How to Face Difficulties -  Đương Đầu Với Khó Khăn

Thầy Ajahn Brahm – 17/01/2025

Về bài nói chuyện hôm nay , có người cho tôi xem 1 email cũ yêu cầu tôi có bài nói chuyện về 1 chủ đề và tôi đã thay đổi 1 chút để có 1 bài giảng hay về chủ đề này, bắt đầu bằng việc nói về ‘dùng ý chí để vượt qua’ khi có bất kỳ khó khăn nào trong cuộc sống, những vấn đề khó khăn về mặt vật chất, thể lý, những vấn đề trên thế giới, trong công ty hay tập thể của bạn. Tôi sống trong cộng đồng BSWA (Phật Tử Tây Úc), 0 thể trốn thoát khỏi đó (cười) và tôi cũng 0 muốn trốn thoát, và rồi bạn cũng vậy trong gia đình của bạn, trong thể trạng nơi thân của bạn.

Như vậy thì khi bạn có những phương tiện, điều kiện tốt về mặt tâm linh như trí tuệ, lòng từ bi, sự tử tế để xử lý những vấn đề này, nếu gọi là ‘vượt qua’ có chính xác 0? Đó 0 phải là vượt qua, đi qua mà là cái gốc trực tiếp mà bạn dùng để xử lý các khó khăn và vấn đề trong cuộc sống. Đó 0 phải là tránh né cảm xúc. Về mặt căn bản có 2 loại cảm xúc trên đời này là nghĩ rằng tất cả cảm xúc đều tốt hay nghĩ rằng tất cả các cảm xúc đều xấu.  Chủ nghĩa phán xét như vậy 0 bao giờ có ý nghĩa gì đối với tôi, mà trước hết bạn 0 được e sợ các cảm xúc. 1 khi bạn chấp nhận chúng và tử tế với chúng thì bạn có thể thực sự học hỏi được điều gì đó. Đó là lý do của ý tưởng ‘mở cánh cửa tâm hồn’ với bất kỳ trải nghiệm nào của bạn trên cuộc đời này, bạn sẽ học được rất nhiều. Kiểu: Vâng, OK, tôi bị lỡ mất vài tuần vì đã cố gắng tử tế với người khác nhiều nhất trong khả năng , và tôi cũng có sai lỗi, chúng khiến bản thân tôi quá kiệt sức nhưng đó là vấn đề kiệt sức, do thật sự quá mệt. Đó là cách 1 nhà Sư học hỏi cách thấu hiểu vấn đề. Trước hết hãy đối diện với vấn đề, đừng tìm cách trốn tránh

Tôi chưa bao giờ dùng những loại nước tăng lực mạnh như RedBull hay loại nào khác. Loại duy nhất để tiếp thêm năng lượng cho tôi là vài tách trà. Tôi 0 nghĩ chúng có độ tăng lực giống nhau nhưng tôi thích dùng trà. Tôi nghĩ lý do tôi thích dùng trà là vì có người gửi cho tôi xem 1 đoạn video mà họ đã tải về; trong đó quay lại đoạn 1 em bé ở Anh uống trà. Cháu bé này còn rất nhỏ, chưa biết nói. Người mẹ đưa cho em tách trà bà đang dùng, cho em bé uống. Các bạn có xem đoạn video đó chưa? Bà mẹ cho em bé uống 1 chút và nghĩ là đủ rồi nên lấy đi, và em bé khóc. Bà mẹ đưa lại tách trà thì em bé nín khóc ngay. Bà mẹ lấy tách trà đi thì em bé lại khóc. Đó cũng là lý do tôi nghiện trà, 0 phải lỗi của tôi. Có lẽ là mẹ cũng tập cho tôi uống trà như vậy. Mà thật ra thì tôi thích chứ 0 nghiện trà, có những giai đoạn tôi ngưng 0 uống trà. (qua đó)Tôi hiểu được cách chúng ta phản ứng lại với những khó khăn mà chúng ta đối mặt trong cuộc sống.

Trước hết chúng ta phải thừa nhận cảm xúc của mình, hiểu chúng. Điều kế tiếp là ta phải phân biệt được những cảm xúc tiêu cực và cảm xúc tích cực. Có rất nhiều cảm xúc tiêu cực trên đời này. Tất nhiên những cảm xúc tiêu cực lớn là sân hận và sợ hãi. Có thể bạn 0 biết điều này: tôi bị ảnh hưởng từ giới luật dành cho Tỳ Kheo rằng nếu có ai được bầu vào 1 vị trí có quyền lực , chẳng hạn như cô này được bầu làm president chủ tịch ủy ban phục vụ ở đây, bạn phải bảo đảm là 0 bao giờ dùng quyền đó để hành động phục vụ cho lòng tham muốn, khát ái, hay ác ý, ngu dốt. Tôi có thể hiểu được điều đó , nhưng cũng thêm rằng bạn đừng bao giờ hành động, làm điều gì do sợ hãi. Tôi yêu quý sự thấu hiểu đó vì trong cuộc đời con người , tôi 0 biết bạn có vậy 0, chứ trong đời tôi, tôi nhiều lần phải đối diện với nỗi sợ hãi. Bạn có thật sự muốn làm điều gì đó vì sợ hãi 0? Nếu bạn làm vì sợ hãi, thì sai lại càng sai, bạn 0 dám nói ra sự thật , bạn giấu giếm sự thật và 0 bao giờ có chút tiến bộ nào.

Tôi 0 bao giờ dự định nói gì về chuyện này , nhưng khi chúng tôi cho thọ giới Tỳ Kheo Ni thì hoàn toàn có 1 thay đổi ở đây với tất cả những người hỗ trợ chúng tôi và tất cả chư Tăng ở đây. Có 1 số nhà Sư ở vài nơi trên thế giới nghĩ rằng điều này là 0 thích hợp. Tôi 0 hiểu nổi. Nhưng có những thời điểm (quyết định) trong đời , tôi hy vọng là bạn cũng có những thời điểm như vậy. 1 thời điểm tuyệt vời có được trí tuệ biết mình cần phải làm gì.

Đó là khi tôi đến chùa Wat Papong, đứng trước rất nhiều nhà Sư , những vị này thực sự 0 hiểu điều gì đã xảy ra, rồi chỉ sau 2 hay 3 giờ thảo luận, họ yêu cầu tôi: ‘nếu Sư nhận là có lỗi , 4 cô Ni mà Sư đã cho thọ giới, nếu Sư nói rằng họ 0 phải Bhikkhuni thì Sư sẽ được tha thứ tất cả và đừng lặp lại điều đó’. Họ là bạn tu của tôi, đã cùng nhau tu tập và trưởng thành, cùng nhau có những khoảng thời gian thật tuyệt vời, chia sẻ với nhau nhiều câu chuyện… Thậm chí là như vậy nhưng tôi phải khẳng định rằng : ’4 cô được thọ giới Tỳ Kheo Ni, 0 có gì trái với lời Phật dạy, 0 có gì trái với lòng tử tế đối với mọi người, 0 có gì trái với truyền thống Phật Giáo, chỉ là ngày nay truyền thống ấy 0 có chỗ đứng cho (phụ nữ) các Ni. Tôi thật sự đã đẩy mạnh vấn đề đó, thật sự là làm vài điều (cho các vị Bhikkhuni)’. Rồi họ nói: ‘nếu Sư 0 phủ nhận vị trí Bhikkhuni của 4 cô đó thì Sư 0 còn thuộc về cộng đồng (Tăng đoàn) của chúng tôi’.

