Practical Budhist Principles – Giới Luật Phật Giáo

Thầy Ajahn Brahm – 12 April 2024

Khi bạn giữ yên lặng thì bạn sẽ 0 thích nói. Tôi đã thử 1 lần khi tôi còn là 1 nhà Sư trẻ ở Thái Lan. Tôi được yêu cầu lên chia sẻ trong 1 giờ. Thường thì các nhà Sư sẽ được yêu cầu lên nói chuyện như vậy. Thế là tôi ngồi xuống và nói: đây là bài nói chuyện của tôi hôm nay, và tôi giữ im lặng trong 1 giờ. Chuyện đó khiến tôi gặp rắc rối. Về mặt cá nhân, tôi thích sự yên lặng, là điều quan trọng nhất. Nhưng trong tuần này, có 1 bạn trẻ email cho tôi yêu cầu 1 bài nói chuyện , bạn ấy nói lý do  là đôi khi Thầy hay nói về thiền, hay là những giới luật Phật Giáo , là 1 phần của Phật Giáo. Nhưng những giới luật ấy áp dụng vào cuộc sống, những giai đoạn khó khăn nhất trong đời sống như thế nào? Bạn ấy và các bạn khác đã nói chuyện bàn về những vấn đề khó khăn ở những nơi như Palestine. 1 Phật tử nên ứng xử với điều đó như thế nào? Nó tác động đến bạn như thế nào? Cách giải quyết với những vấn đề 0 thể tin được ấy một cách khôn ngoan, tử tế và từ bi là gì?

Trước hết, là 1 nhà Sư, bạn biết là tôi 0 biết gì nhiều về những vấn đề đó. Thành thật mà nói, tôi 0 thường xem tin tức. Vì thế những bài nói chuyện của tôi về vấn đề này, tư vấn về vấn đề kia là ở mức độ tổng quát, như là về bạo lực và những thiệt hại mà nó có thể gây ra, nhưng 0 có những phần có liên quan đến những bài báo. 1 trong những điều mà tôi biết trong cuộc sống của tôi , năm nay tôi 72t rồi nên tôi có 1 số kinh nghiệm, nhưng 0 phải là về chiến tranh. Có 1 số điều tôi học hỏi từ những giai đoạn khó khăn gian khổ nhất trong cuộc sống. Những điều đó xảy ra nhưng tại sao chúng ta 0 thể tìm ra cách tốt nhất để xử lý? 1 trong những cách để xử lý chúng là những ý tưởng cơ bản của Phật Giáo , đó là xin đừng chỉ xem tin tức vì những bài báo đó được viết kiểu tin giật gân để làm cho bạn bị kích động, bị xúc phạm, hay làm bạn chán nản để tạo cảm xúc mạnh mẽ nơi bạn, làm cho chúng ta thấy bài báo ấy, cái tin ấy sống động. Là 1 nhà Sư, hiển nhiên là tôi thích sự tĩnh lặng hơn, thích ở trong hang động của mình để thiền định. Tôi 0 biết gì nhiều về những điều đang xảy ra trên thế giới mà sớm hay muộn gì cũng sẽ xảy ra.

Vì thế điều đầu tiên tôi muốn nói là, 1 trong những bài học mà tôi đã học ở trường khi còn là 1 Phật tử trẻ. Khi ta kết giao với những người trí tuệ, đó là 1 hồng ân, còn kết giao với kẻ ngốc thì ta cũng trở thành ngốc.  Người bạn sống cùng, liên kết với họ, đức Phật gọi là kalyana mitra bạn tâm giao (có khi được dùng là thiện tri thức). Nếu bạn tâm giao, bạn thân của bạn là những cảnh bạo lực trên tv, trên internet, là những bài báo nói về bạo lực , các gameshow bạo lực… thì bạn sẽ có quan điểm như vậy trong cuộc sống. Vì thế tôi khuyến khích bạn nên kết giao với những người tốt, người tử tế chứ đừng chỉ quan tâm đến những tin xấu, tin bạo lực . Như thời của tôi, có tv nhưng chỉ có tin tốt. Có rất nhiều tin vui, tin tốt lành trên đời này nhưng vì 1 vài lý do nào đó, người ta phớt lờ chúng mà chỉ đưa toàn tin xấu rồi chúng trở thành thủ phạm, hỗ trợ cho những tin xấu khác xảy ra. Chúng tạo ra 1 bầu không khí bạo lực khiến mọi chuyện bạo lực tiếp diễn.

