Freedom – Tự Do - 

Bài Giảng Thầy Ajahn Brahm – Jul 05, 2024

Sáng nay vì 1 lý do nào đó, tôi cảm thấy mệt, rồi tôi nhận được vài câu hỏi về thiền nâng cao, vài câu hỏi rất chân thực từ 1 vị đang ở tại tu viện Bodhinyana. Điều đó làm tôi lên tinh thần. Ngay khi trả lời xong câu hỏi đó , tôi nhận thêm vài câu hỏi nữa, tôi đã được tiếp thêm năng lượng, rất hạnh phúc. Và tôi cảm thấy sảng khoái cả buổi chiều. 0 phải do thuốc gây nghiện mà do được truyền cảm hứng. Thật là đẹp đẽ với cảm nhận tinh tuyền, mạnh mẽ và hoan hỷ vào nơi tâm rồi lan tỏa ra nơi thân, điều này có tác dụng chữa lành và làm cho phấn chấn. Tôi nhớ có nhiều lần , khi còn là 1 nhà sư trẻ, khi đến thăm các vị Sư rất lớn tuổi đến độ các vị chỉ ngồi hay nằm và 0 giao tiếp với ai.  Khi hỏi các vị những câu hỏi sâu sắc, đặc biệt là về thiền định hay về Phật Pháp, bạn có thể thấy các vị ấy sống động hẳn lên. Giống như các vị ấy khởi động tâm và lên tinh thần, giống như có 1 nguồn hoan hỷ và an lạc. 1 trong những điều đẹp đẽ nhất thế giới là sự truyền cảm hứng, càng thuần khiết thì càng trở nên mạnh mẽ.

Buổi nói chuyện hôm nay , tôi nhận được 1 yêu cầu từ các bạn và tôi thêm vào vài ý để chủ đề buổi nói chuyện sâu sắc hơn. Tôi luôn cố gắng tốt nhất để trả lời các câu hỏi / yêu cầu từ các bạn nhưng tôi muốn đặt chúng vào bối cảnh hiện nay tại tu viện Bodhinyana, chúng tôi có 1 vài Sư và Sadi người Mỹ. Hôm qua các vị ấy nhắc tôi nhớ ngày Độc Lập (4/7) của Mỹ, theo tôi là ngày nổi loạn đối với các vị tổ tiên người Anh của tôi. À tôi chỉ nói vui thôi, 0 có ý gì.

Điều mà tôi muốn nói là toàn bộ ý tưởng về Tự Do. Tự do là gì? Giam cầm là gì? Nghiện là gì? Có 1 vị đến thăm và truyền cảm hứng cho tôi . Vị này là 1 người nghiện heroin và đã cai nghiện được vài ngày.  Nhưng đây 0 phải là lần đầu tiên tôi tư vấn khuyến khích và truyền cảm hứng cho người khác, những người cực kỳ thiếu sự tự do. Vì tôi cũng đã từng làm việc đủ nhiều với những người nghiện các loại như nghiện rượu, heroin, phim khiêu dâm hay những loại khác. Tại sao? Nghiện thật ra là gì? Và nếu bạn nghiện 1 loại gì đó, cho dù là nghiện những tổn thương bạn từng phải chịu trong đời cho đến nay, tôi nói rằng hãy cẩn thận với chứng nghiện. Khi vướng vào nó, bạn 0 cách gì bỏ được, 0 dễ gì buông bỏ để tìm lại tự do. 

Nhiều năm về trước, tôi được mời tham dự hội nghị về buồn đau - cái chết – hấp hối ở khách sạn Scara Beach. Đó là 1 buổi hội thảo nhỏ. Tôi đã có 1 bài nói chuyện về cách người Phật tử tìm được sự thanh thản trước những tổn thương khủng khiếp khi 1 trong những người thân yêu qua đời. Tôi nhớ rằng sau phần trình bày của tôi, tôi nghĩ là đã làm khá tốt, 1 phụ nữ đến gặp tôi và tôi đã bị shock vì những gì cô ấy nói. Cô ấy là 1 trong những bà mẹ  có con gái là nạn nhân của tên giết người hàng loạt Claremont. 0 ai biết chính xác cô này là ai. Nhưng khi tôi có bài nói chuyện về cách có được sự thanh thản khi gặp nỗi đau, cô ấy đi đến chỗ của tôi, kiểu như cô ấy nhìn sát vào mặt tôi và nói, tôi còn nhớ câu nói của cô ấy: ‘sao ông dám cố gắng lấy đi nỗi buồn của tôi’.  Điều đó làm tôi bị shock vì cô ấy nói rất thật lòng. Tôi chạm vào một loại dây thần kinh nào đó, tạo khe hở trên bức tường của sự đau buồn bao quanh cuộc đời cô ấy. Và cô ấy nhận ra rằng nếu cô ấy đi lần theo khe hở đó thì có thể thoát khỏi nỗi buồn. Nhưng cô ấy 0 muốn bỏ đi nỗi đau buồn. Kiểu như là bị nghiện. Và 1 quý ông đang chiến đấu chống lại cơn nghiện heroin , anh ta có sẵn sàng bỏ đi cái nghiện đó 0? Anh ta có thật sự muốn được tự do 0? Hay là 1 người nhận ra con mình bị các chứng bệnh như tự kỷ chẳng hạn, làm sao thoát khỏi cảm giác (có con bị bệnh) đó để được tự do? Thật ra là họ 0 muốn nhiều lắm.  Cái mà họ thật sự muốn 0 phải là việc chữa trị hay ngưng dùng chất gây nghiện , cái họ muốn là tự do khỏi những ý tưởng, sự giam cầm tinh thần mà họ tự đặt mình vào.

Đầu tiên, có cái gọi là tự do nhưng 0 phải như bạn nghĩ. Nó 0 phải là tự do theo nghĩa chỉ cần tất cả những vấn đề này sẽ biến mất.  Mà tự do theo kiểu tâm cảm thấy hạnh phúc. Tâm cảm thấy bình an cho dù điều gì xảy ra. 1 vd là nhiều năm về trước , tôi nghĩ là các bạn lớn tuổi ở đây biết rằng các Sư làm việc rất cực, đặc biệt là tôi. Vào những ngày đầu xây dựng tu viện Bodhinyana này, và bất cứ ai làm việc chăm chỉ thì biết rằng khi xây dựng nơi này lên , đúng nghĩa đen là xây từng viên gạch, đặt đường ống, chắc chắn là bạn sẽ rất sợ, ngại nạn cháy rừng làm nổ tung cả tu viện. Thành thật mà nói nó giống như đợt ngày 31/1/1991, vào ngày nóng nhất trong năm ấy, đến 46 độ C trước khi đám cháy xảy ra. Lúc cháy thì còn nóng hơn. Đám cháy lớn này 0 dừng lại,  và tôi cũng nhớ rằng , khi chúng tôi phải đi di tản, tôi phải kể cho bạn nghe 1 vài câu chuyện thú vị có liên quan. 1 trong những người khách mời của tu viện Bodhinyana , tôi 0 biết tại sao lại như vậy: tất cả chúng tôi đã vào xe hơi chờ di tản, anh ta đi đâu? anh ta đi đâu? tôi thấy anh ta quyết định chạy đi thay chiếc quần, tôi 0 bao giờ hiểu là tại sao. Anh ta chạy ra xe với chiếc quần còn chưa mặc xong. Chuyện lạ lùng nào cũng có thể xảy ra. Dù sao thì tất cả chúng tôi đều thoát. Nhưng khi bạn thấy các cây cối bị nổ, vì trong đám cháy rừng ấy rất nóng, dầu trong cây bạch đàn bốc hơi gặp oxy trong không khí và phát nổ. Chỉ cần 1 tia lửa là sẽ phát nổ lớn như bom vậy. Tôi 0 ngờ đám cháy dữ dội đến như vậy. Khi nhìn thấy cảnh tượng như vậy thì bạn sẽ nghĩ là tu viện bị cháy tan tành. Tôi thật sự nghĩ như vậy và e rằng sẽ cháy hết 0 còn sót lại gì vào sáng hôm sau.

