How to Resolve Conflict Wisely – Giải Quyết Mâu Thuẫn Theo Cách Khôn Ngoan

Thầy Ajahn Brahm – 03 Nov 2023

Về buổi nói chuyện tối nay, hầu hết là trong các buổi nói chuyện của tôi mà bạn đã từng nghe, tôi hình thành bài giảng khi đi đến giảng đường, 0 soạn trước chủ đề bài giảng. Còn tối nay, khi tôi đi vào thì có người yêu cầu: ‘hiện nay có rất nhiều mối lo lắng và quan ngại trên thế giới. Thật ra mối lo lắng và quan ngại thì lúc nào cũng có nhưng về tình hình bất ổn định ở Trung Đông, Nga và Ukraine và nhiều mâu thuẫn ở nhiều nơi khác trên thế giới. Ajahn Brahm, xin Thầy cho những lời khuyên mang tinh thần Phật Giáo để giải quyết những mâu thuẫn đó’. 1 trong những mâu thuẫn mà tôi cho câu trả lời:’ rất nhiều khi những mâu thuẫn ấy phụ thuộc vào chúng ta và các bên, Mỹ và các bên, đôi khi chúng ta có sự khác biệt rất lớn. Rất khó để biện minh cho việc dùng bạo lực để chống lại nhau. Bạn 0 bao giờ làm vậy với bạn thân của mình vì cho rằng họ đáng phải bị như vậy. Tất nhiên là 0 ai đáng phải bị đối xử bạo lực.

1 trong những cách giải quyết là khi bạn thấy người nào đó đang có mâu thuẫn với bạn, đừng bao giờ nhìn vào lỗi lầm, điều sai trái của họ mà hãy nhìn vào những điều đáng tôn trọng nơi họ, cho dù khi đó  bạn có tôn giáo, chủng tộc, giới tính khác với họ. Hãy nhìn vào những điểm tương đồng của họ với bạn thay vì nhìn vào những điểm khác biệt. Nhìn vào những khác biệt có thể tạo ra bạo lực còn nhìn vào điểm tương đồng tạo ra sự trân trọng, đánh giá cao và thấu hiểu, vì vậy tôi thấy nhiều mâu thuẫn có thể đượcc hóa giải. Nếu bạn đã từng đi học, cùng lớn lên, kết hôn với 1 người thuộc tôn giáo khác, có quan điểm chính trị khác … các bạn có thể tranh cãi, tranh luận nhưng bạo lực thì dường như 0 xảy ra.

Tôi rất tự hào khi có 1 nhóm người Singapore đang tu thiền ở rừng thiền Jhana Grove lúc này.  Sau khi xong thời giảng Pháp ở đây, tôi trở lại đó để hướng dẫn khóa tu thiền. Điều làm tôi rất tự hào về nhóm thiền sinh Singapore là có 1 đệ tử trong khóa tu nói rằng bạn ấy kết hôn với 1 người theo đạo Hindu.  Gia đình bạn Phật tử này có 2 con, 1 người con theo đạo Hồi, 1 người con theo đạo Thiên Chúa Giáo còn mẹ là Phật tử, cha theo đạo Hindu. Điều đó có truyền cảm hứng cho bạn 0? Tôi nói họ nên có thêm 1 người con nữa theo đạo Do Thái Giáo là đủ bộ 5 tôn giáo chính ở Singapore (mọi người cười). Tại sao 0 chứ?

Nhiều năm trước, ở Perth đây có 1 cô Phật tử người Thái kết hôn với 1 anh người Ý theo đạo Công Giáo. Cô ấy đến và hỏi chúng con nên làm gì? Nên đi nhà thờ hay đi chùa? Lúc đó Sư tiền nhiệm của tôi, Ajahn Jakaro, trả lời mà tôi thấy rất tốt: ‘vào thứ 7 thì cả 2 bạn đi chùa, CN thì cả 2 bạn đi nhà thờ. Bạn vợ phải hiểu được chồng của mình. Bạn chồng phải hiểu được vợ của mình. Thậm chí là khi các bạn gặp khó khăn với những điều mà bạn đời của mình thực hiện về mặt tín ngưỡng thì vẫn cứ đi cùng nhau và tìm hiểu’. Tôi thích cách làm như vậy để bắc cầu giữa những nền văn hóa khác biệt hay suy nghĩ khác biệt.

Tôi chỉ nói về những thành công của mình , mỗi khi tôi có ý tưởng mà bị sai thì tôi giữ yên lặng. 1 trong những thành công tốt đẹp mà tôi đạt được nhiều năm trước là thông qua việc hỗ trợ hiệp hội ung thư bây giờ có tên là Solaris. Bệnh ung thư 0 phân biệt bạn là người Thiên Chúa Giáo, Hồi Giáo, Hindu, Phật Giáo , Đại Thừa, Vô Thần, nhà tư tưởng tự do hay bất cứ gì. Người ta có cái nhìn khác nhau về cuộc sống nhưng họ muốn tìm cách làm việc cùng nhau. Tất cả là dựa trên câu chuyện tôi đã đọc được rất nhiều năm về trước. Tôi rất thích câu chuyện này. Như có nhiều bạn còn nhớ khi tôi hỏi các bạn thì các bạn nói à câu chuyện cười đó. Cuộc đời là 1 loạt những câu chuyện tiếp nối nhau.

1 ông cụ sống ở 1 nông trại thuộc vùng xa xôi hẻo lánh của Úc, ông làm việc cật lực để lo cho con mình. Ông cụ làm việc chăm chỉ còn con của ông học hành cũng rất siêng năng ở trường, vào đại học và bắt đầu việc kinh doanh. Khi đã có vị trí vững chắc trên thị trường, họ muốn mời cha mình lên thành phố là nơi ông chưa từng đặt chân đến. Cha đã làm việc cực khổ vì chúng ta rồi. Chúng ta nên mời cha lên đây chơi để biết thành phố là như thế nào. Khi lên thì ông thấy thật là tuyệt vời làm sao với nhiều tòa nhà cao tầng ở khắp mọi nơi. Ông được thấy những điều chưa từng thấy. 1 ngày kia ông đi ngang qua 1 ngôi nhà nhỏ và nghe âm thanh phát ra rất khủng khiếp chỉ khiến người ta muốn bỏ chạy hay bịt tai lại. Nhưng lòng tò mò thúc đẩy ông tìm hiểu xem là cái gì tạo ra thứ âm thanh như vậy. Ông đi theo âm thanh đến 1 căn phòng nằm phía sau của ngôi nhà đó. Ông thấy 1 cậu bé đang tập chơi đàn violin: cò cò két két …  0 theo âm điệu gì cả. Cậu bé đang học đàn mà nhưng ông cụ 0 biết. Ông nghĩ đàn violin thì cho ra âm thanh như vậy. Cả đời này ta 0 bao giờ muốn nghe đàn violin nữa. Đây là 1 trong những câu chuyện mà tôi thích nhất và có lẽ nhiều bạn đã nghe rồi.

Chiều hôm đó tại 1 nơi khác trong thành phố, ông cụ nghe 1 âm thanh hay tuyệt vời, nhẹ nhàng êm ái, du dương khiến ông cụ nổi da gà. Ông đi lần theo âm thanh ấy đến căn phòng phía trước 1 ngôi nhà; thấy 1 cô đứng tuổi đang chơi 1 cây đàn trông giống y như cây đàn mà cậu bé chơi lúc sáng. Là cây đàn violin. Cô này là nhạc trưởng chơi nhạc cả đời và cô đang chơi đàn violin 1 cách điêu luyện. Bác ấy nhận ra sai lầm của mình. 0 phải là lỗi ở cây đàn violin mà do người chơi dở.