Tôi sẽ kể cho bạn nghe 1 câu chuyện. Tôi hay kể chuyện vì nếu 0 kể thì mọi người sẽ chán. Triết lý không có tác dụng với con người. Bạn luôn được bảo là nên tin vào điều gì. Triết lý làm cho não bạn hoạt động , làm việc. Bạn hãy tưởng tượng  bạn cố gắng suy nghĩ logic vào chiều tối thứ 6, sau khi bạn đã làm việc nguyên cả tuần. Lúc này não của bạn muốn được nghỉ ngơi. Tôi sẽ kể cho bạn nghe về chuyện 1 con voi.  Vào thời Đức Phật có 1 con voi của nhà vua. Con voi này được huấn luyện tốt, rất khôn ngoan tử tế, cư xử đúng mực. Vào thời đó, nhà vua có 1 con voi tốt thì cũng giống như ngày nay có 1 chiếc Rollsroyce hay Mercedes, có tính năng bảo vệ rất cao, rất an toàn. Bạn có thể đi bất cứ đâu, đi rất nhanh, và bởi vì con voi thì cao nên cưỡi voi sẽ an toàn trước những con vật bò dưới đất trong rừng rậm. Nhà vua có những con voi rất tốt. 1 ngày nọ, nhà vua đi thăm con voi của mình, thì con voi vô cớ phun nước vào nhà vua. Nó làm như vậy để làm gì? Cũng như trong gia đình bạn, mọi người rất tốt nhưng lâu lâu họ lại làm những chuyện ngớ ngẩn dù đó 0 phải là ngày Cá Tháng Tư. Vậy tại sao họ làm thế? Đôi khi con voi chờ  thầy dạy voi đứng đàng sau thì nó ị vào người ông. Cũng như ở Sri Lanka có nhiều lễ hội, vào ngày lễ Perahera , con voi đi trước , nhà Sư đi ngay phía sau con voi, theo sau nữa là rất đông người. Tôi đã dự lễ đó 1 hay 2 lần khi tôi ở Sri Lanka. Rất đáng sợ. Bạn biết tại sao 0? 1 con voi to lớn ngay phía trước bạn, và bạn phải đi ngay phía sau chúng. Tô 0 sợ bị con voi ị trúng, phân voi là 1 đống to lắm ấy, mà tôi sợ nó xì hơi. Đó là những điều mà 1 con voi nghịch ngợm sẽ làm khi nhà vua hay 1 nhân vật quan trọng nào đó đi ngay phía sau nó. Tại sao con voi làm như vậy? Chắc là nó bị sao đó hay mắc 1 chứng bệnh nào đó nên mới cư xử  xấu xí như vậy. Nếu nhà bạn có con trai hay con gái, chúng rất ngoan và lễ phép, mà nếu 1 ngày nào đó chúng tự nhiên thay đổi. Điều gì đang xảy ra? Tại sao chúng đang ngoan ngãn bỗng nhiên lại trở chứng và khó gần, khó bảo.

Nhà vua bèn cho vời tất cả những chuyên gia huấn luyện voi đến để tìm cách giải quyết vấn đề, nhưng 0 ai biết tại sao con voi trở chứng như vậy. Rồi có 1 viên quan thông thái trong triều đình của nhà vua , vào 1 buổi tối đi đến gần chỗ con voi ấy để tìm hiểu xem tại sao con voi này lại trở nên bất ổn. Khi bạn muốn tìm ra nguyên nhân, trước hết là bạn phải hiểu vấn đề, tiếp cận đủ gần , đừng nghĩ rằng bạn biết rồi, hãy để các kiến thức qua 1 bên rồi bạn sẽ thực sự thấy được mọi chuyện. Đừng để kiến thức chặn đường chân lý. Đôi khi chúng ta có thành kiến và nghĩ rằng: ồ, điều đó 0 thể đúng được vì trong sách 0 đề cập. Hãy giải tỏa tâm trí của bạn rồi bạn sẽ có thể thấy hay nghe về sự thật. Viên quan thông thái này đã làm như vậy.

Sau 1 lúc, viên quan này bắt đầu nghe thấy những âm thanh lạ phía sau chuồng voi. Vị này bò về phía đó trong rừng thì thấy có người tụ tập đàng sau chuồng voi và nghe được họ đang nói gì. Chúng đang nói về ma túy, rượu, và lấy tiền người khác. Chúng là băng cướp. Chúng hội họp ở đó mỗi tối vì đây là nơi vắng vẻ nên chúng thấy an toàn. Chúng tụ họp ở đó vưà bàn bạc về chuyện trộm cướp, những chuyện xấu mà chúng sẽ làm, vừa uống rượu. Chúng thật sự đã tác động xấu đến con voi dù con voi 0 hiểu chúng nói gì. Đó là cái mà chúng ta gọi là vibe, sự rung cảm. Ở đây là những cảm nhận xấu xí đến từ phía sau chuồng voi, con voi bị tiêm nhiễm và nó trở thành 1 con voi hư.  Cũng như ở nhà con bạn ngoan, tử tế, nếu con bạn gặp người xấu và học theo những thói xấu, vì đó mà chúng trở thành người xấu. Nhẹ nhất là cách cư xử của chúng thay đổi thành xấu đi.

