua một quán rượu. Nhiều người
bạn của ông xe kéo đã uống rượu whisky và say sưa. Vì đang uống rượu nên họ làm
bộ say rượu, chỉ vào người lính Mỹ và nói với người kéo xe bằng tiếng Lào
(phương ngữ địa phương): “Anh dắt con chó bẩn thỉu đó đi đâu thế?” Người lái xe
kéo nhìn lại và thấy anh lính Mỹ chỉ mỉm cười. Rõ ràng là anh ta không hiểu tiếng
Lào. Thế là người kéo xe nói: “Tôi dắt con chó bẩn thỉu này ra sông tắm rửa.” Khi
họ tới thị trấn, người lính xuống xe và bỏ đi mà không trả tiền. Người lái xe
nói: “Thưa ông, hãy trả tiền công cho tôi bằng đô la”. Lúc này người lính Mỹ trả
lời trôi chảy bằng tiếng Lào: “Chó làm gì có tiền?”
Không quan trọng người ta nói gì hay làm gì với bạn. Tại sao
mọi người lại khinh thường bạn? Họ làm điều đó vì muốn làm bạn khó chịu. Họ
đang cố gắng kiểm soát cảm xúc của bạn. Tại sao bạn cho phép mọi người kiểm
soát bạn nhiều như vậy? Tại sao ta lại để cho hạnh phúc của mình bị phá hủy
theo cách này? Nếu bạn khôn ngoan, bạn sẽ nói rằng sự bình yên và thoải mái nằm
trong quyền kiểm soát của bạn. Bạn không cần phải để mọi người kiểm soát bạn hoặc
hạnh phúc của bạn. Họ có thể nói hay làm những gì họ thích. Còn bạn có thể cho
qua đi và làm hòa với nó. A. Chah nói, nếu ai gọi bạn là chó thì bạn nên nhìn ra
phía sau xem có đuôi không. Nếu không thấy đuôi thì bạn không thể là chó được.
Kết thúc vấn đề.
Đôi khi có những vấn đề, đặc biệt là giữa mối quan hệ giữa
thế giới Hồi giáo và thế giới phương Tây, do chủ nghĩa khủng bố và các vấn đề
khác. Chúng tôi cố gắng hết sức để tạo ra sự hòa hợp giữa các tôn giáo khác
nhau và hoạt động khá tốt ở Úc, nhưng vẫn có những vấn đề. Có lần 1 người đã đặt
tôi vào thế khó xử vì nhiều bài báo đăng về vụ một số người Mỹ xả kinh Koran xuống
bồn cầu. Hai đêm sau, khi tôi đang nói chuyện ở Perth, có người đặt câu hỏi: “Nếu
ai đó vứt một cuốn kinh Phật vào bồn cầu, là một tu sĩ Phật giáo, Sư sẽ làm
gì?” Tôi sẽ làm gì ư? Gọi thợ sửa bồn cầu đến.
P.5
Theo ý kiến của tôi, chúng ta nên phân biệt đâu là biểu tượng,
đâu là bản chất bên trong. 1 quyển sách hay 1 bức tượng, đó là vật chất biểu tượng
bên ngoài. Chúng ta nên quan ngại khi bản chất bên trong của Phật Giáo bị hủy
hoại hơn là biểu tượng.
Nếu có thể làm được điều đó, chúng ta sẽ không bận tâm khi
người ta cố gắng làm chúng ta khó chịu bằng cách phá hủy các biểu tượng của
chúng ta. Các biểu tượng chỉ là thứ yếu, chúng đại diện cho – hòa bình, hòa hợp,
tình yêu giữa con người và sự tự do của trái tim. Đó mới là điều quan trọng. Chúng
ta có cơ hội đưa ra những phản ứng theo cách khác biệt trước những thăng trầm
trong cuộc sống. Chúng ta có thể tạo nên sự khác biệt này. Chúng ta có thể.
Theo kinh nghiệm của tôi với tư cách là một tu sĩ, tôi có thể
thấy cách mà mọi người có thể thực hiện những thay đổi này trong cuộc sống của
họ. Một trường hợp cực đoan xảy ra khi tôi sang Malaysia giảng dạy. Có một cô
gái đã gặp phải một chấn thương tâm lý lớn trong đời và tôi được yêu cầu cho cô
ấy một lời khuyên. Các nhà sư Phật giáo thường được tìm kiếm để được tư vấn. Bởi
vì chúng tôi tư vấn miễn phí, và cũng bởi vì chúng tôi sẽ cho những lời khuyên
tốt. Cô ấy gặp phải một vấn đề lớn. Cô đã đến gặp nhiều vị tư vấn nhưng không
có tác dụng gì. Cô ấy đã bị cưỡng hiếp một cách dã man. Đối với cô, nó ảnh hưởng
đến cả cuộc đời cô. Cô ấy bị bấn loạn tinh thần.
Là một tu sĩ, điều tôi làm không phải là sử dụng năng lực thần
thông hay bất cứ điều gì tương tự. Tôi chỉ ngồi đối diện với cô ấy. Bạn làm cho
tâm mình rất bình yên và cảm nhận được (tâm) người đang ngồi trước mặt bạn. Bạn
phát triển khả năng nhạy cảm để hiểu tâm họ đang ở đâu, họ cảm thấy thế nào.
Thông qua sự im lặng, bạn đọc hiểu được cô ấy. Bạn cần phải thực tập thiền nhiều
thì mới làm được điều này.
Tôi thấy người phụ nữ này có một sức mạnh nội tâm đáng kinh
ngạc. Đây là lần duy nhất tôi nói như thế với 1 người trong hoàn cảnh này, “Những
gì đã xảy ra với bạn thật tuyệt vời. Bạn thật may mắn.” Điều này làm cô ấy bị sốc.
Quả thực tôi đã rất mạo hiểm khi nói như vậy. Là một nam tu sĩ chưa bao giờ rơi
vào hoàn cảnh của cô, tôi có nguy cơ khiến người ta tưởng rằng tôi coi nhẹ hoặc
hiểu lầm những gì cô ấy đang trải qua. Nhưng tôi cần phải nói điều gì đó khác
thường để khiến cô ấy sốc và mở mang đầu óc cho cô ấy một lối thoát. Khi cô ấy
lặng đi vì shock thì tôi mới thực sự có thể nói chuyện với cô ấy.