Tôn giáo, chính trị, giới tính hay bất cứ gì khác trên đời này cũng vậy, là do người ấy chưa biết cách thể hiện tốt. May mắn là tôi đã ở nơi có nhiều người Hồi Giáo , Thiên Chúa Giáo, Công Giáo … họ rất tốt. Điều đó thuyết phục tôi rằng lỗi 0 nằm ở tôn giáo mà ở con người 0 biết cách cư xử đúng theo tinh thần tôn giáo của họ. Tôi có những trải nghiệm rất tuyệt vời với những người Công Giáo, Anh Giáo. Tôi có kể cho những người tham dự khóa tu thiền ở Singapore mà vài bạn ở đây chắc còn nhớ. Nhờ tôi làm việc với hiệp hội hỗ trợ người bị ung thư mà tại đó tôi gặp Cha tuyên úy Frank Sheehan. Vị này cũng là Cha Giám Đốc tại trường trung học Christ Church, 1 ngôi trường Anh Giáo danh giá tại Perth.

10:22 (Còn tiếp)

1 ngày nọ Cha ấy nói với tôi:’ các buổi họp đầu tuần ở trường có bài giảng của các cha nhưng mà chán lắm, còn Thầy thì giảng có kể chuyện vui. Hôm nào Thầy đến trường chúng tôi nói chuyện 1 bữa vào buổi sáng nhé’. Bạn biết chuyện gì xảy ra khi tôi nhận được lời mời thú vị đó 0? Tôi thích đến đó. Lại có 1 lời mời thú vị khác tôi nhận được vài năm về trước mà rủi thay đang lúc Covid nên tôi 0 đến được. Có 1 nhóm làm hội thảo về ma, là ma thật đúng nghĩa  ấy. Họ lên lịch cho buổi hôm đó vào ngày Halloween năm 2021. Hôm đó cũng là ngày trăng tròn. Tôi nói vâng, tôi sẽ đến,mà địa điểm ở đâu? Nếu ở nghĩa trang Karracatta thì hợp lắm đó (cười). Họ bảo 0, địa điểm là 1 tòa nhà kế bên hồ Mungo. Nơi này tôi đã từng đến nói chuyện rồi. Tôi nghĩ wow, thật sự là hay. Tuy nhiên tôi muốn khi tôi đến đó nói chuyện, các bạn hãy tắt hết đèn đi để thêm phần thú vị. Nhưng vì dịch bệnh Covid nên 0 được phép tụ tập đông người. Tuy nhiên vì đây là 1 chỗ rất hay và chủ đề cũng rất tuyệt nên khi nào có dịp, ai đó mời, tôi sẽ giơ tay lên đồng ý.

Quay lại chuyện đến trường Anh Giáo để có buổi nói chuyện đầu giờ sáng (giống như họp chào cờ đầu tuần), tôi nhận lời đến đó. Nhưng rõ ràng là tôi phải đến đó sớm vì diễn giả phải đứng chờ bên ngoài hội trường trong khi các em bên trong ổn định chỗ ngồi. Các em này độ tuổi thiếu niên mới lớn. Trong khi đứng chờ bên ngoài thì tôi và Thầy hiệu trưởng cùng Cha giám đốc nói chuyện với nhau. Thầy hiệu trường nói:’ Thầy là bên Phật Giáo, còn đây là trường Anh Giáo, chúng tôi chào đón Thầy. Nhưng khi vào trong hội trường, có 1 cái bàn thờ có tượng chúa Jesus ở đó. Tôi và Cha giám đốc theo Anh Giáo. Chúng tôi sẽ bái chào tượng Chúa, còn Thầy thì 0 cần đâu’. Bạn có thấy ai bái chào tượng Phật phía sau tôi 0? Có ai giải thích tại sao lại bái chào 0? Nếu bạn 0 bái chào thì cũng 0 có ai đuổi bạn ra ngoài cả. Đây là chuyện tự nguyện. Cho nên khi họ nói tôi 0 phải  bái chào tượng Chúa trong trường Anh Giáo vì tôi bên PG thì cũng bình thường. Nhưng khi Thầy hiệu trưởng nói với tôi như vậy, tôi quyết định trở thành 1 Ajahn Brahm chuyên gây rắc rối. Tôi nói:’ Thầy hiệu trưởng, tôi yêu cầu được quyền bái chào tượng chúa Jesus của Thầy’. Tôi  nói như vậy và Thầy lấy làm bối rối. Giống như tôi đang làm loạn lên vậy. Tôi dám làm như vậy vì Cha giám đốc hiểu rõ tôi. Cha nói rằng:’ ồ tính Thầy Ajahn Brahm hay như vậy đó, 0 sao đâu’. Rồi sau đó tôi giải thích cho Thầy hiệu trưởng biết:’ Tôi bên Phật Giáo, 0 phải Thiên Chúa Giáo. Tượng chúa Jesus có những điều mà tôi tôn trọng. Tôi 0 lạy đạo của chúa Jesus hay điều mà vị ấy làm, tôi lạy những điều mà tôi quý trọng. Thầy biết trong Kinh Thánh có 1 đoạn Thánh Thi: Be still and know that thou art God (Hãy tĩnh lặng và biết đó là Thiên Chúa ngươi). Tôi đã nói câu này với nhiều vị linh mục và họ bối rối (0 hiểu rõ ý nghĩa). Chúng ta 0 nhân cách hóa Đấng Tối Cao. Thứ nữa là sự tĩnh lặng, 0 phải là cầu nguyện hay làm việc thiện. Tĩnh lặng chính là định – Samadhi trong Phật Giáo, là thiền sâu an bình tĩnh lặng. Tôi thường giải thích thuật ngữ này và mới đây giải thích cho các bạn người Singapore : Be still and know that thou art God. Bạn vào thiền sâu, các tầng thiền Jhana thì sẽ có cảm giác như vậy. Bên Thiên Chúa Giáo người ta gọi đó là sự kết hợp với Thiên Chúa trong tâm trí bạn. Rất an bình, rất tĩnh lặng và còn hơn thế nữa. Trong Kinh Thánh có nói như vậy nhưng tôi nghĩ người ta 0 hiểu vì bây giờ họ 0 thiền nữa, hoặc có thiền nhưng 0 thiền sâu (0 vào được các tầng thiền).