Thế là viên quan cận thần biết chính xác là ông cần phải làm gì. Ông lặng lẽ ra về 0 để cho bọn cướp biết, tâu với nhà vua cho bắt hết bọn cướp trong ngày hôm sau. Rồi ông mời các vị Tăng và Ni đến đó để tụng kinh, giảng Pháp như tôi đang nói với các bạn ở đây.  Các vị chỉ đàm thoại về những việc tốt đẹp , như sự tử tế , bình an, thiền định , tha thứ, buông xả và làm những việc tạo thiện nghiệp , tham gia ban điều hành BWSA chẳng hạn, toàn về những ý tưởng tốt đẹp và điều này đã có tác dụng. Chẳng bao lâu con voi ấy trở nên 0 chỉ là tốt hơn trước mà trở thành 1 con voi tử tế, nhẹ nhàng, biết quan tâm , nhờ sống gần với những người có trí có những ý hay, suy nghĩ thông minh. Đó là 1 trong những lý do tại sao nhiều bạn đến và bỏ thời gian tại tu viện Bodhinyana của chư Tăng hay tu viện Dhammasara của chư Ni. Thật ra là tại sao các bạn đến đây và ở lại vài ngày? Vì sự ảnh hưởng của những vị Ni dễ thương ở Dhammasara , những vị Tăng tử tế ở Bodhinyana, bạn nhận được cái mà chúng tôi gọi là brainwash (nhồi sọ, tẩy não, tiêm nhiễm), và các bạn trở nên tốt hơn rất nhiều.

Đó là lý do hầu như bảo đảm rằng khi bạn gửi con bạn ở tại tu viện Dhammasara vài ngày và khi trở về thì tiến bộ rất nhiều. Bạn gửi chồng bạn vào tu viện , anh ấy giống như chiếc xe cũ kỹ chạy giật lên giật xuống , ồn ào rồi khi về thì anh ấy điều chỉnh lại cho vừa phải. Thật là 1 nơi tuyệt vời. Vấn đề là bạn có điều kiện để trở nên tiến bộ nhờ sống gần chư Tăng, Ni, còn về phần chư Tăng và Ni thì … chúng tôi cũng bị ảnh hưởng bởi 1 số lối sống, cách cư xử ngoài đời của bạn … hahaha … Nhưng chúng tôi đủ mạnh mẽ trước những điều đó. Có rất nhiều chân lý đằng sau việc này. Bạn thân cận với ai , chơi với ai , bạn nhìn cái gì, đọc cái gì, lắng nghe cái gì, những điều đó sẽ ảnh hưởng đến bạn nhiều hơn bạn nghĩ. Cho nên người ta bị trầm cảm, trở nên bi quan khi xem những từ ngữ, tin tức bạo lực , bi kịch, những tin buồn tin xấu, đau thương. Thật tuyệt vời khi ít nhất ta có thể cân bằng lại tinh thần bằng cách đi đến những nơi như tu viện, các khóa ẩn tu, nghe giảng pháp ở đây. Có ai bị đánh ở đây chưa? Có bao nhiêu người trong số các bạn đáng bị đánh???  ahihi … Không có ai cả. Đó là 1 trong những bài học tuyệt vời mà tôi học được từ Phật Giáo. Trong Phật Giáo 0 có hình phạt! Điều đó đã từng rất lạ với tôi. Làm sao ta giữ được kỷ cương mà 0 áp dụng hình phạt, đặc biệt là trong 1 tu viện? Chúng ta có kỷ cương thông qua lòng tử tế và sự tin tưởng, khơi nguồn cảm hứng  cho mọi người giữ kỷ luật chứ 0 giết chóc, nhốt lại, hay bắt nhịn ăn. Làm như vậy là đi ngược lại với giới luật.

