Healing with Stillness – Chữa Lành Bằng Định

Thầy Ajahn Brahm – 17^th Feb 2024

Thầy hướng dẫn thiền đầu giờ chiều.

Bây giờ, bạn có thể ngồi 1 cách thoải mái nhất, bạn nhắm mắt lại. Có thể là vẫn có người đi vào, đi ra nhưng đừng để các âm thanh quấy nhiễu bạn. Tiếng động mà người ta tạo ra chỉ kéo dài trong 1 đoạn thời gian rất ngắn, điều thật sự làm phiền chúng ta là do tâm ta phản ứng với những âm thanh ấy, có những suy nghĩ, những phàn nàn chê trách. Bạn đang ở đây ngay giây phút này , tất cả những gì bạn có là ngay bây giờ, giống như mở cánh cửa tâm hồn của bạn cho giây phút này. Có khi tôi gọi đó là chánh niệm vô điều kiện , chỉ nhận biết giây phút ngay bây giờ, bất kể đó là gì. Tôi để nó đến, luôn biết rõ là không sở hữu bất cứ điều gì mà tôi đang trải nghiệm, tôi chỉ là 1  người khách tham quan tâm. Có thể nghe tiếng ho, chúng chỉ ghé thăm giây phút hiện tại chứ 0 ở lại. Khi chúng biến mất, tôi vẫn còn lại Chánh niệm. Chánh niệm nhận biết điều gì đang xảy ra sau tiếng ho. Giống như Chánh niệm tôi đang nhìn ngắm hội trường này với đôi mắt mở. Tôi thấy khoảng cách giữa từng người hơn là thấy họ. Và khoảng không gian trong hội trường này thì rất lớn. Bạn có thể nói hội trường này đầy người nhưng khoảng không gian trống thì luôn luôn lớn hơn. Khi bạn tôn trọng khoảng trống giữa những con người, giữa bạn và những người khác, chúng ta biết ơn, chúng ta tử tế với khoảng không ấy thì giống như chúng ta tạo ra sự tử tế với tất cả những khoảng không trên thế giới này. Sự tử tế ấy làm cho tất cả chúng ta cảm thấy an toàn, liên kết với nhau. Khi chúng ta làm đầy hội trường này bằng lòng tử tế , khi tôi làm như vậy và toàn thân tôi bắt đầu thư giãn, tôi cảm thấy bụng tôi vừa mới được uống 1 ít café, như là 1 món quà nhỏ cho bụng của tôi. Mong rằng bạn thưởng thức được hương vị. Mong rằng dòng máu chảy trong người bạn mang đến cho bạn năng lượng. Tôi luôn cố gắng phản ứng lại với tất cả những cảm giác với lòng tử tế, sự rộng lượng nhất và Mudita – tâm hoan hỷ, tất cả những sự tử tế mà tôi nhận được trong ngày hôm nay. Khi tôi có thể cảm thấy lòng tử tế ấy và sự phục vụ mà mọi người đã làm cho tôi , tôi có 1 cảm giác bình an sâu sắc trong tâm. Và tôi đánh giá sự bình an rất cao. Hãy nhớ đến 3 lạy. Lạy thứ 2 là dành cho sự bình an. Tôi coi trọng an bình tôi tôn thờ an bình nên khi tôi thấy bình an trong tâm, tôi cảm nhận được nó như thế nào. Tôi tôn trọng bình an, tôi bái lạy bình an. Tôi tôn trọng bình an rất nhiều. Bình an làm cho thân tôi được thư giãn, giúp tôi có sức khỏe tốt, cho tôi sức mạnh.  Và đáng ngạc nhiên là tôi đang diễn tả tôi cảm thấy thế nào lúc này: Đó là bình an mang lại niềm an vui . Thật là hạnh phúc tuyệt vời khi biết rằng mọi thứ giờ đã yên tĩnh. Tôi biết rằng tôi sẽ 0 can thiệp, 0 cố gắng, thân tôi sẽ tự lắng dịu. Khi thân lắng dịu thì tâm tôi sẽ trở nên tràn đầy năng lượng, nguồn năng lượng cân bằng tuyệt vời, cho phép tôi nhìn thấy thật rõ ràng chánh niệm bên trong, thấy thiền là gì.  Giống như dừng lại, ngưng lại tất cả những điều bạn làm trong đời. Trong giây phút này bạn ngưng lại hết, và tận hưởng, trân trọng cảm giác đó. Nghỉ ngơi, nghỉ ngơi ngay trong giây phút này. 0 mong muốn điều gì trên đời.

Có 2 loại tự do: tự do trong ham muốn, bạn có thể có cái bạn muốn. Đây là sự tự do 0 hoàn hảo. Cái thứ 2 là tự do khỏi sự ham muốn. Khi bạn 0 mong muốn bất cứ điều gì trên đời này thì 0 có ham muốn. Bạn hạnh phúc khi ở đây. Bạn có thấy hạnh phúc khi ở đây lúc này 0; hay bạn muốn đi đâu đó? Mong muốn đi đâu đó, 1 nơi nào khác được gọi là đau khổ. Hạnh phúc khi đang ở đây là tự do.

Tôi sẽ buông bỏ. Buông bỏ việc tìm kiếm điều gì đó trong tương lai. Thay vào đó hãy để giây phút hiện tại ngay bây giờ như vậy. Tôi chỉ có thể để giây phút hiện tại này như vậy khi tôi 0 sở hữu nó, chỉ thăm viếng, tham quan, 0 dính mắc, 0 nắm bắt bất cứ điều gì mà tôi 0 sở hữu. Điều này làm cho việc hành thiền của tôi nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Bạn 0 sở hữu giây phút này mà chỉ đi ngang qua. Bây giờ tôi sẽ yên lặng. Hãy tận hưởng thiền nhiều nhất trong khả năng.