Vấn đề là tôi biết tôi đang làm gì, tại sao làm như vậy, làm như vậy 0 có gì sai cả và bạn phải đưa ra quyết định chọn lựa: chỉ làm theo cái người ta đang làm dù biết là sai HAY giữ vững lập trường và bị trục xuất. Đó là giây phút tuyệt vời mà tôi 0 bao giờ quên. Đó là lý do tôi muốn từng người trong các bạn dám chọn lựa làm điều đúng thay vì làm điều dễ dàng. Tôi rất hạnh phúc với chọn lựa của mình, lúc đó tôi nghĩ tôi sẽ 0 bao giờ sống cho chính mình. Tôi là 1 nhà Sư, và lúc đó tôi thậm chí là 1 nhà Sư lãnh đạo. Tôi muốn là 1 nhà Sư lãnh đạo thật sự có thể dẫn dắt chứ 0 chỉ là đi theo đám đông, thật sự giúp đỡ người khác thay vì chỉ làm cho giống mọi người. Thế là tôi quyết định đồng ý (bị trục xuất), các cô ấy vẫn là 4 cô Bhikkhuni. Thật tuyệt vời khi thấy các cô Bhikkhuni phát triển trên thế giới. 4 cô đầu tiên thì 1 cô Ni bây giờ đã lớn tuổi rồi đang ở Sydney, 2 cô Ni đang ở đây, 1 cô đã qua đời trong trang phục của 1 Bhikkhuni. Sadhu Sadhu Sadhu.

Đó là lý do bạn 0 bao giờ nên ra quyết định vì quyền lợi cá nhân, vì ác ý với ai đó hay vì sợ hãi. Bạn cũng cần phải cư xử với thân mình như vậy. Đừng bao giờ hành động chỉ vì sợ hãi, mà hãy hành động vì lòng tử tế từ bi, vì lòng can đảm, vì sự 0 sợ hãi. Bạn 0 bao giờ làm hại ai, 0 làm điều gì vì ngu ngốc, đây là những cảm xúc (tình huống) khó khăn dễ khiến ta ra quyết định sai khi những người khác chọn làm việc theo cách dễ dàng, hay có điều gì ẩn khuất trong đó, vì sợ bị chỉ trích. Tôi 0 biết tại sao lại kể những câu chuyện xưa cũ này.

0 biết bạn có còn nhớ những chuyện này 0, nhưng rõ ràng là người ta tiếp tục hỏi tôi. Tôi là 1 nhà Sư 0 biết gì nhiều về thế tục nhưng người ta cứ hay hỏi về những chuyện như là chiến tranh ở Trung Đông, đã xảy ra lâu rồi, đặc biệt là với Israel, rõ ràng là bây giờ họ đã ngừng bắn, hy vọng là sẽ giữ được như vậy. Nhưng rất rất nhiều năm về trước , sau sự kiện mà người ta gọi là ‘cuộc chiến 6 ngày’, nó 0 phải 6 ngày, đúng 0? mà kéo dài 0 biết là bao nhiêu năm. Trong sự kiện đó, có 1 chuyện truyền cảm hứng cho tôi: vị tổng thống Ai Cập lúc bấy giờ là tổng thống Sadat. Tôi thích cách làm việc của vị này. Vị ấy quyết định thay vì tổ chức họp nội cát , cố gắng chiến thắng, thì vị ấy là tổng thống, vị ấy chỉ việc  lên máy bay. Vì là tổng thống nên 0 ai biết vị ấy đi đâu. Vị ấy bay đến thủ đô của Israel gặp tổng thống hay thủ tướng Israel để họp. Họ nói chuyện với nhau 0 có cố vấn. Đôi khi sẽ tốt khi bạn có cuộc họp mà 0 có cố vấn khuyên bạn nên làm cái này, 0 nên làm cái kia, nhờ vậy bạn có thể bàn sâu vào vấn đề, đi sâu vào tâm mình, tim mình, ở đó có nhiều sự thật hơn so với việc đi với cố vấn và họ khuyên/bàn nên làm cái này, nên cư xử như thế kia. Bạn đang đến từ những nơi tử tế (tâm và tim) và như vậy thật sự có hiệu quả trong 1 thời gian.

12:01 (còn tiếp)

Điều mà tôi quan ngại đã xảy ra; vị tổng thống Ai Cập tội nghiệp đó bị ám sát chết chỉ 1 thời gian ngắn sau đó. Hy sinh để tạo cơ hội cho hòa bình thì thật xứng đáng. Ông làm như vậy 0 phải vi sợ hãi mà là thử làm theo cách mới mẻ. Tôi mong rằng trên thế giới này có thêm nhiều người nữa như vị ấy.

Khi chúng ta biết những cảm xúc nào sẽ trở nên có hại như là hành động vì sợ hãi, vì mưu cầu cá nhân,  vì … tôi 0 hiểu tại sao người ta thích trở thành nhà chính trị ngay từ đầu. Chúng ta có 1 vị cựu chủ tịch của BSWA, có lẽ các bạn biết anh ấy, là Saul Hannah, anh ấy thuộc đảng Green - Xanh và có 1 ghế  ở Perth. Tôi rất vui khi anh ấy mất ghế chủ tịch (cười). Làm lãnh đạo thì thật sự là khó khăn gian khổ.

Khi rời xa chính trường, cảm xúc của bạn , sự dẫn dắt gia đình của bạn, sự lãnh đạo văn phòng BSWA của bạn , nghề nghiệp của bạn , bạn thật sự làm gì? Làm thế nào? Đó là 1 trong những điều mà tôi có đề cập với các Sư là có người hỏi tôi rằng có thể nói về vấn đề này được 0? Vị ấy nói công việc đó cũng là học hỏi về những cảm xúc tích cực về chánh tín, lòng từ bi tử tế, và hạnh phúc . Như vậy là bạn cố ý đánh giá quá cao về những gì bạn phải làm trên đời này. Vị ấy hỏi tôi cụ thể về những chuyện như các mối quan hệ, gia đình, hôn nhân và những thứ khác mà người đời đang làm. Bạn biết là tôi sống trong môi trường tu viện, tôi 0 có ở trong những hoàn cảnh, mối quan hệ như vậy. Có 1 câu nói truyền cảm hứng cho tôi: ‘ đừng chỉ làm điều gì đó mà hãy ngồi trong hoàn cảnh đó.’ Chúng ta làm quá nhiều. Nếu chúng ta làm vì cảm thấy cần thiết phải làm, thì đó 0 phải là vượt qua bằng ý chí hay là bỏ bê những nhiệm vụ khác mà là nhận ra chúng ta thật sự cần phải làm điều đó cho mọi người, có bao gồm cả chính bạn. Những gì bạn muốn làm cho bản thân, muốn làm cho người khác, tất cả tan chảy và hòa cùng nhau.