Tôi nói, “Ý tôi là, cô có sẵn nơi tâm mình một số phẩm chất
tinh thần, một số sức mạnh nội tâm để tìm ra lối thoát khỏi nỗi đau, sự tủi nhục
và tội lỗi này.” Bạn biết đấy, những người bị cưỡng hiếp cảm thấy họ có lỗi và
cảm thấy tội lỗi khi bị như vậy. Nó có vẻ phi lý, nhưng đúng là họ cảm thấy như
vậy. Tôi nói: “Cô có sức mạnh để làm điều gì đó. Lý do tôi nói cô thật may mắn
là vì tôi nghĩ đây là cuộc hành trình của cô khi học cách rời xa và trèo ra khỏi
cái hố sâu này. Tôi thực sự không thể giúp cô vì tôi chưa trải nghiệm nên tôi
không biết nó như thế nào. Nhưng tôi nghĩ khi cô vượt qua điều này, món quà tuyệt
vời nhất dành cho cô là cô có thể nắm tay một người phụ nữ khác cũng gặp phải
chuyện tương tự và làm được điều mà tôi không bao giờ có thể làm được.
“Cô có thể nói, ‘Tôi hiểu bạn cảm thấy thế nào.’ Hơn thế nữa,
cô không chỉ có thể nắm tay cô ấy và cảm thông mà còn có thể nói với cô ấy rằng
bạn biết lối thoát. Kinh nghiệm của chính cô có thể đưa cô ấy từng bước thoát
khỏi tuyệt vọng, đau đớn và sợ hãi. Cô có thể trả lại cuộc sống cho cô ấy. Cho
cô ấy thấy sự tự do của mình. Đó là lý do tại sao tôi nói rằng điều này là 1
may mắn cho cô. Không phải bây giờ, mà là khi cô đã vượt qua được cú sốc này.
Cô sẽ là một người phụ nữ tuyệt vời. Cô thực sự có thể giúp đỡ người khác theo
cách mà ít người có đặc quyền làm được.” Những gì tôi đã cho cô ấy là hy vọng.
P.6
Những gì tôi đã cho cô ấy là một viễn cảnh về cuộc sống sau
nỗi đau. Những gì tôi mang đến cho cô ấy chính là sự động viên. Và điều này có
tác dụng. Đây thực sự là một trường hợp cực đoan. Khi một người đã trải qua sự
suy sụp, tổn thương như vậy, nó có thể để lại sẹo cho họ, khiến họ tê liệt về mặt
cảm xúc trong suốt quãng đời còn lại. Và tôi nói “Có cách giải quyết. Đây là
cách của bạn. Khi bạn tìm thấy nó, hãy chia sẻ nó với những người khác.”
Đó là hiểu biết rằng khi cuộc sống xuống dốc, tối tăm, bạn
không cần phải để nỗi đau và sự tuyệt vọng lấn át mình. Bạn luôn có thể học được
bài học hữu ích cho dù bất cứ điều gì đã xảy ra với bạn. Những thăng trầm trong
cuộc sống chính là thứ phân chó của cuộc đời bạn. Đó là nơi bạn học hỏi. Đó
chính là phân bón, là công cụ của sự tăng trưởng. Đó là nỗi đau giúp trưởng
thành. Đối với những giai đoạn tốt đẹp trong cuộc sống - đó là phần thưởng của
bạn. Nhưng những lúc gian nan xuống dốc cũng giúp bạn phát triển hạnh phúc. Chúng
ta nên nhớ điều này.
Một trong những nốt trầm lớn nhất trong cuộc sống là các mối
quan hệ. Kết hôn. Người phối ngẫu. Rất thường xuyên, tôi thấy các đệ tử của tôi
gặp khó khăn trong việc tìm ra cách để đàn ông và phụ nữ có thể chung sống hòa
bình và hòa hợp. Làm thế nào để sống đời với một người chứ không phải là cay đắng
và ly hôn. Hôn nhân của một số người rất không ổn. Chắc chắn như vậy, họ sống
cùng nhau, nhưng họ không hạnh phúc bên nhau. Thật là một điều kỳ lạ. Nếu bạn
có con, bạn yêu thương chúng bất kể chúng làm gì, chúng là ai hay tính cách của
chúng như thế nào. Còn khi chọn vợ hoặc chồng, bạn mất nhiều thời gian hơn khi
đi chọn xe. Bạn mang người ấy ra, kiểm tra, nhờ bạn bè và cha mẹ kiểm tra. Đôi
khi ngày nay bạn thậm chí còn sống thử trước khi ký cam kết hôn nhân. Tại sao sau khi trải qua tất cả những thử
thách này, bạn lại không thể yêu người bạn đời của mình như cách bạn yêu con
mình? Tại sao bạn không thể yêu họ vô điều kiện?
Nếu nam nữ có thể chung sống hòa thuận, nếu chúng ta học được
cách chấm dứt xung đột, học cách cho và nhận trong chính từng ngôi nhà của mình
thì người dân trong nước, trong khu vực, trên thế giới có thể cùng chung sống
hòa bình với nhau.
Chúng ta có thể học cách làm điều đó như thế nào? Rất nhiều
xung đột bắt đầu từ cái tâm luôn tìm lỗi người khác. Khi bạn nhìn một đối tác
trong buổi hẹn hò đầu tiên, bạn sẽ nghĩ anh ấy là người tuyệt vời nhất trên thế
giới. Nhưng lúc ly hôn, bạn nghĩ anh ấy là người kinh khủng nhất thế giới. Trên
thực tế, anh ấy cũng vậy thôi, không thay đổi gì mấy. Cái thay đổi là thái độ của
bạn đối với anh ấy.
Trước hết, tình yêu là mù quáng. Và nếu tình yêu là mù quáng
thì hôn nhân là thể chế dành cho người mù. Nhưng sau một thời gian, bạn trở nên
mù quáng không phải trước những lỗi lầm mà là mù quáng không thấy được những điều
tốt đẹp. Bạn cần mở rộng tầm mắt để nhìn thấy điều tốt đẹp. Đừng chỉ nhìn vào lỗi
lầm. Trên thực tế, họ đã có những tính tình ấy ngay từ đầu. Hãy nhìn vào vẻ đẹp
của họ nữa.
Trong cuộc sống, khi không nhìn vào vẻ đẹp của người khác,
chúng ta thường hay nổi giận. Nếu bạn có kẻ thù, chẳng hạn như một người làm
cùng văn phòng, nhà bên cạnh hoặc một thành viên trong gia đình, cách tuyệt vời
để khắc phục vấn đề là tìm kiếm vẻ đẹp nơi kẻ mà bạn thấy khó ưa ấy. Một cái gì
đó bạn có thể tôn trọng, thấy quý mến.