9:39 (Còn tiếp)- 25:24

Cám ơn các bạn rất nhiều vì đã giữ tĩnh lặng trong thời thiền. Có những khi tôi quên tuổi tác của mình. Giờ đây tôi là 1 vị Sư già. Nhiều năm về trước tôi có nói với cộng đoàn các Sư sống cùng rằng tôi sắp già đến nơi rồi. Họ bảo: Dạ 0 đâu ạ. Lúc đó tôi thấy rất cảm kích với Tăng đoàn mà tôi cùng chung sống vì điều này. Các Sư nói rằng: Ajahn Brahm Thầy 0 có sắp già đến nơi, mà Thầy đã già rồi. Rất thành thật. Nhưng học cách hành thiền có lẽ là điều tốt nhất mà tôi đã làm khi còn trẻ để thư giãn nghỉ ngơi. Lần nào thiền cũng hiệu quả trong việc tiếp thêm năng lượng cho não của tôi. Nếu tôi có bài Pháp thoại ở đây vào lúc 3:30 thì chắc là vô vọng. Vì thế cám ơn các bạn đã cho tôi có cơ hội thiền vào lúc này, có được an bình tĩnh lặng bên trong và năng lượng. Có khi tôi nhận được rất nhiều câu hỏi cùng 1 lúc, rồi chụp hình và các việc khác nữa, tôi rất vui khi làm những việc như vậy vì lòng nhân hậu, nhưng rất tiếc là cuối cùng thì cũng phải cho ngưng. Nếu sau đó có thời gian thì làm tiếp cũng rất tốt. Rồi sau đó, bạn cần nghỉ ngơi. Khi trong ngày mà bạn có nghỉ ngơi 1 chút như vậy, bạn sẽ thấy mình làm việc hiệu quả hơn nhiều, nói chuyện, giảng Pháp tốt hơn nhiều. Tôi có thể liên kết với mọi người, với thân và tâm của tôi. Giống như thân của tôi muốn nói: xin hãy nghỉ ngơi 1 chút. Khi làm như vậy thì sức khỏe của tôi được cải thiện.

Trong cuộc đời của tôi, có những lần thức dậy vào buổi sáng, ngồi thiền, dùng điểm tâm, rồi cảm thấy mệt. Có khi tôi lại quay về cái hang động của tôi , nằm xuống và chợp mắt 1 chút. Có khi tôi nghĩ: mình 0 thể làm như vậy, mình là 1 nhà Sư. Mình nên gắng sức nỗ lực trong cuộc sống này. Trước đây tôi hay cảm thấy như vậy nhưng bây giờ tôi chánh niệm, biết rõ hơn về thân của mình. Có khi tôi cảm thấy: 0, thân của mình muốn nói rằng: xin hãy nghỉ giải lao 1 chút. Tôi lắng nghe thân của mình, khi nó nói: hãy nghỉ ngơi 1 chút, thì tôi làm như vậy, và tôi biết là mình đã có quyết định đúng đắn. Tôi nằm xuống và có thể đi vào giấc ngủ ngay, chợp mắt trong 30’ – 40’.  Sau đó khi tỉnh dậy, bạn sẽ cảm thấy rất tốt, rất khoẻ khoắn, tràn đầy năng lượng.  Khi làm như vậy thì thân của tôi có cơ hội thư giãn, nghỉ ngơi để hồi phục. 

Tôi đã từng nói rằng tôi chưa bao giờ bị chẩn đoán là mắc Covid. Tôi cũng có làm xét nghiệm nhưng kết quả là negative - âm tính. Tôi hay nói rằng trong đời, đừng chỉ làm theo những gì người ta nói. Người ta hay nói rằng: hãy luôn luôn sống tích cực – positive. Tôi nói: 0 nha, khi xét nghiệm covid thì bạn phải negative – âm tính. Họ nói: bạn đừng nên dính mắc. Tôi nói: 0 nha, nếu bạn đang chạy xe giữa dòng xe cộ đông đúc thì bạn phải luôn luôn dính mắc, lưu tâm đến chúng. Từng chút từng chút một, chúng ta học được những từ này thực sự có ý nghĩa thế nào, chúng ta nên tử tế với bản thân thế nào, giúp bản thân và chữa lành cho bản thân.