Rất nhiều lần tôi có nói với các bạn, với những người có những mối quan hệ, như khi bạn kết hôn, đó 0 phải là chuyện người chồng, người vợ mà là chuyện của chúng ta . Tôi đã nói với các bạn nhiều lần về chuyện này, đây là 1 lời dạy sâu sắc mà tôi muốn lập lại. Khi tôi cử hành lễ cưới (hằng thuận), khi nhìn cô dâu, thấy có 1 chút gì đó hơi crazy, và cho tới ngày hôm nay tôi 0 hiểu tại sao người ta mời 1 nhà Sư làm lễ cưới cho họ. Tôi thì biết gì về hôn nhân chứ? Đã 51, 52 năm nay tôi 0 có bạn gái, mọi việc đã thay đổi rất nhiều rồi từ khi tôi làm chuyện ngu ngốc có bạn gái đó. Vậy mà người ta lại nói: ‘0 sao đâu, xin Thầy ban phúc lành cho hôn nhân của chúng con’. Và tôi cố gắng tốt nhất. 1 trong những điều tôi làm là nhìn vào mắt cô dâu, cô ấy luôn luôn  lắng nghe. Là 1 nhà Sư thì có 2 lần người ta luôn luôn lắng nghe bạn nói, 1 lần là khi kết hôn vì quan trọng đối với họ, 1 lần là ở đám tang. Thật tuyệt vời khi có nhiều người nhìn nhà Sư khi làm lễ tang vì họ biết nếu 0 chú tâm , người chết đang nằm đó có thể thành ma và sau đó đến làm phiền họ. Chuyện đó là có xảy ra.

Tôi có 1 câu chuyện thế này, là chuyện thật đó nha: nhiều năm trước, có 1 quý bà người Thái kết hôn với 1 ông người Hoa, cô này thật sự rất quý nước Thánh, nhưng rủi thay lại vì lý do 0 đúng: Mỗi tuần cô xin 1 xô nước Thánh , tận 11 lít. Tôi rất vui khi giúp cô ấy vì lòng tốt cho đến khi tôi biết được cô ấy dùng để làm gì. 1 hôm có người gọi cho tôi: ‘Ajahn Brahm, con muốn xin 1 ít nước Thánh, bao nhiêu tiền ạ?’ -  ‘Tôi có bao giờ tính tiền nước Thánh đâu. Là tặng miễn phí.’ ‘ Ồ , 0 phải chứ, con nhận nước Thánh từ cô người Thái này và cô tính tiền khá cao. Cô nói nước Thánh này tốt lắm. Tôi lấy tận nguồn đó’. (mọi người cười). Thế là tôi biết được tại sao cô thường xin nước Thánh. Cô ấy kiếm được 1 số tiền từ nước Thánh. Cô này cũng tốt, 0 nên phê phán chỉ trích, chỉ là có khi hành động hơi lạ vậy thôi. Rồi khi cô ấy thật sự bị bệnh nặng, cô ấy đến chỗ tôi và nói: ‘Thưa Thầy Ajahn Brahm, con 0 tin ông chồng của con. Xin Thầy tổ chức đám tang, trả chi phí làm hậu sự cho con. Con và ông chồng có chung căn nhà , con sẽ cúng dường phần của con cho BSWA’. Tôi nghĩ tôi 0 thể làm như vậy. Tôi 0 phải là nhà Sư kinh doanh, tôi 0 thể làm những thỏa thuận như vậy được. Tôi bảo cô nói chuyện với người thủ quỹ của BSWA. Anh này tìm hiểu giá trị căn nhà và nói rằng việc này sẽ mang lại lợi ích lớn cho nhà chùa. Thế là nhà chùa giúp cô. Chúng tôi hỗ trợ tổ chức đám tang, làm hậu sự cho quý bà này, BSWA chi trả mọi chi phí. Cô này để lại ½ căn nhà cho BSWA. Sau khi xong đám tang, nhà chùa mới hỏi ông chồng về giấy tờ ủy thác đó. Ông chồng nói: ‘con 0 biết, nó đâu mất rồi. Con tìm 0 ra’.

Bạn biết chúng ta là Phật tử, nên tôi nói rằng: ‘0 sao, bao giờ tìm ra thì ông nói cho chúng tôi biết. Chúng tôi 0 kiện cáo gì đâu’. Và chuyện sau đây thì tôi 0 bao giờ quên được: hôm đó, vào sáng sớm tại tu viện Bodhinyana, ông này thì ở Maylands , 1 chiếc taxi chạy đến. Bạn có biết taxi đi từ Mayland đến Serpentine (58km) là bao nhiêu 0? Rất đắt tiền cho 1 chuyến đi và về. Ông chồng của bà này muốn gặp tôi ngay lập tức. Tôi nói: ‘vâng, tôi có thể giúp gì cho ông?’ Ông nói:’ Ajahn Brahm, Ajhan Brahm, con tìm thấy giấy tờ ủy thác đó rồi. Tờ di chúc đây. Tờ di chúc đây’. Tôi nói:’ ông chỉ cần gọi điện rồi vài ngày sau chúng tôi sẽ đến nhận cũng được mà’. Ông trả lời:’ Không, Không, không, con phải đưa cho thầy liền’. ‘Tại sao phải ngay bây giờ?’ ‘ Vì tối hôm qua vợ con làm ma hiện hồn về. Bà nói: George, George (là tên ông ấy), ông biết tờ di chúc ở đâu mà. Mang nó đưa cho Ajahn Brahm liền!’ Đây là chuyện có thật, tôi 0 có bịa ra. Ông ấy 0 còn cách nào khác. Ông thức dậy, nhanh chóng mặc quần áo chỉnh tề rồi gọi taxi đến ngay tu viện Bodhinyana. Ông thở phào nhẹ nhõm khi đưa tờ di chúc cho tôi. Đó là 1 lý do mà bạn nên cẩn thận với người đã khuất (mọi người cười). Khi họ còn sống thì bạn có thể làm ngơ họ, nhưng ôi trời, bạn tốt hơn là nên làm chuyện đúng đắn khi họ qua đời. Thậm chí là khi tôi kể chuyện này 1 cách hài hước vui vẻ và cả 2 vc đều là người tốt, đó thật sự là những gì đã xảy ra.