Sáng hôm sau khi quay trở về, chúng tôi 0 cần phải nhìn ngó tìm kiếm lâu vì tất cả những gì màu xanh, lá trên cây đều bị cháy rụi. Khi lái xe trên đường Kingsby, ngay ở cổng vào là bạn thấy được hết cả tu viện, 0 còn vật gì cản tầm nhìn, vậy mà tôi thấy các liêu cốc, các tòa nhà vẫn còn nguyên, 0 bị hư hại gì. Nhưng trước khi tôi thấy như vậy, vào đêm trước khi ở tại điểm tạm trú trong 1 nhà kho, chúng tôi nghĩ rằng tu viện cháy hết rồi. Tất cả là 8 năm xây dựng, rất nhiều công sức, vật chất đã bỏ ra. Và chúng cần phải được xây dựng lại từ đầu. Tôi 0 lo lắng lắm. Tôi rất an lạc nghĩ rằng: Ok, chúng ta hãy xây dựng lại. Bạn 0 cần phải cố gắng nắm giữ điều gì đó, phải vươn tới cái gì đó, đạt được cái gì đó, phải dẹp bỏ cái gì đó. Nói đúng nghĩa là cần xây dựng thì xây dựng, cần giúp đỡ thì giúp đỡ, 0 trông mong kết quả. Chỉ là cần thì bắt tay vào làm. Mục tiêu của việc xây dựng là vì một cộng đồng tốt đẹp. Và tất nhiên kể từ lúc ấy đến nay, chúng tôi vẫn tiếp tục xây dựng. Tôi còn nhớ khi mọi người đến gặp tôi và nói: Khi nào thì tu viện của thầy xây xong? Hihi, nó 0 bao giờ xây xong. Vì quá trình làm việc thì quan trọng hơn kết quả.

Đó là 1 trong những lý do khi cô kia đến và nói với tôi với cách khá nóng nảy: sao ông dám có ý định lấy đi nỗi buồn của tôi? Bạn có thể thấy cô ấy e ngại kết quả. Có nhiều trường hợp người ta có chứng nghiện như vậy.  Tại sao? Nguyên nhân cơ bản của chứng nghiện đó là gì? Làm thế nào họ có thể vượt qua chúng 1 cách dễ dàng?

Người đàn ông đếm từng ngày anh ta đã cai nghiện được heroin. Số ngày đó 0 quan trọng, mà cách bạn cảm thấy về điều mà bạn đang làm và tại sao bạn làm như vậy mới là quan trọng. Nếu chúng ta có thể ngưng việc đặt ra mục tiêu, ngưng việc đếm ngày,  ngưng nói rằng việc này khó khăn lắm, thay vào đó học cách thật sự sống trong giây phút hiện tại , bạn sẽ hiểu điều duy nhất bạn có thể làm là ngay bây giờ. Và làm gì với cái bạn đang có ngay bây giờ? là trở nên tử tế. Đó là lời dạy đơn giản. Và vì nó đơn giản nên nhiều khi người ta 0 hiểu. Họ nói rằng sự thật thì phải hiệu quả và nó phải phức tạp hơn chứ.

Tôi vẫn còn nhớ khi còn là 1 cư sỹ PG trẻ, tôi đi nghe các buổi nói chuyện của các giáo sư, các vị Sư/Ni lớn. Vào cuối buổi nói chuyện, đôi khi trao đổi với bạn bè, chúng tôi nói: thật là 1 buổi nói chuyện sâu sắc. Vâng, thật sự rất sâu. Bạn có hiểu gì 0? Không. Tôi cũng 0 hiểu, vậy thì chắc chắn đây là 1 buổi nói chuyện rất sâu sắc.

Tôi phản ứng với điều đó bởi vì nhiều khi người ta nghĩ rằng những gì hiệu quả và có tác dụng thì hầu như là không thể hiểu được. Và đôi khi tôi đưa ra những lời dạy nho nhỏ rất dễ hiểu thì người ta nói rằng: phải có cái gì sâu xa hơn chứ. Thầy Ajahn Brahm chỉ nói về những chuyện thường thường. Đây 0 phải là chuyện thường thường mà là những chuyện tầm cỡ, có năng lực. Chứng nghiện, có ai ở đây mà 0 bị nghiện cái gì đó 0? Cái mà chúng ta bám chấp, giữ chặt cho cuộc sống thân yêu, thậm chí là ham sống, đó là nghiện.

Tôi có 1 người bạn thân đồng tu, là 1 nhà Sư. Khi xưa vị ấy nhận được học bổng Rhodes tại Oxford, còn tôi thì nhập học tại Cambridge, nhưng chúng tôi vẫn thân với nhau. Sư này đến từ Tennessee và bị 2 chủng bệnh thương hàn cùng 1 lúc. Chúng tôi cố gắng chăm sóc vị ấy tốt nhất trong khả năng nhưng vị này 0 khỏe lại mà ngày càng bệnh nặng hơn. Rất may lúc đó có 1 vị khách là bác sỹ đến thăm tu viện. Và chúng tôi nhờ vị này xem bệnh tình của vị Sư kia thế nào. Vị bác sỹ cảm thấy hoảng hốt vì nhà Sư này là từng là nhà đô vật vô địch trước khi xuất gia làm nhà Sư. Họ nói rằng hãy mang vị này về Bangkok chữa trị ngay lập tức vì tình trạng nguy cấp, vị này sắp chết. Chúng tôi mua vé xe lửa hạng nhất cho vị ấy vì đây là cách duy nhất để kịp đến Bangkok chữa trị. Có 1 ga xe lửa chính tại Bangkok , ở đây có sẵn bác sỹ trong xe cấp cứu để tiếp nhận nhà Sư này. Vị bác sỹ nói là thật sự shock khi thấy tình trạng của nhà Sư này và sợ là vị này 0 kịp đến bệnh viện nhưng dù sao họ cũng cố gắng chở đi . Đó là lý do tôi có thể kể tiếp câu chuyện. Thế mà vị Sư này cũng 0 khỏe lại mà ngày càng bệnh nặng hơn trong nhiều năm. Đến khi theo tôi nhớ là đã đến thăm vị ấy tại tu viện PG Chithurst ở UK. Vị ấy khó có thể rời khỏi phòng vì sức khỏe vị ấy yếu đến nỗi cố gắng đi ra đến cửa phòng là kiệt sức và phải quay về giường nằm mấy ngày. Tôi nhớ là có 1 vị Sư đến thăm vị này và nói chuyện. Điều vị này nói đã cứu chữa được bệnh tình, chuyển hướng bệnh cho vị kia, rằng: ‘tôi đến đây nhân danh tất cả những người bạn và người thân của Sư , những vị Sư và Ni có biết Sư , những người đã hỗ trợ Sư, ghé thăm Sư, tôi nhân danh tất cả họ đến đây để cho Sư được phép chết . Sư 0 cần phải khỏe lên’.

Đó là 1 trí tuệ tuyệt vời và thật quyền lực vì tiếp theo đó, vị Sư , từng là 1 sinh viên nhận học bổng Rhodes của Oxford , nhà vô địch đô vật, bật khóc , đã rơi lệ vì nhận diện đúng vấn đề. Vị ấy đã cố gắng rất nhiều để khỏe lại, điều đó đã kéo dài bệnh tật của vị ấy. Rồi chỉ vài tháng sau vị ấy khỏi bệnh và vẫn sống tốt cho dến ngày nay tại Nam Phi. Vị ấy đã có thể chết từ lâu rồi vì đã cố gắng giải quyết vấn đề bên ngoài hơn là hiểu vấn đề từ bên trong. Vị ấy đã 0 thư giãn đủ nên 0 thể hồi phục sức khỏe. Vị ấy cố gắng khỏe hơn là để cơ thể tự hồi phục khỏe lại. Nếu tới lúc phải chết thì vị ấy sẽ chết, nhưng vị ấy có cơ hội sống sót. Có rất nhiều điều như thế đối với chứng nghiện.