Chúng ta dự định nói về sức mạnh của Định để có sức khỏe tốt và sống khỏe mạnh. Cho đến lúc này thì tôi vẫn đang nói về chủ đề đó. Khi bạn rất tĩnh lặng (có định cao), bạn biết cách thiền, tâm bạn thật sự tĩnh lặng thì thật tuyệt vời, nhiều chứng bệnh tan biến. Có lần Thầy Ajahn Chah kể cho tôi nghe cách Ngài vượt qua căn bệnh sốt rét. Thời đó, mọi nhà Sư tu và sống trong rừng đều bị sốt rét hết. Người ta gọi đó là bệnh của các nhà Sư tu trong rừng. 1 ngày nọ thầy lại bị sốt rét và sốt rất cao. Rồi thầy quyết định là cứ ngồi thiền ở đó , 0 chiến đấu với căn bệnh nữa. Thầy miêu tả như thế này: giống như Thầy đang ngồi giữa 1 đám cháy rừng nhưng chỗ của thầy thì mát mẻ, đám cháy 0 thể làm hại đến thầy. Thầy cảm thấy sức nóng nhưng nó 0 gây nguy hiểm. Nó trở nên nóng hơn, nóng hơn nữa nhưng hoàn toàn dễ chịu như đang ở giữa mắt bão. Nó lại trở nên nóng hơn và nóng hơn nữa, rồi nổ tung. Đó là lần cuối cùng Thầy bị sốt rét, sau đó thì 0 còn bị nữa. Tôi luôn nhớ câu chuyện này. Vậy thì bao giờ mà bạn bị bệnh rất nặng, thay vì chiến đấu chống lại, đánh nhau với nó, như vậy sẽ làm bạn rất căng thẳng. Nếu bạn có thể đi vào ngay tâm điểm đó, bạn sẽ thấy bình an và tự do rất nhiều. ‘Đi vào tâm điểm đó’ nghĩa là gì? Có 1 vd như thế này, là vd mà tôi rất yêu thích: giống như bông hoa sen có nhiều cánh. Vào ban đêm thì hoa sen khép cánh lại. Lúc đó thì bông hoa sen 0 tỏa hương thơm ra bên ngoài và nhìn thì cũng 0 đẹp chút nào. Nhưng khi mặt trời lên, có ánh sáng và hơi ấm thì hoa sen từ từ nở ra lớp bên ngoài. Mặt trời lại tiếp tục chiếu sáng và sưởi ấm lớp cánh hoa bên trong để chúng nở ra, cứ như vậy từng lớp một nở ra. Đó là cách đi vào bên trong bông hoa sen. Hơi ấm mặt trời tượng trưng cho lòng tốt. Ánh sáng mặt trời tượng trưng cho Chánh Niệm. Bạn cần có cả 2: ánh sáng mặt trời và hơi ấm. Bạn cũng có thể nói cần thêm yếu tố thứ 3 là sự kiên nhẫn. Kiên nhẫn ở đây 0 có nghĩa là chờ đợi điều gì đó sẽ xảy ra, mà là chờ đợi trong giây phút hiện tại, giống như người phục vụ nhà hàng chỉ quan sát. Khi khách hàng dùng xong 1 món thì anh ta/ cô ta phục vụ món kế tiếp. Khi bạn chờ đợi trong giây phút hiện tại với lòng tốt và sự tỉnh giác thì bạn sẽ thấy hoa sen sẽ từ từ tự nở ra hết. Khi hoa sen nở ra lớp bên trong , bạn vào sâu bên trong bông hoa sen , những lớp cánh hoa bên trong thì mỏng manh, sâu sắc và tinh tế hơn, đẹp hơn, màu sắc đẹp hơn, hương thơm hơn . Đây chính là những trải nghiệm trong thiền. Từng chút một bạn vào sâu trong thiền . Đó là mô tả tuyệt vời thiền là như thế nào. Còn bông hoa sen là gì? Là bạn, thân và tâm bạn.

34:34 (Còn Tiếp)

Bạn nhìn ngắm điều này với đôi mắt nhắm, với lòng tốt và kiên nhẫn và bạn nhận ra hoa sen của bạn mở ra. Bạn đi vào trong thân bạn, trong thân bạn là tâm, cánh hoa sen đó mở ra trong chánh niệm và lòng tốt, tỉnh giác thấy tâm bạn, trải lòng từ ra với tâm bạn. Tâm thư giãn rồi bạn đi vào chính giữa tâm ngay trong giây phút hiện tại này . Đó chính là điều tôi đã trải nghiệm. 0 có nhiều người hiểu được sức mạnh của giây phút hiện tại. Họ 0 biết cách buông bỏ quá khứ , 0 biết cách buông bỏ tương lai. Bạn phải có lòng tử tế ở đó. Nếu 0 tử tế với quá khứ hay 0 tử tế với tương lai , chúng sẽ 0 biến mất. Chúng sẽ trở lại, cứ quanh quẩn ở đó. Khi bạn có lòng tốt và chánh niệm, bạn sẽ thấy quá khứ và tương lai biến mất. Bạn đi vào trong khoảnh khắc hiện tại này. 0 cần phán xét nó, xem từ ngữ, ngữ nghĩa của nó là gì , 0 cần đặt tên cho nó, xem nó là tốt hay xấu. Đừng dự định làm gì cả, đừng phán xét gì cả. Khi bên trong bạn tĩnh lặng, bạn 0 cần những bình luận trong tâm, lúc đó bạn có thể thấy rõ ràng hơn. Như khi 1 người đệ tử của Lão Tử nhìn thấy cảnh mặt trời lặn đẹp tuyệt vời liền nói: mặt trời lặn đẹp quá. Lão Tử đã quở trách học trò của mình về điều này. Tại sao? Lúc đó mặt trời lặn đúng là đẹp mà! Nhưng Lão Tử nói: lúc đó đệ tử của ta chỉ theo dõi ngôn từ, 0 phải mặt trời lặn. Điều này gây ấn tượng với tôi. Nếu bạn nói; đây là 1 nimita - ấn tướng thiền, đây là hơi thở, thì lúc đó bạn 0 còn theo dõi hơi thở mà bạn đang theo dõi sự miêu tả, ngôn từ. Sự miêu tả này thì 0 bao giờ chính xác bằng việc tập trung theo dõi chính sự việc đó.