Có lần tôi dự đám tang của một ông lão đã qua đời. Ở Úc, tại
các đám tang có truyền thống đọc điếu văn. Những người thân thiết đứng lên và
nói điều gì đó về cuộc đời của người quá cố, tóm tắt họ là ai và gợi lại những
điều tốt đẹp. “Eulogy”- Điếu văn theo nghĩa đen có nghĩa là “những lời tốt đẹp”.
Lần này, vợ của người quá cố bước lên để nói về chồng mình. Cô kể một câu chuyện
mà chồng cô đã kể cho cô nghe về một trải nghiệm đã ảnh hưởng đến cả cuộc đời
anh ấy.
P.7
Một lần khi chồng cô còn học tiểu học, bọn trẻ trong lớp cãi
nhau. Sắp xảy ra đánh nhau thì giáo viên bảo tất cả ngồi xuống ngay lập tức. Thầy
ấy nói: “Hãy lấy một tờ giấy trắng và vẽ một đường thẳng chia tờ giấy làm hai. Ở
trên cùng hãy viết tên một người trong lớp mà em ghét nhất. Ở phía bên trái,
hãy viết ra lý do tại sao em ghét bạn ấy. Tất cả những điều thối nát bạn ấy
làm, những lời xấu xa mà bạn ấy đã nói. Hãy viết tất cả ra giấy.” Tất cả bọn trẻ
trong lớp bắt đầu bận rộn viết nguệch ngoạc về kẻ thù của chúng, kẻ mà chúng
ghét nhất. Chỉ mất một phút để lấp đầy toàn bộ phía bên trái.
Sau đó thầy ấy nói: “Bây giờ, ở phía bên phải, hãy viết ra
điều gì đó mà em tôn trọng quý mến ở bạn ấy. Một số điều tốt mà bạn đã làm. Lần
này, phải mất một lúc các em học sinh mới ghi ra được điều đầu tiên. Nhưng ngay
sau đó các em đã nghĩ về phía bên phải. “Bây giờ,” người thầy nói, “hãy cẩn thận
gấp mảnh giấy ở giữa và xé ra làm đôi. Bỏ phần bên trái vào thùng rác. Giữ phía
bên phải lại. Sau đó hãy đứng dậy và đưa cho người bạn đó.” Vì vậy, mỗi đứa trẻ
đều nhận được một danh sách những điều kẻ thù thích ở chúng. Điều đó đã thay đổi
toàn bộ động lực của lớp học đó.
Điều này đã thay đổi cuộc đời chồng cô. Vì cả đời ông đã giữ
mảnh giấy đó trong ví. Vợ ông lấy mảnh giấy đó ra đưa cho những người dự tang lễ
xem. Cô nói tiếp: “Bất cứ khi nào buồn bã, anh ấy sẽ nhìn vào mảnh giấy này –
đây là những gì kẻ thù của anh ấy nghĩ về anh ấy. Vậy thì hãy tưởng tượng những
gì bạn bè của anh ấy sẽ nói (còn tốt đẹp hơn nữa) . Vì vậy anh ấy không phải là
một người xấu. Điều này đã đưa anh ấy vượt qua một số thời điểm khó khăn trong
cuộc sống. Bởi vì kẻ thù của anh ta có thể nhìn thấy vẻ đẹp ở anh ta nên anh ta
học cách nhìn thấy vẻ đẹp ở chính mình.”
Khi cô kết thúc bài phát biểu, ba hoặc bốn người đứng dậy -
những người bạn học cũ của anh - và lấy ra một mảnh giấy tương tự. Họ cũng đã
giữ chúng. Việc biết rằng kẻ thù của bạn có thể nhìn vào bạn và thấy điều gì đó
đẹp đẽ có ý nghĩa rất lớn. Vì vậy, lần tới khi bạn tranh cãi với người phối ngẫu,
hãy lấy ra một mảnh giấy. Hãy viết ra tất cả những việc xấu xa, ác ý, lười biếng
mà họ làm. Sau đó hãy viết ra lý do tại sao bạn lại yêu họ ngay từ đầu - tất cả
những điều đẹp đẽ. Sau đó đưa cho người phối ngẫu của bạn.
Bạn có hiểu chúng ta đang làm gì ở đây không? Thông qua bài
tập này, chúng ta buộc mọi người phải nhìn thấy điều gì đó đẹp đẽ ở kẻ thù. Bởi
vì tôi là một tu sĩ nên tôi đã được rèn luyện về điều này trong một thời gian
dài. Nó thực sự đáng kinh ngạc. Khi thấy ai đó tâm trạng không tốt, đừng nhìn
vào lời mắng mỏ gắt gỏng của họ. Nếu bạn nhìn vào vẻ đẹp của họ, thật tuyệt vời.
Họ sẽ thay đổi.
Tôi có một đệ tử ở Sydney, Judy, là một nữ doanh nhân. Cô ấy
kinh doanh xuất nhập khẩu rất tốt. Có một hợp đồng rất béo bở với một công ty lớn
ở London mà cô thực sự muốn có được. Vì vậy, cô ấy đã bay 1 chặng dài từ Sydney
đến London. Nếu bạn là một doanh nhân, bạn sẽ không có thời gian cho sự trễ hẹn.
Vừa xuống máy bay, cô đã đến gặp hội đồng quản trị và CEO của công ty đó. Các
giám đốc trong hội đồng quản trị gặp cô và nói: “Cô phải mất thêm thời gian rồi.
CEO, vị Giám đốc điều hành là một người rất khó tính khó chiều, ngay cả trong những
thời điểm làm ăn thuận lợi nhất. Hôm nay ông ấy có tâm trạng rất tệ. Ông ấy đã
la chúng tôi suốt buổi sáng. Bây giờ ông ấy không ký hợp đồng với cô đâu. Hãy
chịu khó quay về và trở lại vào tháng sau.”
P.8
Nhưng may mắn là cô biết chút ít về Phật giáo. Vì thế cô quyết
định thiền tâm từ một chút. Cô chỉ có năm phút để thiền lặng lẽ trong góc
phòng. Khi nghe tin vị CEO chuẩn bị bước vào, cô bước ra ngoài và gặp anh ta. Đúng
là tâm trạng anh đang rất khủng khiếp. Như muốn giết người! Như bệnh tâm thần!