Tôi sẽ kể cho bạn nghe câu chuyện này, là chuyện có thật chứ 0 phải chuyện đùa. Khi tôi lần đầu tiên tiếp quản tu viện Bodhinyana làm tu viện trưởng, nhà lãnh đạo tinh thần. Bất cứ khi nào có vấn đề hay khó khăn gì, họ đều đến gặp tôi để yêu cầu xử lý. Có 1 anh chàng từ nước ngoài đến đây và muốn trở thành 1 hành giả. Anh ta là Phật tử nhưng 0 biết gì nhiều về Phật Giáo. Bạn biết là trong tu viện thì có tất cả các giới luật . Hôm đó anh chàng này đứng chờ gặp tôi vào sáng sớm. Anh ta nói mà như muốn khóc: Ajahn Brahm, Ajahn Brahm, con thật lòng xin lỗi, con đã phạm giới luật. – Sao, anh đã phạm giới à? Anh đã giết ai à? – Thật ra anh ta phạm 1 giới luật nhỏ và muốn đến gặp tôi để thú nhận. Tôi cho anh ta lời khuyên và cách tránh để lần sau 0 phạm phải, nhưng anh ta lại muốn có 1 hình phạt để anh ta khỏi tái phạm. Là 1 nhà Sư  tử tế, tôi có thể ra cho anh ta hình phạt gì đây? À tôi đã tìm ra 1 hình phạt rất dễ thương cho anh ta. Nếu hôm nay hay trong tuần này, ai trong số các bạn đã làm gì đó sai và nghĩ rằng mình đáng chịu phạt, hãy đi đến quầy tiếp tân. Ở đó có 1 con mèo xinh đẹp. Tôi mới thấy nó chiều nay. Bạn cũng thấy nó phải 0? Hình phạt là phải vuốt con mèo 50 lần. 1, 2… làm đủ 50 cái. Hãy học tâm từ bi và lòng tốt. Bạn 0 cần hình phạt, 0 cần thêm nỗi đau, bạn cần có thêm lòng tử tế cho bản thân. Và điều đó mạnh mẽ hơn là nỗi đau, hình phạt hay giam cầm.  Hãy có tấm lòng tử tế. Bạn sẽ nhận ra nó mạnh mẽ đến mức nào đặc biệt là khi bạn 0 ngờ đến. Và thế là hình phạt dành cho anh này là vuốt con mèo 50 cái.

Đó là sự khác biệt giữa chữa lành và chữa trị. Thậm chí là khi bạn bị bệnh gì đó về đường ruột hay ung thư. Hãy nhẹ nhàng tử tế  với những con vi khuẩn trong người bạn. Cá nhân tôi đã thực hiện như thế nhiều lần và có hiệu quả. Trong 50 năm làm nhà Sư, có khi tôi bị bệnh hay bị thương gì đó chỉ cần tử tế với những phần cơ thể của bạn, làm như vậy luôn hiệu quả và tôi vẫn sống đến ngày nay. Bạn chỉ cần tử tế với thân của mình, thư giãn. Và chắc chắn là có khi bạn nghĩ rằng bạn 0 đáng có hạnh phúc hay an bình hay sức khỏe tốt. Ý tưởng tự làm tổn thương về mặt tâm lý, bạn 0 thể tha thứ cho chính mình như vậy thật sự tạo ra nhiều chứng bệnh.

Quay lại chuyện con voi , khi nhiều người nói chuyện quanh con voi như vậy, con voi trở nên tốt hơn. Và dĩ nhiên là khi con người đọc những câu chuyện mới, những đoạn, những hình ảnh tiêu cực về những người bị thương, bị đau đớn , bị bom mìn làm cho mất tay chân, cả gia đình bị nổ tung, nhà cửa bị phá hoại thì họ sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực.

Tôi chưa bao giờ gặp cảnh nhà mình bị hư hoại. Nhưng tôi nhớ về 1 lần đó, nhiều năm về trước, có trận cháy rừng rất to. Lúc đó Thầy tôi là Ngài Ajahn Chah là tu viện trưởng, Ngài có việc đi về miền nam nên tôi chịu trách nhiệm ở đây. Chúng tôi đã cố gắng làm hết sức trong khả năng để bảo vệ tu viện này.  Nhiều bạn biết rằng tôi là người xây dựng chính ở đây. Tôi đã bỏ ra rất nhiều nỗ lực và công sức để xây dựng nơi này. Khi bạn thấy đám cháy rừng dữ dội đó vào năm 1991, trước khi xảy ra cháy thì nhiệt độ đã hơn 46 độ C rồi,  là 1 trong những ngày nóng nhất tại Tây Nam Úc, cụ thể là ở Serpentine. Tôi thấy mọi thứ 0 phải là cháy, mà là nổ tung. Vì nhiệt độ rất nóng, dầu trong thân những cây bạch đàn bốc hơi ra ngoài, tạo thành 1 lớp khí màu xanh bao quanh thân cây, rồi khi có 1 tia lửa, do những cây khác bị cháy đổ xuống hay là có gió thổi đưa tới, thì phát nổ như bom. Tôi nhớ là lúc đó đã được người đứng đầu đội chữa cháy rừng giúp đi sơ tán, là anh Dave, và anh ấy trở thành bạn rất tốt của tôi. Anh ấy là đội trưởng đội chữa cháy rừng tại Perth trong 1 thời gian. Tôi nhớ là anh ấy kiểu như nhìn những vụ nổ như vậy trong đám cháy rừng ấy. Bạn có nghĩ là còn cái gì sót lại 0 cháy 0? 0 thể nào. Đám cháy thật sự dữ dội . Giống như bom nổ vậy. Tôi đi sơ tán và tình hình như vậy thì 0 còn gì sót lại trong tu viện. Thật sự là như vậy, tôi 0 nói quá lên đâu. Bao nhiêu công sức khổ cực bỏ ra trong nhiều năm 0 còn gì.

