Living in Harmony – Sống Trong Sự Hòa Hợp

Thầy Ajahn Brahm – 24/11/2023

Tối nay tuy 0 có đông người đến dự, nhưng thật tuyệt vời khi những người ưu tú có mặt ở đây. Rất nhiều lần khi khen ngợi, bạn đã nâng người khác lên và rất thường xuyên người ta từ chối sự tán dương đó. Bạn có thể nói với tôi rằng: ‘Ajhan Brahm , chắc là mắt Thầy kém, con cũng thường thôi mà’. Tôi chưa từng thấy 1 người nào tầm thường trong đời hết. Vì khi nhìn mọi người, có những người tôi biết rất lâu rồi, tôi 0 nói quá đâu, tôi thấy các bạn đặc biệt, tử tế và đáng yêu.

Tôi vừa mới đi nước ngoài về vào sáng thứ 5 hôm qua đây. Thật dễ chịu. Có 1 vài việc truyền cảm hứng cho tôi, hy vọng là cũng truyền cảm hứng cho bạn, là việc tôi nhận được những phản hồi trong khi ra nước ngoài. Có 1 người đã phải trải qua 1 cuộc ly dị thật khó khăn, đau khổ. Sau khi ly dị, cô nói rằng đã nghe những bài nói chuyện của tôi ở đây được đăng trên mạng, đã cứu cuộc đời cô ấy. Cô đã ra tòa ly dị. Hy vọng rằng bạn 0 phải trải qua chuyện như vậy. Nhưng nếu có xảy ra, trong chuyện ly dị, có người chọn sống với con của mình và hy sinh cả đời khi mọi chuyện trở nên tồi tệ. Tôi có nói với cô 1 điều rất hữu ích là xin đừng đổ lỗi cho nhau và cô hứa sẽ làm theo. Đừng nghĩ rằng đó là lỗi của bạn hay lỗi của ai đó vì nhiều khi cuộc đời là như vậy.

Giả như khi bạn bị bệnh. Trong vòng 1 năm qua bạn có bị bệnh 0? Bạn có tự trách mình về chuyện đó 0? Có phải là lỗi của bạn 0? Như là bạn đã ăn uống 0 đúng, 0 tập thể dục, đáng ra nên nghỉ ngơi nhiều hơn, đáng ra nên đến BSWA và dự vài khóa thiền ẩn cư (cười). Đổ lỗi thì rất dễ. Tôi thì 0 có tập thể dục gì nhiều trừ việc chống đẩy 10 cái vào mỗi sáng. Tôi cũng 0 đi bộ nhiều. Chế độ ăn uống của tôi thì theo Thầy Shito đây là 0  healthy, 0 tốt cho sức khỏe (cười) nhưng mà sức khỏe của tôi tốt. Các Sư còn nói rằng: Ajahn Brahm, thật là bất công. Thầy ăn uống 0 kiêng cữ gì, dùng tất cả các loại xúc xích nhưng thầy lại rất khỏe mạnh. Còn những người khác họ làm việc chăm chỉ, chịu khó tập thể dục, dùng các thực phẩm lợi khuẩn, kháng sinh, các thực phẩm chức năng… thì có khi đau bệnh. Nhiều khi tôi cũng lấy làm thắc mắc.

Theo tôi thì 1 trong những yếu tố quan trọng để có sức khoẻ tốt là thái độ của tâm, vd như khi 1 người trải qua  giai đoạn đau khổ lúc ly thân hay ly hôn. Thái độ của tâm bạn đối với việc đó như thế nào? Đổ lỗi cho ai đó thì thật là dễ, nói rằng ‘đó là lỗi của anh ta’ thì thật là dễ. Có nhiều người, cả nam lẫn nữ, có khi họ đổ lỗi cho mình, có khi đổ lỗi cho người khác. Tại sao lại làm như vậy chứ? Nhiều khi trời nóng, người ta lại đổ lỗi cho khí hậu. Tôi để ý thấy hôm qua thì trời khá nóng nhưng nhờ thiền định mà hôm nay trời mát lại rồi (mọi người cười). Có phải là nhờ Ajahn Brahm mang khí hậu mát mẻ  từ nước Anh về Perth 0? Ai biết được, cũng có thể lắm. Nhưng tôi biết người Phật tử có thể kiểm soát được khí hậu, tôi hay nói chuyện này ở tu viện tại Serpentine. Người Phật tử kiểm soát khí hậu như thế nào? Rất dễ dàng.

Khi trời nóng, như vài ngày qua, thì bạn làm gì? Hãy giữ 1 cái đầu lạnh. Tôi thấy có nhiều người phàn nàn rằng hôm nay trời nóng quá. Thật là khủng khiếp. Não tôi sắp bị cháy rồi. Tại sao tôi 0 có 1 cái máy lạnh ở ngay đây? Tại sao 0 có cái tủ lạnh nào cho tôi vào ở trong đó? Giá mà chúng ta ở gần Nam Cực hơn 1 chút nhỉ? Giá mà chúng ta có con tàu kéo băng về Perth nhỉ? Bạn có thích như vậy 0? Người ta suy nghĩ rất nhiều và như vậy chỉ làm mình thấy nóng thêm thôi. Cho nên khi trời nóng thì hãy giữ 1 cái đầu lạnh. Trời có nóng nhưng mà cũng 0 quá tệ đâu.

Có câu chuyện về 2 anh chàng người Úc, vì họ hay đến quán rượu uống say sưa, khá là ích kỷ nên khi chết họ xuống địa ngục. Ở dưới đó thì thật sự là nóng nhưng họ luôn có thái độ tích cực. Vì vào cuối đời họ có đến BSWA và học được 1 số thái độ tốt như 0 phàn nàn, 0 đổ lỗi, họ rất vui khi cùng làm việc với nhau. Họ nhớ lại lúc còn sống họ có làm việc tại 1 mỏ vàng rất nóng nhưng lương cao. Tên quỷ coi địa ngục này quyết định dạy cho họ 1 bài học. Hắn tăng nhiệt độ lên. Họ nói: ‘wow, như vầy thì còn tốt hơn nữa. Nhiệt độ, hình phạt tăng lên mà chúng ta phải làm việc ở đây thì sẽ đáng giá, trả công sẽ cao hơn nữa’. Tên quỷ nhỏ thật là thất vọng, hắn tăng nhiệt độ cao hơn nữa. ‘ Trời ơi, thật là tuyệt vời. Giống như mình đang ở chỗ các hộp đêm khiêu vũ trong những ngày nóng và đổ nhiều mồ hôi. Rất là vui’.

Tên quỷ muốn tra tấn người ta trong địa ngục. Thật ra thì tôi 0 tin có cõi địa ngục nào để nhốt người  nhưng đây chỉ là chuyện cười thôi. Hắn nói: ‘mấy tay người Tây Úc này thật là khó trị. Ta biết phải làm gì. Ta sẽ hạ nhiệt độ xuống cho lạnh cóng’

7:40 (Còn tiếp)

Ngay khi hắn hạ nhiệt độ xuống mức lạnh cóng, đóng băng khắp mọi nơi thì 2 tay người Úc này nhảy nhót , đấm tay lên không vì vui mừng. Tên quỷ thật là 0 biết phải làm thế nào với mấy tay người Úc này. Khi mà rất nóng thì các ngươi vui vẻ, khi ta làm cho lạnh cóng thì 2 người còn vui hơn nữa. Tại sao vậy? 2 anh chàng Tây Úc mới nói: ‘ chúng tôi ai cũng tin rằng khi mà địa ngục lạnh cóng thì đội bóng Freemantle sẽ vô địch giải ngoại hạng Anh. Tiến lên Fremantle, họ sẽ thắng thôi!