Tôi nói rằng trong bất cứ điều gì, tôi luôn thấy có điểm đáng tôn trọng nên tôi sẽ bái chào tượng Chúa. Khi vào trong hội trường, có người bái lạy sâu, có người bái chào nhẹ và họ bắt đầu tôn trọng người Phật Tử này. Tôi tiến thêm 1 bước xa hơn nữa, tôi nói:’ khi các bạn đến chùa và thấy tượng Phật , bạn bái chào điều gì? Bạn chào bức tượng bằng kim loại hay chào vì thấy bức tượng đẹp đẽ? Hay là khi lạy Phật, bạn cầu xin 1 điều gì đó? Người ta có kể với tôi rằng hôm đó là ngày xổ số, họ 0 biết ngày rằm kế tiếp là vào hôm nào nhưng nếu bạn lạy thật thành tâm, bạn có trúng số 0? (cười)

Để tôi kể bạn nghe thêm chuyện này, có 1 cô Ni rất nổi tiếng dạy 1 khóa thiền ở UK. Khi kết thúc khóa thiền thì cô phải ra sân bay Heathrow airport để về tu viện. Tôi nghĩ cô ấy có 1 tu viện ở Đức. Bây giờ thì cô qua đời rồi. Sau khi kết thúc khóa tu thiền thì các vị Tăng, Ni phải dùng bữa cho xong truớc ngọ. Ở đó chỉ có 1 chỗ để dùng bữa, là 1 nhà hàng nằm kế bên quán rượu. Bạn 0 cần phải vào quán rượu, chỉ đi vào cửa trước rồi rẽ sang cửa bên hông để vào nhà hàng. 0 có gì sai trái cả. Họ vào đó dùng bữa trưa rồi thanh toán tiền bằng tiền Anh. Thời đó chưa có thẻ tín dụng. Họ còn 1 số tiền đồng lẻ mà cũng 0 đáng để đổi tiền vì 0 giá trị bao nhiêu. Anh tài xế có khoảng 6 đồng bảng Anh cần phải tiêu cho hết. Ở Úc thì chúng ta gọi là máy đánh bạc nhỏ pokie machine. Anh tài xế cứ cho từng đồng vô và gạt cần, 0 trúng, cho 1 đồng vô và gạt cần, 0 trúng. Nhưng ngay khi cô Ni dùng xong bữa trưa và đi ra ngang đó, anh tài xế nói:’cô được kính trọng và có phước lớn hơn con, cô gạt dùm con cái cần lần này’. Trong 1 khoảnh khắc vô ý, vì đáng lý cô 0 nên làm chuyện này, cô gạt cái cần. Cô đó nhiều bạn ở đây biết, là Ayya Khema. Nhiều bạn ở đây chắc là có biết cô ấy vì cô có đến thăm Perth, bây giờ thì cô qua đời rồi. Nếu 0 thì tôi gặp rắc rối to. Tôi chỉ nó vui chứ 0 rắc rối gì đâu. Cô ấy gạt cái cần và để tôi hỏi các bạn: Jactpot là trúng xổ số lớn đúng 0? Cô chỉ gạt cái cần rồi đứng nhìn và trong máy hiện ra chữ jackpot jackpot, jackpot , tất cả tiền trong máy đổ ra ào ào trúng vào chiếc y của cô ấy. Cô ấy trúng giải xổ số Jackpot . Các vị Tăng Ni (phái Theravada) 0 đụng đến tiền, dù chỉ là 1 đồng. Còn ở đây tất cả số tiền đổ vào cô ấy. Vẫn chưa hết, tất cả mọi người trong quán rượu kế bên đặt ly rượu xuống và trở nên yên lặng. Họ bị shock: 1 Ni Cô trúng giải Jackpot (mọi người cười).  Khi mọi người đang yên lặng như vậy, anh bartender nhấn chuông và thông báo rằng trong quán rượu ấy có cái luật là bất kỳ ai, nếu trúng giải jackpot phải trả tiền rượu cho mọi người có mặt trong quán. Cô Ni Cô tội nghiệp ấy phải trả tiền rượu gin, whisky, bia… cho mọi người. Cô ấy 0 còn chọn lựa nào khác. Vấn đề bắt đầu từ chỗ cô ấy gạt cái cần. Vậy thì các Sư, đừng bao giờ  làm như vậy nhé. Nếu thắng giải thì sẽ là rắc rối to (mọi người cười).

21:40 (còn tiếp)

Có khi người ta hỏi tôi chuyện đó có thật 0? Có khi người ta hỏi làm sao chuyện đó lại xảy ra chứ? Các bạn là người phàm bình thường trúng số hay trúng lô tô, bạn có thích thắng giải 0? 0 đâu, sau đó thì sẽ có rất nhiều rắc rối lắm. Vd như chúng ta chơi đua ngựa có cá cược. Có 2 câu chuyện. Chuyện thứ 1 là có 1 anh chàng , đêm nọ anh ngủ rất ngon và có 1 giấc mơ. Bạn có bao giờ có 1 giấc mơ rất rõ ràng và nhận ra nó 0 bình thường mà có phần kỳ lạ 0? Anh này mơ thấy 5 vị thiên thần. Các vị này đứng xếp hàng trước giường của anh ấy, cầm 5 cái bình chứa đầy những đồng tiền vàng và trao cho anh này. Anh này phải nhận lấy từng cái bình một. Khi nhận cái bình cuối cùng thì anh ấy tỉnh giấc. Mở mắt ra anh 0 thấy vị thiên thần nào trong phòng mình cả. Anh ấy 0 quan tâm mà chỉ thất vọng khi 0 thấy cái bình chứa tiền vàng nào. Chỉ là 1 giấc mơ. Tuy nhiên với anh ta, nó lại chứa 1 ý nghĩa.

Khi anh ta xuống nhà để ăn sáng thì vợ anh ấy đã đi làm.  Khi ăn sáng thì anh ấy thấy vợ làm cho mình 5 miếng bánh mỳ nướng và 5 quả trứng luộc. Vậy con số 5 này có gì thần bí phải 0? Hãy tưởng tượng nếu đó là bạn thì bạn làm gì? Anh chàng ăn 5 miếng bánh và 5 quả trứng rồi làm 1 ly trà để uống, rồi anh đọc trên tờ báo buổi sáng và thấy ghi hôm đó là ngày 5/5, lại là con số 5. Anh đọc lướt đến phần đua ngựa ngày hôm đó. Bạn biết là có 1 trường đua ngựa ở Perth được gọi là Ascot, 5 từ. 5 vị thiên thần, 5 cái bình vàng, ngày 5/5, 5 miếng bánh mỳ và 5 cái trứng , trường đua có 5 từ, thế là anh ta tìm thông tin trường đua Ascot. Anh tìm con ngựa số 5 và nó có tên là 5 vị thiên thần. Oh, Yeah! Thật 0 thể tin được. Con ngựa có tên 5 vị thiên thần sẽ đua chiều nay… Hihihi.

Thế là chiều hôm đó anh ta xin nghỉ làm, bí mật 0 nói cho vợ biết. Các anh nam mà muốn làm như vậy thì hãy nói cho vợ biết để tránh rắc rối. Anh ấy ra ngân hàng, để giữ con số 5 may mắn, anh ấy rút số tiền 5000 đô la. Những chuyện như vầy nếu có xảy ra thì chỉ 1 lần trong đời. Anh rút tiền rồi ra trường đua ngựa đến quầy số 5 đặt cược 5000 đô la vào con ngựa 5 vị thiên thần chạy trên đường đua số 5. Con số 5 may mắn này 0 thể nào sai được. Nhiều việc xảy ra nhằm ngay số 5 nên số 5 may mắn hẳn là 0 sai. Kết quả là con ngựa anh ấy đặt cược về số 5, tức là về chót (mọi người cười). Tôi rất thích kể câu chuyện này. Nếu bạn nghĩ là đã nghe câu chuyện này rồi thì chắc chắn là bạn 0 nghe nhiều bằng tôi đâu, vì lần nào kể tôi cũng phải nghe hết. Lý do tôi kể câu chuyện này là đôi khi ta làm những chuyện ngớ ngẩn , đặc biệt là khi ta còn trẻ.