21:15 (Còn tiếp)

Trở lại vấn đề, khi bạn ra quyết định và biết chắc rằng bạn hành động vì lòng từ tâm và đó là việc tốt, hãy có cái nhìn hài hước, cho 1 chút vui vẻ vào câu chuyện cho dù bạn làm bất cứ chuyện gì trong đời. Thậm chí là khi tôi nói với bạn về các chủ đề không chỉ là hôn nhân . À để tôi kể tiếp câu chuyện làm lễ Hằng Thuận phía trên, tôi nhìn cô dâu trong đám cưới và nói: ‘1 khi kết hôn, bạn 0 bao giờ được nghĩ về bản thân’. Nói vậy có đúng 0 nhỉ? (mọi người cười). Ồ thôi mà! Rồi tôi nhìn chú rể: ’bạn 0 được phép nghĩ về bản thân’. Họ luôn nói: ‘vâng’. Tôi vẫn còn nhìn chú rể và nói tiếp: ‘vào giây phút này trở đi, bạn cũng 0 được phép nghĩ về bạn đời của bạn’. Đó là điều thú vị vì bạn 0 cần đọc được tâm người khác, chỉ cần nhìn vào gương mặt của họ. Lần nào nói như vậy, nếu 0 biết tôi sẽ nói gì, thì mọi người thân bên cô dâu chú rể, gia đình 2 họ sẽ nghĩ: ‘sao lại mời ông Thầy này nhỉ? Thật là crazy’. Rồi tôi đẩy vấn đề đi xa 1 chút, tôi nói với cô dâu: ‘từ hôm nay trở đi, tôi 0 muốn cô nghĩ về anh ấy. 1 khi kết hôn, bạn 0 được phép nghĩ về bản thân, 0 được nghĩ về bạn đời’. Và tôi thích dừng lại ở đây 1 chút. Vì rất nhiều lần, người ta tin tưởng tôi nên nghĩ rằng chắc chắn là tôi đang muốn nói điều gì đó mà họ chưa biết. Đó là gì? Thầy ấy rất tỉnh táo và sáng suốt, chắc là đang muốn nói điều gì đó bằng cách cho 1 nút thắt. Điều này thật sự rất quan trọng. Rồi tôi cho họ câu trả lời, và tôi hy vọng bạn cũng biết câu trả lời đó. Bạn 0 được nghĩ về bản thân, 0 được nghĩ về bạn đời , từ hôm nay trở đi, bạn chỉ nghĩ về ‘chúng ta’, về gia đình. Là chọn lựa thứ 3. Tại sao 1 nhà Sư, 0 kết hôn lại hiểu được điều đó mà các anh thì 0? Này các bạn, trong gia đình thì ai là người quan trọng nhất? Là chúng ta, chứ 0 phải là 1 cá nhân nào. Ai là người đứng đầu trong gia đình? Là chúng ta. Rồi, ai là người quan trọng nhất trong BSWA này? (mọi người cười). Ai nói là tôi, Ajahn Brahm? Bạn 0 phải là bạn tốt rồi. Là chúng ta mới đúng. Luôn luôn là chúng ta, ủy ban phục vụ của chúng ta. Thật là tuyệt vời khi mọi người tham gia làm thành viên (của ủy ban phục vụ), thậm chí khi bạn 0 làm thành viên trong ủy ban, bạn vẫn là 1 phần của chúng tôi. Khái niệm về chúng ta đó thật sự quan trọng, là 1 cộng đoàn, 1 tập thể, 0 chỉ là tôi, người ngồi trước micro đây mỗi ngày, 0 chỉ là ở tu viện Bodhinyana hay ở nơi nào khác, tôi luôn ngồi trước micro. Đây là bạn tốt của tôi. Xin chào bạn micro (cười).

Khi bạn hiểu 1 cộng đồng, 1 tập thể là gì, và những cảm xúc tốt đẹp, mối dây liên kết có được từ cộng đồng ấy. Thậm chí là thân của bạn cũng vậy. Phần nào quan trọng nhất nơi thân của bạn? Bạn 0 thể nói phần này quan trọng hơn phần kia, mà là chúng ta, tất cả các bộ phận nơi thân làm việc cùng nhau, từng phần nơi thân đều cố gắng làm việc tốt nhất. Nhờ vậy mà bạn được mạnh khỏe. Mà sức khỏe là gì? Có phải là bạn sống trên đời này 0 bao giờ bị đau nhức chút nào 0? Có 1 điều mà tôi thích giảng dạy và nghĩ nhớ. Bất cứ khi nào bạn đi gặp bác sỹ, có bao nhiêu người trong số các bạn nói với bác sỹ rằng:’ có điều gì đó trục trặc, rắc rối nơi tôi’.

Tôi khuyên bạn rằng ví dầu bạn đang cận kề cái chết thì cũng đừng nói vậy. Khi bạn đi gặp bác sỹ, vd như khi sắp phẫu thuật, hãy nói với bác sỹ rằng: ‘có điều gì đó rất đúng đắn với tôi bác sỹ ạ. Bệnh của tôi lại trở nặng lần nữa’. Tại sao chúng ta lại thêm sự tiêu cực vào bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời khi bị bệnh hay khi cận kề cái chết? Hãy xem, bạn có thể thêm vào niềm vui, lòng từ tâm, sự hài hước, hãy thêm chúng vào khi trải nghiệm bất cứ điều gì trên đời này. Bạn có thể làm như vậy 0?

Nhà Sư tiến sỹ K. Sri Dhammananda (người Sri Lanka, thuộc PG Theravada Malaysia), đã từng đến đây vài lần, vị ấy là 1 nhà Sư thú vị. Chúng tôi đã có đàm đạo với nhau vài lần. Vị ấy có lần nói với tôi rằng: ‘tôi gặp rất nhiều rắc rối với những người bị bệnh ở Malaysia. Nhiều khi con của họ thuộc cộng đồng người Hoa ở Malaysia, họ là người Thiên Chúa Giáo, họ muốn ở bên giường bệnh của người hấp hối. Vd như bà của họ sắp qua đời thì họ bên cạnh và muốn cải đạo cho bà sang Thiên Chúa Giáo. Họ nghĩ là nếu theo đạo Phật thì khi chết sẽ xuống địa ngục. Họ 0 muốn cha mẹ hay ông bà của họ bị như vậy. Thật sự là rất khó để ngăn người cháu, rồi vị mục sư đến. Và tôi đã tư vấn cho vị ấy 1 cách, vị ấy rất vui. Là dặn những người Phật tử, khi sắp qua đời mà con hay cháu đến để khuyên cải dạo, thì cứ đồng ý cải đạo. Xong rồi thì họ sẽ ra khỏi phòng, khi họ đi rồi thì bạn cải đạo, quy y Tam Bảo trở lại (cười). Bạn có thể cải sang đạo khác thì cũng có thể cải đạo sang Phật Giáo. Tại sao 0? Chỉ cần đọc thành tiếng : ‘Buddham saranam Gacchami, Dhammam saranam Gacchami, Sangham saranam Gacchami’ trước khi đi tái sinh. Bạn có thấy vui 0? Tôi cũng thấy vậy. Đó là cách ta thêm những yếu tố tích cực vào những điều bạn làm trên đời này. Đó là những điều bạn thêm vào trong cuộc sống, vào những cảm xúc , làm cho những cảm xúc trên thế giới này trở thành những trải nghiệm tốt đẹp, tích cực, tuyệt vời hơn. Điều đó làm cho Phật Giáo trở nên rất mạnh mẽ trong rất nhiều năm, rất nhiều thế kỷ.