Tôi thích câu chuyện này vì nói về thái độ tích cực cho dù bất cứ chuyện gì xảy ra, bạn hãy nhìn ra phần tốt nhất trong đó. Cũng vậy, những khó khăn mà bạn gặp phải trong đời như là mối quan hệ với người thân bị trục trặc, hãy tìm ra ý nghĩa trong đó. Luôn có mặt tích cực trong mọi vấn đề. Vậy thì khi bạn phải chia tay ai đó, đừng đổ lỗi cho người kia mà hãy nhìn ra ý nghĩa trong chuyện này. Bạn sẽ học hỏi được điều gì đó. Ai mà biết được, giống như chuyện có 1 người nhiều năm về trước đi đến Thái Lan và bị trộm mất cây đàn guitar yêu quý. Vị này chơi guitar rất giỏi và đang cố gắng lập 1 kỷ lục về guitar. Khi lưu trú tại 1 khách sạn bình dân ở Thái Lan thì bị trộm lấy mất. Thật sự là thất vọng não nề nhưng nhờ vậy mà sau đó vị ấy có được sự tự do, 0 còn dính mắc và trở thành 1 nhà Sư. Ồ, xin cảm ơn tên trộm nào đó rất nhiều. Tôi luôn biết ơn tên trộm đó. Cám ơn vì đã lấy đi cây đàn guitar, nếu 0 tôi đã 0 trở thành nhà Sư. Vậy thì khi chia tay, hãy nghĩ và nhìn ra những mặt tích cực khi bạn độc thân, xem bạn đã học hỏi được những gì. Đừng đổ lỗi cho ai cả. Đó là 1 phần của cuộc sống cho bạn học hỏi. Học hỏi và phát triển.

Cũng như việc tôi từ Anh trở về đây, điều tôi học được là: ồ thật là 1 chặng đường dài , đi từ London về đây, tôi bị chứng lệch múi giờ, khi chuẩn bị dùng ngọ tại tu viện Serpentine, tôi nói với các Sư rằng tôi sẽ chợp mắt 1 tí rồi sẽ quay lại gặp các Sư ở đây lúc 10g30 và đi khất thực rồi ăn trưa. Tôi ngủ qua giờ đó luôn và 0 ăn trưa hôm đó. Xế chiều tôi bị đói bụng nhưng được nghỉ ngơi nhiều hơn. Đó là do chứng lệch múi giờ. Đi vòng quanh thế giới rồi trở về mệt lả, thật là hại người. Nhưng tôi nghĩ: 0, trong từng việc nhỏ trong đời đều có mang ý nghĩa trong đó. 1 trong những ý nghĩa đó là tôi đã gặp được những người thật tuyệt vời trong chuyến đi này, ngay cả người đầu tiên tôi gặp trong chuyến đi cũng tuyệt vời. Tôi chưa từng gặp người này trước đây ở sân bay Heathrow. Cô này đã lớn tuổi, đến từ Adelaide, nhìn tôi và nói cô ấy theo phái Giáo hữu Quaker (thuộc Thiên Chúa Giáo nhưng 0 đi nhà thờ) còn Thầy theo đạo Phật à? Tôi nói vâng, tôi theo đạo Phật. Bà ấy nói: tôi đã đọc 1 quyển sách tốt nhất trong đời, do 1 nhà Sư PG viết. Tôi thấy thật thú vị. Bà kể tiếp: vị ấy viết 1 câu chuyện ‘the cow that cried’ (con bò khóc). Bạn còn nhớ câu chuyện đó 0? Tôi có nhắc đến câu chuyện này trong 1 lần giảng gần đây. Bà ấy nói đây là 1 trong những câu chuyện hay mà bà từng đọc kể về 1 tù nhân trong nông trại nhà tù Karnet ở Úc. Anh này đã thay đổi, trở thành người ăn chay trường, 0 bạo lực.  Tôi đã kể câu chuyện này ở đây rồi, đúng 0? Trong câu chuyện này, 1 con bò cái bị mang đi giết thịt, nó nhìn vào mắt anh ta và khóc. Anh ta nói điều đó đã thay đổi cả cuộc đời anh ta. Trước đó anh ta có thú nhận với tôi rằng anh phạm tội giết người. Bà ấy nói đây là 1 câu chuyện hay nhưng 0 nhớ tên tác giả. Tôi mới nói: ‘có phải tác giả là Ajahn Brahm 0?’ – ‘Ồ, vâng, đúng đó’- ‘Xin chào, là tôi đây’. Khi bạn ngồi cạnh bên 1 người như vậy thì sẽ tạo ra sự khác biệt.

Thậm chí là ở sân bay khi chuẩn bị về, tôi gặp 1 cô ở đó nói rằng tuần nào cũng đến đây nghe giảng Pháp. Cô có ở đây 0 nhỉ? Cô gặp ở cửa hàng miễn thuế ấy. Có thể là cô đến nghe giảng hôm thứ 7 chăng. Đó là những niềm vui, hạnh phúc mà tôi có được khi nói chuyện với những người như vậy, khi bạn làm điều gì đó cho họ. Những người mà cuộc đời họ đã được chạm đến và chữa lành nhờ vào những bài giảng vào thứ 6, 7 và CN hàng tuần tại chùa ở Nollamara. Những điều này mang lại ý nghĩa cho cuộc đời của tôi.

1 cô đã đặt câu hỏi vào tối hôm cuối cùng ở London: người Phật tử nên phản ứng như thế nào với hình ảnh trên truyền hình về những người bị giết, bị pháo kích trong những vùng chiến sự trên thế giới như Palestine, Israel, Ukraine. Cô ấy nói cảm thấy căng thẳng với những cảnh tượng đó nhưng có khi phải xem chúng, nếu 0 xem thì có vẻ như mình ngốc ngếch, 0 quan tâm đến người khác còn xem thì cô cảm thấy căng thẳng, có khi tối 0 ngủ được.

Tôi là nhà Sư thì 0 có tv và 0 xem tv nhưng tôi có thấy những hình ảnh như vậy trên mạng, khá là khủng khiếp, có cả trẻ em nữa. Chúng ta 0 thể phân biệt đây là người Israel, Palestine, Nga , Ukraine, người Hồi Giáo, Do Thái Giáo, Công Giáo hay Phật Giáo, các em là trẻ con. Khi bị pháo kích nổ tung và chết, cha mẹ của các em bị chết, chúng ta nên làm gì trước những cảnh ấy? Bạn có thể cho rằng tôi hơi quá lạc quan, 0 phản ứng như hầu hết mọi người. Bởi vì tôi có 1 điều kiện rất đặc biệt, tôi sinh ra trong bối cảnh bị ảnh hưởng nặng nề ngay sau Thế Chiến 2.

14:58

Tôi sinh năm 1951 tại London. Tôi còn nhớ là đã đi ngang qua những hố bom. Đó là nơi những tòa nhà bị trúng bom và nổ tung làm cho rất nhiều người bị chết. Có hàng trăm tòa nhà bị như vậy mà người ta chưa kịp sửa sang hay xây lại. Tôi nhớ là có hỏi mẹ và bà của tôi rằng trong thế chiến 2 thì như thế nào vì chiến sự có xảy ra ngay tại London trong chớp nhoáng, 0 kéo dài. Ông ngoại tôi là lính cứu hỏa, là 1 người tốt. Mẹ tôi sống trong 1 ngôi nhà có sân thượng ở Acton. Nhà bên cạnh bị trúng bom và những người hàng xóm thân thiết, bạn bè thường hay chơi với nhau sống ở đó bị chết ngay lập tức. Ngôi nhà của bà ngoại nơi mẹ tôi đang sống cũng bị nổ tung nhưng mẹ và bà thoát chết. Cánh tay của mẹ tôi bị thương vì mảnh kính vỡ văng trúng và bà tôi bị chấn động tâm lý vì vụ này. Tôi vẫn còn nhớ, cứ mỗi lần nghe tiếng sấm nổ, thấy có tia sét đánh, bất kể là đang làm gì, bà sẽ ngưng lại và chạy vào ngồi nấp dưới cầu thang. Lúc này bà đang ở trong 1 căn hộ ở tầng 2. Bà ngồi ở đó vì khi còn trẻ, trong chiến tranh, bà đã được dạy rằng đó là nơi an toàn nhất trong nhà. Nhà bằng gỗ nhưng cầu thang làm bằng gạch đá nên vững chắc hơn. Sau khi hết sấm sét thì bà lại đi ra như bình thường. Đó là cách phản ứng của bà. Tuy 0 phải là cách đúng tiêu chuẩn nhưng có hiệu quả với bà. Tôi nhận ra rằng những điều đúng với bạn có thể 0 đúng với người khác nhưng đó là cách bạn xử lý vấn đề trong cuộc sống.