Nhưng đây là điều mà người đệ tử này đã làm – tôi rất tự hào về cô ấy. Cô ấy
nói rằng cô ấy không hề tính trước nhưng cô buột miệng nói với vị CEO rằng:
“Anh có đôi mắt xanh rất đẹp, giống như con gái Holly của tôi vậy”. Tim của vị CEO
tan chảy. Tất cả sự tức giận rút cạn khỏi anh ta và anh ta nói, "Ồ, thật
sao?" Hợp đồng được ký trong nửa giờ. Tất cả các vị giám đốc đều nói: “Hãy
dạy chúng tôi cách bạn làm điều này. Bí quyết là gì?”
Những gì cô ấy đã làm thật tuyệt vời. Vị CEO rất căng thẳng
nhưng cô lại thấy điều gì đó thật đẹp ở anh ta. Một cái gì đó rất đơn giản. Đôi
mắt xanh tuyệt đẹp. Bởi vì cô ấy tìm kiếm
vẻ đẹp nên cô ấy đã nhìn thấy nó. Và khi cô nhìn thấy vẻ đẹp ở anh ta, anh cũng
thấy điều đó ở chính mình.
Vì vậy, bạn tìm kiếm bất cứ điều gì nơi người khác, bạn sẽ
thấy điều đó. Nếu bạn tìm kiếm lỗi. Họ sẽ chỉ cho bạn những lỗi lầm và thêm nhiều
lỗi nữa. Nếu bạn tìm kiếm vẻ đẹp và lòng tốt của họ, họ sẽ cho bạn thấy điều
đó, và nhiều điều tốt khác nữa.
Khi làm Tỳ Kheo ở Úc, tôi cũng có đi giảng trong các nhà tù.
Đó là những nơi tuyệt vời để giảng dạy pháp vì có rất nhiều kẻ bạo lực và ác độc
đang ở trong tù. Có những kẻ giết người và hiếp dâm. Có một tên tội phạm rất nổi
tiếng - anh ta là một chàng trai tử tế, bởi vì tôi đã rèn luyện bản thân để nhìn
thấy điều gì đó đẹp đẽ ở anh ta, thay vì nói: “Chà! Hắn đã cưỡng hiếp người
khác! Coi chừng hắn cũng cưỡng hiếp mình!”
Tôi đã từng đến một nhà tù có lắp đặt hệ thống an ninh. Đã
có trường hợp thầy tu bị cưỡng hiếp. Một số tù nhân phải chịu án dài đến mức họ
sẽ chết trong tù nên không còn sợ bị tăng án. Hôm đó, bác sĩ nhà tù đưa cho tôi
một cây bút bi, hoặc thứ gì đó trông giống cây bút nhưng thực ra là thiết bị
báo động an ninh. Anh ấy bảo với tôi rằng trên trần nhà của các phòng giam có
những thứ trông giống như máy dò khói nhưng thực chất là thiết bị báo động. “Nếu
bạn bị tấn công, hãy nhấn vào đầu bút, chuông báo động sẽ vang lên và chúng tôi
sẽ biết bạn đang ở đâu. Hãy thật cẩn thận. Đừng để tù nhân biết cây bút là gì
”.
Rồi tôi đi dạy một lớp thiền cho 30 hoặc 40 người trong tù.
Một trong những tay đầu gấu của nhóm nói: “À, Thầy cũng có một trong những chiếc
bút đó à. Thầy có nghĩ rằng sẽ kịp nhấn nút báo động ở đầu cây bút trước khi
tôi đến chỗ Thầy và cưỡng hiếp Thầy không? Tôi nhìn anh ta và nói ‘không’. “Thầy
nói đúng, tôi có thể tiếp cận Thầy. Nhưng Thầy không cần phải lo lắng, vì chúng
tôi quý Thầy. Nếu ai đó cố gắng nhảy xổ vào Thầy thì tôi sẽ nhảy xổ vào hắn trước.” Bởi vì tôi đã tử tế với họ nên họ cũng tốt với
tôi. Anh tù nhân đó là hệ thống bảo vệ an ninh của tôi.
Đó là những thăng trầm trong cuộc sống. Một số câu chuyện kể
về cách chúng ta có thể thay đổi thái độ với cuộc sống. Cuộc sống không phải là
những gì xảy ra với chúng ta mà là cách chúng ta nhìn chúng, bản thân chúng ta,
người bạn đời của chúng ta, những mớ hỗn độn trong cuộc sống. Hãy nhớ rằng phân
chó cũng là phân bón. Hãy nói: “Tôi thật may mắn!” khi bạn giẫm trúng chúng.
Hãy lấy nó, bón cho cây và trưởng thành từ đó. Nhưng hãy nhớ rằng bạn còn có thể
học được nhiều hơn nữa từ những thành công của mình. Bất cứ điều gì hiệu quả,
hãy lặp lại. Đừng bao giờ đánh giá thấp những gì bạn có thể học được từ những
thành công của mình.
P.9/15
Phần Hỏi Đáp
Hỏi: Bạn con bị ung thư. Cô ấy nên làm gì?
Đáp: Ung thư đang gia tăng trong thế giới hiện đại do căng
thẳng. Người bận rộn không phải là người có quá nhiều việc phải làm mà là có
quá nhiều việc phải làm cùng một lúc. Chúng ta cần học cách làm việc hiệu quả.
Ung thư là một từ, không phải là một bản án. Đó là trải nghiệm
giúp ta học hỏi. Tôi đã nói chuyện với rất nhiều bệnh nhân ung thư. Sau khi khỏi
bệnh, nhiều người đã đến tìm tôi. Họ nói đó là một trải nghiệm tuyệt vời. Rằng
họ sẽ không nên bỏ lỡ cơ hội đó trong đời. Ung thư là 1 cú húych dạy ta về ý
nghĩa cuộc sống. Rằng cuộc sống không phải là để hòa nhập vào xã hội và làm
giàu. Nếu bạn bị ung thư, tiền bạc không có ý nghĩa gì nữa. Mọi người mắc bệnh
ung thư đều muốn có gia đình ở bên. Họ tìm kiếm ý nghĩa tinh thần, sâu sắc hơn
trong cuộc sống. Thật là ngại khi nói bạn cần căn bệnh ung thư để dạy cho bạn hiểu
điều đó. Nhưng đối với những người mắc bệnh ung thư, quá trình hấp hối hoặc quá
trình hồi phục đã làm thay đổi cách họ nhìn cuộc sống. Vấn đề không phải là ung
thư, mà là cách chúng ta nhìn nhận tình trạng đó, là thái độ của chúng ta đối với
nó.