Nhưng tôi lại 0 nghĩ là bao nhiêu công sức bỏ ra nay tiêu hết, 0 còn gì? Nếu bị hư hoại hết thì chúng ta xây lại. Ý nghĩ tích cực tuyệt vời như vậy, những gì được xây dựng có thể bị tàn phá, hư hoại và chúng ta lại xây dựng lại, nghĩ như vậy vì tôi có hiểu biết cơ bản về tái sinh. Con người ta, từng người chúng ta làm rất nhiều việc tốt, học hành rất nhiều , sống tử tế, học được rất nhiều kinh nghiệm từ cuộc sống, bạn 0 thể nói rằng bạn sẽ chết và tất cả sẽ biến mất. Có sự tái sinh, chúng ta giống như loài phượng hoàng.  Vấn đề là bạn 0 thể thật sự phá hủy cái gì. Chúng chỉ chuyển đổi từ dạng này sang dạng khác, giống như cuộc sống của bạn, lòng tốt của bạn, năng lượng của bạn vậy.

Mặc dù đã nhiều năm về trước nhưng tôi vẫn còn nhớ, khi trở về tu viện vào sáng sớm sau 1 đêm đi sơ tán và nhìn khu rừng, những bạn ở đây sẽ hiểu điều tôi đang nói, thấy 0 còn màu xanh nữa. Tất cả lá cây đều bị cháy hết nên bạn có thể nhìn vào là thấy ngay hết cả tu viện, thấy tất cả các liêu cốc 0 bị hư hại chút nào. Thật là 0 thể tin được. Bạn nhìn thấy hết quang cảnh từ xa vì 0 có cây cối che khuất do bị cháy hết. Bây giờ thì bạn 0 thể thấy như vậy vì cây cối đã mọc trở lại. Đây là 1 trong những lý do tại sao 0 có gì mất đi, 0 phải tiêu hết 0 còn gì.

Đôi khi 1 người có vấn đề , chỉ có tầm nhìn hạn hẹp , thấy chiến tranh và sự tàn phá rồi nghĩ rằng mọi thứ đều tiêu tan hết rồi. 0 đâu!!! Từ chiến tranh, chúng ta học hỏi, lớn lên. Tôi biết điều đó vì tôi được sinh ra sau thế chiến thứ 2 vài năm. Khi đang chiến tranh thì tôi chưa chào đời. Tôi vẫn còn nhớ có những hố bom ở London. Tôi vẫn còn nhớ bà của tôi, mỗi khi có cơn dông sấm chớp, dù đang làm gì bà cũng ngưng lại và đi đến trú ẩn ở cầu thang, là nơi được cho là chỗ an toàn nhất. Là cách bà ứng phó với những tổn thương trong chiến tranh.

Tôi đã hỏi bà có nhớ mẹ con làm gì khi có bỏ bom 0? Bà nói bà 0 nhớ nhưng rõ ràng là mẹ tôi có ở trong nhà khi căn nhà có sân thượng kế bên bị trúng bom. Căn đó chỉ cách nhà của bà vài mét, mọi nguời trong nhà ấy , lúc đó mẹ tôi khoảng 11 tuổi, và nhà của bà cũng bị phá hủy. Cánh tay của mẹ tôi bị thương do mảnh kính văng trúng. Mỗi người đều có câu chuyện của riêng họ vào thời đó và những trải nghiệm đó đã thay đổi cuộc đời của họ. 1 trong những số đó là sự đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau. Sự phân biệt chủng tộc, phân biệt đối xử biến mất. Mọi người chăm sóc lẫn nhau. Thậm chí là quyền sở hữu cũng 0 còn quan trọng, mọi người quan tâm đến nhau. Lúc đó có nhiều người, như ông bà của tôi, các bậc cha chú, họ luôn nói đó là 1 khoảng thời gian tuyệt vời. Có nhiều nỗi đau, sự tàn phá, nhiều tòa nhà, ngôi nhà bị phá hủy , có nhiều điều 0 thể tin được, như cha của tôi, khi có vài lần tôi hỏi cha theo tôn giáo nào? Cha nói ông là người vô thần. Lý do là ông đã thấy quá nhiều sự phá hủy trong thế chiến thứ 2 , cha 0 thể tin là có thượng đế toàn năng và nhân lành.