 1 trong những điều khó khăn là chia sẻ những kinh nghiệm mà bạn đã đối mặt, rút ra ý nghĩa, bài học. Chúng ta hay hỏi: tại sao điều này lại xảy ra? Tại sao lại xảy ra với tôi? Tại sao trong bao nhiêu năm con người có mặt trên trái đất này rồi mà chúng ta lại có chiến tranh? Tại sao vẫn có ly dị, bệnh tật? Tại sao chúng ta lại 0 thể cùng sống với nhau trong an bình và hòa hợp? Đôi khi chúng ta rút ra được bài học, nhiều khi thì 0. Nếu 0 phải là ngay trong lần đầu thì có thể là lần sau, chúng ta sẽ học được thêm điều gì đó. Học được cách dễ tha thứ hơn, thấu hiểu hơn, đoàn kết hơn với nhau và cho nhau.

Có 1 câu chuyện mà tôi kể trong bài giảng vừa rồi. Có người cho tôi xem 1 đoạn video clip trong 1 bộ phim về Mahatma Gandhi, 0 rõ là có chính xác về mặt lịch sử 0. Trong đoạn clip, ngài Gandhi bước vào 1 cuộc tuyệt thực. 1 người ủng hộ ông, là người Ấn Hindu, đến gặp ông và nói:’ Tôi 0 thích hoà bình kiểu này. Con của tôi bị người Hồi Giáo giết chết. Ngài nói về hòa bình ư? Hãy chỉ cho tôi biết tại sao và nên làm gì khi tôi vẫn còn nỗi đau sâu sắc mất con đó’ . Gandhi trả lời:’ Bạn bị mất 1 người con trai. Có rất nhiều trẻ con trong khu vực này bị mất cha hay mẹ. Hãy nhận nuôi 1 cháu. Bất cứ cháu nào.  Bạn là người theo đạo Hindu, hãy nuôi dạy đứa bé ấy trở thành người Hồi Giáo’. Khi nghe như vậy tôi nghĩ rằng tôi sẽ 0 bao giờ quên được. Thật là 1 lời khuyên tuyệt vời. Đừng chỉ nói suông rằng tôi tha thứ cho bạn mà hãy làm gì đó. Người Hồi Giáo giết con bạn, hãy tìm 1 trẻ mồ côi Hồi Giáo và nuôi nấng cho cháu bé ấy lớn lên thành người Hồi Giáo thuần thành. Như vậy thật là tốt đẹp.

Về điểm này có khi tôi khá là cẩn trọng. Tôi có 1 đệ tử ở Singapore. Cô ấy là 1 Phật tử kết hôn với 1 người Thiên Chúa Giáo và có 2 con, 1 người con theo đạo Hindu, 1 người theo đạo Thiên Chúa Giáo. Ngày nay bất cứ khi nào tôi gặp họ thì hay nói rằng:’ Khi nào các bạn có thêm con thì nên sinh thêm nữa cho đến người con thứ 5 thì chắc là đủ bộ 4 tôn giáo chính trong nhà’. Tôi nghĩ như vậy 0 phải là ý tồi. Đó là cách chúng ta vượt qua sự 0 tin tưởng vào các tôn giáo khác (bên kia). 

Ở UK có cô Bikkhuni Chanda chịu trách nhiệm hỗ trợ các cô Ni ở đó. Nhà chùa ở Oxford. Tất cả các bạn đều biết rằng tôi học đại học Cambridge. Ở Oxford người ta hay gọi là trường bên kia. Họ 0 bao giờ gọi tên trường Cambridge hết mà (do 0 ưa nên) chỉ nói là cái trường bên kia (mọi người cười). Tôi nghĩ: ‘à, khi có chiến tranh thì người ta nói rằng bên đây của chúng ta và bên kia. Hay có khi ta nói Phật Giáo Theravada và các tông phái khác, giới tính của chúng ta và các giới tính khác. Đó là chỗ chúng ta có chiến tranh bắt nguồn từ sự phân biệt đối xử’.

Tôi đã sống ở Thái Lan 9 năm và để ý thấy có điều này, là nét văn hoá khác với nơi tôi lớn lên. Bạn biết là văn hóa của Anh, Mỹ, Úc, Châu Âu thì khá giống nhau. Ở Thái Lan thì khác, họ chưa bao giờ là thuộc địa của nước nào. Họ có cách làm việc mà tôi thấy khá là thú vị và tôi đã học được rất nhiều từ sự khác biệt văn hóa đó. Đó là nếu bạn muốn mua nhà, hãy mua 1 căn nhà nhỏ. Người ta có con nhỏ và cả ông bà nữa. Tất cả đều dùng chung 1 hay 2 phòng ngủ và họ phải sống cùng với nhau. Bạn biết là cha mẹ tôi đều nghèo. Tôi và anh trai tôi dùng chung 1 cái phòng ngủ. Khi đến UK thì tôi hay nhân cơ hội ghé thăm anh ấy. Vì sống cùng 1 phòng ngủ, trẻ con lớn lên cùng nhau nên chúng tôi có đánh nhau. Tôi là nhà Sư, anh ấy làm bên ngân hàng. Anh ấy kể cho tôi nghe khi anh ấy làm ngành ngân  hàng, sau này lên làm quản lý, anh ấy 0 bao giờ lộ ra có em trai làm nhà Sư tu bên Úc. Anh ấy nghĩ như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến thăng tiến nghề nghiệp của anh ấy. Đâu có như vậy nhưng thời đó ai đi tu làm nhà Sư thì rất kỳ lạ. Tuy nhiên chúng tôi lớn lên cùng nhau, có đánh nhau cho vui, giống như mấy con kangaroo hay đánh nhau trong rừng. Con trai thì hay vậy, tôi cũng 0 biết tại sao.

Nhưng vì ở cùng phòng, chúng tôi phải tìm cách chung sống với nhau, 0 tránh đi đâu được. Sau 1 thời gian thì chúng tôi yêu mến nhau thay vì đánh nhau. Tôi nghĩ nếu ta có thể cho nhiều người sống cùng phòng với nhau, trong nhà bạn nếu cho bọn trẻ sống cùng nhau trong 1 phòng chứ 0 có từng phòng riêng. Tại sao 0 share phòng với nhau chứ? Dù sao thì khi kết hôn bạn cũng phải sống chung phòng với bạn đời mà. Sau này thì sẽ có bạn đời, sao 0 học cách sống chung phòng, chia sẻ phòng ngay từ bây giờ với bọn trẻ và với ông bà? Khi 0 sống riêng rẽ mà sống chung thì sẽ học hỏi được nhiều hơn.

24:42 (Còn tiếp)

Bạn học hỏi, hiểu về người khác và tôn trọng họ thay vì nghĩ rằng những người ngoài kia là thuộc bên ngoài, ở bên kia, đừng có nhắc tới họ (cười). Những gì chúng tôi học được khi sống cùng nhau là học cách tìm ra giải pháp cho các vấn đề trong cuộc sống, học cách tôn trọng nhau cho dù họ rất khác biệt.

Tôi nghĩ 1 trong những nơi tôi học được nhiều hơn những chỗ khác … Ồ có phải ai đó vừa ‘thả bom’ 0? Mà 0 phải tôi nha. Tôi vô tội (mọi người cười). Có khi tôi thấy thất vọng khi người ta nói: ‘Ajahn Brahm, Thầy 0 nên nói như vậy chứ!’ Vậy sao người ta nói thì được? Tôi lại nổi loạn rồi. Tôi nhớ khi còn nhỏ tôi đi nhà thờ Anh Giáo. Vị Linh mục trong nhà thờ Anh Giáo 0 bao giờ nói những từ như ‘thả bom’. 0 được phép. Những bài giảng ở đó thì rất chán nhưng bạn biết tại sao tôi đi nhà thờ 0?