Đôi khi, ở cấp độ thiền sâu hơn, cao hơn (đã đắc thiền), chúng ta cạn lời, 0 còn từ ngữ nữa. Rất khó để miêu tả giai đoạn thiền cao sâu này . Nếu chúng ta có thể ngưng lại mọi mô tả , có tâm tĩnh lặng thì từ ngữ lại càng trở nên 0 liên quan. (lúc này)Bạn trải nghiệm cảm giác vui sướng. Bạn đang đi vào bên trong hoa sen. Khi bạn ngày càng đi sâu hơn vào trong hoa sen, bạn trải nghiệm được niềm hoan hỷ và hạnh phúc tuyệt vời. Bạn bắt đầu trải nghiệm được điều mà chúng ta gọi là nimita - ấn tướng thiền lần đầu tiên, thấy ánh sáng trong tâm. Hy vọng là ngày mai tôi sẽ có thể nói nhiều hơn về điều này. Ở đây chỉ là 1 khóa tu thiền ngắn nhưng bạn có thể đã nghe những miêu tả về nimita (ấn tướng thiền) trong các bài nói chuyện online. Lúc đó là thiền sinh đã thật sự vào trong thiền. Những hình ảnh và ánh sáng đẹp tuyệt trong tâm, thường đi cùng với rất rất nhiều niềm vui, hoan hỷ. Đi sâu hơn vào trong hoa sen sẽ thấy ngày càng đẹp. Ở bên trong những ánh sáng đẹp đẽ mà chúng ta gọi là nimita đó, những nimita này là gì? Chính là tâm – citta, 0 phải là não. Đây là lần đầu tiên bạn biết được tâm thật sự như thế nào. Nhiều khi người ta nghĩ rằng họ hiểu được nhưng khi bạn có nhiều trải nghiệm trong thiền rồi , bạn mới thật sự biết được điều mà Đức Phật gọi là citta – tâm. Citta cũng có nghĩa là điều tốt đẹp, được dùng cho ngôn ngữ thông thường hàng ngày (chứ 0 chỉ là dùng trong thiền hay Vi Diệu Pháp).

Khi bạn vào sâu hơn trong thiền, 0 phải là bạn quyết định vào sâu hơn. Tất cả mọi điều bạn làm trong thiền là giữ trạng thái chánh niệm và lòng tốt , ngoài ra 0 có gì khác. Bạn giữ tĩnh lặng, bạn 0 có tâm diễn đạt. Từng chút một, niềm vui trong tâm trở nên ngày càng mạnh mẽ hơn, rồi đến nimita tuyệt vời. Lúc đó thì đừng sợ hãi. Đây là 1 trải nghiệm mạnh mẽ nhưng rất an toàn. Có 1 mối nguy hiểm với ấn tướng thiền nimita và các tầng thiền Jhana theo sau ấn tướng, đó là bạn có thể 0 còn tóc (cười). Bạn có thể sẽ muốn trở thành 1 nhà Sư hay 1 vị Ni. Rất tiếc nhưng đó là sự thật.

Rồi khi bạn đi sâu hơn nữa vào những điều này (ấn tướng và các tầng thiền), nó tự xảy ra. Bạn 0 làm gì cả, chỉ quan sát.  Và bạn sẽ cảm thấy ngày càng hoan hỷ, ngày càng tĩnh lặng, bạn ngày càng xa rời thế giới này. 5 giác quan của bạn biến mất. Bạn 0 thể cảm thấy thân của mình, 0 nghe thấy âm thanh, và những giác quan khác dễ dàng biến mất. Bạn đi vào trạng thái này trong thiền, sâu bên trong hoa sen gọi là Jhana (các tầng thiền). Chúng tuyệt đẹp. Tôi biết có 1 nhà Sư, lúc chưa xuất gia, lần đầu tiên vị ấy nhập thiền Jhana rồi sau đó xuất thiền , 1 trong những quán chiếu sau khi vị ấy xuất thiền là: tại sao trước đây 0 ai nói cho tôi biết điều này? Cho nên bây giờ tôi nói cho các bạn nghe để mai mốt bạn 0 thể phàn nàn như vậy. Đây là những niềm vui to lớn nhất mà con người có thể trải nghiệm. Vậy sao 0 thử? Phần tốt đẹp trong vd hoa sen này: bạn chính là bông hoa sen. Nếu bạn hiểu được ví dụ này, thì giống như bên trong mỗi người ở đây , ngay bây giờ, nimita và các tầng thiền tốt đẹp , bạn 0 cần phải đạt được chúng, chúng ở sẵn bên trong bạn. Chỉ cần đi vào bên trong với chánh niệm kết hợp với tấm lòng tốt và sự kiên nhẫn , tâm bạn sẽ mở ra. Bạn đi vào bên trong và tìm ra những điều tốt đẹp này.

Với những ai lắng nghe Phật Pháp trong nhiều năm, về Bát Thánh Đạo , chi thứ 8 của Bát Thánh Đạo là gì? Là Jhana – thiền định, Chánh Định. Luôn là như vậy. Sau khi Đức Phật viên tịch, 1 vị đệ tử đã hỏi Ngài Ananda, là thị giả cho Đức phật trong 25 năm, rằng: Đức Phật đã dạy loại thiền nào? Ngài Ananda đã trả lời: chỉ có 4 loại thiền mà Đức Phật dạy, 0 chỉ dành cho các Sư mà cho tất cả mọi người, cho từng người trong các bạn,  là  thiền thứ 1, thiền thứ 2, thiền thứ 3, và thiền thứ 4 (4 tầng thiền, nếu nói chi tiết tách riêng tầm và tứ là 5 tầng thiền). Đó là những gì người ta thực hành thời bấy giờ. Là những điều có thể làm được. Cư sỹ cũng thực hành thiền được. Và thực hành thiền thì được hỷ lạc với trạng thái tâm rất đẹp. 0 chỉ là niềm vui, khi bạn xuất khỏi trạng thái thiền cao (tức là đã đắc thiền), giống như bạn đang đi trên không trung , tôi 0 nói bạn bay lên cao, mà là bạn cảm thấy có 1 nguồn năng lượng to lớn, tâm hoan hỷ và sáng suốt , lúc này nếu bạn muốn quán chiếu, quán xét về điều gì, cũng có thể nói là bạn muốn khám phá về điều gì, bạn có trí tuệ của thiền để làm được.