Có 1 vị ở Singapore đã dạy tôi rất nhiều về chứng nghiện. Vị này nghiện rượu. Vị ấy dạy tôi rằng: hãy xem này , con thấy bản thân rất tệ, xin đừng làm con cảm thấy tệ hơn. Điều vị này thực sự cần là lòng bao dung từ ái với vị ấy, cần cảm giác được yêu thương, cảm giác không bị từ chối, cảm giác 0 bị kỳ thị vì là người nghiện. Có người đã kỳ thị vị ấy và tôi rất cẩn thận tránh; 0 làm như thế. Vì khi bạn kỳ thị ai đó, người đó 0 có chút sức lực nào để cải thiện những điều tệ hại mà họ bị khuất phục trong đời. Ngay cả 1 người bị shock về người con mà họ rất yêu thương và quan tâm vì họ 0 thể bỏ rơi con mình.  Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn phát hiện rằng chúng có những căn bệnh khủng khiếp. Bạn 0 thể bỏ rơi chúng nhưng nếu bạn nhận ra rằng bạn vẫn có thể yêu thương chúng từng chút một và coi trọng con mình bất kể chúng là ai, chúng thế nào. Trước khi xuất gia làm nhà sư, tôi đã kể cho bạn nghe câu chuyện này rồi, khi tôi học đại học, tôi chỉ làm việc này vì những người bạn theo Cơ Đốc giáo của tôi. Tôi 0 bao giờ để họ làm thiện nguyện gì về tôn giáo mà tôi là 1 Phật tử lại 0 làm. Khi họ tình nguyện làm việc tại 1 cơ sở chăm sóc sức khỏe tinh thần dành cho người bị bệnh Down, tôi cũng đi đến đó và tình nguyện làm. Tôi 0 muốn những người bạn Cơ Đốc giáo đó làm giỏi vượt tôi trong công tác xã hội. Lý do đó thật là sai trái. Đôi khi chúng ta làm gì đó với lý do sai trái nhưng rốt cuộc nó lại trở nên điều tích cực. Tôi học rất nhiều từ những người bị Down này. Vào thời đó họ bị phân biệt và tập trung vào cơ sở từ thiện. Ngày nay thì họ có thể đi đến tu viện của chúng ta, bạn có thể hiểu họ, bạn yêu mến họ, quan tâm đến họ, bạn học được nhiều trí tuệ từ họ. Họ có những tố chất mà tôi 0 bao giờ có vào tuổi của họ, cái mà người ta gọi là trí tuệ cảm xúc. Tôi khá là thông minh về lý thuyết vật lý nhưng về hiểu biết về cuộc đời, về thế giới thì khá là vô vọng. Khi bạn học hỏi từ những em nhỏ này, cách mà chúng thấu hiểu người khác,  các em hiểu người khác cảm thấy như thế nào, biết được người khác đang gặp vấn đề gì,  khó khăn gì, làm sao cho họ vui, những người mà chúng ta gọi là khuyết tật tâm thần. Tôi 0 thích gọi họ là khuyết tật, họ chỉ là có những khả năng chưa được biết/ công nhận. Đó là điều mà tôi nhận ra. Và lòng tốt, sự đồng cảm mà tôi nhận được từ 1 số người bạn bị bệnh Down này thật tuyệt vời. Tôi rất vui khi đồng hành với họ. Tôi nhớ rằng có 1 lần tôi đến vào chiều thứ 5, là ngày tôi thường đến đó, 1 anh chàng bị down chạy về phía tôi mà tôi 0 biết tại sao. Rồi anh ta dang tay ra ôm chầm lấy tôi. Phản ứng đầu tiên của tôi là, kiểu như tôi 0 phải là gay, làm ơn để tôi yên. Lúc này là vào năm 1970, tôi đang lớn lên và đang học hỏi về cuộc sống. Tôi 0 quen kiểu đàn ông ôm chầm lấy nhau nơi công cộng. Việc ấy 0 có gì sai nhưng tôi 0 quen. Và anh ta nhìn vào mắt tôi rồi nói: có việc gì xảy ra thế? Anh ta cảm thấy e ngại, anh ta thấy có vấn đề gì đó khang khác nơi tôi  và muốn cố gắng giúp tôi làm gì đó. Lúc đó tôi còn là cư sỹ chưa xuất gia, đêm hôm trước tôi mới chia tay với bạn gái. Tôi 0 hiểu làm sao anh ta lại cảm nhận được điều đó. Và điều này làm tôi ấn tượng. Anh ta có thể hiểu được ngôn ngữ cơ thể của tôi, trí tuệ cảm xúc của anh ta nhạy bén hơn tôi nhiều. Và từ hôm đó trở đi, tôi nhận ra rằng những người (đó) có vẻ khác biệt với bạn nhưng họ 0 kém hơn bạn vì họ có những khả năng khác bạn. Họ thật sự phát triển những khả năng tuyệt vời và hữu ích cho con người. Tôi cho rằng họ có khác biệt, gọi họ là disability vì 0 biết dùng từ nào khác nhưng họ 0 tàn tật. Họ có những kỹ năng riêng. Đó là lý do tại sao thay vì cố gắng loại bỏ họ và làm cho mọi người bình thường. Bình thường là gì? Chúng ta bỏ qua những điều rất ư là đẹp đẽ , khác biệt trong cuộc sống này. Bạn 0 thể thay đổi , thật ra thì tôi 0 chắc là có thể hay 0 thể, vì có 1 người bị bệnh Down ở trong 1 tu viện nhiều năm. Vài ngày trước tôi có gặp cô ấy, trông cô ấy rất an nhiên. Bạn 0 thể dùng 1 vài viên thuốc để trị cho hết bệnh này. Cô  ấy trông rất thư giãn trong tu viện  giống như những người khác. 1 trong những vấn đề của bệnh Down này là người ta cho rằng họ phải sống trong 1 cơ sở từ thiện nào đó (institutionalized), họ 0 giống những người khác. Họ phải bị kỳ thị, sống trong 1 cơ sở đặc biệt và không thể hòa nhập cuộc sống với người khác.  Là 1 nhà Sư, tôi có 1 vài kinh nghiệm tuyệt vời ở vùng đông bắc Thái Lan trong 1 ngôi làng , 0 vấn đề gì nếu bạn có gì đó khác người, ai cũng là thành viên của cộng đồng.  Tôi nhớ là có 1 cô gái trẻ, cô ấy có 1 loại ngôn ngữ riêng, cô ấy chỉ ú ớ, 0 nói được. Nhưng chị em cô ấy và những người trạc tuổi cùng lớn lên với cô ấy có thể hoàn toàn hiểu ý cô ấy muốn nói gì. Có khi tôi đứng đàng sau và lắng nghe, cô ấy chỉ ú ớ trong họng, nhưng vì đã lớn lên cùng nhau nên họ hiểu hết ý cô ấy muốn gì. Bất kỳ có sự kiện, lễ hội hay dịp đặt bát cúng dường nào họ đều mang cô ấy theo cùng. Cô ấy được xem hoàn toàn giống như 1 thành viên bình thường trong cộng đồng này. Điều này làm tôi cảm thấy rất vui vì đó là 1 cách đẹp đẽ để đối xử với những gì có chút khác biệt so với bình thường, và bạn có thể thấy được kết quả của nó. Cô ấy thấy mình là 1 thành viên trong cộng đồng có thể làm mọi thứ như những người khác. Đó là 1 trong những lý do tôi thấy những người tự kỷ, dù là dạng nhẹ hay nặng, những người bị Down, có hơi khác với những người khác, họ 0 nên bị cách ly, kỳ thị , cô lập vì giống như những cái cây trong tự nhiên mà tôi hay nói. Tôi chưa từng thấy cái cây nào hoàn hảo , 0 bị hư hoại gì ở vỏ cây, 0 bị gãy cành , 0 bị gió bão làm cho vặn vẹo. Khi nào bạn đến tu viện Bodhinyana hay Dhammasara, hãy nhìn cây cối ở đó, bạn sẽ 0 thấy có cái cây nào hoàn hảo cả. Và để nhấn mạnh điểm này, những cái cây vặn vẹo cong queo nhất, bị hư hại nơi thân nhiều nhất là những cái cây tôi thích nhất, và bạn cũng thích nhất nữa. Đó là lý do tại sao khi nói nhìn những người bị tự kỷ hay bị Down, họ 0 thể nói chuyện như kiểu những người khác nói, 0 thể học như người khác học, 0 thể làm được việc này việc kia, tất cả họ đều (nên) được chấp nhận và chào đón, bất kể họ là ai. Công việc của chúng ta là mở rộng sự chấp nhận của chúng ta. Hãy tưởng tượng bạn được chẩn đoán là bị cái này cái kia và vì đó mà bạn 0 thể đi học, 0 thể làm cái này, 0 được làm cái kia , khi bạn bị kỳ thị như vậy, làm sao có thể phát triển được?  