Trước đây tôi có làm 1 nghiên cứu về Thánh Augustine, vị này là nhà thần học hàng đầu trong Giáo Hội Thiên Chúa Giáo khi chưa có sự phân chia giữa Công Giáo và Anh Giáo, vị này nói rằng ‘bạn 0 thể tưởng tượng ra 1 vị Thiên Chúa tối cao toàn năng và nhân lành’. Nếu Ngài toàn năng thì tại sao Ngài lại để các bi kịch như chiến tranh và những nơi như Palestine xảy ra. 31:15 (Còn tiếp)  Nếu Ngài rất nhân lành thì Ngài 0 toàn năng. Ngài sẽ 0 để những chuyện như vậy xảy ra. Như vậy là rất nhiều.

Tuy nhiên những chuyện đó đã xảy ra, như vậy có ý nghĩa gì? Tại sao? Những cuộc chiến tranh tôn giáo ai đúng ai sai là 1 chuyện khác mà giải pháp của Phật Giáo có thể giúp đối với những cuộc tranh luận như vậy. Khi tôi nói chuyện rất nghiêm túc thì tôi bảo vệ được quan điểm của mình và mọi người không phản bác được. Đó là lý do tại sao tôi đưa ra giải pháp theo cách của Phật giáo cho những tranh luận. Có câu chuyện như sau. Có 1 cặp đôi cãi nhau. Họ vừa mới cưới và đang cùng nhau đi dạo trong rừng vào 1 buổi chiều đẹp trời. Rồi họ nghe tiếng con gì đó kêu: Quạc Quạc. Ngay lập tức nàng nói: ồ anh yêu, anh có nghe 0? tiếng con bò kêu. Chàng mới nói: 1 con bò? Bay trên không và kêu quạc quạc á? 0 thể nào là con bò được mà là 1 con vịt. – 0, em chắc chắn đó là 1 con bò – 0 thể nào – Nó là 1 con bò. – Nó là 1 con vịt.

Rồi cuối cùng chàng nhìn nàng và quyết định rằng nó 0 đáng để giận dữ với nàng là người phụ nữ mà chàng yêu mến. Rồi chàng siết nhẹ tay nàng và nói: em yêu, anh nghĩ có lẽ là em đúng. Đó là 1 con bò. Rồi tiếng quạc quạc lại vang lên. Cám ơn anh yêu. Thế rồi họ có 1 buổi chiều đi dạo với nhau thật tuyệt vời trong yên bình và hòa hợp. Trong câu chuyện này, anh chàng thật thông minh. Cần gì quan tâm đó là con vịt hay con bò? Thành thật mà nói, là người đúng, điều đó có thật sự quan trọng trong cuộc sống 0? Hay sự hòa hợp với nhau quan trọng hơn, đặc biệt là với người bạn đời mà bạn yêu mến? Đúng sai trong tôn giáo hay sống hòa bình với nhau, điều nào quan trọng hơn? Các bạn có bao giờ tranh cãi với người mà bạn thích, yêu mến, quan tâm chưa? Đó là nơi chiến tranh bắt đầu. Người ta hay nói quá lên về sự khuếch đại của mình; tôi đúng bạn sai.

Vì vậy, ý nghĩa của chiến tranh dạy chúng ta nên cởi mở trong hòa bình nhiều hơn. Đừng nghĩ quá nhiều về việc chúng ta đúng còn những người khác thảy đều sai. Đôi khi trong việc bày tỏ chân lý, sự thật, thì có thiên về sự hòa hợp hơn là đúng sai. Đó là lý do tại sao bất kỳ nền triết học nào cũng cho rằng: Bạn đúng, có thể là bạn đúng nhưng đúng về mặt thể chất hay trí tuệ 0 quan trọng, vấn đề nằm ở chỗ về mặt cảm xúc thì nó sai. Bạn 0 biết cách sống và đối xử tử tế với nhau. Thậm chí trong Phật Giáo, bạn cố gắng hoằng truyền Phật Pháp theo cách phù hợp với người nghe,  giúp họ có an bình bên trong tâm hồn và cũng có tính đến sự hòa hợp trên thế giới. Đó là cách chúng ta dẫn đến sự hòa hợp trên thế giới.