Thầy cầm cây dùi gõ chuông lên và hỏi: đây là gì? Người ta có thể gọi đó là cái dùi gõ chuông, nhưng bạn có thể gọi đó là gì nữa? có thể dùng để gãi lưng, Bạn có được trí tuệ để nhìn thấy nhiều chiều kích, ứng dụng khác nhau của cái dùi gõ chuông mà người ta trước đó chưa từng nhận ra. Bạn vượt qua được tất cả mọi ranh giới ngăn cản bạn khám phá bản chất của thân và tâm này, thấy chúng sâu hơn. Đó nghĩa là bạn thật sự có cái nhìn sâu sắc . Bạn 0 thể ngăn điều đó lại. Đó là 1 hiện tượng tự nhiên. Vì là hiện tượng tự nhiên, bạn 0 cần phải cố gắng, phấn đấu hay làm gì cả. Khi tâm bạn trong sáng thì tất nhiên bạn sẽ nhìn ra. Tôi sẽ ngưng phần Pháp thoại và đến phần hỏi đáp về những vd của tôi nói về trí tuệ. Tôi đã dạy khóa tu thiền ẩn cư ở rừng thiền  Jhana Grove từ vài năm trước. Khi dạy thiền thì tôi cũng thực hành thiền, tôi tận hưởng thiền lạc. Bạn 0 thể ngăn tôi lại được. Tâm tôi từ chối việc đó.  Trong những khóa dạy thiền như vậy, tôi có những thời thiền rất sâu (nhập vào các tầng thiền). Khi chấm dứt thời thiền, thường thì người ta sẽ đi toilet và tôi cũng vậy. Khi vào toilet, tôi thấy mọi thứ, kể cả chất thải, đều trở nên xinh đẹp lung linh như châu báu ngọc ngà và còn hơn thế nữa, tôi thấy hoan hỷ 0 muốn xả nước, 0 muốn rời đi. Nhưng cuối cùng thì tôi nhớ ra là phải có bài Pháp thoại và khá là khó khăn để buông xả và rời đi khỏi nơi cho tôi cảm giác tốt đẹp ấy. Đó là việc buông xả mà 1 Tỳ Kheo phải làm. Ký ức ấy còn mãi trong tôi. Câu chuyện này là có thật. Khi tâm bạn trở nên tĩnh lặng và đẹp (nhờ thiền) thì mọi thứ bạn nhìn thấy đều xinh đẹp lung linh. Bạn thấy được niềm vui nơi rất nhiều thứ , các con vật, rắn, người đang hấp hối. Bạn bắt đầu nhìn thấy vẻ đẹp nơi những sự vật mà bạn chưa từng thấy chúng đẹp bao giờ. Lòng tốt, từ tâm của bạn trở nên tự nhiên và mạnh mẽ đến mức 0 thể tin được và bạn sẽ 0 bao giờ bị upset – buồn bã. Đây thực sự là những trải nghiệm mà bạn có được trong thiền. Bạn có sự quan tâm tuyệt vời đến cả vũ trụ này, kể cả những thứ có mùi hôi cũng đều trở nên tuyệt vời. Điều này xảy ra trong thiền. Bạn nhìn thấy mọi sự vật 0 như người ta thường thấy. 0 ai có thể nhồi sọ khiến tôi thấy những thứ bất tịnh trong tôi thì xinh đẹp hơn kim cương. (Nhưng với cái nhìn sau khi thiền sâu thì) những thứ bất tịnh đều trở nên long lanh xinh đẹp như kim cương. Các bạn thấy buồn cười nhưng đó là sự thật. 0 phải tôi nói đùa đâu. Khi bạn thấy nét đẹp nơi tâm, khi tâm bạn trở nên (tĩnh lặng và) đẹp đẽ thì bạn thấy mọi thứ đều xinh đẹp. 51:40 (Còn tiếp)

Có nghĩa là bạn có thể giữ hình ảnh đó lại, ở lại với nó , biết nó, nghiên cứu nó. Những khối u, những chỗ đau trong thân bạn, những sự thất vọng trong đời... bạn nhìn chúng dưới 1 ánh sáng khác . Đây là trí tuệ. Có điều gì đó rất lạ giúp thay đổi cách bạn nhìn thế giới này. Rồi bạn trở nên rất tự do, thoát khỏi mọi đau khổ.

Bây giờ chúng ta sẽ có 1 vài phút cho phần vấn đáp rồi chúng ta sẽ ngưng tại đây.

H: Con có nhận nuôi 2 người con, là 2 anh em, từ VN khi chiến tranh ở đó chấm dứt. Con trai nuôi bị tai nạn xe hơi và qua đời. Con sống với con gái nuôi.  Con gái là người thành đạt, xinh đẹp và tỏa sáng. Hiện nay con bé làm việc rất bận rộn nên chỉ có rất ít thời gian dành cho gia đình, quan trọng nhất là 0 còn thời gian dành cho bản thân. Vào buổi tối và cuối tuần thì con bé trở nên kiệt sức và 0 có kết nối với xã hội. Làm sao để con giúp con bé có sự bình an trong tâm hồn và có thời gian dành cho bản thân?