29:28 (Còn tiếp)

Tất nhiên chúng ta cũng gặp nhiều khó khăn trong đời , thậm chí là mới vài năm trước đây thôi, vài bạn lúc đó bây giờ vẫn còn ở đây, có nạn cháy rừng lớn ở tu viện Bodhinyana. Tuần trước đó thì người ta phàn nàn về thời tiết nóng bức rồi đến hôm đó, tôi đang có mặt ở tu viện, nhiệt độ là 46.5 độ C trước khi có cháy rừng. Mọi thứ đều nóng lên. Đó là đợt nắng nóng nhất được ghi nhận từ trước đến nay tại tu viện Bodhinyana. Vài tuần sau đó thì thậm chí là còn nóng hơn, nên lúc cháy rừng là đợt nắng nóng đứng hàng thứ 2  từ trước đến nay. Khi cháy rừng xảy ra, chúng tôi có thể làm gì? Chỉ có thể làm được 1 điều duy nhất, là đi sơ tán. Trên đường đi, chúng tôi thấy lửa cháy rất dữ dội, cây cối 0 phải bị cháy mà nổ tung như bom vậy. Do thời tiết quá nóng nên chất dầu trong cây bạch đàn và những loại cây khác bốc hơi ra ngoài gặp oxy trong không khí và phát nổ. Chúng tôi đi sơ tán và có 1 điều thật tuyệt vời mà tôi thích kể cho các bạn nghe. 0 phải tất cả đều bị cháy rụi. Có 1 thành viên của nhà chùa vẫn còn nán lại. Tôi 0 hiểu tại sao anh ấy lại làm như vậy. Vào phút cuối, sau khi đã tưới ướt hết cả khu vực, tất cả tập trung vào Chánh Điện chờ lửa bớt đi thì chúng tôi sẽ chiến đấu với bà hỏa nhưng rồi 1 nhân viên cứu hỏa xuất hiện và nói: ‘các vị đi sơ tán nào!’ Chúng tôi làm theo lời anh ấy. Chúng tôi đã có chuẩn bị, đang tập trung 1 nơi và xe hơi có sẵn ở đó. Và hãy cẩn thận, khi hoảng lên thì bạn có thể làm những chuyện ngớ ngẩn. Đầu tiên thì tất cả xe hơi đều đậu trước Chánh Điện, đầu xe hướng về Chánh Điện nên phải quay xe ra để đi. Tôi nói họ rằng hãy quay xe lại. Vậy mà xe lại bị khóa. Chúng ta 0 sợ ăn trộm mà sợ lửa. Lúc đó lại phải mở cửa hết tất cả các xe. Rồi có 1 anh chàng, khi mọi người lên xe thì thấy thiếu 1 người. Anh ấy đâu rồi? Tôi 0 bao giờ hiểu được tại sao anh ấy lại đi thay quần (mọi người cười). Anh ấy chạy ra mà chiếc quần còn chưa kéo lên xong. Đang cháy rừng ầm ầm mà còn vậy, gọi là định luật Murphy, trong cái rủi nó có cái xui, năm vận tháng hạn, đã nghèo còn mắc cái eo. ‘Sao chú thay quần chi vậy?’ – ‘Dạ con cảm thấy như vậy sẽ tốt hơn’. Tiếc là lúc đó 0 có đủ thời gian để chụp 1 tấm hình.

Chúng tôi rời đi nhanh nhất, an toàn nhất trong khả năng, tại sao phải lo sợ thêm là sẽ cháy mất tu viện? Tại sao phải thêm nỗi lo sợ về sự mất mát? Tôi nhận ra rằng thậm chí là như vậy thì vẫn còn tất cả mọi người với nhau. Đó là 1 sự quán chiếu tốt đẹp khi là 1 nhà Sư khiến cuộc sống dễ dàng hơn nhiều. Khi nhìn lửa cháy dữ dội làm cây cối nổ tung như vậy, tôi nghĩ rằng chắc là tu viện sẽ cháy hết 0 còn gì. Tu viện là gì? 0 phải là tòa nhà, 0 phải là chùa to Phật lớn. Tu viện, BSWA, lớn hơn như vậy nhiều, là sự liên kết giữa mọi người. Với tôi, tu viện là tất cả mọi người đến thăm viếng, hỗ trợ nhà chùa, tất cả chư Tăng, Ni sống ở nơi đó, tất cả mọi người đến dự các khóa tu thiền ẩn cư. Đó là tu viện. Thậm chí rất nhiều lần tôi đến tu viện kể từ khi nó được xây dựng, thật ra là tôi xây dựng phần lớn, nhiều lần mọi người đến và nói: ’chừng nào tu viện được xây xong ạ?’ ‘ Xong rồi đó… hihi’. ‘Con có thấy gì đâu?’

Cây cối, bầu không khí, không gian, cảm giác tĩnh lặng tuyệt vời , đó là tu viện, 0 phải là tòa nhà mà bạn thấy. Đó là bầu không khí mà mọi người cảm thấy khi đến đây. BSWA là gì nào? Nơi này là gì nào? Có phải là các tòa nhà, là những khối kiến trúc đẹp tuyệt vời hay quái lạ? Quái lạ thì cũng 0 vấn đề gì. Nơi quái lạ dành cho quái vật ở. Nếu bạn muốn thấy quái vật ở đây thì hãy đến vào ngày 7/2 tới (mồng 10 tết), vào ngày đó sẽ có những con quái vật nhảy múa (múa lân), biến trung tâm Dhammaloka thành nơi dành cho quái vật (cười). Tôi đang nói vui đó mà. Nếu bạn 0 thấy vui thì xin cũng vì lòng từ tâm tử tế với tôi mà cười lên nhé để tôi thấy những nỗ lực làm cho bạn cười 0 bị uổng phí.