Làm sao có thể học hỏi gì về cuộc sống được? Làm sao có thể liên kết với người khác được? 1 trong những điều tốt đẹp của 1 người là họ hiểu được cơ hội mà họ đang có. Nếu phải chăm sóc 1 người nào đó hơi đặc biệt 1 chút, đôi khi bạn sẽ cảm thấy bạn phải mở lòng ra để có thể chăm sóc 1 thành viên trong gia đình có những căn bệnh ấy. Bạn sẽ cảm thấy mình lớn lên về mặt thấu hiểu người khác theo cách mà bạn 0 bao giờ có thể tưởng tượng được.  Tất nhiên là tôi đã từng gặp gỡ và giao tiếp với những người đặc biệt ấy và có thể kết nối với họ. Đôi khi bạn 0 thể kết nối với họ theo cách thông thường. 0 thể kết nối với họ bằng ngôn ngữ, phải đi xa hơn 1 chút. 1 ngày nọ, khi tôi đang dạy thiền Buddhanussati, niệm các ân đức của Phật . Tôi dạy thế này: hãy tưởng tượng bạn là 1 vị Phật vừa mới giác ngộ, hãy tưởng tượng xem như vậy thì cảm giác sẽ thế nào. Và có nhiều thiền sinh hôm đó đã có 1 thời thiền thật tuyệt vời. Có 1 cách khác biệt để thấu hiểu về kết nối, kiểu như tưởng tượng mình đã giác ngộ, tưởng tượng xem phải kết nối như thế nào với người bị Down. Họ phải có cảm giác như là ai đó bị Down, bị tự kỷ hay tâm thần phân liệt, cũng là 1 chứng bệnh mà tôi  thật sự quan tâm. Vì tôi nghĩ từng người trong các bạn đã gặp nhiều người bị tâm thần phân liệt. Họ như thế nào? Họ cảm thấy thế nào? Đừng cố gắng chữa trị cho họ. Trước hết cần phải thấu hiểu đã. Và tất nhiên câu chuyện phía sau đó; là khi tôi may mắn có cơ hội đi đến Viện Sức Khỏe Tâm Thần của Singapore và có 1 bài nói chuyện như tôi đang giảng ở đây. Lý do mà tôi hay nhắc đến câu chuyện này là vì sau buổi nói chuyện đó, 1 trong những vị bác sỹ, giáo sư của viện này đến gặp tôi và nói: Xin Thầy vui lòng đến và chúc lành cho phân khoa, bộ phận làm việc của con. Trước khi đồng ý, tôi thấy vị ấy đeo 1 cây thánh giá trước ngực. Tôi nói rằng: giáo sư muốn tôi là 1 nhà Sư đến tụng kinh tại phân khoa của giáo sư sao? Giáo sư theo đạo Thiên Chúa mà. Vâng, con là 1 tín đồ thuần thành nhưng 0 sao. Con nghe Thầy nói chuyện và thật sự tôn trọng những gì Thầy nói. Xin Thầy vui lòng đến phân khoa của con và ban phúc lành. Tất nhiên điều đó làm tôi thật sự quan tâm. Tôi đã nói gì khiến giáo sư được truyền cảm hứng ? Vị ấy nói: con là giáo sư trưởng khoa tâm thần lâm sàng điều trị bệnh tâm thần phân liệt của Singapore.Tôi hỏi vị ấy điều trị cho bệnh nhân tâm thần phân liệt thế nào? Vị ấy trả lời khiến tôi 0 bao giờ quên: Con 0 chữa trị bệnh tâm thần phân liệt, dù vị ấy là trưởng khoa tâm thần phân liệt của Singapore. Và đôi khi người ta nói như vầy : tôi làm gì đó cho bạn, đó là bí mật. Vậy giáo sư làm gì? Con 0 chữa chứng tâm thần phân liệt cho bệnh nhân, con chữa phần khác cho họ, mà 0 phải là chứng tâm thần phân liệt. Khi nghe họ nói như vậy, Wow, tuyệt vời, tôi ước gì sẽ có nhiều người hiểu được điều này và chữa trị cho người bị chứng tự kỷ, Down, bị nghiện, trầm cảm muốn tự tử.  Vậy chữa phần khác là chữa cái gì? Có 1 phần khác không phải vấn đề ‘bạn là ai’ mà nó lớn hơn nhiều. Là cách mà tôi đối đãi với các bạn tù nhân bất cứ khi nào tôi vào đó để dạy họ.

Đôi khi, điều bạn cần làm khi vào tù để dạy họ về thiền hay bất cứ gì khác, bạn có muốn biết họ đã phạm tội gì 0? Kiểu như: hắn đã phạm tội gì nhỉ? Trông hắn to lớn thế kia, hắn có nguy hiểm 0? Đừng hỏi họ đã phạm tội gì. Tôi chỉ hỏi là họ đã 0 phạm tội gì. Những điều tốt nào họ đã làm trong đời. Và trong những lần tôi vào thăm trại tù ấy, 1 trong số họ, có 1 vị Sư đã vào trại tù Karnet ở Úc, là 1 trại tù (nhẹ) 0 bị quản lý nghiêm ngặt (trại tù này sản xuất thịt sữa trứng trái cây, rau), vào chiều tối hôm đó, mỗi tối thứ 6 các vị Sư đến đó để dạy cho các tù nhân. Và tôi đã học rất nhiều từ nhà tù. Tôi thấy nhiều tù nhân, rất dễ dể phán xét họ.