Ở Penang, một đệ tử của tôi là bác sĩ chuyên khoa ung thư sắp
nghỉ hưu. Cô ấy nói với tôi. “Con đã điều trị cho bệnh nhân ung thư ở Malaysia
gần như cả cuộc đời mình. Con không cần xem báo cáo bệnh lý nữa. Chúng không phải
là chỉ số chính xác về tỷ lệ sống còn của bệnh nhân. Con chỉ cần nhìn vào thái
độ của bệnh nhân là có thể biết ngay liệu họ có vượt qua được hay không.” Chính là thái độ của bạn đối với điều gì đó,
cách bạn đối diện với nó. Có nhiều điều bạn có thể làm để vượt qua. Vì thế hãy
sống hòa bình với nó.
Hỏi: Làm thế nào một người có thể đạt được sự cân bằng giữa
việc không dính mắc và lòng chung thủy trong một mối quan hệ?
Trong các mối quan hệ, có hai loại người. Một số người nghĩ
rằng có hai loại Phật giáo - Tiểu thừa (Theravada) và Đại thừa. Trong Tiểu thừa
– à, không hẳn vậy nhưng đây là cách người ta gọi – bạn chỉ quan tâm đến cái
tôi của chính mình, sự giải thoát của chính bạn. Trong Đại thừa – bạn quên mất
bản thân mình và quan tâm đến người khác. Trong hôn nhân cũng có loại Tiểu thừa
và một Đại thừa. Thông thường người đàn ông là Tiểu thừa. Tiểu thừa quan tâm đến
chính mình, Đại thừa quan tâm đến người khác. Cái nào đúng cái nào sai?
Không có cái nào đúng hết. Từ giờ trở đi, bạn không nên nghĩ
đến bản thân mình và cũng không nên nghĩ đến người khác. Nếu bạn chỉ nghĩ đến
người khác, bạn sẽ bị lãng quên và kiệt sức. Sau một thời gian bạn sống mà
không tính toán gì. Khi bạn chỉ cho đi, cho đi, cho đi, bạn sẽ không nhận lại
được gì. Đó là một mối quan hệ khủng khiếp. Nó sẽ không kéo dài. Còn nếu bạn chỉ
nhận, nhận, nhận, mối quan hệ đó cũng sẽ không kéo dài.
Mối quan hệ chỉ kéo dài khi bạn không nghĩ đến bản thân mình
hay người kia mà chỉ nghĩ đến những gì đang xảy ra giữa hai người. Hãy nghĩ đến
chúng ta, chứ không phải bạn hay người kia. Vấn đề trong các mối quan hệ không
bao giờ nằm ở bản chất của anh ấy hoặc cô ấy mà nằm ở cách họ đối đãi với nhau.
Những điều đó mới đáng kể. Đó là chìa khóa để giải quyết các vấn đề về mối quan
hệ.
P.10
Hỏi: Xin Thầy kể cho chúng con nghe về những trải nghiệm với
Ngài Ajahn Chah.
Đáp: Vị ấy là một tu sĩ rất thực tế. Ông đã sử dụng những ví
dụ về cuộc sống hiện đại. Vị ấy cũng rất vui tính và rất thô. Có một ví dụ là một
trong những câu chuyện trong cuốn sách của tôi – một trong những câu chuyện hài
hước nhất. Tôi ngồi phía sau ô tô đi từ chùa đến ga xe lửa cùng với hai tu sĩ
khác, một người là sa di mới. Ajahn Chah quay lại nhìn vị sư mới và nói: “Con đang
nghĩ về bạn gái của con ở Mỹ ” Người sadi mới tội nghiệp này há hốc mồm. Thầy
đã đọc được suy nghĩ của anh ấy một cách chính xác. Nhưng Ajahn Chah đã nói: “Không sao đâu, Thầy có thể giúp con. Thay vì
nhớ nhung bạn gái, lần tới khi con viết thư cho cô ấy, hãy yêu cầu cô ấy gửi
con thứ gì đó đặc thù của riêng cô ấy. Để khi nhớ cô ấy, con có thể lấy ra và
ngắm nhìn.” Vị Sadi rất ngạc nhiên và hỏi liệu một nhà sư có được phép làm như
vậy không. Bấy giờ Ajahn Chah đang hành động theo cách mà bạn có thể đoán biết
rằng Thầy ấy đang có âm mưu gì đó. Thầy trả lời: “Hãy yêu cầu bạn gái gửi cho con
một chai phân của cô ấy. Bất cứ khi nào nhớ cô ấy, con có thể lấy chai ra và
nói, 'Ahhhhhh, em yêu của anh”. Nó rất
buồn cười nhưng cũng chứa đựng một số sự thật. Khi bạn nói “Em yêu, anh yêu mọi
thứ của em,” tất nhiên là không phải vậy rồi.
Một câu chuyện khác Thầy kể là về một người đàn ông sắp cưới
một cô gái xinh đẹp, giỏi giang nhất nước. Nhưng tiếc là cô ấy không biết nấu
ăn. Thế là anh đi tìm một cô gái khác. Anh ấy đã tìm được một người còn xinh đẹp
hơn và cô ấy nấu ăn rất ngon. Nhưng cô ấy thật ngu ngốc và không biết cách nói
chuyện. Cô ấy không đủ hoàn hảo. Sau đó, anh tìm được một cô gái khác, xinh đẹp,
nấu ăn giỏi và thông minh. Nhưng liệu anh có cưới cô ấy không? Không. Bởi vì cô
ấy đang tìm kiếm một người đàn ông hoàn hảo.
Hỏi: Thầy dạy rằng hãy nhìn thấy điều tốt đẹp của kẻ thù, nếu
kẻ thù luôn lợi dụng mình thì sao?
A: Bạn không cần phải là một tấm thảm chùi chân. Có một câu
chuyện trong cuốn sách của tôi về cách trở nên tử tế nhưng vẫn giữ vững lập trường.
Đó là câu chuyện về con rắn xấu xa.
Cách đây rất lâu có con rắn xấu xa. Nó hay cắn người ta cho
vui. Khi mọi người nhìn thấy con rắn, họ luôn bỏ chạy mất.
Cũng giống như chỉ khi con người già đi thì họ mới bắt đầu
quan tâm đến tôn giáo, khi con rắn này già đi, nó bắt đầu tự hỏi, "Điều gì
xảy ra khi mình chết đi? Có địa ngục dành cho rắn xấu xa không?” Nó bắt đầu cảm
thấy lo lắng.