Tất cả mọi lúc trong đời, thậm chí là trận cháy rừng , tôi nhớ là có nói với các Sư có mặt lúc đó rằng : ‘tôi nghĩ rằng chắc là cháy hết 0 còn gì. Nếu có như vậy thì cũng 0 thành vấn đề. Chúng ta sẽ xây dựng lại’. Tôi đã chuẩn bị tinh thần như vậy. Chúng ta xây dựng mà mọi thứ bị phá hủy thì dừng lại và xây dựng lại tốt hơn. Tu viện 0 bao giờ hoàn tất việc xây dựng. Cuộc sống, công việc của bạn 0 bao giờ hoàn thành còn lòng từ bi tử tế thì luôn tiếp diễn. Lòng từ tâm tử tế mới chính thật là tu viện. Sự bình an, sự chấp nhận thực tế, 0 bao giờ cảm thấy rằng mọi thứ hoàn toàn bị phá hủy , 0 cho rằng thật là mất thời gian (xây rồi bị cháy hết). Hay là …  tại sao chúng ta phải tiếp tục xây dựng tu viện? Chúng ta tiếp tục xây dựng tu viện vì chúng ta yêu thích công việc này. Rất xứng đáng để làm. Đó là loại cảm xúc , cảm hứng tinh thần mà chúng ta coi trọng. Trên thế giới này chúng ta 0 có sự tưởng thưởng xứng đáng cho tất cả mọi nỗ lực mà chúng ta bỏ ra.

Với tôi, mỗi lần bị kiệt sức, tôi vẫn làm việc, vẫn tiến lên để đạt được mục tiêu, dến khi nào gục ngã thì thôi, nhưng mà 0 phải trong tuần này đâu. Tôi 0 nghĩ là các bạn sẽ để tôi như vậy. Khi tôi nói: ‘các bạn sẽ 0 để tôi như vậy’. Đó có phải là nói quá lên 0? 0 nói quá đâu! Có rất nhiều lần khi người ta thật sự bệnh nặng trong bệnh viện, rồi bạn ngồi bên giường bệnh chăm sóc người ấy. Ngay khi bạn rời khỏi phòng để đi ăn tối thì người ấy mất. Bạn đã từng gặp chuyện như vậy chưa?

39:11 (Còn tiếp)

Tôi đã gặp chuyện như vậy nhiều lần rồi. Để tôi kể cho bạn nghe, khi bắt đầu đợt an cư mùa mưa từ tháng 7 đến tháng 10, nhà chùa làm ít việc lại, ít đi ra bên ngoài tu viện, mà sẽ thiền định, tĩnh lặng nhiều hơn, dạy và học Pháp nhiều hơn. Tôi luôn nói với mọi người rằng: chúng tôi là các Sư, các Ni đang an cư mùa mưa, xin hãy vì lòng từ bi , các bạn (cư sỹ) luôn hỏi là : ‘chúng con có thể làm gì cho Thầy trong suốt đợt an cư mùa mưa này?’ Tôi trả lời: ’làm ơn đừng có chết trong thời gian này’ (mọi người cười) Mà nói như vậy thì có hiệu quả thật. Chúng tôi 0 có thống kê hay kiểm đếm gì nhưng đúng là có ít người chết trong thời gian này so với các thời điểm khác trong năm. Các bạn là những đệ tử rất thuần thành và tốt. Xin chúc mừng, tôi rất tự hào về các bạn (cười). Các bạn có muốn sống tiếp 0? Ý chí muốn sống cũng rất quan trọng. Khi có ý chí như vậy thì có thể trở thành hiện thực. Và rồi bạn sẽ làm gì với ý chí? Bạn sẽ dùng nó để có được loại hạnh phúc nào? Tôi có nhiều thời điểm hạnh phúc. Để tôi kể cho bạn nghe chuyện này.

Nhiều năm về trước, có 1 quý cô người Thái là 1 đệ tử nhiệt thành. Cô này thường bị dị ứng với phấn hoa nhưng lần đó bệnh trở nặng, người ta chẩn đoán hóa ra cô bị ung thư phổi và cận kề cái chết. Tôi đến gặp cô ở bệnh viện. Cô nói rằng chỉ còn sống đươc vài tuần nữa thôi nhưng lại lạc quan và hài hước đối diện với cái chết. Cô nói rằng: ‘xin hãy nói với tất cả phụ nữ người Thái rằng đừng đến gặp con bây giờ, chừng nào con vô hộp rồi hẵng dến thăm. Lúc đó họ muốn thăm, muốn nhìn con bao nhiêu cũng được’. Ý cô là muốn có thời gian an bình, yên tĩnh. Cô cũng chuẩn bị sắp xếp hậu sự tất cả cho mình. Cô rất thông minh. Khi tôi đi ra khỏi phòng thì có 1 bà y tá lớn tuổi, 0 phải là Phật tử, thấy tôi. Bà ấy nắm lấy vai tôi và kéo vào 1 phòng bên cạnh. Bà ấy muốn làm gì tôi thế? (mọi người cười) Bà ấy nhìn tôi và nói: ‘ con rất vui khi Thầy đến vì cô bệnh nhân này là trường hợp phủ nhận tệ nhất mà con gặp’. ‘Ý bà là gì? Tôi vừa mới gặp cô ấy và bàn về đám tang của cô ấy’. Bà y tá kiểu sững người: ’cái gì? Cô ấy 0 sân giận, 0 buồn bã, thậm chí là cô ấy thấy mình cũng còn trẻ và sẽ chết trong vài tuần nữa ’. ‘Vâng, cô ấy còn cười và nói đùa nữa’. Bà y tá lớn tuổi này là người Công Giáo, chưa bao giờ gặp trường hợp như vậy trước đây. Đây là chuyện có thật. Cô này là Ratina, các bạn còn nhớ chứ? Rồi cô ấy qua đời. Tôi nhớ là vị bác sỹ đến dự đám tang cô ấy và nói: ‘cô này là trường hợp đầu tiên mà tôi thấy chết có đẳng cấp. Ra đi 0 buồn bã’.

Có bao nhiêu người trong số các bạn sẽ chết? (mọi người cười). Thôi nào, bạn hãy sống sao để giữ danh tiếng cho BSWA, xin hãy chết có đẳng cấp (cười). Điều này cho ta thấy cảm xúc sợ hãi , thất vọng và những dạng cảm xúc (tiêu cực) khác, chúng ta luôn có thể dẹp tan và thay đổi chúng. Nếu cần phải làm gì, hãy làm tốt chuyện đó. Hãy làm như khi bạn ăn pizza. Tôi nói như vậy để bạn cẩn thận, khi tôi chết đi thì giống như tôi ăn 1 chiếc pizza đặc biệt (mọi người cười). Khi tôi chết nằm trong quan tài, xin hãy đặt chiếc micro vào đó để tôi có thể nói chuyện và kể vài câu chuyện cười vào những phút cuối cùng ấy. Tại sao 0 chứ?