Khi còn nhỏ thì giọng tôi hát hay. Ở trường tôi tham gia ca đoàn và thậm chí là có 1 lần được chọn đi hát ở Nhà hát Hoàng gia Albert nữa. Đó là 1 thời khắc huy hoàng, được hát tại Nhà hát Hoàng gia Albert. Tất nhiên là dàn đồng ca đó có 3.000 trẻ em , hay dở gì thì người ta cũng 0 thể nghe được giọng của tôi. Vì bạn ở trong ca đoàn của nhà trường nên bạn cũng tham gia ca đoàn ở nhà thờ dù tôi 0 tin 1 chữ nào trong những lời ca ấy. Lúc đó tôi khoảng 10t hay 11t có giọng hát ngọt ngào, là 1 đứa trẻ đang lớn trông xinh xắn. 1 trong những việc mà bạn có thể làm khi tham gia ca đoàn nhà thờ là tình nguyện hát đám cưới tổ chức trong nhà thờ. Tôi thích những lễ cưới ấy. Khi hát tại các lễ cưới thì người ta luôn nhìn cô dâu chứ 0 nhìn chú rể. Tôi luôn nhìn cô dâu và mỉm cười (mọi người cười). Tôi trông thật dễ thương xinh xắn có mục đích vì sau đó họ sẽ lì xì cho bạn. Đó là nguồn thu nhập chính của tôi lúc đó, khi 10t. Cha mẹ của tôi 0 bao giờ biết về chuyện này. Tôi chỉ nói: ‘cha, hôm nay con đi nhà thờ’ – ‘Ok con’. Họ 0 biết đó chỉ là vì lý do tài chính. À mà tôi 0 nên nói những chuyện này nhỉ. Dù sao thì tôi đã lớn lên như vậy. Nhưng ít nhất (khi đi nhà thờ) là bạn có thể nghe lời dạy từ người khác.

Nhiều năm trước, ở đây có 1 cặp đôi, hiện giờ họ vẫn còn sống nhưng khá lớn tuổi. Cô vợ là người Thái Lan, anh chồng là người Ý. Cô ấy kéo chồng mình đi đến chùa này. Đầu tiên thì anh ấy 0 quan tâm đến Phật Giáo chút nào. Anh ấy nói:’chúng con cưới nhau , vợ con là người Thái theo Phật Giáo, con là người Ý theo Công Giáo. Chúng con nên làm gì để có bình an và sự hòa hợp trong hôn nhân?’ Lúc đó 0 phải tôi mà Ajahn Jakaro làm Sư Cả. Vị ấy cho 1 lời khuyên thật tuyệt vời:’ 2 bạn theo 2 tôn giáo khác nhau. Vậy thì anh để vợ đi chùa mỗi thứ 7, anh đi cùng cô ấy.  Còn cô vợ thì CN đi cùng chồng đến nhà thờ. Cả 2 nên đồng hành cùng nhau hơn là đi riêng rẽ. Tất nhiên là 2 bạn theo tôn giáo khác nhau , có niềm tin, hiểu biết khác nhau nhưng 2 bạn có thể học hỏi’. Anh chồng người Ý có thể hiểu tại sao vợ mình lại làm thế này thế này, cô ấy suy nghĩ gì, văn hóa của cô ấy thế nào, sự hiểu biết của cô ấy về cuộc đời thế nào. Cô vợ cũng làm như vậy với chồng mình. Hãy đi cùng nhau. Bạn 0 cần phải theo tôn giáo khác, bạn có thể đến và học hỏi. Chỉ như vậy thôi thì đã là sống tốt, sống tử tế rồi.

Tôi 0 biết bạn cảm thấy thế nào còn tôi nhớ rất rõ khi tôi lần đầu đặt chân đến Úc, nhận ra phần quan trọng trong việc làm cho Phật Giáo được đón nhận ở Úc, 0 chỉ là trong phạm vi nhỏ chỉ các Phật tử với nhau mà thôi, 0 chỉ là Phật tử Theravada mà cả Mật Tông, Đại Thừa …, 0 chỉ gói gọn trong Phật tử Theravada phái Sơn Lâm (tu trong rừng) mà thôi, 0 chỉ  gói gọn trong số những người theo Thầy Ajahn Chah mà thôi. Như vậy sẽ dẫn đến chủ nghĩa giáo phái, sẽ có tranh luận và hiểu lầm. Tôi cho rằng sẽ tuyệt vời nếu ta trung dung hơn. Cho nên tôi bước ra và tạo lập mối quan hệ với những tôn giáo khác. Đặc biệt tôi phải nói hội chúng lớn nhất ở Perth lúc đó là Anh Giáo. Đi nhà thờ Anh Giáo thì rất vui. Tôi 0 tin vào triết lý của họ nhưng tin vào sự tử tế của họ.

Bạn biết chỗ bạn đang ngồi đây từng là bãi đậu xe của nhà thờ Anh Giáo tại Nollarama. Còn ngôi nhà thờ Anh Giáo trước kia thì bây giờ là hội trường của chúng ta. Khi tìm ra chỗ này, chúng tôi nghĩ đây là 1 nơi tốt để phát triển và chuyển thành trung tâm Phật Giáo. Chúng ta có đủ tiền để mua mảnh đất này. Trước đây nơi này đã được nhà thờ thánh hiến nên người ta có 1 cuộc họp ở Perth để xem xét việc bán lại cho Phật Giáo. Họ nói rằng bên Phật Giáo luôn giúp đỡ chúng ta, sao ta 0 giúp lại họ chứ? Rồi họ vui vẻ bán lại nơi này cho chúng ta.  

Nhiều bạn còn nhớ chuyện này và bạn Eddie ngồi phía sau kia cũng vậy. Vì chúng ta luôn tử tế với họ và họ tử tế với chúng ta, học được ít nhiều cách sống hòa hợp với nhau, Vị Hiệu trưởng lúc đó là John Shepherd nói rằng: Thầy giảng hay, sao Thầy 0 đến giảng tại nhà thờ của chúng tôi ở St George’s Terrace nhỉ?’ Tôi đáp:’ Sao lại 0 chứ?’ Tôi quên mất lúc đó là năm nào, nhưng cũng cách đây vài năm thôi. Họ đến nghe giảng đầy cả nhà thờ. Tôi thích nói cho to tát nhưng mà khá đúng: Đây là lần đầu tiên trong lịch sử trên thế giới, 1 người 0 theo Thiên Chúa Giáo đứng giảng vào ngày lễ Chủ Nhật trong nhà thờ. Đúng 0 nhỉ? 1 trong số người nghe giảng nói là: ‘0 chắc ạ’. Thầy nói: ‘tôi là người có niềm tin. Tại sao 0 chứ?’ (cười) Dù sao thì lần đó rất vui.

Có 1 số bạn ở đây, bây giờ đã qua đời rồi, họ đã từng làm cảnh sát nên khá giỏi võ và cao lớn. Vị ấy nói rằng:’ Ajahn Brahm, Thầy đi đến nhà thờ để giảng. Nơi đó có thể nguy hiểm đối với người ngoại đạo như Thầy. Chúng con sẽ đi theo để bảo vệ Thầy. Thầy có an ninh ngầm’. Nhưng thật ra thì 0 cần đến như vậy. Điều tuyệt vời là có rất nhiều người đến nghe giảng. Tôi 0 biết trong số đó ai là người Thiên Chúa Giáo, ai theo Phật Giáo, nhưng đầy kín cả nhà thờ. Rồi có những người theo đạo Tin Lành đến, nói với vị hiệu trưởng rằng: ‘nhà Sư này cũng là người ngoại đạo như chúng tôi. Việc này sẽ khiến vị ấy vào địa ngục’.  Họ hay nói như vậy lắm. Sau đó họ bị đuổi ra ngoài đóng cửa lại, còn người theo Phật Giáo thì được ở lại.