Có 1 câu chuyện nữa là về Gus và Julie, bạn đã bao giờ nghe chưa? Tôi nghĩ bây giờ họ vẫn còn sống nhưng cũng rất lớn tuổi rồi. Gus là người Anh xứ Cornwall. Bao giờ mà tôi nói anh ấy là người Anh thì anh bảo: ‘0 con ở xứ Cornwall, 1 quốc gia khác, 0 phải Anh’. Người xứ Cornwall họ nghĩ vậy. Anh này lấy vợ người Singapore. Họ chuyển đến Perth để sống. Họ là những người hỗ trợ nhiều cho tu viện bằng tất cả khả năng. Anh ta kể cho tôi nghe rằng hàng năm họ đều về Singapore để cô vợ thăm họ hàng và anh này phải đi cùng. Lần nào về Singapore anh ấy cũng phải ngồi đó nghe vợ mình nói chuyện với bà con họ hàng bằng tiếng Hoa mà anh ấy thì chẳng hiểu từ nào. Thật sự là rất chán nhưng phải vì vợ mình mà làm thôi. 1 ngày nọ thì những người anh em rể thấy tội nghiệp cho anh này nên nói rằng: ‘chúng ta cùng đi ra ngoài chơi nào, đến trường đua ngựa ở Singapore’. Chuyện này là có thật, 0 phải chuyện cười.

Ở Singapore thì người ta thường đi chùa trước để tạo phước và họ đã làm như vậy. Họ phụ quét dọn ngôi chùa cho sạch sẽ rồi sau đó đi đến trường đua. Họ đã tạo nghiệp tốt. Và họ thua hết tiền, rất nhiều tiền. Rồi anh ta kể tiếp cho tôi nghe: tối hôm đó anh ấy mơ thấy mình đọc báo Straits Times, thấy tên 1 con ngựa thắng cuộc, mà chiều hôm đó con ngựa sẽ đua. Anh mới gọi cho các anh em rể của mình:’ này anh em, hôm qua chúng ta thua nhưng tôi đã mơ thấy con ngựa thắng cuộc, mà chiều nay nó có đua. Chúng ta có thể gỡ gạc lại và có khi còn có lời’. Các bạn biết mấy người anh em rể nói gì 0? ‘Ở đây là Singapore, thần linh Singapore 0 có báo mộng cho người phương Tây đâu!’ Thế là anh này đi cá cược 1 mình và thắng rất nhiều tiền. Bạn biết mấy người anh em rể nghĩ gì 0? Họ nói mấy vị thần linh trong chùa lo chăm sóc cho mấy ông Tây chứ 0 lo cho chúng ta’. Họ thật sự thấy upset.

31:51 (còn tiếp)

À mà tôi đang nói về chuyện gì nhỉ (cười). Quay lại câu chuyện ở trường Christ Church. Tôi nói khi đến chùa, tượng Phật 0 phải là bức tượng ma thuật mà có ý nghĩa với tôi, lạy thứ 1 là tôi lạy giới hạnh, lòng tốt, sự tử tế của Phật. Tôi yêu mến những điều này nên rất dễ dàng cúi lạy. Lạy thứ 2 là dành cho sự an bình, tĩnh lặng, thiền định tạo ra an bình giữa chúng ta. Điều vĩ đại này là 1 phần quan trọng trong Phật Giáo.  Nếu có ai đó lỡ sai phạm, ta tha thứ, chứ 0 chiến tranh. Chúng ta nhận ra có điều quan trọng hơn là đánh nhau, là kiến tạo hòa bình. Lạy thứ 3 là lạy lòng từ bi, sự tử tế. Tôi yêu mến lòng từ bi. Bất cứ khi nào bạn thấy lòng từ bi, bạn sẽ thấy nó rất đẹp. Đó là 3 lạy của tôi. Khi tôi giải thích  như vậy thì Thầy hiệu trưởng hoàn toàn đồng ý. 

Sau đó Thầy tổ chức cho các em ở trường của Thầy đến tham quan tu viện Bodhinyana. Hôm đó Thầy đi xe hơi riêng đến tu viện sớm, nói rằng Thầy muốn vào tòa nhà chính của tu viện, là thiền đường tại Bodhinyana. Tôi và Thầy cùng đi vào. Thầy cũng bỏ giày ở bên ngoài và chúng tôi cùng lạy Phật 3 lạy. Tôi thấy thật là tốt đẹp. Tôi giải thích tại sao chúng ta lạy, là lạy giới đức, bình an và lòng từ bi (giới, định, tuệ). Tôi nghĩ rằng thậm chí ngay cả 1 người lãnh đạo cấp cao của Hamas hay ông Netayahu hay ông Vladimir Putin cũng có thể làm như vậy. Tại sao lại 0 chứ? Đó là những điều giúp ta vượt qua mâu thuẫn và hành động theo cách nhân từ, hòa bình, và đức hạnh. Tha thứ là 1 phần của giới đức. Hơn thế nữa, tôi đã dẹp bỏ hàng rào ngăn cách giữa Thiên Chúa Giáo và Phật Giáo. Tôi thích làm chuyện này từ lâu rồi.

Lần đó tôi có phần trình bày trong 1 buổi hội nghị mục vụ (của các Linh Mục) ở UWA. Tôi trình bày chung với Cha Bề Trên tu viện Dòng Benedictine tại New Norcia, Cha Placid. Tôi là chỗ bạn bè với vị ấy. Làm sao 1 người Phật tử chính thức lại thân thiết với 1 vị Bề Trên tu viện Công Giáo? Chúng tôi có những điểm chung với nhau. Cả 2 chúng tôi đều là người đứng đầu tu viện. Khi nói chuyện với vị ấy, tôi kể đôi khi gặp những người rất crazy. Họ muốn ghé thăm và ở lại tu viện Bodhinyana (vài ngày). Đây là 1 nơi rất tuyệt có cả nhà khách tiện nghi cho khách lưu trú. Vị ấy cũng kể chúng tôi cũng gặp vài người rất crazy đến thăm và lưu lại vài ngày ở nhà khách của nhà Dòng. Chúng tôi trao đổi cho nhau về thông tin của những người khách crazy đến tu viện của 2 bên lưu trú vài ngày để chuẩn bị tinh thần tiếp đón.  Chúng tôi đã làm như vậy. Vị này đã qua đời được vài năm rồi. Khi chúng tôi trao đổi thông tin như vậy thì rất ích lợi cho cả 2 bên. Tóm lại chúng tôi là bạn tốt của nhau.

Tại buổi hội nghị mục vụ này, chúng tôi bàn về cách làm sao để dẹp bỏ những vụ bạo loạn giữa các tôn giáo với nhau, bàn về cách dẹp bỏ những suy nghĩ rằng tôn giáo của mình khác với những tôn giáo khác, rằng tôn giáo của tôi 0 có đi chung với tôn giáo của mấy người, rằng Thượng Đế của tôi trên thiên đàng thì cao hơn, tốt hơn Thượng Đế của bạn. 