Trong hôn nhân, điều quan trọng nhất 0 phải là anh ấy hay cô ấy mà là chúng ta, là có tính luôn con của bạn nữa. Có người sẽ nói: ‘còn con riêng của chồng hay vợ thì sao?’ Con riêng hay chung thì có vấn đề gì chứ? Từ con riêng, con ghẻ đến từ đâu? Chúng là con của bạn, chúng yêu bạn, quan tâm đến bạn. Vậy thì đó là trẻ con, là con bạn, đừng quan trọng việc con ghẻ, cha mẹ ghẻ hay là bất cứ gì. Tôi đã thấy rất nhiều trường hợp trong đời. Vài năm trước có 1 Sư, cha mẹ ruột của vị ấy đã cho vị ấy làm con nuôi. Rồi cha mẹ nuôi của vị ấy sau này chia tay, tái hôn với người khác và tôi 0 thể nghĩ ra là vị ấy có bao nhiêu cha mẹ. Sư ấy có cha mẹ ruột, sau này có gặp lại, rồi có cha mẹ nuôi, sau đó họ chia tay và tái hôn, Sư ấy có thêm cha mẹ nuôi ghẻ. Thật là phức tạp. Nhưng ơn trời, tôi có thể nói về chuyện này và biến thành câu chuyện hài hước. Những điều bạn gặp trong đời, sao 0 thêm vào 1 chút gì đó đặc biệt để tạo ra niềm vui?

Chuyện cuối tôi nói trong buổi giảng ngày hôm nay, tôi đã có kể cho các Sư. Có 1 ông là CEO của công ty quản lý sân bay Changi ở Singapore. Ông này là Phật tử. Ông đến dự 1 buổi hội thảo nhỏ nói về cách điều hành kinh doanh Phật Giáo. Vị này là 1 doanh nhân lớn sẽ khai trương nhà ga số 4 của sân bay Changi vào ngày hôm sau. 1 trong những nhân viên của vị ấy nói: ồ, đây 0 phải là nơi làm việc hạnh phúc trong ngành này ở Singapore’. Vị ấy đáp lại: ’bạn mong muốn hạnh phúc phải 0?’ ‘Vâng’. ‘ Vậy tại sao khi làm việc bạn 0 tự thêm hạnh phúc vào? Hãy quyết tâm thực hiện trong ngày hôm nay rằng tôi sẽ tạo ra hạnh phúc cho 1 hay 2 người và đó là phần quan trọng nhất trong công việc của tôi. Hãy làm công việc tạo ra hạnh phúc!’ Thật tuyệt vời khi bạn có thể tạo ra hạnh phúc ở đó.

Ngày mai tôi lại ra sân bay, check in làm những công việc như thường lệ. Họ hay hỏi hành lý của tôi đâu và tôi chỉ cho họ cái túi xách của tôi. Họ lại hỏi: ‘trong đó có chất cấm gì 0 Thầy? Vd như gel vuốt tóc chẳng hạn’ (mọi người cười). Tôi 0 dừng được mà bật cười: ‘ồ bạn hỏi nghiêm túc chứ?’ và những người xếp hàng phía sau tôi cũng đều cười ồ lên. Rồi họ cho tôi đi qua. Trước khi đi qua, tôi nói cảm ơn họ vì đã làm cho 1 ngày của tôi và những người xếp hàng sau tôi trở nên vui vẻ. Đó là cách bạn thêm vào sự vui vẻ. Bất cứ chuyện gì bạn phải làm trong đời, bạn nhìn ra khia cạnh vui vẻ hài hước. Thậm chí là, à anh ấy 0 có ở đây hôm nay, anh bạn lớn tuổi Dennis Shepherd, trong 1 vài câu chuyện đám cưới. Khi tôi ban phúc lành, anh ấy thường làm phần nghi lễ và anh ấy hay quên. Tôi nhớ là trong các đám cưới thông thường, vào cuối nghi thức kết hôn , anh ấy sẽ nói: bây giờ tôi đại diện cho các bạn là ông và bà … Tôi phải nhắc anh ấy: ‘anh quên phần nhẫn cưới rồi’. “ừ nhỉ, xin lỗi nhé’. Anh ấy quên mất phần trao nhẫn cưới.

Mà cũng chưa vui bằng 1 buổi lễ cưới kia, họ đã đặt nhẫn cưới nhưng lại bị trục trặc nên nhẫn 0 được giao đúng giờ. Thế là chúng tôi vẫn tiếp tục cử hành nghi thức, đến phần trao nhẫn thì họ trao nhau bánh su kem. Chú rể nói: ‘với chiếc bánh su kem này, anh trao cho em …’ thật là ấn tượng (mọi người cười). Bạn thấy đó, 0 cần phải bực bội giận dữ hay nghĩ rằng tôi phải hủy buổi lễ. Đó gọi là sáng tạo và làm những điều mà chưa ai từng làm.  Đó là buổi lễ cưới mà bạn sẽ 0 bao giờ quên và tôi thích những điều đó. 49:58 (Còn tiếp)

Có 1 chuyện nữa về đám ma, à mà anh ấy cũng 0 có mặt ở đây  hôm nay. Tôi nói với bạn là ở đám tang, bạn có thể tự thiết kế hòm cho mình được. Tôi đã có thấy rồi. Bà quả phụ này có chồng mới mất. Ông ấy rất thích các môn thể thao dưới nước nên đã yêu cầu đóng cho ông cái hòm theo hình dáng 1 con thuyền có cặp mái chèo phía trên. Chỉ có 1 vấn đề là nó to bằng chiếc thuyền thật đúng kích cỡ làm bằng gỗ bạch đàn đỏ (1 loại gỗ quý ở Úc) nên nặng tới 1 tấn. Nó rất nặng , thậm chí là nếu cho 2 người to như tay đấu vật Paul Bearer khiêng thì cũng ngã lăn ra mà chết (cười). Phần tệ hại nhất của chuyện này là khi đặt chiếc hòm lên băng chuyền để nhấn nút đưa vào lò thiêu thì động cơ 0 chạy nổi , phải cố gắng lắm thì mới rì rì chậm chậm đưa quan tài vào lò thiêu, đến cửa lò thì bị đụng, vướng mái chèo phía trên nên 0 vào được. Cái hòm nằm nửa trong nửa ngoài chứ 0 vào hẳn lò thiêu được. Giống như quang cảnh chiếc thuyền trên bến cảng. Những người phụ trách dịch vụ tang lễ cũng bó tay 0 làm gì được.Nhưng bà quả phụ Jenny, vợ của người chồng quá cố, à hôm nay bà ấy 0 có ở đây, bà nhảy lên nắp chiếc hòm cố gắng đẩy nó vào hẳn bên trong lò thiêu. 1 người bạn thân nói: ‘bà muốn nhanh chóng thiêu ổng dữ vậy sao?’. Và đó là khởi đầu, 1 người khác lại nói: ‘ yeah, ngày đầu tiên ngồi lái xe hơi, ông ấy bị đụng xe, ngày đầu tiên ông ấy nằm trong hòm, chiếc hòm cũng bị đụng. Thật là định mệnh’. Đó là cái đám ma vui vẻ nhất mà tôi từng dự, rất dễ thương. Nhờ vậy mà tôi nhớ chuyện này rất lâu. Bạn có muốn được nhớ lâu vậy 0? Bạn hãy thêm vào những điều nổi bật.