Sau đây là 1 câu chuyện. Tôi thích làm những chuyện lạ lùng. Thật ra thì cũng 0 kỳ lạ lắm, đó là 1 hội nghị liên tôn giáo tại đại học Tây Úc UWA nhiều năm về trước.  Sau phần trình bày của tôi, 1 vị giơ tay lên và hỏi. Tôi khá lo lắng. Vị này là 1 học giả trí thức người Úc, Linh Mục Frank Brennan thuộc Dòng Tên. Vị này rất được tôn trọng đến độ chính quyền lúc đó, là vị nào thì tôi quên rồi, đã yêu cầu vị này thành lập 1 ủy ban để thêm vào phần nhân quyền bổ sung trong hiến pháp Úc. Lần đầu tiên vị ấy hỏi 1 người Phật tử như thế này:  Ajahn Brahm, 1 cách nghiêm túc, quan niệm Phật Giáo về Thiên Chúa là như thế nào?  Bạn của bạn có thể hỏi câu hỏi này khi đến viếng ngôi chùa này: Phật Giáo quan niệm thế nào về Thiên Chúa? Lúc đó tôi nghĩ 1 câu chuyện cười để trả lời là 0 phù hợp với người trí thức, kế nữa 0 thể đưa ra 1 câu trả lời đơn giản mà phải sâu sắc.

Người cùng trình bày với tôi hôm đó là 1 vị Linh Mục Bề Trên của dòng Benedictine (Biển Đức) ở New Norcia, Tây Úc. Tôi biết vị này đã lâu và đã có những cuộc thảo luận thú vị với vị ấy. Tôi 0 thể dừng được mà phải kể cho bạn nghe câu chuyện vui này: Tu viện cổ kính tại New Norcia là 1 trong những tòa nhà cổ xưa nhất tại Australia. Khi vị ấy dẫn tôi đi tham quan vòng quanh tu viện, tôi 0 thể dừng được mà hỏi rằng, tính tôi hay hỏi vui như vậy: trong tòa nhà này cha có bao giờ gặp ma (ghost) chưa? Vị ấy nhìn tôi và nói: Ajahn Brahm, người Công Giáo chúng tôi 0 tin vào ghost – ma. Ah, tôi tóm được ý này: Vậy chứ Holy Ghost (Holy Spirit) thì sao??? Tôi trêu vị ấy. Tôi 0 dừng được. Đáng lý ra tôi 0 nên làm vậy nhỉ? Nên tỏ ra tôn trọng thì hơn. 

Khi cha Frank Brennan đặt câu hỏi quan niệm Phật Giáo về Thiên Chúa là như thế nào, bạn nên xử lý và trả lời thế nào đây? Tôi phải đưa ra 1 câu trả lời đủ sâu chứ 0 thể trả lời đơn giản. Tôi bắt đầu bằng việc trích dẫn 1 số câu nói: Đôi khi tôi hỏi Cha Bề Trên ở đây về Thiên Chúa, vị ấy nói với tôi vị ấy tin rằng mọi người đều tìm kiếm Thiên Chúa. Tôi tôn trọng và trích dẫn lời vị ấy để bắt đầu trả lời cho cuộc thảo luận nhỏ này. Nếu mọi người đều tìm kiếm Thiên Chúa, vậy mỗi người trong số các bạn đang tìm kiếm điều gì? Tại sao tối nay bạn đến đây? Tại sao bạn thật sự gia nhập con đường tâm linh là Phật Giáo? Tại sao bạn ngồi thiền? Bạn đang tìm kiếm điều gì trong cuộc đời? Bạn có thể ở nhà và xem TV. Bạn có thể đi ra ngoài ăn tối hay làm việc gì đó. Tại sao hôm nay bạn lại ở đây? Bạn đang tìm kiếm điều gì? Thế rồi tôi nói: hãy xem, là 1 Phật tử, tôi tìm kiếm ý nghĩa của hòa bình, bình an, tôi nỗ lực rất nhiều ở đây, tại Úc , cho sự công bằng để mọi người được đối xử như nhau bình đẳng và công bằng, đặc biệt là phụ nữ, xây dựng các tu viện và tổ chức lễ xuất gia cho phụ nữ, hỗ trợ nhóm người lgbtqia+.