Đ: Tất nhiên bạn 0 thể bắt buộc con mình làm thế này hay thế kia, mà hãy mời con mình. Bạn có thể mua vé máy bay cho cô ấy đến 1 resort xinh đẹp nào đó ở VN chẳng hạn. Đừng hỏi là: con có muốn đi 0? Mà hãy tặng cho con mình chuyến đi ấy, gồm cả vé máy bay và vài đêm tại 1 resort tốt ở đâu đó.  Đây là quà tặng người mẹ dành cho con. Nếu bạn tặng 1 suất đi đã trả tiền rồi thì rất khó lòng từ chối, đồng nghĩa với việc bạn khuyến khích cô ấy đi nghỉ dưỡng. Đừng tranh luận bàn cãi gì cả, chỉ đưa vé hay đặt vào trong hộp cho cô ấy. Và suất đi này cũng đắt tiền nên mẹ rất mong con đi nghỉ dưỡng.

H: Con người quan tâm đến các thành viên trong gia đình đang đau khổ và thật sự muốn họ tìm hiểu về Phật Pháp. Nhưng bản thân những người này 0 muốn và họ cũng 0 tin những chuyện như tái sinh chẳng hạn. Làm thế nào để giúp và chia sẻ Phật Pháp với họ trong khi họ 0 quan tâm hay 0 muốn nghe?

Đ: có 1 phụ nữ người Malaysia kết hôn với 1 người chồng Úc. Cô vợ hay đi nghe tôi giảng Pháp ở Perth. Cô ấy cũng muốn anh chồng cũng đi nghe giảng Pháp với mình và học thiền nhưng anh chồng luôn từ chối. Người Úc họ thường 0 tin vào những tôn giáo mà 0 có ý nghĩa gì với họ. Tôi chỉ cho cô ấy 1 cách là đi mua 1 quyển sách của tôi, như quyển : ‘mở cánh cửa tâm hồn’, mang về nhà và nói với ông chồng rằng: ‘quyển này rất đặc biệt đối với em. Anh đừng có đụng vào. Em 0 muốn anh đụng vào đâu’. Rõ ràng đây là 1 cái mẹo và nó có hiệu quả rất hoàn hảo. Khi cô ấy ra ngoài đi mua đồ, ông chồng nghĩ: ‘cô ấy nói với ai vậy? Rằng mình 0 được đụng vào quyển sách tôn giáo này’. Rồi anh ta cầm nó lên và đọc câu chuyện đầu tiên: 2 viên gạch méo. Và anh ta đọc 1 lèo hết cả quyển sách luôn. Nó có hiệu quả hoàn hảo. Bây giờ thì họ đến nghe Pháp hàng tuần. Đó là 1 cách.

1 cách khác nữa là bạn tiếp tục thực hành thiền . Sau 1 thời gian thì bạn sẽ trở thành 1 người vợ tuyệt vời. Anh ấy sẽ nhận thấy điều đó, 0 thể nào 0 thấy, và anh ấy cũng sẽ muốn đến đây. Đó là cách bạn làm cho người ta đến đây và nhận ra giá trị.

Có 1 anh kia muốn đến dự khóa tu thiền cuối tuần . Anh ta hỏi vợ: ‘em ơi, anh đi dự khóa tu thiền cuối tuần nha’. – ‘Thôi, anh 0 đi được đâu. Chúng ta còn phải coi con, đi mua đồ, vá mấy chỗ dột trên mái gara. Bận lắm, anh 0 đi được đâu’. Anh ta nói: ‘Ừ, vậy thì anh 0 đi’. Anh ta ở nhà giúp vợ làm các việc.

Lần sau lại có khóa tu thiền cuối tuần. Anh ta lại hỏi vợ: ‘em yêu, anh đi dự khóa tu thiền nha’.  Vợ lại nói: ‘thôi, anh 0 đi được đâu. Mẹ sắp đến chơi, chúng ta phải dọn dẹp nhà cửa, có nhiều việc phải làm lắm. Thôi anh 0 đi được đâu.’ Và anh ta lại ở nhà. 3, 4 lần như vậy,  rồi lại có 1 khóa tu thiền. Thật là kiên trì: ‘em ơi, anh đi dự khóa tu thiền nha.’ ‘ OK, anh cứ đi dự cái khóa thiền vớ vẩn đó đi, kệ em với mấy đứa con, rồi còn mẹ đến rồi còn bao nhiêu việc. Anh muốn đi thì cứ ích kỷ đi đi’. Anh ta xem vậy là vợ đã đồng ý và thế là anh ta đi dự khóa tu thiền. Khi trở về, anh ta cải thiện rất nhiều, giống như 1 chiếc xe rất khó lái giờ được điều chỉnh. Cô vợ nhìn thấy kết quả tốt đẹp đó . Tuyệt vời làm sao, lần kế tiếp có khóa tu thiền, anh ta 0 cần phải hỏi ý kiến vợ nữa, cô vợ tự đóng chi phí và gửi anh đi dự thiền luôn.