Cám ơn các bạn đã lắng nghe! Sadhu Sadhu Sadhu

Phần Hỏi Đáp:

 

H (từ Đức): Xin Thầy nói rõ thêm về lòng từ ái với bản thân. Làm sao để tạo ra và phát triển điều đó để bảo vệ bản thân và giúp đỡ người khác?

Đ: Lòng từ ái với bản thân mà tôi nhắc đến có nghĩa là đầu tiên vào buổi sáng, việc đơn giản thôi, đi vào nhà vệ sinh , nhìn ngắm mình trong gương mỉm cười, lấy 2 ngón tay trỏ nhấn vào 2 khóe miệng. Nói thật là tôi đã làm như vậy trong 2 năm. Lúc đó tôi đang là sinh viên và thấy thật khó mỉm cười. Khi bạn mỉm cười và lấy 2 ngón trỏ nhấn vào 2 khóe miệng thì nụ cười ở lại lâu hơn. 0 mất gì cả mà bạn tạo được thói quen đó. Đó thật sự là 1 điều tử tế mà bạn tặng cho bản thân.

Thứ 2 là bạn hãy luôn nhớ câu chuyện về những cái cây trong rừng. Tôi chưa bao giờ thấy 1 cái cây rừng nào hoàn hảo. Tất cả đều có nghiêng ngả hay vặn vẹo. Tôi chưa bao giờ thấy 1 nhà Sư nào hoàn hảo (Thầy quay qua nhìn vị Sư ngồi kế bên, mọi người cười). Hãy soi gương để thấy, tất cả đều có nghiêng ngả và vặn vẹo. Tôi 0 có ý nói theo nghĩa xấu mà ý là họ 0 bao giờ hoàn hảo. Vì thế hãy bỏ đi ý nghĩ về sự hoàn hảo. Đó là tử tế và từ bi với chính bản thân.

54:10 (còn  tiếp)

H (từ Thụy Điển): Thưa Thầy, Thầy nói sự hòa hợp quan trọng hơn sự thật, công việc của con là thành lập công ty, con có thể bỏ qua các tiêu chuẩn lý tưởng để giữ sự hòa hợp 0? Làm sao có thể tử tế với mọi người trong khi cũng tử tế với bản thân khi có người nhất quyết muốn giữ quan điểm của họ, 0 muốn thay đổi theo tiêu chuẩn (nếu du di thì ng ta làm 0 đúng tiêu chuẩn, 0 du di thì gắt quá)

Đ: Điều này phụ thuộc vào cách bạn thuyết phục người khác. Có câu chuyện này các bạn đã nghe nhiều lần rồi: Ajahn Jakaro là 1 trong những nhà Sư đầu tiên ở đây. Sau này thì vị ấy xả y hoàn tục và tôi phải lên làm Sư Cả thay cho vị ấy. Khi là nhà Sư đứng thứ 2 thì tôi làm rất tốt. Nhà Sư đứng đầu thì bao nhiêu gió bụi ruồi muỗi gì sẽ lãnh hết, tôi đi sau thì rất khỏe nhưng rồi 1 ngày tôi phải lãnh trách nhiệm. Tôi có cách làm riêng của tôi. Thầy quay sang Sư ngồi kế bên : ‘Hay là Thầy đóng tai lại, đừng nghe bí kíp của tôi‘ (mọi người cười). Bất cứ khi nào tôi muốn xây dựng 1 cái gì đó, tôi nói: ‘tại sao chúng ta 0 xây 1 cái cốc trên đồi ở đàng kia?’ Có Sư sẽ trả lời: ‘Dạ 0, đó là 1 ý tưởng ngớ ngẩn, 0 được đâu! Chắc chắn là 0 thể được’. Tôi có trí tuệ nên biết tâm làm việc thế nào. Tôi sẽ 0 lập lại điều đó cho đến khi người kia hoàn toàn quên mất chuyện này. Khoảng 2 hay 3 tuần sau khi đang đi bộ trong tu viện, tôi lại nói: ‘tôi nghĩ chúng ta nên xây 1 cái cốc ở đây.’ Vị này sẽ 0 bao giờ nói:’ con đã nói là 0 rồi mà’. Vị ấy đã quên mất rồi nên sẽ nói: ồ, 0, 0 được đâu. Con nghĩ đó là 1 ý 0 hay. Chúng ta có thể xây cốc ở nơi khác.’ – ‘Ờ, có thể thầy nói đúng đó’.  Tôi chỉ cần lập lại nhiều nhất là lần thứ 3 nhưng thường thì 2 lần là được. Tôi đi bộ với Sư ấy, Sư ấy nhìn tôi và nói: ‘Ajahn Brahm, con nghĩ chúng ta nên xây 1 cái cốc ở đó (đúng ngay chỗ Ajahn Brahm đề nghị)’. 

Bạn có biết quảng cáo hoạt động thế nào 0? Họ đưa ra 1 ý tưởng mà 0 làm quá lên, nếu 0 thì người ta sẽ nhận ra. Đó là cách họ làm.

Tôi cũng có cách cho người ta làm chủ tịch uỷ ban phục vụ của BSWA 1 cách chăm chỉ (mọi người cười). Tôi đã làm như vậy với bà Rachel Green. Đây là chuyện có thật. Bà ấy là 1 nữ doanh nhân rất thành công. Rồi tôi mời bà ấy: ‘ tôi nghĩ bà có thể làm chủ tịch cho BWSA 1 cách rất xuất sắc’ . bà đáp: ’dạ 0 được đâu, con bận dữ lắm. Con 0 thể nhận thêm được việc nào nữa đâu ’. Tôi nhìn bà và nói: ‘ Thật ra thì bà đúng. Đáng lý tôi 0 bao giờ nên mời bà. Được rồi, bà bị cấm. Thậm chí là bà có đăng ký làm ứng viên thì tôi cũng xóa cái đơn đăng ký đó. Bà 0 vô được’ (cười). Bạn biết điều gì xảy ra sau đó 0? Bà về nhà và tự nhủ:’ Thầy ấy 0 thể nói với mình như vậy được.’ Thế là bà ấy ứng cử và trở thành chủ tịch. ‘Bà có nhớ chuyện đó chứ, Rachel?’ Vâng, 1 vị chủ tịch rất tốt. Cách làm là như vậy. Cho nên nếu tôi nói với ai đó trong số các bạn: ‘ 0, bạn 0 được phép làm thủ quỹ cho BSWA trong năm tới…’ (mọi người cười) . Được chứ? Tôi để câu nói ở đó. Hãy cẩn thận.

58:02