1 vị LM Dòng Tên, 1 nhà trí thức, Cha Frank Brennan đã đặt câu hỏi với tôi. Bạn có thể đã nghe danh tiếng của vị này, tôi cũng có nghe danh tiếng của vị này. Vị này là 1 nhà trí thức rất được trọng vọng . 1 vài vị trong chính phủ đã nhờ vị LM này đứng đầu 1 ủy ban để tu chính Hiến Pháp Úc (về nhân quyền). Đây là 1 người có tầm cỡ. Hôm đó vị này tham dự buổi hội nghị với tư cách là khán giả, vị ấy giơ tay lên và nói: ‘tôi muốn đặt câu hỏi với Ajahn Brahm’. Tôi nhận ra ngay đây là Cha Frank Brennan và cũng biết ngay là 0 có kể chuyện cười với vị ấy được. Vị ấy rất uyên bác. Câu hỏi của vị này cũng là câu hỏi mà đôi khi các bạn ở đây có hỏi:’ Phật giáo truyền thống đích thực hiểu như thế nào về Thiên Chúa, Thượng Đế?’ Bạn bè của bạn có khi đến đây và hỏi:’ bạn là Phật tử, vậy bạn nghĩ gì về Thượng Đế? Bạn có tin vào Thiên Chúa hay Thượng Đế 0? Thượng Đế hay Thiên Chúa có hay 0?’ Và vì những tư tưởng khác nhau về Thiên Chúa, Thượng Đế mà nhiều khi xảy ra chiến tranh.  Vị ấy đặt tôi vào thế khó. Bạn có thể trả lời 1 cách dễ dàng rằng:’ trong Phật Giáo, chúng tôi 0 cho rằng thế giới này nằm dưới quyền điều khiển, cai quản của Thiên Chúa hay được hình thành bởi Thiên Chúa. Vị ấy 0 phải là Đấng Sáng Tạo’. Nhưng trả lời như vậy sẽ 0 đi đến đâu cả dù đây là sự thật. Trong Kinh Sutta, Đức Phật đã dạy rằng :’ chúng ta  nên ước muốn điều gì đó khiến cho người ta suy tư, tạo ra thêm sự thấu hiểu , thêm trí tuệ’. Tôi 0 muốn làm gì đó tạo ra sự khác biệt, tách biệt giữa con người với nhau. Khi nhận được câu hỏi thì tôi nghĩ ra câu trả lời, tôi nói:’ Cha Bề Trên Placid đây là bạn của tôi, qua nhiều nhiều năm, vị ấy luôn nói với tôi chuyện này, rằng là 1 người Công Giáo, 1 Cha Bề Trên nhà Dòng, 1 trong những niềm tin cơ bản của vị ấy là mọi người đều tìm kiếm 1 vị Thiên Chúa.

Rất dễ để phản bác ý kiến này, nói rằng:’ ồ sai rồi, tôi có tìm kiếm Thiên Chúa đâu. Những thiền sinh giỏi thiền định sâu 0 cần điều đó’. Người ta có thể nói như vậy. Nhưng tôi thấy có 1 cách nói khác hữu ích hơn nhiều. Rằng Cha bạn của tôi là 1 người Công Giáo, tôi hiểu vì sao vị ấy nói như vậy. Tôi bắt đầu từ ý tưởng của Cha bạn tôi: mọi người đều tìm kiếm 1 vì Thiên Chúa. Vậy thì tôi, Ajahn Brahm , tìm kiếm điều gì? Mọi người đến BSWA tìm kiếm điều gì? Các bạn tìm kiếm điều gì khi đến đây? Các bạn muốn điều gì? Mọi người đều muốn có sự tôn trọng. Nhiều bạn thuộc giới tính thứ 3 ++ , những người ngồi trên xe lăn, những người có các căn 0 hoàn hảo, họ có thể 0 giống những người khác, tại sao họ đến đây? Họ muốn được tôn trọng, được cho vào, tìm 1 chỗ ngồi, muốn được đối xử như 1 con người chứ 0 phải là kẻ bệnh tật. Đó là điều mà tôi nhận ra khi đến thăm nhiều bệnh viện tư vấn cho các bệnh nhân.

Có 1 cô Ni người Tây Tạng mà tôi đã đến tư vấn trong nhà an dưỡng cuối đời (hospice) đầu tiên được mở tại Osborne Park (vùng ngoại ô của Perth). Nơi này ban đầu được nhà nước tài trợ, được nhiều người đóng góp. Sau này nhà nước đóng cửa thì có nhiều hospice tư nhân được mở ra (để chăm sóc cho bệnh nhân cuối đời, thường là sống 0 quá 6 tháng nữa). Viện an dưỡng này khá tốt chứ 0 chỉ là đủ tốt.Cô Ni này đang hấp hối tại đó. Hôm đó tôi đang ở tu viện Bodhinyana thì cô ấy gọi cho tôi, nói rằng:’ con nghĩ là sẽ chết trong vòng 24g nữa’. Cô ấy đã đúng. Cô bị ung thư nặng, biết rằng mình sắp qua đời nên muốn gặp tôi trước khi ra đi.

Khi có người gọi cho bạn như vậy, bạn tin họ và tất nhiên tôi bỏ hết mọi việc đang làm, lúc đó là đang xây liêu cốc, lên xe nhờ người chở đến viện an dưỡng đó. Khi tôi đến đó, theo quy định của viện an dưỡng thì phải làm thủ tục check-in vào thăm bệnh nhân rồi mới vào phòng gặp bệnh nhân được. Tôi gặp cô y tá trực ở quầy để làm thủ tục, cô này có phong cách giống bà cựu thủ thướng Margaret Thatcher. Cô ấy nói:’ Bệnh nhân này có 1 yêu cầu nghiêm nhặt rằng 0 muốn gặp bất kỳ ai đến thăm cả’. Khi có người đối xử thô tháo với tôi như vậy, tôi 0 thô lỗ lại nhưng cư xử rắn hơn. Tôi nói cô này mới gọi cho tôi khoảng 1g10 trước , nói rằng muốn gặp tôi, và tôi phải chạy vội đến đây. Cô y tá trả lời:’ Chúng tôi phải tôn trọng ý muốn của bệnh nhân’. ‘Vâng, và tôi cũng đi 1 đoạn đường xa đến đây’. Cô ấy lấy làm bực mình với tôi và nói:’ đi với tôi!’ Cô dẫn tôi đến cửa phòng của cô này trong viện an dưỡng. Trên cửa có 1 tờ giấy viết tay ghi:’ Hoàn toàn 0 tiếp khách’. Cô y tá nhìn tôi với vẻ đắc thắng và nói:’ Thấy Chưa?’ Bạn đã nghe chuyện này rồi nên biết điều gì sắp xảy ra. Tôi thật sự là rất thích đoạn này. Đáng ra tôi 0 nên làm vậy vì có vẻ thấp kém. Tôi cũng nhìn vào tờ thông báo, thấy hàng dưới cùng có ghi dòng chữ nhỏ:’ Ngoại trừ Ajahn Brahm’. Đúng là như vậy, tôi 0 bịa ra đâu. Tôi 0 dừng được mà chỉ vào đó nói lại: ’Thấy Chưa?’ Thật ra là 0 nên làm như vậy, nhưng mà tôi rất vui khi làm như vậy. Cô ấy hừ 1 tiếng rồi bỏ đi, cho tôi vào phòng thăm bệnh.