Nó thường nghe nói rằng cách đó không xa có một con rắn
thánh thiện, một thiền giả vĩ đại, thuyết pháp rất hay. Nhưng suốt đời con rắn
xấu xa này lại luôn khinh miệt tôn giáo. Vì vậy bây giờ nó hơi xấu hổ khi bắt đầu
quan tâm đến tôn giáo. Nó bèn cải trang đi nghe rắn thánh thiện nói chuyện.
Càng nghe nó càng thấy con rắn thánh thiện càng có lý. Rắn xấu xa thấy hứng thú
và được truyền cảm hứng. Nó cải tà quy chánh!
“Chà, sao bây giờ
mình mới biết nhỉ?” nó nghĩ như vậy. Thế là con rắn xấu xa bước tới, cởi bỏ lớp
ngụy trang và trước mặt mọi người, nó xin con rắn thánh thiện ban cho năm giới.
(5 giới là: không - sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói lời sai trái, hoặc dùng các
chất say). Sau đó, nó quyên góp -- bằng tiền xu, để mọi người có thể nghe thấy
tiếng chúng kêu leng keng trong hộp. Bây giờ nó đã là một con rắn tốt.
P.11
Vấn đề là rắn không biết nói. Vì vậy, mặc dù rắn xấu xa đã
thay đổi nó không thể nói với mọi người về điều đó. Dù nó có đeo huy hiệu Tổ chức
Ân xá Quốc tế trên ngực. Người ta vẫn cho rằng nó là con rắn xấu xa và vẫn tránh
xa. Rồi một ngày nọ, một thanh niên đang mải nói chuyện điện thoại di động và
suýt dẫm phải con rắn. Chỉ đến phút cuối cùng anh ta mới nhận ra mình đang gặp
nguy hiểm. Nhưng anh thấy con rắn đang mỉm cười. Anh và những người khác nhận
thấy con rắn giờ đã hiền lành nên không còn lo sợ nữa.
Một khi người ta phát hiện ra, bọn trẻ cũng sẽ biết rằng con
rắn không đáng sợ nữa. Rồi những đứa trẻ nghịch ngợm quyết định trêu chọc con rắn
đó. “Ngươi không phải là rắn thật! Rắn thật có răng nanh! Hãy cho chúng ta xem
răng nanh của ngươi đi, con sâu béo phì kia!” chúng chế nhạo. Con rắn phẫn nộ
nghĩ: “Ta không phải là sâu! Ta là một con rắn thực sự!” Nhưng nó không thể nói
ra, và vì không thể phản ứng nên bọn trẻ bắt đầu ném đá và lăng mạ con rắn. Nó
bị thương.
Con rắn tội nghiệp không thể giết chúng, vì nó đã thọ giới
nên không thể tự vệ được. Điều đó chỉ làm cho đám trẻ táo tợn hơn. “Giá như tôi
cắn chúng được nhỉ! Nhưng năm giới…Ôi, tôn giáo rốt cuộc không thực tế chút
nào!” con rắn hối tiếc. “Trong tu viện thì có thể ổn, nhưng trong cuộc đời này,
bạn phải tự bảo vệ mình.” Thế là nó phải chịu trận nhưng mất niềm tin vào tôn
giáo.
Nó quay lại gặp con rắn thánh thiện có vẻ giả tạo đó để trả
lại 5 giới. Khi nó bò lên đồi, con rắn thánh thiện nhìn thấy cơ thể đầy máu và
bầm tím của nó. "Đó là lỗi của ngươi!" Rắn thánh thiện nói. “Con rắn
ngu ngốc này! Đúng là ta đã bảo ngươi đừng cắn, nhưng ta có cấm ngươi rít lên
không?” Thế là đã đủ để khiến họ sợ hãi. Vì vậy, trong văn phòng, hoặc bất cứ
nơi nào bạn phải đối mặt với sự lấn áp lạm dụng, tất cả những gì bạn phải làm
là rít lên.
Hỏi: Con có một người bạn nước ngoài nói rằng: “Người Thái
cúng dường quá nhiều cho các nhà sư. Tất cả những gì các nhà sư làm là béo và
lười biếng. Thầy trả lời thế nào?
A: Tôi sẽ lắng nghe anh ta. Vâng, đúng là có một số tu sĩ
béo và lười biếng. Vì vậy đừng cúng dường cho nhà sư béo và lười biếng. Có những
vị tu sĩ khác làm việc rất cật lực. Họ làm việc chăm chỉ vì người khác, họ làm
những điều tốt. Vì vậy hãy ủng hộ những người xứng đáng được hỗ trợ. Hãy có sự
tách bạch ở đây. Hãy cẩn thận, vì đôi khi không phải chỉ có các nhà sư biết
thuyết giảng mới là Sư tốt. Có những nhà Sư vĩ đại, họ tu và làm việc theo những
cách khác.
Tôi từng không hiểu tại sao người ta lại háo hức quyên góp
tiền cho các tu viện hơn là bệnh viện. Điều đã thay đổi suy nghĩ của tôi khi nhận
ra giá trị của việc xây dựng chùa chiền và trung tâm tu thiền chính là trải
nghiệm sau đây.
Đó là lần thứ hai tôi hành hương đến Ấn Độ. Một phần trong
nhóm tôi đi thuyền xuôi dòng sông Hằng. Trên đường về, chúng tôi phải đi bộ qua
một khu vực rất nghèo của Benares. Những người ăn xin bước ra. Họ là những người
bị phong cùi thực sự. Họ sống trên đường phố với những vết thương hở, băng vết
thương rỉ mủ. Họ là những người nghèo nhất trong số những người nghèo. Họ chưa
bao giờ biết thầy Tỳ Kheo là gì. Một người đến gặp tôi và nói, “Rupee. Xin cho
tôi một ít rupee.” đồng rupee.” Là một nhà sư ngu ngốc, tôi nói: “Tôi không có
tiền, tôi là một nhà sư,” mà không nhận ra rằng anh ấy không thể hiểu được tiếng Anh. Vì thế tất cả những gì tôi có
thể làm là ôm anh ấy.
P.12
Rồi anh ấy nở một nụ cười thật đẹp với tôi. Tôi chưa từng thấy
nụ cười như thế từ bất cứ ai ở đây tối nay. Đó là một nụ cười đẹp và ấm áp. Khiến
tôi phải suy nghĩ lại về thế nào là nghèo đói thực sự. Và sự giàu có là gì.