Bạn biết có lần tôi làm gì 0? Lần đó có 1 khóa tu thiền tại rừng thiền Jhana Grove ở đây, giống như khóa tu thiền tổ chức vào sáng mai ấy. Vì thế tối nay tôi 0 giảng lâu được, sau buổi giảng là tôi ra phía sau và lên xe hơi , Nicholas sẽ lái xe đưa tôi đến rừng thiền Jhana Grove. Đợt đó chúng tôi 0 tìm ra đầu bếp nấu ăn cho khóa tu thiền, nên vào phút cuối chúng tôi quyết định nhờ 1 anh vào nấu ăn. Anh ta nấu ngon tuyệt vời. Nói chính xác anh ta 1 trong những đầu bếp nấu ăn ngon nhất trong số những vị đã từng nấu ăn cho khóa tu thiền ở đây. Tôi 0 quên được món pizza mà anh ta làm. Nó rất ngon lành và nóng hổi. 0 giống kiểu bánh lấy từ trong túi đóng gói sẵn ra. Anh ta lấy bột nặn cái đế bánh to, trong bếp có sẵn cái gì thì anh ta dùng cái ấy pha trộn làm nhân phủ lên rồi nướng. Chỉ trong buổi sáng là xong. Buổi trưa chúng tôi dùng món bánh pizza đó . Nó rất ngon. 0 chỉ món pizza, có nhiều người Singapore dự khóa tu thiền đó nên anh ta nấu món Singapore cho họ dùng. Rồi đến cuối khóa tu thiền, chúng tôi có phần cảm ơn đến những người đã tổ chức khóa tu thiền, những người lau dọn, những người đã góp phần phục vụ trong khóa tu thiền và cũng cám ơn anh đầu bếp tên Carl. Tôi 0 bao giờ quên anh ấy. Người ta hỏi: ‘Carl đâu rồi? Chúng tôi muốn cảm ơn anh ấy. Anh ta là 1 đầu bếp giỏi’. Và tôi cho họ biết anh ta đang ở đâu. Anh ta trở lại nhà tù rồi. Trong khóa tu thì anh ta đến đây để phụ. Anh ta phạm tội gì? Anh ta bị kết tội hãm hiếp.

Cũng như các bạn rất yên lặng lúc này, tôi nhớ là cả khóa tu thiền đó cũng lặng đi như vậy. Ahhhh, Thầy cho 1 tù nhân phạm tội hãm hiếp đến đây ở cùng với chúng con 1 tuần và nấu ăn cho chúng con á? Vâng. Lý do tôi kể bạn nghe chuyện này là vì rất dễ để phán xét 1 người. Như người này bị Down, người kia bị tâm thần phân liệt, thì họ sẽ như thế này, sẽ hành động như thế kia. Người phạm tội hãm hiếp , có phải là 1 người chuyên đi hãm hiếp? Tôi 0 bao giờ nói vậy. Tôi chỉ nói rằng người này đã làm chuyện hãm hiếp. Điều đó 0 đủ để kết luận anh ta là kẻ chuyên nghề đi hãm hiếp người khác. Có đúng 0? người làm 1 cuộc nổi loạn, anh ta có phải là kẻ khủng bố 0? Như cuộc nổi dậy của George Washington ấy, ông ấy có phải kẻ khủng bố 0? Ahihi.

Bạn có thể thấy đôi khi sự phán xét của chúng ta ngăn chặn lòng từ ái. Chúng ta mong rằng họ phải như thế này, như thế kia. Và đôi khi nếu bạn có mối quan hệ với người tâm thần phân liệt , tự kỷ, những người có gì đó khác người , bạn sẽ thấy có những người có sự thấu hiểu thế nào là tình yêu, lòng từ ái. Họ có thể yêu con họ từ những điều nhỏ nhất. Họ rất tự hào về đứa con nhỏ của mình. Và tôi 0 phải là người tự kỷ, ít nhất là tôi 0 nghĩ vậy vì tôi chưa đi kiểm tra bao giờ. Tôi 0 nghĩ là tôi bị Down, đúng 0? Thời đó tôi chỉ là 1 đứa bé. Khi tôi 14t, cha tôi đã nói với tôi rằng: con trai, dù con có làm gì trong cuộc đời mình đi nữa, có điều gì xảy ra với con đi nữa, con hãy biết rằng cánh cửa nhà của cha, ý cha tôi là cánh cửa trái tim của cha,  luôn rộng mở chào đón con.

Bạn hãy tưởng tượng điều đó có ý nghĩa gì. Tôi nghe cha nói và 0 hiểu trong nhiều năm rằng cha tôi cho tôi Tình Yêu Vô Điều Kiện. Cha tôi có ý nói như vậy. Cánh cửa trái tim của cha tôi luôn mở rộng để đón tôi bất kể là có chuyện gì. Và bạn thấy rằng  với nhiều bậc phụ huynh họ sẽ hy sinh bao nhiêu an bình và hạnh phúc rồi họ nhận được cảm giác an bình và hạnh phúc lớn hơn nhiều; khi họ có thể yêu 1 người mà họ 0 bao giờ nghĩ sẽ trở thành (tệ) như thế . Họ sẽ không bao giờ cất đi tình yêu, lòng tử tế, sự chấp nhận của họ. Và hãy tưởng tượng con bạn sẽ thấy như thế nào khi được chẩn đoán là mắc bệnh này, bệnh kia mà bạn chấp nhận yêu thương chúng vô điều kiện? Đứa bé sẽ cảm thấy cực kỳ an tâm, thậm chí là với chứng tâm thần phân liệt. Chúng cảm thấy dễ chịu và thư thái hơn.

Và vị giáo sư Singapore này nói với tôi rằng: điều đó có tác dụng khi họ cảm thấy bình an, an tâm, cảm thấy được chấp nhận, và họ cảm thấy sự bức bối, căng thẳng bên trong có thể tạo ra các đợt tâm thần phân liệt mà chúng ta xem trên TV hay những chỗ khác, tôi 0 biết vì tôi 0 xem TV,  thấy là chúng 0 có thực . Khi chúng ta đối xử tử tế với họ thì những bệnh nhân có thể vượt qua được hết. Bạn tạo ra sự kết nối ấy và khi kết nối được thì bạn giao tiếp được với họ, họ có thể hiểu được bạn. Đó là điều tốt đẹp mà bạn chia sẻ với họ. Ng ta đưa cho tôi xem trong 1 đoạn clip ngắn về người cha có con trai bị tự kỷ. Người cha muốn làm tất cả mọi thứ để có thời gian bên con mình nên ông tham gia các cuộc đua marathon. Bất cứ khi nào thành phố tổ chức cuộc chạy đua marathon là ông đều cùng con trai mình tham gia. Ông cõng con trên lưng để chạy. Trong clip tôi có thể thấy cậu con trai rất vui trong dịp đó thông qua ngôn ngữ cơ thể rằng cậu ấy đang cùng cha mình tham gia cuộc chạy đua.  Thật ra cõng con mình chạy thì sẽ làm cho người cha chạy chậm hơn nhưng được đồng hành cùng con. Người con được kết nối. Lòng tử tế đó như muốn nói cánh cửa trái tim của cha luôn mở rộng để đón con, bất kể con là ai, con làm gì.  Dạng kết nối đó, là lòng từ ái, làm cho cha và con có thể giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ của riêng họ, qua cử chỉ, ánh mắt.  Với tôi, tôi thấy loại truyền cảm hứng đó trong cuộc đời. Bạn có thể hỏi bằng chứng khoa học đâu? Tôi đã là 1 nhà khoa học và đôi khi tôi thấy chán khi người ta cứ yêu cầu bằng chứng khi bạn biết rõ ràng là điều đó có tác dụng và người ta cần dạng giúp đỡ đó. Và người ta thật sự có được lợi ích rất nhiều từ lòng tử tế đó.