44:03 (Còn tiếp)

Tôi hỏi cô Ni người Tây Tạng tại sao lại ghi như vậy? Vào ngày cuối cùng của cuộc đời cô, duyên cớ gì tôi là người duy nhất được mời vào? Cô ấy đã trả lời và tôi chia sẻ lại cho bạn nghe để bạn rút kinh nghiệm khi thăm ai đó bệnh nặng trong bệnh viện. Cô nói tất cả những người khác đến thăm cô ấy như bạn bè, họ hàng bà con, họ đến và nhìn thấy cô như vậy thì vô cùng u sầu buồn bã. Họ thấy cô sụt cân nghiêm trọng, giống như 1 cái bóng so với khi còn khỏe mạnh. Và cô ấy phải đối mặt với sự u sầu não nề của họ. Cô đã bị sốc, xuống tinh thần đủ rồi, lại sắp chết mà còn gặp thêm họ nữa. Chỉ có Thầy Ajahn Brahm là người duy nhất đến đây gặp con và kể cho con nghe những câu chuyện cười, chuyện vui. Thật sự là cô đã nói như vậy: ‘Xin hãy kể cho con nghe câu chuyện hài cuối cùng’. Tôi nhận thức được chuyện gì đang xảy ra. Tôi đã đối xử với cô ấy như là 1 con người, 1 người khoẻ mạnh bình thường. Tôi 0 nói gì về bệnh tật. Tôi nói chuyện với cô ta như là bạn bè có thời gian ngồi tán gẫu hay đi uống café với nhau, nói chuyện trời trăng mây nước. Đó là điều cô ấy muốn. Cô ấy biết rõ bệnh tình của mình và biết mình sắp ra đi. Cô ấy đúng vì tối hôm đó cô qua đời. Điều đó đã truyền cho tôi 1 niềm cảm hứng, kinh nghiệm khi đi thăm 1 người nằm viện.

Quay lại chuyện cha Bề Trên Placid và cha Frank Brennan. Tôi thích trong bài nói chuyện của mình lâu lâu có liên hệ lại chuyện này, chuyện kia cho thêm phần thú vị chứ còn 0 thì đôi khi tôi cũng thấy chán khi đang giảng. Cái nhìn của Phật Giáo về Thượng Đế, bạn biết là nếu nói chuyện với người vô thần, người Công Giáo, người Hồi Giáo, hay bất kỳ tôn giáo nào … bạn tìm kiếm điều gì trong đời? Tôn trọng là 1 trong những điều mà người ta tìm kiếm.

Có rất nhiều người trên thế giới này, có khi họ thuộc về nhóm Hamas, Zionist (Chủ nghĩa phục quốc Do Thái), băng nhóm đua xe nổi loạn, … Bạn biết nhiều năm trước có 1 lần tôi làm lễ tang cho 1 người đua xe đạp tại nghĩa trang Freemantle. Mẹ của em này hay đến đây nghe giảng. Bà là 1 phụ nữ rất tốt. Con trai của bà tham gia nhóm đua xe đạp rồi xe của em đâm vào cột đèn và em qua đời. Nhiều khi các bạn trẻ thích đua xe như vậy chứ 0 phải do phê thuốc. Người mẹ vô cùng đau khổ vì người con trai còn trẻ của bà bị chết. Bà cũng hơi tâm linh nên muốn tự tay lo liệu đám tang cho con trai mình, 0 phải là vấn đề tiết kiệm tiền bạc mà bà muốn tự làm để có ý nghĩa hơn. Bà mời tôi cùng hỗ trợ làm tang lễ này. Đây là điều hay vì ngay khi bắt đầu tang lễ, bà đứng lên muốn nói vài điều nhưng do quá xúc động mà bà 0 nói nên lời. Lúc đó tôi đang đứng phía sau. Những người tham dự tang lễ là dân đua xe đạp. Họ mặc trang phục của người đua xe với đồ da, dây chuyền bản to, và những phụ kiện hầm hố khác. Những người nữ trong nhóm đua xe cũng đến dự, họ sửa soạn, ăn mặc mát mẻ như đi hộp đêm. Còn tôi là 1 nhà Sư, 0 muốn ồn ào náo động gì nên chỉ đứng phía sau. Lúc này người mẹ rơi lệ và nói tôi 0 thể nói thêm được điều gì nhưng có 1 diễn giả chuyên nghiệp đang đứng ở phía sau. Ajahn Brahm, xin giúp con.

Thế là tôi đi ra phía trước làm tiếp buổi lễ cho cậu con trai của bà. Sau đó những người tham dự tỏ ra rất thân thiện và dễ thương vì tôi 0 chê trách phán đoán gì họ. Họ nói buổi lễ này thật tuyệt vời, xin cảm ơn Thầy. Các em rất lịch sự và dễ mến. Tôi nghĩ người ta chưa hiểu hết về những người đua xe đạp, ít nhất là về những em này. Tôi rất tử tế với các em và các em cũng tử tế với tôi.

Quay lại buổi hội nghị mục vụ tại UWA (Đại Học Tây Úc), người ta tìm kiếm điều gì trong đời? Có phải là sự tôn trọng 0? Ngay cả trong 1 mối quan hệ thân thiết , 1 cuộc hôn nhân, bạn hy vọng, bạn cần, bạn muốn người bạn đời tôn trọng mình. Bạn 0 hoàn hảo, bạn có lỗi lầm, có khi bạn làm sai nhưng bạn muốn được tôn trọng vì bạn đang cố gắng. Và rõ ràng là ngày nay , có căn bệnh về mặt cảm xúc ADHD (tăng động giảm chú ý nhiều mức độ), bị tự kỷ. Nhưng nói cho cùng thì có bao nhiêu người trong chúng ta thật sự là bình thường, 0 bị gì? Đôi khi tôi cảm thấy hơi bị phân biệt đối xử khi là người bình thường, tôi cảm thấy 0 (được) thuộc về nhóm đó (Thầy phát triển tâm từ nên muốn hòa mình với tất cả, 0 phân biệt). Sắp tới tôi sẽ sang Anh. Vài năm trước, khi sang Anh, tôi đến thăm anh ruột của tôi. Sau đó tôi đến London để có buổi giảng tại Trung Tâm Phật Giáo của London. Phương tiện duy nhất để đi đến đó là xe điện ngầm và tôi dùng vé oyster để đi. Tôi nói với người ta là cứ chở tôi đến ga xe, tôi sẽ tự biết canh giờ để di chuyển đến nơi đúng lịch hẹn. Tôi có vé rồi, chỉ cần lên xe điện ngầm là đến London, đến nơi thôi. Thế là người ta chở tôi đến nhà ga xe. Tôi là người lên tàu điện ngầm đầu tiên, ngồi xuống ghế chờ chuyến tàu khởi hành .