34:43 (Còn tiếp)

Nếu đó là ngôi chùa PG thì sẽ là: ồ, xin mời vào. Mở rộng tấm lòng và mở rộng cửa chùa. 0 phải do niềm tin mà nằm ở vấn đề chúng ta có thể lắng nghe nhau và tạo thêm sự hòa hợp trên thế giới này. Có bao giờ bạn nghĩ bạn đời của mình sai? Bạn có bao giờ nghĩ rằng người kia thật sự sai trái, ác độc, hèn hạ và kinh tởm. Họ cần phải được quét sạch ra khỏi mặt đất này? Nghĩ như vậy chính là chiến tranh.

Làm thế nào để chấm dứt chiến tranh? Có 1 điều mà tôi luôn đề cập, thời điểm này là 0 đúng lúc vì chúng ta 0 có đợt bầu cử nào sắp diễn ra. Tôi nhớ trong lịch sử XH La Mã Cổ , bất cứ khi nào có bầu cử, bạn biết họ gọi các ứng cử viên là gì 0? Ngày nay cũng dùng từ đó, có nguồn gốc từ tiếng Latin, là candidate. Tại sao họ dùng từ này? Ngày trước tôi có học tiếng Latin ở trong trường. Tôi ghét môn này lắm. Tôi có kể cho các bạn nghe về chuyện có người khắc lên bàn học chỗ tôi ngồi trong lớp học tiếng Latin : Latin là tử ngữ. Trước đây nó giết người La Mã, còn bây giờ nó đang giết tôi (cười). Đó chính xác là điều tôi cảm nhận. Học tiếng Latin để làm gì chứ? Nhưng có 1 điều bạn học được là có nhiều từ mà chúng ta đang dùng có gốc là tiếng Latin. Candidate là 1 trong số đó. Từ Latin Candid có nghĩa là (màu) trắng. Vì bất cứ ai đứng ra làm ứng cử viên sẽ chứng tỏ rằng họ đang ứng cử với tư cách là 1 thượng nghị sỹ bằng cách mặc trang phục trắng. Họ mặc trang phục trắng giống như cô dâu mặc trang phục trắng trong lễ cưới. Tại sao cô dâu mặc áo cưới màu trắng? Là dấu chỉ của sự tinh tuyền. Vậy tại sao chú rể mặc trang phục đen? (mọi người cười) Các bạn tự trả lời nha.

Các ứng cử viên mặc trang phục trắng, là dấu chỉ họ trong sạch. Họ được bầu 0 vì những gì họ sẽ làm trong tương lai mà dựa vào những gì họ đã làm được trong quá khứ. Đức hạnh của họ, trí thông minh có thể giải quyết vấn đề và tìm ra giải pháp của họ, 0 bao giờ người ta bầu cử vì những điều bạn hứa sẽ làm trong tương lai. Đó là 1 sai lầm lớn của chúng ta trong xã hội. Khi có đợt bầu cử, người ta hứa hẹn cả thế giới rằng họ sẽ dẹp được hết các vấn đề, tiêu diệt hết đám sâu bọ, bất kỳ là sâu bọ theo nghĩa nào. Tôi 0 có ý nói mấy con sâu bọ côn trùng thật sự, chúng 0 có hại gì nhiều. Theo bạn loài sâu bọ là gì? Có khi bạn nghĩ là người này, người kia, là bà vợ của tôi, là mấy đứa con của tôi, là thế giới tôi đang sống … Thay vì làm những chuyện như vậy, đừng dựa vào lời hứa về tương lai mà hãy xem những gì họ đã làm trong quá khứ. Họ có chứng tỏ qua việc làm rằng họ là 1 người lãnh đạo tài năng, có thể tìm ra giải pháp kết nối mọi người lại với nhau và có thể tạo ra được 1 thế giới tốt đẹp hơn 0?

Thật là thú vị khi bạn đi đây đi đó vì có thể lắng nghe và học hỏi được nhiều cách làm việc khác nhau.  1  trong những sự kiện xảy ra khi tôi đến San Francisco vài năm về trước, thật sự làm tôi thất vọng sâu sắc là về nhà tù St. Quetin lúc đó. 1 thanh niên cầm đầu 1 băng đảng lớn đã thực hiện nhiều tội ác, giết người, trộm cướp và mua bán ma túy ở San Francisco. Anh ta bị bắt và xét xử 1 cách dễ dàng việc anh ta phạm tội vì anh ta là 1 trong những tay cầm đầu các băng đảng và bị kết án tử hình nhưng từ khi kết án đến lúc hành hình thì rất lâu. Anh chàng này rất được các băng đảng tôn trọng vì anh ta mạnh mẽ và bạo lực. Trong thời gian đó, anh ta cố gắng chuyển sự tôn trọng mình có cùng với những sự khôn ngoan,  kinh nghiệm, để ngăn các em nhỏ bị cuốn vào các băng đảng tại San Francisco.  Anh ta được phép tư vấn cho vài thành viên trẻ trong các băng đảng, giúp họ ra khỏi con đường đó và đi con đường khác ý nghĩa hơn, ít nguy hiểm hơn. Việc này rất thành công. 0 chỉ là do sự khôn ngoan, hiểu biết vì anh ta đã từng ở trong băng đảng và trải nghiệm mà là do cách anh ta giao tiếp với người khác , anh ta có tố chất của 1 nhà lãnh đạo. Và rõ ràng là có nhiều em nhỏ đang sắp sửa bước vào con đường phạm tội, anh ta đã ngăn được chúng lại. Anh ta là 1 nhà tư vấn giỏi, chưa từng học đại học, chỉ dựa vào kinh nghiệm sống mà tư vấn giỏi như vậy. Nhiều đứa trẻ đã tránh xa con đường phạm pháp. Việc làm của anh ta còn hơn cả việc có ý nghĩa.

Khi tôi ở San Francisco trong 1 vài tuần thì có 1 kiến nghị lớn xin giảm án tử cho anh này. Cứ để anh ta trong tù và tiếp tục việc tư vấn mà anh ta đang làm cực kỳ tốt ấy; ngăn những người khác tham gia các băng đảng. Tiếc thay, vị thống đốc bang California lúc đó là Arnold Schwarzenegger, ông ta đã nói 1 điều đáng khinh như sau: ‘ 0 thi hành án tử là 1 việc làm đàn bà, bánh bèo’. Và thanh niên này bị tử hình. Tôi nghĩ tại sao người ta có thể làm như vậy? Thanh niên trẻ này đã làm được chuyện tốt trong đời. Trong quá khứ anh ta đã làm chuyện xấu xa nhưng tại sao lại trừng phạt anh ta bây giờ? Anh ta đã làm được điều mà 0 ai có thể làm được. Chữa lành được những điều mà 0 ai chữa lành được. Chỉ vì hoàn cảnh lớn lên đặc biệt của anh ta, tất nhiên là đã muộn rồi, anh ta đã bị xử tử bằng điện hay là tiêm thuốc độc gì đó, tôi 0 rõ. 

Đó là cách mà chúng ta có thể ngăn chặn chiến tranh. Có những người bất kể là họ đến từ đâu, họ là ai, hoàn cảnh của họ thế nào, nếu họ có tội có thể cho họ trong tù nhưng đừng bỏ phí nguồn lực đó, những người thật sự có thể tác động tốt đến người khác, hướng dẫn người ta đi trên con đường tốt hơn nhiều trong đời. Tiếc là khi người ta tin vào sự trừng phạt và khiển trách thì sẽ tạo ra thêm nhiều rắc rối.

43:24 (Còn tiếp)

Đó là lý do tại sao tôi đã khuyên 1 quý cô đã từng ly dị rằng đừng đổ lỗi cho chính mình hay chồng mình. Cô ấy có đủ tự tin và niềm tin vào tôi , cô trả lời là OK, cô sẽ làm như vậy. Đó là 1 việc khó làm nhưng khi làm được, bạn 0 cần phải đóng vai 1 tên đao phủ. Nghiệp - Karma sẽ xử lý mọi việc, nhờ vậy mà bạn 0 cần phải có tâm bất thiện. 