Đó là 1 trong những lý do mà tôi , trước khi anh bạn nghiện heroin , 55 ngày, khoảng vài tuần trước, rời khỏi đây, anh ta nói là những cái đệm ngồi thiền mà Thầy đã ngồi , nó ở đâu? Tôi nói: nó đàng kia kìa. Chúng tôi có 1 chồng lớn các đệm ngồi thiền dành cho các Sư và khách - Con không thể kiềm chế được, xin cho con một cái - Anh cứ đến lấy đi. Anh có thể nói với tôi sau nhưng nên xin với ủy ban điều hành trước hay xin các Sư 1 tiếng. Nhưng tôi rất thích cho tặng. Đó là cách tôi giao tiếp với mọi người. 1  cái nữa mà tôi có, nhưng bây giờ hết rồi, tôi có 1 tượng Phật nhỏ với nụ cười trên gương mặt, 2 tay hoan hỷ giơ lên cao, anh ta cũng thấy cái tượng đó và nói: thật là 1 bức tượng Phật đẹp . Chỉ cần anh ta nói vậy, đây này, tôi tặng anh luôn. Đó là 1 trong những bức tượng Phật mà tôi yêu thích. Tôi vừa mới nói như vậy với 1 Sư khác chỉ 5’ trước . Rồi anh ta đến và khen, nên tôi mang tặng cho anh ta. Đó là 1 cách khác biệt để giao tiếp bằng lòng tử tế , sự dịu dàng,  luôn sẵn sàng chia sẻ bất cứ lúc nào. Đó là nói rằng cánh cửa lòng tôi luôn mở rộng bất kể bạn là ai. Chúng tôi chia sẻ mọi thứ. Tôi mới gặp anh ta 1 lần duy nhất, hy vọng sẽ gặp lại anh ấy.  Đó là cách chúng ta ứng xử với những vấn đề khó khăn trong cuộc sống. Đừng chỉ làm theo cách cũ. Hãy sáng tạo. Và nếu 1 thành viên trong gia đình bạn bị tự kỷ, hãy sát cánh với họ. Nếu họ muốn đến đây thì hãy mang họ đến. Hãy ở bên họ. Đó là lý do tại sao đôi khi tôi cũng có gặp rắc rối. Có người nói với tôi: con có 1 con chó hay mèo gì đó, con có thể mang nó đi dự thời thiền được 0? Chúng sẽ 0 làm ồn đâu. Và 0 biết bao nhiêu lần tôi nói: Luật 0 có cấm, nhưng bạn có thể dùng cái áo khoác lớn hay cái mền trùm nó lại để 0 ai thấy nó. Tôi biết nó ở đó nhưng sẽ 0 nói cho ai biết đâu. Ứng xử như vậy thì thật đẹp. Tôi là 1 nhà Sư và người ta nói rằng nhà Sư phải giữ giới luật. Tôi thích sáng tạo trong trường hợp có thể và thấy cách chúng ta có thể có lòng tử tế và sự chấp nhận tuyệt vời. Chúng ta luôn nói rằng: mong cho mọi chúng sinh được an vui hạnh phúc. Bạn đã từng nghe tôi nói như vậy chưa? Tôi gặp rất nhiều lần, họ viết cho tôi: Ajahn Brahm, Ajahn Brahm, xin giúp con với, giúp con với, giúp con với. – Có việc gì thế? – Họ nói: con trai của con nói rằng nó là gay. Con phải làm gì? – Ồ, bình tĩnh nào, bao nhiêu lần tôi nói với các bạn rằng: mong cho mọi chúng sinh được an vui hạnh phúc. Đó là con trai của bạn mà. Hãy chúc con bạn luôn được an vui hạnh phúc. Rồi hãy ôm lấy con của bạn và nói mong con được an vui hạnh phúc.

1 lần khác thì: chồng của con đang hấp hối – hãy ôm lấy chồng bạn và nói rằng: OK nếu anh thấy cần phải đi thì cứ đi, ai cũng phải 1 lần chết mà. Em cho phép anh đó.

Nhưng hãy cẩn thận, khi bạn cho phép ai đó chết, rất nhiều khi xảy ra là họ khỏe lại. Thật đấy, đã có rất nhiều lần như vậy rồi. Tại sao? Vì người ta cảm thấy được yêu thương, được đón nhận, họ chẳng muốn đi đâu nữa hết. À chắc tôi phải ngưng buổi nói chuyện ở đây. Tôi hy vọng rằng bạn có được 1 vài cảm giác về Phật Giáo thật sự là gì, tâm linh là gì, làm thế nào để ứng xử với mọi vấn đề xảy ra trong cuộc đời một cách tốt đẹp. Đôi khi có những chuyện này chuyện kia xảy ra và bạn luôn có thể điều chỉnh cách phản ứng của mình. Nếu bạn đau buồn vì ai đó, tôi có quyền lấy đi nỗi buồn của bạn. Và tôi sẽ bảo vệ quyền tước đi nỗi buồn của bạn, cho dù bạn nói gì với tôi đi nữa. Cám ơn các bạn đã lắng nghe.

Chúng ta sẽ giải đáp vài câu hỏi nhưng hôm nay tôi 0 thể dành nhiều thời gian cho các câu hỏi. Vì chúng tôi sẽ có 1 chuyến đi tốt đẹp đến Jhana Grove , có 1 nhóm các bạn đến từ Indonesia và Hongkong đang dự khóa thiền tại đó.

H: Dạo này tâm con cứ hay suy nghĩ lan man về các tin tức chính trị và kịch tính của chúng. Con muốn ngưng chúng lại nhưng 0 thể. Thầy có cách nào hay xin chỉ cho con.

Đ: Bạn muốn ngưng chúng lại mà bạn lại 0 thể , đó là nghiện. Bạn 0 cảm thấy đó là nghiện nhưng nó là nghiện dạng nhẹ. Bạn nghiện sự gay cấn, hồi hộp, muốn biết cái gì sắp xảy ra tiếp theo. Tôi nhớ khi còn bé, tôi nghiện kết quả bóng đá. Tôi đã rất may mắn. Đội bóng Anh mà tôi ủng hộ lúc nào chơi cũng thua. Nếu họ chơi thắng, chắc là tôi 0 đủ can đảm trở thành nhà Sư. Vì đội ấy luôn thua nên thôi kệ, tôi đi tu như bây giờ. Đó là quá bão hòa, quá chán rồi. Tuy nhiên có 1 vài điều về chuyện đó. Tại sao chúng ta luôn có kiểu ám ảnh như vậy. Đó là 1 dạng nghiện. Chúng ta 0 thể bỏ được. Bạn biết 1 trong những cái nghiện của tôi là Trà. Nhưng năm đó, tại tu viện Bodhinyana , có 1 vài vị Sư , bạn còn nhớ Thầy Ajahn Nyanadhammo  0? (Là Sư Phó của Thầy Ajahn Brahm từ 1994 – 2002) . Thầy ấy nói: Ajahn Brahm, Thầy nghiện trà. Tôi nói: Rồi, bây giờ thử thách nào. Thế là tôi bỏ trà trong 3 tháng, suốt đợt an cư mùa mưa. Và trong 3 tháng đó, tôi 0 nói đùa hay kể chuyện vui tí nào. Rồi nhiều vị Sư, như Sư Ajahn Nyanadhammo đứng ra nói : Ajahn Brahm, xin thầy vui lòng dùng trà đi. Tôi nói: tôi 0 dùng, tôi bỏ trà trong 3 tháng.  Vị ấy nói: có 1 Sư kia bỏ trà trong 2 tuần, và thật sự là 0 thể sống nổi với vị ấy. Vì thế Ajahn Brahm, xin hãy vui lòng đừng ích kỷ mà kiêng uống trà nữa, hãy nghĩ cho chúng tôi với. Chúng tôi 0 muốn thầy trở nên khó ở 0 ai chịu nổi đâu.