Và tôi 0 nói quá đâu. Khi tôi vừa ngồi xuống thì thấy có rất nhiều zombie lên toa tàu của tôi. Những zombie thật sự và vài tay phù thủy, thêm vài con ma cà rồng nữa. Hôm đó là ngày 31/10, ngày lễ Halloween. Người ta lên tàu điện ngầm để đến London dự lễ tiệc Halloween. Đó là lần đầu tiên từ khi trở thành nhà Sư, tôi cảm thấy mình thuộc về nhóm những người có lòng can đảm đó. Tôi 0 cảm thấy mình khác biệt gì với họ nếu có ai đến và hỏi: ‘sao Thầy ăn mặc thế này?’ (mọi người cười). Bạn biết là nhiều khi thuộc về 1 nhóm nào đó thì cũng tốt lắm. Bạn sẽ hiểu được cảm giác này khi bạn từng có cảm giác lạc lõng, 0 thuộc về, 0 giống ai. Đó cũng là 1 điều nữa mà chúng ta tìm kiếm: được tôn trọng, được chấp nhận, yêu mến và được yêu mến, được bình an, an ổn, nhận ra ý nghĩa của cuộc sống để học hỏi và phát triển. Chúng ta tìm kiếm điều gì trong cuộc sống? Tại sao các bạn đến đây nghe giảng? Tất cả những câu chuyện cười của tôi thì bạn đã nghe hết rồi còn gì(cười). Tại sao bạn đến đây? Bạn tìm kiếm điều gì? Bất kể bạn theo tôn giáo nào, chủng tộc nào, giới tính nào, điều mà chúng ta tìm kiếm là sự tôn trọng, bình an, sự thấu hiểu, sự chấp nhận, tự do, …, bạn có thể thêm vào các điểm khác nữa. Tôi nói rằng :’ bạn của tôi là Cha Placid nói rằng ai cũng đi tìm kiếm Thiên Chúa. Còn tôi thì biết rằng những điều trên là điều mà mọi người tìm kiếm. Kết hợp lại thì đó chính là Thiên Chúa, là sự tôn trọng, bình an, tình yêu, lòng từ, sự bao dung. Điều đó dẹp bỏ mọi rào cản. Người Palestine mong muốn điều gì? Người Israel, người Ukrain, người Nga mong muốn điều gì? Khi bạn tìm ra điều mà người ta thật sự mong muốn thì luôn có cách giải quyết, vì vậy mà tôi nghĩ là câu trả lời của tôi khá là tốt. Cha Frank Brennan nói: ‘ồ, câu trả lời thật sự là hay. Tôi có thể áp dụng được’.

Vì vậy mong rằng chúng ta đừng nên tranh cãi, mà hãy hiểu sâu câu hỏi để tạo ra bình an và sự hòa hợp trên thế giới này. Tôi nghĩ là đã nói đủ. Tôi chưa từng nghĩ là sẽ nói về đề tài này mà định nói về những chủ đề mang tính chất Phật Giáo, Thiền định, các khóa tu thiền nhiều hơn , nhưng rồi có người yêu cầu chủ đề này. Vậy thì tại sao 0 chứ?

Phần Hỏi Đáp:

H: Việc tu học thực hành có thể mang lại niềm vui hạnh phúc ngay trong hiện tại phải 0 ạ?

Đ: Hoàn toàn đúng, và tôi cho rằng niềm vui và hạnh phúc là những phần quan trọng trên con đường Đạo. Cách đây 6 hay 7 ngày, tôi mới dạy về điều đó ở rừng thiền Jhana Grove cho các thiền sinh người Singapore. Khi bạn đạt được mức độ đó, thân của bạn thư giãn tuyệt vời. Bạn cảm thấy niềm vui và sự thoải mái và niềm vui tuyệt vời ấy làm bạn lại càng thư giãn, thoải mái hơn khi bạn ở ngay trong giây phút hiện tại (chứ 0 phóng tâm đi đâu). Đó là niềm vui kiểu như bạn đang trong kỳ nghỉ holiday , 0 phải làm việc gì.

Tôi là tu viện trưởng của tu viện ở Serpentine , là người bảo trợ tinh thần của Hội Phật Giáo Singapore, tu viện Bodhinyana Singapore, là nhà bảo trợ tinh thần của tu viện Phật Giáo Cambodia, và còn nhiều vai trò khác nữa. Trời ơi, tôi phát điên lên được, nhưng tôi có nhiều niềm vui khi thấy được giá trị nơi những việc mình đang làm.  Khi bạn làm như vậy, bạn mang lại niềm vui cho các cuộc họp của ủy ban phục vụ. Bạn có thích những cuộc họp của ủy ban 0? Bạn mang niềm vui đến cho các cuộc họp ủy ban đó. Tại sao 0 chứ? Chúng tôi kể các câu chuyện cười trong những buổi họp. Có bạn này trước đây từng là presient của ủy ban này, chúng ta có kể các câu chuyện cười 0? - Vâng, đôi khi ạ - Ồ, đôi khi là đủ rồi. Bạn đã làm rất tốt trong từng ấy năm của nhiệm kỳ. Và đây là những điều bạn nhận được sau đó: các tu viện cho Tăng, cho Ni và các trung tâm tu thiền. Thật tuyệt vời.

Vậy thì khi bạn có thể cho niềm vui vào bất cứ chuyện gì bạn đang làm , nhất là thiền, thì bạn sẽ vô cùng an lạc, hạnh phúc. Niềm vui sẽ tràn đầy. Chắc chắn là anh bạn đây đã tận hưởng được thời gian tuyệt vời ấy. Cám ơn bạn đã đặt câu hỏi.

Người ta hay cho rằng con đường tâm linh thì rất khó khăn, phải chịu đựng kham nhẫn rất nhiều, kiểu tôi 0 được làm cái này, tôi 0 thể làm cái kia. Có 1 lần chuyện này đã xảy ra với tôi khi tôi đi máy bay hạng phổ thông, hình như là hãng Cathay Pacific, từ Hongkong đến 1 nơi khác vào buổi xế chiều nên tôi 0 thể ăn gì. Những người ngồi cạnh tôi dùng món khoai tây chiên, cá chiên và đậu nghiền; đậu nghiền là món khoái khẩu của tôi. Tôi nhìn thấy và ồ… lần đầu tiên tôi thấy có phục vụ món đậu nghiền trên máy bay. Vậy mà lại vào buổi chiều. Tôi chỉ có thể nhìn, nghe mùi thơm, ngưỡng mộ, mà 0 thể ăn được. Chà!!! Đó là 1 vài đau khổ trên con đường tu đạo thánh thiêng.

59:05

H: Có phải khi nhìn vào bên trong thì ta sẽ hiểu được thế giới bên ngoài?

Đ: vâng, chắc chắn rồi. Nếu bạn hiểu thế giới bên trong bạn thì bạn sẽ hiểu thế giới bên ngoài.

H: ý con là thế giới vật chất bên ngoài.

Đ: Vâng, là thế giới vật chất, toàn bộ thế giới, thật sự hiểu về nó.

1 phần của Thiên Chúa Giáo mà tôi thật sự quan tâm là Đạo Tin Lành Gnostic. Họ có vài quyển kinh ghi trên cuộn giấy đặt trong bình đất sét chôn gần thành phố Nag Hammadi (Ai Cập), người ta gọi đó là thư viện Nag Hammadi. Rất đáng để xem vì có chứa đựng những câu nói khôn ngoan như là:’ người nào tự biết mình sẽ biết sự thật của mọi điều (he who knows themselves knows the truth of all things)’. Câu nói này rất có ý nghĩa: nếu bạn muốn biết về cuộc đời, về thế giới thì bạn phải biết về chính mình.

H (từ Đức): Làm sao ta có thể quay lại với thiền định khi ta đang mắc bận làm sạch thân này và đối xử tử tế với nó rồi 0 thể vượt qua được ngưỡng đó? Phải làm sao ạ?

Đ: tất nhiên là bạn có thể vượt qua được. Hãy kiên nhẫn hơn rồi bạn sẽ vượt qua được. Còn nếu bạn muốn vượt qua được nó thì đó là sự mất kiên nhẫn. Chính điều đó chặn bạn lại.

H(từ India): Làm cách nào để điều khiển được cảm giác thấy bất công khi nó xảy ra với con 1 cách hợp pháp? Con nên chiến đấu thêm nữa hay cứ để kệ nó vận hành theo nghiệp?