Mới đây, khoảng 1 năm về trước, có người chỉ cho tôi 1 câu chuyện 1 quý cô ở Châu Âu , chắc là ở Áo, khi còn trẻ cô này có 1 người chị em song sinh. Họ là người Do Thái. Đây 0 phải là chuyện cười mà là 1 câu chuyện tuyệt vời. Đầu câu chuyện thì thật khủng khiếp nhưng cả câu chuyện đã truyền cảm hứng cho tôi. Họ bị bắt vào trại tập trung cùng nhau và bị mang ra làm thí nghiệm vì họ là chị em song sinh (cùng trứng). Người chị em song sinh của cô này bị đối xử mọi điều tàn tệ và sau đó bị giết. Cô này cũng bị đối xử tệ nhưng sống sót. Bạn có thể mường tượng ra nỗi sân hận trong lòng cùng lớn lên với cô ấy, khi bạn chỉ là 1 đứa bé, chưa ý thức được tôn giáo, dân tộc là gì, chỉ biết đó là người chị em thân mến của mình. Họ đối xử tệ với cả 2 chị em. Cô mang trong lòng nỗi thù hận ấy gần như suốt cả cuộc đời.

Sau này cô nhận ra ở Nam Mỹ có 1 người từng là bác sỹ hay sỹ quan, trợ lý gì đó đã tra tấn cô. Cô tìm ra địa chỉ nhà người này và gửi ông ta 1 lá thư rằng ông phải đến địa điểm trại tập trung năm xưa để gặp cô. Cô là 1 trong số những nạn nhân của ông. Người sỹ quan này rất sợ hãi, và ông cũng rất đau khổ vì những việc đã làm và giờ ông bị phát hiện ra thân phận. Rồi ông đi đến nơi hẹn để gặp người phụ nữ này. Chuyện này xảy ra mới vài năm trước đây. Bạn có thể mường tượng ra ông ấy đã sợ hãi thế nào. Và cô này đã làm gì? Khi gặp nhau tại điạ điểm đó, cô nói với ông ta rằng: ‘ông đã làm những chuyện khủng khiếp. Người chị em của tôi đã rất đau khổ và đã chết. Nhưng từ giây phút này trở đi, tôi tha thứ cho ông. Tôi 0 còn hận thù nữa. Ông hãy biết rằng tôi 0 còn sân hận ác ý với ông. Tôi tha thứ’. Sau đó cô viết về câu chuyện này như vậy.

Có khi chúng ta nghĩ làm sao có thể tha thứ cho ai đó được nhưng cô này đã làm được. Cô ấy viết bài báo nhỏ tuyệt vời này nói rằng tha thứ là 1 lựa chọn tự do mà bạn luôn có thể thực hiện. Bạn 0 cần phải lúc nào cũng mang theo sự đổ lỗi, cơn giận đó với người đã từng làm chuyện rất rất khủng khiếp với mình. Bạn có quyền lựa chọn 0 oán giận. Và với từ ‘lựa chọn’ ấy , bạn có thể tha thứ. Cô ấy viết rằng khi bạn chọn tha thứ như vậy, đó là quyền tự do của bạn. Khi chọn tha thứ, bạn từ nạn nhân trở thành người chiến thắng. Bạn 0 cần phải theo đuổi cuộc chiến tranh của sự trả thù và lòng hận thù kiểu như hãy để cho chúng nổ tan xác vì chúng đã cướp đi con trai của tôi. Hãy giết chúng vì chúng giết cha mẹ tôi, họ hàng của tôi.

Bạn biết là khi ta có thái độ như vậy thì trên thế giới này luôn có chiến tranh, ly dị, ly thân, đánh nhau. Và có gì đó bên trong bạn nói rằng : tại sao những chuyện này luôn xảy ra kiểu vậy? Bạn có quyền chọn lựa. Xin hãy dùng quyền ấy, hãy có sự lựa chọn thông thái là tha thứ. Hãy hiểu rằng chúng ta chia sẻ mọi chuyện với nhau. Máu của tôi màu đỏ, 0 phải màu nâu. Bạn cũng vậy. Nước mắt của bạn và nuớc mắt của tôi đều mặn như nhau. Vì thế bất kể bạn là nam hay nữ hay giới tính thứ 3++, bất kể bạn là ai, tôi luôn cố gắng mang mọi người lại với nhau và có 1 cuộc đời nơi mà mọi người khi đến đây đều cảm thấy được chào đón. Bất kể bạn là ai, bất kể bạn đã từng làm gì, chúng ta 0 đổ lỗi, 0 tính phí. Đó là hội nhóm Phật tử (đạo tràng) mà tôi muốn phát triển. Và trong ủy ban của chúng ta, sẽ có cuộc họp vào CN này, tôi 0 được phép bỏ phiếu bầu cho ai nhưng tôi có quyền phủ quyết. Tôi sẽ phủ quyết mọi thứ gì liên quan đến việc phân biệt đối xử.

Cám ơn các bạn đã lắng nghe. Sadhu Sadhu Sadhu

(50: 03)                                      

Phần Hỏi Đáp

H: Câu hỏi của con là về việc có kiểm soát và 0 kiểm soát trong khi thiền, đặc biệt là khi cảm thấy đau khổ hay bị stress, cả stress tự nhiên và khác thường

Đ: Tôi cho rằng hầu hết mọi loại stress đều là khá là tự nhiên nên đừng kiểm soát nó. Kiểm soát sẽ làm cho stress thêm. Bạn biết tôi bị chứng lệch múi giờ khá nặng. Buổi tối thì 0 ngủ được còn ban ngày thì buồn ngủ phi thời, có khi ngủ quá giờ ăn trưa. Thật tuyệt vời khi tôi gặp các bạn (trong thời thiền/giảng Pháp), các bạn cho tôi nguồn năng lượng lớn lao, đặc biệt là vào giờ buổi tối, khi tôi chập chờn khó ngủ. Tôi ứng phó với việc căng thẳng vì 0 ngủ được như thế nào? Bằng cách cứ để kệ nó, buông xả, 0 cố gắng kiểm soát. Làm sao bạn có thể bắt mình ngủ được? Càng stress thì lại càng làm bạn thức.

Với tôi thì rất rõ ràng rằng stress, căng thẳng là 1 trong những nguyên nhân gây bệnh khiến bạn lại càng căng thẳng hơn. Cho nên khi nào tôi cảm thấy quá nóng, quá lạnh, mệt mỏi… rất nhiều khi , trong vài đêm vừa qua, tôi đã ngồi thiền rất nhiều giờ vào ban đêm, 0 cảm thấy an bình như mọi khi nhưng ít nhất là 0 bị căng thẳng thêm, 0 làm cho mọi việc tệ hơn. Sau vài ngày thì hồi phục lại rất nhanh. Đừng tìm cách kiểm soát mà hãy quan tâm, cứ để tự nhiên. Nhưng bạn cũng phải cẩn thận với chiến lược quan tâm, chăm sóc vì đôi khi những nhà lãnh đạo trên thế giới có khi quan tâm đến các vấn đề 0 đúng cách. Quan tâm 0 đúng cách là gì? Là Cover Ass Retain Employment (CARE - che mông để giữ việc làm), đó 0 phải là quan tâm thật sự mà là tạo thêm rắc rối trên thế giới. Tôi thì luôn làm điều đúng cho dù có bị sa thải đi chăng nữa. Hãy luôn sống tử tế.

H: Làm sao để vượt qua tâm ghen tỵ và ngăn chúng phát khởi? Con cố gắng thực hành mudita – Tùy hỷ nhưng 0 hiệu quả hoặc là có thể do con 0 biết làm đúng cách.