Về chính trị, bạn ngưng theo dõi trong vài ngày, như thế thì dễ làm. Rồi sau đó bạn theo dõi trở lại. Vào năm thứ 1 tôi ở Thái Lan, 0 có radio hay tv các kiểu, báo chí cũng 0 có. Chỉ mỗi tháng hay mỗi tuần thì nhà chùa có 1 tờ báo Time Magazine. Đó là tất cả tin tức mà chúng tôi có. Vì thế mà bạn hoàn toàn tách biệt khỏi tin tức, những gì đang xảy ra hay chính trị. Khi tôi xem báo, tờ Time Magazine , tôi xem các tựa đề bài báo thì thấy chúng giống y nhau. Nào là tham nhũng nhưng lần này thì ở quốc gia này, lần sau là ở quốc gia khác. Rồi chiến tranh cũng vậy, lần này là ở nước này lần sau là nước khác. Những vụ bê bối giống nhau, chỉ khác nhân vật. Nếu bạn nhìn vào các câu chuyện ấy, bạn sẽ thấy chúng luôn như nhau, chỉ là thay đổi người làm những chuyện dại dột đó. Có phải vậy 0? Ở đây có mấy bạn đến từ Sri Lanka, 4, 5 năm về trước thì Sri Lanka có chiến tranh với Tamil, bây giờ thì chiến tranh ở nước khác. Tôi nói có đúng 0? Đôi khi bạn thấy câu chuyện giống nhau , tham nhũng, bê bối … như nhau, chỉ là người khác nhau. Chính trị luôn như nhau vì thế 0 cần phải theo dõi chúng.

H: Xin Thầy cho con biết điểm khác nhau hoặc giống nhau của cá tính và bản ngã.

Đ: Bản ngã thì bền vững hơn cá tính. Mỗi người đều có vài cá tính. Tôi có cá tính nào 0? Nó có thay đổi hay luôn giữ nguyên? Bạn biết đó, khi còn trẻ thì tôi khá rụt rè. Bạn có tin vậy 0? Bạn có thể hỏi những người từng biết tôi sẽ rõ. Rồi bạn biết là tôi viết bao nhiêu quyển sách 0? Nếu thầy giáo dạy văn (tiếng Anh) của tôi còn sống, thầy sẽ bị đau tim vì điều đó. Môn kém nhất khi xưa của tôi là môn văn (anh văn). Bạn tin nổi 0? Vì thế cá tính thì thay đổi. Còn nói về bản ngã, người ta cho rằng nó sâu hơn cá tính, 0 đổi từ đời này qua đời khác. 

H: Thưa Thầy , làm thế nào để thực hành sự chấp nhận với các điều kiện trong cuộc sống mà chúng ta 0 thích? Như ở nơi mình 0 muốn ở và phải chung sống hoà bình với nó. Làm sao có lòng biết ơn, trân trọng khi sống trong điều kiện như vậy?

Đ: Đó chính là điều tốt đẹp trong thiền, hạnh phúc khi được ở nơi bạn đang ở. Có 1 câu chuyện đã cũ về tu viện Bodhinyana và 1 nhà tù nghiêm nhặt. Có gì khác biệt giữa 2 nơi này? Ở nhà tù nghiêm nhặt thì bạn có bình an nhiều hơn tôi có. Thật đó. Người ta thường đến gặp tôi sau bữa trưa và hỏi tôi đủ loại câu hỏi. Họ gửi email cho tôi, xin thầy trả lời giúp con câu này, mời thầy đến dự sự kiện này, mời thầy đến tổ chức khóa tu thiền chỗ kia. Ôi trời, làm Sư lớn thì thật sự rất bận rộn. Còn nếu bạn ở trong tù thì 0 ai muốn gặp bạn cả. Thật sự rất là bình an. Ở trong tù thì bạn có 3-4 bữa ăn 1 ngày. Trong tu viện Bodhinyana thì bạn chỉ có 1-2 bữa ăn 1 ngày thôi. Ở trong tù bạn được xem TV, theo dõi tin tức, đọc sách, có nhiều thứ hơn so với tu viện Bodhinyana. Nếu bạn muốn ở ẩn, tu thiền, ở trong tù thì rất dễ, chỉ cần đấm ông cai ngục 1 cái là bạn có 30 ngày cách ly. Ở Bodhinyana thì 0 thể vậy đâu. Tăng hay Ni thì đều như vậy.Vậy tại sao người ta muốn ở tu viện, và ai cũng muốn ra khỏi tù. Tại sao? Nhà tù là nơi bạn 0 muốn ở. Nếu bạn phải đi làm vào sáng thứ 2, có bao nhiêu bạn có cảm giác như phải đi tù nữa rồi? Bạn 0 muốn ở đó. Nếu bạn bị bệnh nặng và cần phải hóa trị, bạn có nghĩ là: mình còn phải chịu đựng việc hóa trị này bao nhiêu ngày nữa? Lại tới nữa rồi! Vậy chỗ đó có giống đi tù 0? Có nhiều bệnh viện giống như nhà tù vậy. Có đúng 0? Còn trường học nữa, hãy hỏi con của bạn . Bây giờ đang nghỉ hè. Đó là lý do tôi hỏi chúng: khi hết nghỉ hè, chừng nào các con quay trở lại tù? Ý tôi là trường học ấy. Các cháu nhỏ hiểu ý tôi muốn nói gì. Nhà tù là nơi bạn 0 muốn ở. Vì thế, khi gặp các điều kiện mà bạn phải chịu đựng, sao 0 chấp nhận nó. Khi chấp nhận thì bạn sẽ tránh được rất nhiều nỗi đau từ nó. Bạn học cách sống chung với nó và nhận ra điều tốt mà nó mang lại. Có 1 anh bạn , vài năm về trước sống ở Armadale, anh ta muốn có 1 buổi nói chuyện đặc biệt với tôi vì anh ta thật sự bị trầm cảm. Vợ anh ta bị đột tử. Khi tôi hỏi anh ta khỏe 0? Và nói anh ta hãy cho tôi biết điều gì đã xảy ra hôm nay.  Hãy cho tôi biết 1 vài điều gì đó tốt đẹp đến với anh ngày hôm nay. Anh ta nói rằng: buổi sáng khi thức dậy, lúc ăn sáng , con nói với người chăm sóc rằng hãy cho tôi kem lạnh, và con có 2 hay 3 tô kem lạnh để ăn - Họ cho anh ăn như vậy luôn á? - Vâng, vì con đang bị trầm cảm mà -  À vậy thì bao giờ anh khỏe hơn, 0 còn trầm cảm nữa, đừng cho họ biết nhé. Nếu 0 thì 0 được ăn kem lạnh nữa đâu. Giống như chia sẻ 1 điều 0 hẳn là bí mật , thấy ra được quyền lợi từ chứng trầm cảm - Vâng, đó là 1 ý hay. – Tôi sẽ 0 nói cho người chăm sóc của anh biết đâu – Vâng cảm ơn Thầy.

H: (1 câu hỏi từ South Florida) Đâu là chiến lược tốt để ứng xử khi người A áp đặt nỗi sợ hãi của họ lên người B mà thật ra nỗi sợ hãi đó có trong tâm trí của A chứ 0 phải  của B?

Đ: Trước hết, đừng chấp nhận sự áp đặt đó và xem thử xem bạn có thể giúp chuyển hóa những suy nghĩ sợ hãi ấy  trở thành tích cực được 0, có khi là bằng cách kể chuyện vui. Tôi nhận ra 1 điều là khi người ta bị trầm cảm hay bị sợ hãi và bạn kể chuyện cười về điều đó thì họ sẽ cười. Có 1 lần tôi đi tàu điện ngầm ở Luân Đôn, tôi 0 phải đi truyền giáo mà chỉ là có việc cần đi tàu.  Rồi 1 phụ nữ đến ngồi cạnh tôi bắt chuyện: Thầy là thầy Tỳ Kheo ạ? – Vâng – Thầy Tỳ Kheo thật sự chứ? – Vâng - Ồ thật tuyệt vời, tôi muốn tìm hiểu 1 vài điều về Phật Giáo và thiền. Thế là chúng tôi có 1 cuộc trò chuyện ngắn. Cô ấy hỏi: tái sinh có thật sự quan trọng 0? – Vâng – Làm sao Thầy biết? Thế là tôi kể cho cô ấy nghe 1 câu chuyện trong rừng. Có 1 ông người Ý, khi ngồi thiền, ông có cái nhìn rất rõ ràng về 1 loại spaghetti, là mỳ spaghetti sợi. Anh ta vẫn nhắm mắt vì anh ta đang thiền và hình ảnh anh ta thấy tiếp theo là 1 miếng nui. Tôi nói rằng tôi nhận ra ngay lập tức ông này đang nhớ về các kiếp trước của ông ấy. Chính xác là nhũng người trên chuyến xe điện ngầm hôm ấy làm, họ nhìn tôi kiểu …. ồ …. Chứng tỏ là họ có quan tâm và họ khá là căng thẳng khi phải đi làm.