Đ: câu trả lời là cứ để vận hành theo nghiệp. Nhiều năm trước, có 1 anh tù nhân tôi hay đến thăm ở nông trại tù Karnett. Khi chúng tôi hiểu biết nhau hơn, 1 ngày kia anh ấy nói với tôi : ‘Ajahn Brahm, con nói thật với Thầy là con rất tôn trọng Thầy. Con đang cố gắng giữ các giới. Cái tội mà con bị kết án vào tù đây thì con 0 có phạm. Con 0 thực hiện vụ trộm cắp đó nhưng lại bị vào tù vì nó’. Anh ta nhìn tôi và bạn có thể thấy nỗi đau trong đó. Tôi đang suy nghĩ, tôi biết các tù nhân 0 được dùng điện thoại di động, 0 thể gọi cho luật sư hay nhờ ai đó giúp. Anh ấy bị vào tù vì tội mà anh ấy 0 hề phạm. Nhưng rồi anh ta nhìn tôi mỉm cười và nói tiếp. Anh là 1 trong những tù nhân già tinh ranh:’ Nhưng Ajahn Brahm, có rất nhiều vụ trộm khác con thực hiện trót lọt 0 ai biết. Cho nên con thấy như vậy cũng công bằng’. (mọi người cười). Anh ấy hiểu được luật nhân quả.

Có bao nhiêu lần bạn bị cảnh sát bắt vì chạy quá tốc độ? Rồi bao nhiêu lần bạn chạy quá tốc độ mà thoát? Cho nên khi bạn bị bắt, như vậy cũng công bằng. Tôi thích ý này. Tôi là 1 Phật tử khi mới lớn, đó là do những gì tôi đã làm trong kiếp trước.

H: Làm sao để thoát được vòng lẩn quẩn tự trách mình? Con xin cảm ơn.

Đ: Đó là do bạn tìm lỗi của bản thân mà 0 nhìn vào tất cả những điều tốt khác, điều 0 sai lỗi mà bạn đã làm. Tôi lại kể cho bạn nghe về câu chuyện 2 viên gạch lệch. Đúng là trong đời bạn có làm chuyện sai trái. Tôi cũng có. Để tôi thú nhận chuyện này. Cho tôi thú nhận được chứ? Khi còn nhỏ, tôi có những năm tháng tuyệt vời nhất trong đời trong vòng tay yêu thương của vợ người khác. Thật đó. Tôi yêu cô ấy. Chúng tôi ôm nhau, hôn nhau, và đó là vợ người khác. Đó là mẹ tôi (cười). Mẹ tôi kết hôn với cha tôi, là vợ của cha tôi. Và chúng tôi đã ôm hôn nhau. Đó 0 phải là lời thú tội, phải 0? (cười) vậy mà tôi đã lừa được nhiều người nhiều lần rồi.

Cái vòng lẩn quẩn tự trách mình ấy, bạn nên nhìn vào những điều tốt mà bạn làm, nghĩa là bạn 0 đáng phải bị trách. Hãy nhìn vào những lời khen ngợi nữa.

H( từ Đức): Có lẽ là con sẽ phải đối diện với chuyện ly dị và con đã tranh cãi với mẹ của con. Xin Thầy cho lời khuyên và ban phúc lành để con có thể giải quyết 1 cách tốt đẹp. Con cảm ơn Thầy.

Đ: Bạn biết có 1 điều khi những chuyện như vậy xảy ra, là đừng đổ lỗi. Đừng đổ lỗi cho mình hay người kia. Đôi khi chuyện xảy ra là như vậy và bạn đối diện với thực tế, làm tốt nhất trong khả năng. Có khi mọi chuyện xảy ra ổn thỏa và bạn học được rất nhiều từ đó để có mối quan hệ với người sau này tốt hơn. 0 phạm lại sai lầm cũ. Khi đổ lỗi, bạn sẽ nổi giận , sự sáng suốt của mình sẽ giảm xuống, bào mòn não bạn và làm hao tốn tiền bạc của bạn.

Tại sao trong các vụ ly dị, người ta 0 nói chúng ta 0 thể đồng hành cùng nhau nữa, hãy chia tay thôi, mà 0 cần nhờ luật sư? À mà xin lỗi, có bạn luật sư nào ở đây 0? (mọi người cười) xin đừng kiện tôi nha! Thật ra nhờ đến luật sư thì rất là đắt đỏ. Khi bạn có mối quan hệ hôn nhân mà 0 còn tốt đẹp nữa, có khi chuyện xảy ra là như vậy. Nếu xảy ra như vậy thì hãy học hỏi rút kinh nghiệm, tha thứ, đừng muốn trả thù hay đổ lỗi.

H (từ Jordan): con quá mệt mỏi đến nỗi 0 thể thực hiện những thay đổi tích cực trong đời. 0 có năng lượng để thay đổi những thói quen tinh thần tiêu cực như là ngưng hút thuốc để cuộc sống tốt hơn. Làm sao để vượt qua điểm nghẽn này?

Đ: đầu tiên là vấn đề bạn 0 có năng lượng, hãy tham gia 1 vài khóa thiền nào đó của 1 tôn giáo nào đó, trước hết là để nghỉ ngơi. Khi nghỉ ngơi thì ngay lúc đó bạn 0 có năng lượng gì nhưng sau đó thì bạn có được nguồn năng lượng tuyệt vời trong tương lai. Việc thiếu năng lượng 0 phải là mãi mãi. Hãy tìm ra những nguyên nhân khiến bạn có tràn đầy năng lượng. Có khi đó là vấn đề thể lý. Có thể là do già, bệnh, cần có 1 nơi yên tĩnh trong 1 thời gian.

Tôi đã nói chuyện này nhiều lần mà 0 có ai thực sự tiến hành. Có bạn nào làm giàu rồi và muốn làm rất nhiều thiện nghiệp: hãy mua 1 resort yên tĩnh và đẹp ở đâu đó , ở đó 0 có dạy cái gì, 0 hướng dẫn gì, 0 phải là resort chơi golf  mà chỉ là 1 nơi yên tĩnh để người ta đến ngủ với những cái giường rất thoải mái êm ái, có thể ăn sáng, ăn trưa, ăn tối bất cứ khi nào bạn muốn. Tất cả những gì bạn làm là chỉ lên giường ngủ, thích thì đi tản bộ 1 mình trong yên tĩnh. Chỉ vậy thôi! Có bao nhiêu bạn ở đây thích đến 1 nơi resort như vậy? Có tôi đây. Tôi đã giảng dạy, làm việc rất cực nhọc rồi (cười).

Ở đó 0 có dạy cái này cái kia gì hết để bạn thoải mái tự nhiên thư giãn thôi. Rủi thay người ta luôn muốn cái gì đó hay làm gì đó. Còn chi phí cho nơi đó thì đó là 1 quyên góp cúng dường (tạo phước) chứ 0 phải là chi phí thanh toán. Khi người ta có được những kết quả tốt tuyệt vời ấy thì sau đó họ luôn tặng bạn rất nhiều tiền. Bạn hãy nhìn rừng thiền Jhana Grove là nơi mà tôi sẽ khởi hành đến đó trong 5’ nữa. Chúng tôi 0 tính bất kỳ 1 khoản phí nào cả. Người ta quyên góp cúng dường thôi. Và luôn có đủ chi phí để thanh toán hóa đơn. Đó thật sự là mô hình kinh doanh hiệu quả.Bạn tin tưởng mọi người và người ta đến với bạn, quyên góp cúng dường khi cần.