Đ: Mudita là tùy hỷ, vui theo niềm vui hay sự thành công của người khác. Bạn cũng có thể thực hành trí tuệ. Tôi 0 biết bạn ghen tỵ về điều gì? Bạn muốn làm CEO của 1 tập đoàn lớn hay sao? Vị trí đó phải làm nhiều việc lắm. Bạn có muốn làm Sư Cả của 1 tu viện 0? Lại phải làm nhiều việc hơn nữa. Bạn thích đi ra nước ngoài và khi đi như vậy, bạn bị chứng lệch múi giờ và mệt mỏi. Bạn muốn làm gì nào? Trong nhiều trường hợp, hãy dùng trí tuệ để suy xét. Mình có thật sự muốn điều đó 0? Giả như bạn muốn trúng số và trở nên rất giàu có . Tôi biết  rất rất rất nhiều người giàu có. Có 1 ông kia, bây giờ thì ông qua đời rồi, ông là chủ công ty của thương hiệu Tropicana ở Malaysia. 1 lần tôi đến nhà ông để ban phép lành, tôi 0 thể tin được là ở cổng vào có nhiều bảo vệ gác cổng. Những người bảo vệ này có trang bị cả súng máy. Có hàng rào cao quây xung quanh. Thật 0 thể tin được. Tôi nghĩ: ‘ họ đang bảo vệ ông hay ông đang bị nhốt như người tù?’ Tôi thấy 0 có gì khác nhau cả. Ông là người rất giàu nhưng tôi thấy giống như ông đang ở trong tù. Ông có thể có bất cứ thứ gì ông muốn nơi ông ở nhưng 0 có tự do đi dạo ra ngoài và giao lưu gặp gỡ mọi người. Bạn có ghen tỵ với ông ấy 0? Tôi thích làm nhà Sư hơn . Nhà tù duy nhất của tôi là có quá nhiều người biết tôi. Chắc tôi cần phải có 1 bộ râu giả . Nói vậy chứ 0 được vì giới luật cấm.

 Tóm lại phải làm thế nào?  Hãy dùng trí tuệ. Bạn có thật sự muốn ở 1 nơi nào khác hay là giống 1 ai đó? Bạn có hạnh phúc khi là chính mình, ở tại nơi đang ở? Hạnh phúc khi là chính mình là điều tốt nhất.

1:00:31

H: Trong quá khứ con đã đau khổ rất nhiều , có 1 thời gian con gặp khó khăn khi thực hành theo 4 Sự Thật Cao Quý (Tứ Diệu Đế) vì con có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Con nên bắt đầu thế nào?

Đ: Chấp nhận mình có vấn đề về tinh thần như vậy và sống mạnh mẽ. Chấp nhận hiện trạng của mình như vậy. Kế nữa là đừng để người khác luôn phán xét bạn và nói rằng bạn thế này, bạn thế kia.

1 trong những tôi xem là anh hùng, 1 giáo sư người Công Giáo, là Bác sỹ trưởng khoa tâm thần phân liệt, khi tôi đến giảng ở Singapore. Vị ấy nói rằng đây thật là 1 bài giảng tuyệt vời và mời tôi đến ban phép lành cho khoa của vị ấy. Vị ấy đeo 1 cây Thánh Giá to ngay trước ngực (tức là Linh Mục). Tôi bảo rằng: ‘BS là người Công Giáo mà’ – ‘ Vâng, nhưng 0 vấn đề gì. Tôi hoàn toàn đồng ý với những gì Thầy nói’. Tôi mới hỏi vị ấy, với tư cách là trưởng khoa tâm thần phân liệt, là cấp trên chủ quản, vị ấy điều trị bệnh nhân tâm thần phân liệt như thế nào ở Singapore? Vị ấy nói vị ấy thậm chí là lãnh đạo khoa tâm thần phân liệt Viện Sức Khỏe Tâm Thần Woodland ở Singapore, nhưng vị ấy 0 điều trị bệnh tâm thần phân liệt mà điều trị phần khác nơi bệnh nhân. Điều đó thật sự tác động sâu sắc đến tôi, tôi chắp tay lại và nói Sadhu Sadhu Sadhu (lành thay). Thật tuyệt vời.

Tại sao ta lại phán xét người ta, rằng người này có vấn đề về thần kinh? 1 khi ta phán xét họ thế nào thì họ trở thành thế ấy. Khi bạn gọi họ là bị bệnh tâm thần phân liệt, thì bệnh của họ nặng hơn. Nếu người bệnh tin theo lời chẩn đoán thì bệnh ấy sẽ nặng hơn bình thường.

Bạn hãy mường tượng khi mình bị mắc bệnh như là tâm thần phân liệt, tăng động (ADHD), bệnh Down hay tự kỷ  thì sẽ như thế nào? Hãy tưởng tượng xem cảm giác sẽ như thế nào khi bạn 0 được chấp nhận, người ta 0 hiểu bạn? Bạn 0 thể (tự tin thể hiện) là chính mình. Dạng căng thẳng đó rất nặng nề. Hãy tưởng tượng bạn là Ajahn Brahm đang đắp y đi ra phố mà người ta lại nói là bạn đang mặc váy phụ nữ. Tôi đã biến điều này thành lợi điểm và tận dụng nó. Tôi có kể cho bạn nghe chuyện này rồi. Có người hỏi: ‘Ajahn Brahm, Thầy mặc cái váy (robe) này chi vậy? Sao thầy 0 mặc quần tây áo sơ mi như mọi người? ’

Vậy mà nhờ đó mà tôi được dự 1 buổi quốc yến, có cả nữ hoàng Elizabeth tham dự, tại tòa nhà Quốc hội ở Canberra. Thật là 1 cuộc họp mặt với toàn những gương mặt ưu tú, cao cấp. Tôi nhớ rõ buổi họp mặt đó như thế nào. Trong bữa đó thì tôi đi toilet. Trong suốt bữa tiệc thì ai cũng có đi toilet. Tôi có dịp đứng cạnh con trai của ông Murdoch, vị này cũng được mời dự quốc yến. Đáng ra tôi nên mang theo vài cái phong bì kêu gọi quyên góp nhỉ? (cười) Lý do tôi có thể nhận lời mời tham dự quốc yến là do trong thư mời có ghi rõ yêu cầu trang phục tham  dự (dress code). Khi nhận được thư mời thì 0 phải là cứ đi vào là được mà phải ăn mặc tề chỉnh theo quy định. Tôi phải công nhận là khi nhìn thấy nữ hoàng Elizabeth bước vào, bà đeo rất nhiều trang sức sáng lấp lánh dưới ánh đèn. Quay lại chuyện yêu cầu trang phục dự quốc yến, gồm:

Chọn lựa 1 là cà vạt đen. Bạn biết là đã lâu rồi tôi 0 dự những buổi tiệc tối trang trọng. Tôi là nhà Sư đã 50 năm rồi. Tôi nghĩ: cà vạt đen, là sao? Chỉ cần mặc nhiêu đó thôi hả? Đây là bữa tiệc tối ăn chơi đồi trụy à? (mọi người cười)Trong tu viện thì 0 có cà vạt hay quần tây rồi. Cho nên bỏ qua yêu cầu thứ 1, 0 làm được.

Chọn lựa thứ 2 là mặc quân phục. Ồ, tôi 0 mặc quân phục đâu. Tôi là người yêu hoà bình như các bạn đã biết.

Chọn lựa thứ 3: Váy dài (long dress). Khi đọc đến đây thì mắt tôi sáng ra: Ồ mình có thể đi dự.