Tỷ lệ tự tử ở một thành phố giàu có như Perth cao hơn nhiều
so với tỷ lệ tự tử ở Benares. Dù rất nhiều người nghèo nhưng họ không muốn tự
sát. Ở những thành phố giàu có, tỷ lệ tự tử lại cao khủng khiếp.
Nỗi đau lớn nhất là nỗi đau vô hình. Nỗi đau trong lòng. Sự
trầm cảm hay thất vọng thì người khác không thể nhìn thấy. Bạn có thể thấy một
người phong cùi, bạn có thể thấy một vết thương. Bạn có thể thấy người bị ung
thư. Bạn có thể nhìn thấy khối u của họ. Nhưng bạn không thể nhận biết một người
muốn tự tử. Họ trông bình thường, không có đặc điểm gì rõ ràng. Với nỗi đau quá
lớn, họ muốn tự sát. Nỗi đau lớn nhất chính là nỗi đau trong tim.
Những thầy Tỳ Kheo tốt trong các tu viện và trung tâm tu thiền
tốt là những bác sĩ của trái tim. Mọi người bước vào một ngôi chùa hay tu viện
và trông họ rất bình thường. Họ đi ra ngoài và mọi người không nhất thiết phải
nhìn thấy sự thay đổi. Nhưng thật sự có sự thay đổi. Tôi rất may mắn. Rất nhiều
người đã đến và nói với tôi rằng “Thầy đã cứu mạng con”.
Khi xây dựng tu viện ở Perth, chúng tôi cần sử dụng sàn tre.
Người bán hàng mà tôi đến mua là một phụ nữ đến từ Hồng Kông. Cô ấy bị mất rất
nhiều tiền và phải vào viện tâm thần vài tuần vì bị trầm cảm. Khi cô ấy đến
chùa, tôi đã giảng cho cô ấy một số bài giảng. Cô ấy nói: “Thầy đã cứu mạng
con!” Vậy là chúng tôi đã mua được sàn tre rất rẻ. Đây là điều mà các tu sĩ tốt
làm.
Bạn có thể biết nhiều người đã được chữa lành trong khi y học
không thể giúp được. Tu viện có thể làm được nhiều việc hơn bệnh viện. Vì vậy,
thật tốt khi hỗ trợ những thầy Tỳ Kheo, những người thực sự tạo ra sự khác biệt.
Hỏi: Nam nữ có bình đẳng về mọi mặt, kể cả trong việc xuất
gia và nhập Niết Bàn không?
Đ: Hoàn toàn không. Họ khác nhau. Nhưng không thể nói phái
nào tốt hơn. Vì vậy, bạn không cần phải cho rằng 2 phái bình đẳng ngang nhau hoặc
phái tính nào tốt hơn, chỉ đơn giản là có sự khác biệt giữa nam và nữ.
Một ví dụ điển hình là thiền. Phụ nữ dễ dàng thiền sâu hơn
nam giới vì thiền đòi hỏi khả năng điều chỉnh cảm xúc. Bởi vì trạng thái hạnh
phúc là cảm xúc. Nhưng ngược lại, trong thiền thì phái nam dễ dàng nhận thấy ý
nghĩa của các tầng thiền hơn. Vì vậy, họ khác nhau. Không có chuyện phái này tốt
hơn phái kia.
Đó là điều quan trọng mà ta cần biết. Đôi khi bạn sẽ thấy những
triết gia như Rousseau nói rằng tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng. Điều
này rõ ràng là sai. Mọi người đều khác nhau. Chính những gì chúng ta tạo ra dựa
vào những gì chúng ta có, cách chúng ta sử dụng những khuynh hướng, khả năng và
kỹ năng khác nhau của mình mới khiến chúng ta thành công.
Bất cứ ai, nam hay nữ, đều có thể trở nên giác ngộ.
P.13
Hỏi: Liệu chúng ta có thể trở nên dễ duôi khi nghĩ về những
gì mình đã làm đúng không?
Đáp: 1 câu hỏi hay. Nếu bạn tiếp tục nghĩ về những điều đã
làm 1 cách đúng đắn, bạn sẽ có một trái tim rộng mở. Không phải là một cái đầu
cao ngạo. Hãy thử mà xem.
Bạn sẽ thấy những gì đã làm thành công và sẽ lặp lại thành
công ấy.
Một năm nọ, tôi dạy trung học. Tôi đã học về tâm lý giáo dục
– về sự củng cố tích cực và tiêu cực. Củng cố tiêu cực là khi bạn nói với một đứa
trẻ những gì chúng đã làm sai và trừng phạt chúng. Có 1 cách khác được chứng
minh là hiệu quả hơn nhiều. Khi ai đó mắc lỗi, điều đó bị lờ đi. Khi họ làm
đúng, họ được khen ngợi và khuyến khích.
Ở Mỹ, có một người đàn ông kiếm bộn tiền bằng cách huấn luyện
thú cưng đi vệ sinh đúng chỗ. Khi bạn có một con chó hoặc con mèo mới, bạn phải
huấn luyện nó đi vệ sinh. Tất cả những gì người đàn ông này làm là đưa chú chó
con mới ra ngoài công viên hoặc một cái cây và đợi cho đến khi chú chó con đi vệ
sinh. Ngay khi nó đi vệ sinh, người đàn ông này sẽ nhào lộn và hát một bài hát
vui vẻ. Ngay cả chú chó nhỏ cũng nhận ra hành động của mình đang khiến người
đàn ông này vui mừng. Như vậy, bảo đảm sau 3 ngày, chú chó đã được huấn luyện
xong. Chỉ cần củng cố tích cực là đủ!
Chỉ có điều, đôi khi người đàn ông nhảy cẫng lên vì sung sướng
khi xem một trận bóng đá – con chó lại ị.
Hỏi: Làm thế nào một người có thể cân bằng tâm trí và cuộc sống
của mình?
A: (Thầy cầm ly nước lên.) Ly nước này nặng bao nhiêu? Càng
giữ lâu tôi càng cảm thấy nặng nề. Nếu tôi giữ nó trong năm phút, tôi sẽ bị đau
tay. Mười phút sau, nhức mỏi khủng khiếp. Nếu tôi cứ cầm nó trong nửa giờ nữa
thì tôi là một tu sĩ rất ngu ngốc. Vậy hãy đặt nó xuống. Bạn không cần phải đặt
nó xuống quá lâu hoặc vứt nó đi. Sau vài phút, hãy cầm lên lại. Bạn sẽ thấy nó
nhẹ nhàng hơn. Nó có cùng trọng lượng nhưng vì bạn đã nghỉ ngơi nên sẽ dễ chịu
hơn.