H: (từ Melbourne)Đôi khi đang ngồi thiền mà 1 bài hát cứ lảng vảng trong đầu con làm con xao lãng. Con có nên bắt tâm của con giữ yên lặng trong khi thiền 0, hay con nên làm như thế nào?

Đ: Chỉ cần tháo cái đầu ra và để nó ở nhà bạn ạ. Tôi nói vui đấy. Người ta gọi đó là earworm, tức tình trạng tiếng nhạc cứ lặp đi lặp lại trong đầu 1 cách 0 chủ ý. Tôi có gặp trường hợp như vậy,  tôi nghe những bài hát trong nhiều năm ở Thái Lan, mà tôi 0 hề thích chúng nên chúng 0 lưu lại trong đầu tôi. Khi tôi nghe 1 bài hát và nó lưu lại trong đầu, tôi 0 thể xóa nó đi.  Và tôi có 1 cách hiệu quả để làm, khi bài hát đó vang trong đầu bạn đến cuối bài rồi, bạn phóng đại nó lên, hát thật to lên, nhấn mạnh vào và kết bài kéo dài ra như là dàn nhạc kết bài ấy. Thế là nó hết. Cách đó hiệu quả với tôi.

H: con trai của con 0 đến trường trong 2 năm. Nó nghiện chơi game. Nó trộm tiền của mọi người trong gia đình. Năm nay nó 14t. Con luôn mở lòng và ngôi nhà luôn mở rộng cửa, làm sao để làm cho con của con, mỗi ngày nó đi đến thư viện và những nơi khác ở Perth. Con gọi cho con của con để biết nó đang ở đâu.

Đ: Tốt lắm. Con bạn 14t à? – Vâng – Con của bạn có bạn gái 0? – Không, con ước gì nó có bạn gái – Có thể bạn tìm 1 cô gái trẻ tử tế nào đó . Tôi nói như vậy vì đôi khi những đứa con 0 nghe lời cha mẹ, nhưng một trong số những người bạn của chúng thì chúng lại thích và thân thiết . Tìm thử xem điểm yếu của con bạn là gì. Có chuyện này, 1 anh luật sư người Malaysia, rất thông minh. Anh ta thấy con trai luôn về nhà muộn , có thể là do trường đại học giao bài hay việc gì đó cho con anh ta làm. Ông bố biết người con có bạn gái thân thiết nên 1 tối nọ ông bố chờ cho đến khi con trai về nhà, có bạn gái đi cùng. Ông bố mời cả hai vào nhà. Con trai anh ta thấy sợ và bối rối nhưng ông bố 0 nói với con trai tiếng nào mà chỉ nói với cô bạn gái : Bác 0 biết con có để ý 0, chứ con trai của bác phung phí rất nhiều thời gian vô ích. Bác 0 nghĩ là nó sẽ học xong đại học. Nó có thể sắp bị trường đuổi học. Nó 0 chịu làm gì cả. Bác nghĩ là bác nên cho cháu biết. Chúc cháu ngủ ngon.

Bạn biết sau đó thì chuyện gì xảy ra 0? Chú nhỏ tội nghiệp đó , cô bạn gái thực sự quan tâm đến chuyện của anh ta. Tối nào cũng hỏi: ‘anh đã làm xong các bài tập được giao chưa? Anh làm xong đi’. Chú nhỏ này 0 nghe lời cha mẹ nhưng trời ơi, bạn gái lại rất có quyền lực với nó. Vì thế bạn có thể tìm ra cách để nói cho con bạn nghe lời. Dù sao cũng cho con bạn nghỉ ngơi thư giãn 1 chút. Bây giờ con bạn có tạo ra 1 chút rắc rối cũng 0 sao; rồi sau đó nó sẽ ổn thôi khi nó đã sẵn sàng. Đó là điều tôi đã thực sự chứng kiến. Đôi khi bạn càng ép nó thì nó càng chống đối. Nói với con bạn giống như những câu chuyện của tôi. 

Bạn biết khi còn nhỏ, tôi thường làm bài tập về nhà trong khi nghe nhạc Rock ầm ĩ. Khi cha tôi về nhà, ông nói: tắt nhạc đi, con phải làm bài tập về nhà. Và tôi đã đưa cho cha tôi xem: này cha ơi, đây là kết quả điểm hôm nay của con. Toàn là điểm cao nhất. Cha tôi nói: OK, nếu con được điểm cao nhất, con có thể nghe nhạc Jimmy Hendrick bao nhiêu cũng được. Vậy thì bạn có thể nói với con trai rằng: nếu con muốn thì cứ đến trường đạt điểm cao nhất , mẹ sẽ mua cho con 1 cái máy chơi game Play Station mới toanh. Hay là bất cứ món gì mà con bạn thích.  Cái này gọi là hối lộ. Nó sẽ có hiệu quả đấy. Tất cả Phật tử đều biết ông Cấp Cô Độc, ông là 1 Phật tử rất nổi tiếng. Ông có 1 người con trai, sau này trở thành 1 người con tốt, ông cứ cho con trai ông mỗi lần 20 USD. Tôi 0 biết bạn có tiền bao nhiêu . Cứ cho con trai bạn 20USD mỗi lần nó chịu đến đây vào buổi giảng pháp tối thứ 6. Không ai hỏi gì cả. Nó cũng 0 cần phải nghe giảng. Chỉ cần ngồi phía sau kia là được. Con bạn có cần tiền 0? Nếu nó dùng tiền nhiều hơn thì tăng tiền lên. Tôi cho rằng sau này sẽ ổn thôi vì trẻ con tuổi này, 14t phải 0, đang cố gắng trở nên độc lập. Bạn cứ làm tốt nhất trong khả năng nhưng đừng nghĩ rằng con bạn bỏ học 1 vài năm thì sẽ bị ảnh hưởng. Trước đây tôi có làm thầy giáo đi dạy 1 năm ở trường, tôi có biết về 1 ngôi trường ở Anh gọi là trường học luân phiên, tên trường ấy là Summerhill. Họ 0 ép trẻ con phải học. Khi đứa trẻ sẵn sàng để học thì sẽ rất yêu việc học và chỉ cần trong 6 tháng đã học xong chương trình của 2-3 năm. Vì các em nhỏ có động lực để học, chúng thực sự muốn học. Vậy thì bạn 0 thể thay đổi con bạn nhưng bạn vẫn yêu con bạn. Con bạn rồi sẽ ổn.

H: Chúng ta có thật sự cần 1 người nào đó để cảm thấy an toàn, yên lòng, kiểu như là 1 mối quan hệ , hay đó chỉ là 1 mong muốn và chúng ta chỉ cần học cách buông xả là được? 

Đ: 0 , tất nhiên là 0 cần. nếu 0 thì tôi chả bao giờ cảm thấy an toàn, vì đã dành rất nhiều thời gian cho sự cô độc.

Nếu các bạn có câu hỏi nào chuyên sâu, có thể đến tu viện Bodhinyana vào giờ ăn trưa. Dù tôi hướng dẫn khóa tu thiền nhưng tôi luôn ăn trưa tại tu viện.

Cám ơn các bạn.