Khi bạn thấy kết quả của những khóa tu thiền, và thật ra thì tôi 0 mời gọi ai đến dự vì các khóa tu luôn kín chỗ. Nhiều người than thở rằng họ 0 thể đăng ký khóa tu thiền được vì hết chỗ. Đăng ký tham dự cũng khá là khó khăn.  Tuy nhiên khi bạn nhìn thấy kết quả thì thật sự rất xứng đáng: những khối u biến mất, di chứng của bệnh trầm cảm 0 còn, người ta có thể sống thư giãn hơn, có cái nhìn dễ chịu hơn nhiều về cuộc đời. Khi người ta nhận ra khóa thiền hiệu quả như thế nào , và chi phí thì rất thấp. Chúng tôi tổ chức các khóa tu thiền ở Perth, chúng tôi có thu tiền đăng ký giữ chỗ (để trừ trường hợp đăng ký rồi 0 đến trong khi ng khác 0 đăng ký được vì hết chỗ) rồi sau đó có thể nhận lại nhưng 0 có ai yêu cầu nhận lại hết , họ tặng luôn vì nhận thấy giá trị mà khóa tu thiền mang lại vượt xa số tiền ấy. Khóa tu thiền ở đây là vô giá và tất nhiên là 0 có tiền bạc gì ở đây, chỉ có rất nhiều niềm vui, hạnh phúc và bình an. Đó là lý do người ta đến dự. Họ muốn đến dự vì thấy rõ lợi ích mà họ nhận được.

H: xin Thầy cho lời khuyên khi nhà có trẻ con hay đánh nhau, cãi nhau.

Đ: chúng phải đánh nhau thôi. Trẻ con là như vậy. Khi còn nhỏ tôi có đánh nhau với anh của tôi và rồi tôi trở thành 1 nhà Sư. Khi còn nhỏ thì chúng tôi rượt đuổi nhau, 0 trốn tránh vì căn nhà thì nhỏ. Chúng tôi học cách sống cùng nhau. Bây giờ thì anh tôi trở thành chủ ngân hàng, tôi trở thành 1 nhà Sư và chúng tôi rất thân thiết. Anh tôi có 2 con, 1 trai và 1 gái. Các bạn biết chúng gọi tôi là gì 0? Là Monkle – Sư Chú. Đó là 1 cách gọi thân thương: Monkle Brahm. Họ rất tự hào về tôi. Thật tuyệt vời, ngay cả khi bạn chọn 1 cách sống hoàn toàn khác thì đó vẫn là gia đình của bạn. Gia đình theo huyết thống mà bạn luôn quan tâm đến họ.

H: theo Thầy 1 nhà dưỡng lão theo Phật Giáo thì như thế nào? Người hỏi câu này là 1  người Phật tử ở đây, chúng con muốn xây dựng 1 nhà dưỡng lão Phật giáo. Những đặc điểm quan trọng của ngôi nhà như thế này là gì?

Đ: sự quan tâm chăm sóc là điều quan trọng nhất và quyền tự chủ, vì 1 trong những điều người ta khó chịu đựng được là tuổi già 0 thể tự đi vệ sinh được. 0 thể tự lau chùi lưng của mình được, có rất nhiều thứ cần người khác phải giúp đỡ.  Thật tuyệt vời khi chúng ta có nhiều quyền tự chủ để hỗ trợ các bệnh nhân, người già. Tôn trọng họ nhiều nhất trong khả năng. Trong viện dưỡng lão Phật Giáo thì bạn luôn có thể thiền, bất kể bạn bệnh nặng thế nào. Lần đó tôi bị sốt phát ban rất nặng nhưng tôi vẫn có thể thiền. Bạn 0 cần phải ngồi đúng tư thế. Lòng tốt, sự nhẹ nhàng, ấn tướng nimita, các tầng thiền Jhana ở sẵn bên trong bạn, ngay cả khi bạn già cả và bệnh hoạn. Bạn được khuyến khích đi vào sâu bên trong bạn. Thật tuyệt vời khi làm như vậy với những triệu chứng của tuổi già. Điều đó ảnh hưởng đến cảm giác tự chủ của họ Còn tiếp (1:02:44)

 và đó là 1 điều tuyệt vời với cảm giác tự do và an bình cho những người lớn tuổi.