Tôi biết là bạn có nghe qua rồi nhưng tôi thích câu chuyện này. Thế là tôi mặc váy dài (đắp y) đến dự. Tôi nhớ là khi đến tòa nhà quốc hội thì bên bảo vệ xuất hiện, bước ra và hỏi: ‘Thầy dự định vào đây à?’. Tôi đưa ra thư mời và họ mời vào. Họ chưa từng thấy nhà Sư nào đi dự quốc yến trước đây. Thật ra thì tôi 0 ăn tối. Tôi phải tán thán người tổ chức buổi quốc yến hôm đó. Họ đã tìm hiểu xem khi 1 nhà Sư đến dự tiệc tối quốc yến cùng với nữ hoàng Elizabeth, nữ hoàng của nước Anh và cả nước Úc nữa, thì nhà Sư có thể dùng được những gì. Những người khác họ dùng món thịt hay gì đó. Còn phần của tôi thì họ mang lên, món đầu tiên là phô mai Cheddar, món thứ 2 là 1 lọai phô mai khác, cả 2 loại đều ngon. Tôi bận nói chuyện với mọi người và những người phục vụ mang diã phô mai của tôi đi để thay món mới. Tôi nói: này bạn, tôi chưa dùng xong. Họ nói: xin Thầy đừng lo, chúng tôi sẽ mang 1 dĩa phô mai khác lên. Những lọai phô mai này rất ngon, là loại ngon nhất mà tôi từng dùng qua, vì đây là tiệc quốc yến đãi nữ hoàng mà. Nhưng nữ hoàng 0 dùng món này, chỉ có tôi (mọi người cười). Món thứ 3 họ mang lên cho tôi là sô cô la đen. Quả thật họ đã nghiên cứu rất tận tường. Phần sô cô la này họ điêu khắc đẹp như 1 tác phẩm nghệ thuật đến nỗi tôi 0 nỡ ăn. 

Quay lại vấn đề sức khoẻ tâm thần, nên bắt đầu từ đâu?

Cứ chấp nhận nó. Mở rộng cánh cửa trái tim mình với bản thân. Chấp nhận hiện trạng của bản thân. Đừng cố gắng thay đổi bản thân. Thay vào đó là quan tâm chăm sóc, yêu mến, chấp nhận bản thân . Hy vọng là những người khác cũng chấp nhận bạn.

Tôi 0 biết là bạn đã gặp gỡ những ai, nhưng tôi đã chứng kiến, thấy được những giá trị, vẻ đẹp, và sự quan trọng nơi những người có vấn đề về sức khỏe tâm thần. Khi bạn 0 phán xét họ thì bạn 0 sợ họ và họ có thể mở lòng với bạn. Thật là tốt đẹp khi bạn có thể là 1 người bạn tốt của họ. Chỉ cần làm như vậy thôi.

H: Làm thế nào để đạt đến giai đoạn hơi thở tuyệt đẹp trong thiền? Con 0 thể buông xả cả 5 giác quan ngay lập tức được. Có trỗi lên ham muốn và dính mắc với âm thanh.

Đ: Điều quan trọng nhất đừng mong muốn gì, 5 giác quan của bạn tự nó sẽ tắt đi. Buổi tối khi đi ngủ mà 0 bị mất ngủ vì lệch múi giờ, bạn làm gì? Có phải là bạn nói mình phải đi ngủ, mình muốn ngủ , Hãy Ngủ Đi, Hãy Ngủ Đi! Mi Phải Ngủ! Nói như vậy thì tâm bạn sẽ làm việc nhiều và bạn càng 0 ngủ được. Vậy thì lúc đó bạn làm gì? Bạn làm cho mình trở nên dễ chịu, cảm nhận rõ về thân mình, nghỉ ngơi tĩnh lặng, tử tế với bản thân, làm thân dễ chịu, thư giãn.

Về âm thanh, tại sao bạn lại lắng nghe chúng làm gì? Chúng 0 phải là âm thanh của bạn. 0 liên quan gì đến bạn. Các bạn nào đã đến thăm hang động của tôi thì sẽ thấy nó nhỏ bé. Tôi có đặt chuông alarm nhưng 0 hiệu quả vì cách âm tốt. Khi tôi ở trong hang động thì 0 thể nghe được. Khi thân tôi quyết định là nó cần ngủ hơn là cần ăn (những lúc Thầy mới đi xa về bị chứng lệch múi giờ) , điều này thì hiếm khi xảy ra với nhà Sư (cười). Đó là khi tôi ngủ qua giờ ngọ luôn, 0 nghe chuông báo. Lúc đó 5 giác quan của tôi tự động tắt (khi ngủ).

Tôi nhớ gần đây có lần tôi thiền ở 1 nơi thật sự là ồn ào, hình như là trên xe lửa  hay trên sân ga chờ xe lửa gì đó, tôi 0 nhớ rõ.  Tôi 0 cố gắng chặn tiếng ồn lại mà chỉ tưởng tượng mình đang ở trong 1 quả cầu, giống như đang ở trong hang động của tôi, còn tiếng ồn thì bên ngoài quả cầu đó thì chẳng bao lâu tiếng ồn biến mất. Bạn 0 đóng cửa các giác quan mà dùng những cách trí tuệ khác để các giác quan 0 làm phiền bạn nữa. Chúng 0 quan trọng. Khi bạn xem chúng là quan trọng thì chúng ở lại với bạn. Bạn 0 xem trọng thì chúng biến mất.

H: Con là 1 Phật tử thực hành (practicing Buddhist). Con muốn hỏi về tái sinh vì 0 hiểu nó là thế nào.

Đ: Đừng lo, khi bạn đi tái sinh, trong kiếp sau thì bạn sẽ hiểu thôi. Là tôi nói vui đó mà. Nhiều người tưởng rằng con người sẽ tái sinh trở lại làm con người. Phật Giáo 0 bao giờ giải thích về tái sinh như vậy. Ở London tôi có kể câu chuyện này và nhiều người rất thích câu chuyện.

1 nhà Sư ở vùng đông bắc Thái Lan là Ajahn Thri. Vị ấy có đến đây vài lần. Khi vị ấy ở Thái Lan thì lâu lâu  vài người hỗ trợ nhà chùa thấy ngoài chợ có con khỉ bị nhốt trong cái lồng nhỏ chật hẹp, kiểu như bị ngược đãi. Người ấy mua con khỉ rồi hỏi rằng có thể phóng sinh, thả nó trong khu rừng của tu viện 0, để con khỉ có thể sống 1 nơi rộng rãi hơn là bị nhốt trong cái lồng ấy. Nhưng con khỉ bị nuôi nhốt này 0 quen với việc tự kiếm sống nên nó cứ quanh quẩn gần các nhà Sư. Đặc biệt là buổi xế chiều vào giờ uống trà, người ta luôn thấy con khỉ cũng có 1 tách trà nhỏ, uống trà cùng với các Sư khác. Nó thật sự là hợp tác tốt với các Sư, các Sư ăn gì thì nó ăn đó. Các Sư thương yêu và bảo vệ nó nên nó luôn luôn đóng vai như chó giữ nhà, đuổi mấy chiếc xe hơi đến gần làm ồn, làm phiền nhà chùa. Lần đó nó đuổi theo 1 chiếc xe tải và bị cán chết. Thấy vậy cũng buồn nhưng có 1 Sư lúc đó ngồi thiền , đáng ra 0 nên nói nhưng vị ấy đã kể là quán thấy chuyện gì xảy ra tiếp theo với con khỉ này. Dòng tương tục tâm thức của con khỉ này rời khỏi xác và nhập thai 1 phụ nữ đang mang thai trong ngôi làng gần đó. Vị này thật sự là 1 nhà Sư chân chính, nói rằng con khỉ đó đã tái sinh vào lòng của người phụ nữ trong làng mà các Sư hay gặp khi đi khất thực mỗi sáng.

Nếu bạn tin là câu chuyện có thật thì bạn có muốn xem đứa bé này khi được sinh ra 0? Khi đứa bé được sinh ra thì tôi 0 còn ở chùa đó nữa nhưng tôi có hỏi thăm thế nào, thì được trả lời là:’ Ồ đứa bé được sinh ra có rất nhiều lông tóc’.  Người ta nói với tôi như vậy.

Tại sao lại nói rằng nhà Sư ấy 0 nên nói ra chuyện mình đã quán thấy? Cả làng đều biết là đứa bé từng là con khỉ ở kiếp trước. ‘Ồ vâng, tôi là con khỉ ở kiếp trước. 0 thể trách tôi được’. Dân số tăng là do vậy . Nhiều chúng sinh trên đời này tái sinh làm người, 0 phải  chỉ con người mới tái sinh làm người. Rất nhiều con vật bị mất môi trường sống , số lượng của loài đó bị giảm đáng kể. Chúng tái sinh về đâu? Về đây, cõi người. Ở đây có ai từng là khỉ hồi kiếp trước 0? (cười)