Cân bằng trong cuộc sống là làm việc chăm chỉ nhưng khi công
việc trở nên quá nặng nề, hãy đặt xuống vài phút và nghỉ ngơi. Khi bạn trở lại
bắt tay làm tiếp sau đó, bạn sẽ thấy việc xử lý dễ dàng hơn. Đó là sự hiệu quả
đơn giản. Nếu bạn cứ ôm gánh nặng quá lâu, lo lắng và suy nghĩ quá lâu thì cuộc
sống sẽ trở nên nặng nề biết bao. Bạn bị kiệt sức. Bạn không cần giảm bớt trách
nhiệm của mình, bạn chỉ cần học cách đặt mọi thứ xuống đúng lúc. Hãy nghỉ ngơi
vài phút, sau đó bạn có thể làm việc hiệu quả hơn. Khi nào thấy mờ mắt thì hãy
tắt máy tính. Hãy nghỉ ngơi, quay trở lại và mọi vấn đề của bạn đều trở nên dễ
dàng.
P.14
Q: Please explain title of your book,
Hỏi: Xin vui lòng giải thích tựa đề cuốn sách của Thầy: “ “Opening
the Door of Your Heart - Mở rộng tấm lòng”.
Đáp: Trên thực tế, có nhiều tựa sách khác nhau cho các phiên
bản của cuốn sách này.
Ấn bản tiếng Đức có tên là “Con bò khóc”. Đó là tựa đề một
trong những câu chuyện trong cuốn sách.
Ấn bản ở Mỹ có tựa đề “Ai Mua Xe Rác?”
Và phiên bản tiếng Thái có tên là “Cùng Vui Lên Nào!” Đó là
một tựa đề đáng yêu cho quyển sách Phật Pháp này.
“Mở rộng tấm lòng” xuất
phát từ một trong những câu chuyện quan trọng trong cuốn sách. Khi tôi còn nhỏ,
nhà tôi sống trong một căn hộ thuộc sở hữu của chính phủ. Nhà tôi nghèo đến mức
không bao giờ lo lắng về việc khóa cửa. Trên thực tế, chúng tôi đã mong rằng
giá mà một tên trộm nào đó đột nhập vào, hắn sẽ thương hại cái nghèo và để lại
cho chúng tôi một thứ gì đó! Khi tôi
khoảng mười ba tuổi, một ngày nọ, cha tôi gọi tôi ra và nói: “Con trai, dù con
có làm gì trong đời, dù con đi đâu, cánh cửa nhà cha sẽ luôn mở rộng chào đón
con”.
Tôi vẫn còn nhớ điều đó cho đến ngày nay, 40 năm sau. Đó là
cách bố tôi thể hiện tình yêu dành cho con trai mình. Khi tôi trở thành nhà Sư,
tôi vẫn luôn nghĩ về điều đó. Tôi nhận ra ý của cha tôi không phải là cánh cửa
căn hộ của ông mà là cánh cửa trái tim của ông. Điều đó mở ra cho tôi nhiều trải
nghiệm vẻ đẹp cuộc sống. Dù tôi có làm gì, đi đâu, cha vẫn dành cho tôi tình
yêu vô điều kiện. Tôi là con trai ông ấy và thế là đủ.
Thật là một điều tuyệt vời khi được trải nghiệm điều đó từ một
người cha, một người mẹ, một người bạn. Tôi sẽ không bao giờ làm bất cứ điều gì
có hại cho cha tôi. Khi bạn có đặc quyền nhận được tình yêu thương vô điều kiện
từ ai đó, bạn sẽ không bao giờ lạm dụng nó. Cha cho tôi toàn quyền tự do làm bất
cứ điều gì tôi thích, và cha luôn yêu tôi. Tôi phải làm việc chăm chỉ hơn nữa để
xứng đáng với sự tin tưởng đó.
Tôi đã cố gắng thuyết phục một số người ở Úc nói điều đó với
bạn đời của họ. Điều đó đã thay đổi toàn bộ mối quan hệ của họ. “Chồng ơi, dù
anh có làm gì, lỡ anh có ngủ với người khác cũng không sao cả. Cánh cửa trái tim em sẽ luôn mở rộng chào
đón anh. Em luôn yêu anh." Không đời nào người chồng đó lại ngủ với người
khác. Những lời này phải xuất phát từ trái tim, hoàn toàn chân thực.
Một ngày nào đó, bạn phải nói điều đó với chính mình.
"Tôi ơi. Bạn là người mà tôi đã biết từ rất lâu. Cánh cửa trái tim tôi
đang mở ra cho bạn. Bất kể bạn đã từng làm gì, hay đã thất bại ở việc gì. Bất kể
bạn đã phạm sai lầm gì trong đời. Hãy bước vào." Bạn thấy rằng bạn đã để một
phần ở bên ngoài - những gì bạn không tự hào, những gì bạn không thích, những
sai lầm bạn đã mắc phải. Chúng là nguyên nhân của sự đau khổ và đau đớn của bạn.
Đó là lý do tại sao bạn không thể tận hưởng cuộc sống. Bạn nghĩ rằng bạn không
xứng đáng. Nhưng khi bạn nói điều đó với chính mình và thật lòng có ý như vậy,
thì bạn sẽ được tự do và trở thành một người tốt hơn. Bạn có thể tận hưởng hạnh
phúc trong tâm của mình vì bạn yêu bản thân mình vô điều kiện.
Hỏi: Thưa thầy A Brahm, hôm nay là một trong những ngày tuyệt
vời nhất trong đời con, được nghe thầy nói chuyện. Và cuốn sách của thầy là cuốn
sách hay nhất con từng đọc. Cuốn sách của thầy đã thay đổi quan điểm của con về
cuộc sống tốt đẹp hơn. Khi nào thầy sẽ viết một cuốn sách khác?
Đáp: Khi được khen, có lúc tôi nghĩ mình không đáng được khen.
Tôi sẽ nói đùa về điều đó và không chấp nhận nó. Bạn đã bao giờ nhận thấy điều
đó chưa? Rất hiếm khi chúng ta đáp lại lời khen ngợi: “Vâng, bạn nói điều đó
hoàn toàn đúng!” Trên thực tế, lời khen ngợi sẽ không mang lại cho bạn một cái
đầu ngạo mạn. Đôi khi tất cả những gì chúng ta sẵn sàng đón nhận chỉ là những lời
chỉ trích. Và hãy mở lòng để đón nhận lời khen ngợi nữa.
Comments
Post a Comment