Có 1 vấn đề là khi họ bị ốm nặng, họ 0 tự chủ được. Các bác sỹ và y tá sẽ luôn bảo nên làm cái này nên làm cái kia. Tôi 0 dừng được mà phải kể cho bạn nghe câu chuyện này. Ông cụ Ted là người Anh, ở Lancashire. Ông nằm trong bệnh viện dưỡng lão vì hút thuốc. Vị này đã hút thuốc cả đời rồi và bị ung thư phổi.  Tôi đến thăm ông cụ trong bệnh viện dưỡng lão và ông cụ kể cho tôi nghe rằng đêm đầu tiên ở đó, cô y tá hỏi ông cụ muốn dùng gì cho bữa tối. Ông cụ Ted đáp: tôi bị tiểu đường nên 0 ăn đường hay ăn ngọt được, tôi bị cholesterone cao nên 0 ăn dầu mỡ được, tôi bị xơ cứng động mạch nên 0 ăn muối được. Và cụ tiếp tục kể ra tất cả những thứ mà cụ 0 thể dùng. Cô y tá ngắt lời ông cụ: ‘Ted ơi, cụ sẽ 0 chết vì bệnh đau tim, cụ sẽ chết vì ung thư phổi chắc là trong 3 hay 4 ngày nữa thôi. Cụ có thể ăn bất cứ món gì cụ thích’. Ông cụ Ted rất ngạc nhiên vì đã ăn kiêng nghiêm nhặt với ít muối, ít cholesterone, ít đường trong 3 hay 4 năm rồi.  Ông cụ hỏi: ‘cô nói tôi có thể ăn tất cả những món tôi thích mà bấy lâu nay 0 được ăn sao?’ – ‘ Vâng, bệnh ung thư phổi sẽ giết chết cụ nên 0 cần phải lo về những thứ khác’. Mắt ông cụ Ted sáng lên, và cụ đặt những món ăn béo ngậy, món ngọt, món có si rô, món có muối, những món 0 tốt cho sức khỏe mà cụ 0 được dùng trong nhiều năm. Khoảng 6 ngày sau, cụ ấy có thể tự đi bộ ra khỏi bệnh viện dưỡng lão mà 0 cần ai dìu hay đỡ. Bệnh của cụ thuyên giảm. Xin đừng bao giờ xem nhẹ niềm vui, hạnh phúc. Sức mạnh của niềm vui và hạnh phúc có thể chữa lành. 6 tháng sau thì cụ vào bệnh viện dưỡng lão và ra đi 1 cách đàng hoàng. Cụ có thêm 6 tháng để sống. Tôi đã ở đó khi cụ ấy ra đi. Cụ ấy nằm đó, thở 1 cách khó nhọc, lấy hơi lên vì ung thư phổi và chúng tôi nghĩ rằng chắc đó là hơi thở cuối cùng.  Rồi cụ ấy lại thở lại 1 cách bình thường. Bạn biết là tôi phải ăn trưa xong trước ngọ. ‘Nhanh nhanh lên Ted’ (cười). Nói vui thôi chứ tôi 0 có nói như vậy. Con gái của Ted biết tôi đến giờ ăn trưa nên mua cho tôi fastfood để dùng. Ở Úc thì trong fastfood hay có chip - khoai tây chiên. Ở Lancashire thì có truyền thống trong nhiều năm là nếu bạn có khoai tây chiên thì hay mời người khác: ‘bạn dùng khoai tây chiên 0?’ Cô con gái mới hỏi: ‘ cha ơi, cha dùng khoai tây 0?’. Người cha mở mắt ra và trả lời: ‘ừ, cha muốn dùng’ . Và đó là lời cuối cùng của ông cụ. Ông cụ ra đi. Cho nên ta phải cẩn thận với lời nói cuối cùng của mình.

H: Thưa Thầy, nhân tiện Thầy đề cập, vậy thì những suy nghĩ cuối cùng quan trọng như thế nào?

Đ: vấn đề là 0 có suy nghĩ cuối cùng. Nếu có vị y tá hay bác sỹ ở đây, hay những vị làm việc trong khoa chăm sóc giảm đau, bệnh viện dưỡng lão thì sẽ biết rằng chết là 1 quá trình , thường là kéo dài trong nhiều phút. Cũng có những cái chết đột ngột như trong các vụ nổ hay đụng xe nhưng hầu hết thì cái chết phải kéo dài 1 thời gian, nhiều sát na. Bạn 0 thể quyết định rằng: tôi sẽ có suy nghĩ thiện vào thời điểm  cuối cùng cuộc đời. Suy nghĩ cuối cùng của bạn là 1 duyên/điều kiện được tạo ra bởi những suy nghĩ bạn có trước đó.

Có 1 ông người Sri Lanka 0 sùng đạo lắm, kiểu Phật tử Vesak, tức là ông chỉ đến chùa vào dịp lễ Phật Đản mà thôi. Ông rất quan tâm đến chuyện làm ăn của ông ở khu vực Colombo 5. Vào ngày Phật Đản, ông đến chùa và nghe các Sư giảng rằng: ‘điều quan trọng nhất là suy nghĩ cuối cùng. Nếu bạn có suy nghĩ cuối cùng là tốt lành thì bất kể bạn đã làm gì , bảo đảm bạn sẽ sanh thiên. 1 trong những suy nghĩ tốt nhất khi cận tử là về Phật, Pháp, Tăng – Tam Bảo’. Thế là ông 0 quan tâm nghe thêm điều gì khác, ông chỉ nghĩ: ‘làm sao để chơi chiêu được?’. Và ông nghĩ ra 1 cách rất hay. Ông có 3 người con trai. Hôm sau ông đến gặp luật sư và yêu cầu đổi tên cho 3 người con của ông thành: Buddha, Dhamma, Sangha – Phật, Pháp, Tăng. Ông biết là những con trai của ông sẽ có mặt lúc ông sắp qua đời. Kể từ đó, ông 0 đi chùa hay đặt bát cúng dường gì nữa, chỉ lo làm ăn.  Và những dự định của ông xảy ra chính xác như ông mong muốn. Ông bị bệnh và khi bác sỹ nói ông chỉ còn sống vài ngày nữa, 3 người con trai ngưng hết mọi việc làm, có mặt bên giường của cha. Vào những giây phút cuối, ông nhìn 3 người con và nói: Buddha, Dhamma, Sangha, Buddha, Dhamma, Sangha… mình sắp sanh thiên ...  Buddha, Dhamma, Sangha. Rồi ông chợt nghĩ: ‘3 người con của mình ở đây rồi ai coi cửa hàng?’ Nghĩ vậy xong thì ông qua đời. Bạn 0 chơi chiêu được đâu! Trạng thái, khuynh hướng thường ngày của tâm sẽ đưa đến suy nghĩ cuối cùng như thế nào. Suy nghĩ đó là do trạng thái của tâm mà bạn nuôi dưỡng trong 1 thời gian dài.

Cám ơn các bạn đã lắng nghe.