Nhiều năm về trước, lần đó tôi có 1 buổi nói chuyện ở miền Đông Perth, sau đó 1 người đến gặp tôi . Anh ta là 1 trong những người đứng đầu cộng đồng gay ở Perth. Anh ta nhìn vào mắt tôi và nói 1 câu khiến tôi 0 bao giờ có thể quên được: tôn giáo rất lạnh lùng đối với cộng đồng gay. Anh ta nói với thái độ thống khổ và đau buồn. Tôi 0 bao giờ có thể quên được. Là 1 người lãnh đạo Phật Giáo tôi cố gắng trong khả năng để chào đón cả các bạn ấy. Ai cũng có thể đến đây. Đó là 1 câu nói quan trọng thật sự đã hướng tôi làm tất cả mọi thứ trong khả năng. Thế thì bạn có tìm kiếm công bằng 0? 0 quan trọng bạn thuộc sắc tộc nào, bạn đến từ đâu, giới tính, đặc điểm, cho dù bạn khuyết tật thì cũng 0 thành vấn đề. Tôi 0 thích dùng chữ khuyết tật – disability. Nếu bạn là người tự kỷ dù nặng hay nhẹ, loại nào, cũng 0 thành vấn đề. Có ai thật sự bình thường đâu. Tôi có thể chứng minh điều đó. Nhìn tôi này, 1 nhà Sư lập dị kỳ lạ. Tôi hay dùng ví dụ này: những cái cây mọc trong rừng. Cả đời tôi đã từng sống rất nhiều trong rừng, tôi chưa bao giờ thấy 1 cái cây nào hoàn hảo hết.  Chúng bị cong, bị vặn vẹo, bị hư hoại chỗ nọ chỗ kia. Bạn cứ đi và nhìn xem những cái cây trong rừng. Tất cả mọi cái cây đều như vậy. Thậm chí bạn đi đến công viên King’s Park ở đây hay công viên nào khác, nếu bạn đến đủ gần để nhìn thì sẽ thấy mọi cái cây đều có bị hư, sâu chỗ nọ chỗ kia, bị cong, bị vặn vẹo. 0 có cái cây hoàn hảo. Trong chùa này tôi cũng chưa bao giờ thấy có ai hoàn hảo. Tôi vẫn đang chờ, có thể 1 ngày nào đó người hoàn hảo ấy xuất hiện chăng. Bạn có thể đang tìm kiếm 1 người bạn đời hoàn hảo , xinh đẹp, tử tế, biết nghe lời … Thật ra tôi 0 biết bạn muốn người bạn đời hoàn hảo là thế nào. Người bạn đời hoàn hảo thì 0 tồn tại, chỉ có người đủ tốt. Chúng ta có thể tìm được người đủ tốt. Tôi thích chữ đủ tốt. Thiền định của bạn có bao giờ hoàn hảo 0? Chỉ đủ tốt. Đó là điều tuyệt vời nhất để biết trân trọng những gì ta có, nơi ta ở.

Vì thế thay vì tìm kiếm sự hoàn hảo, điều chúng ta cần là sự chấp nhận (bao dung), công bằng, cảm giác được chào đón, 0 bị đẩy ra, 0 bị gạt ra bên lề xã hội, được yêu thương, biết yêu mình yêu người .  43:54 (Còn Tiếp) Đó không phải là điều bạn thích sao? Bạn tìm kiếm điều gì trong đời? Ý nghĩa của an bình.

Tôi muốn thú nhận thêm 1 điều nữa. Nhiều năm về trước, tôi là 1 nhà Sư trẻ. Lần đầu tiên trở về thăm nước Anh, tôi làm thị giả cho 1 vị Sư khác đứng giảng khóa tu thiền.  Tôi 0 bao giờ quên trải nghiệm này. Thật lòng là tôi đang chán ngấy đến tận óc với những câu chuyện trong bài giảng được kể đi kể lại, như bạn đang nghe tôi kể đi kể lại những ví dụ, những câu chuyện cũ ấy. Rồi lúc đó tôi đang vừa nghe, vừa chán vừa buồn ngủ ấy, đến phần chia sẻ của khóa tu thiền, có 1 phụ nữ bước lên. Cô ấy tự tin, và nói rằng: con lên đây để nói cảm ơn Thầy vì đã cứu cuộc đời con. Cách nói của cô ấy làm tôi hoàn toàn tỉnh hẳn. Vị Sư này đã làm gì mà được cô ấy nói như vậy? Cô ấy kể 1 câu chuyện về lời giảng của vị Sư này đã giúp được cô ấy. Sau trải nghiệm đó, tôi hạ quyết tâm nếu sau này tôi làm nhà Sư đi giảng thuyết , dạy các khóa tu thiền, giảng ở đây vào thứ 6 như thế này hay đi giảng ở những nơi khác trên thế giới, chỉ cần 1 người đến gặp tôi và nói : Ajahn Brahm, cảm ơn Thầy rất nhiều vì đã cứu cuộc đời con. Như vậy là cuộc đời tôi có ý nghĩa rồi, 0 còn muốn gì hơn thế.

1 trong những kinh nghiệm mà tôi yêu thích nhất là có 1 người đến nói rằng tôi đã cứu cuộc đời cô ấy. Đó là ở nhà ga Paddington , London. Tôi là 1 nhà Sư đi giảng ở gần đó. Tôi đang suy nghĩ về  bài giảng của mình và đi xuống tàu điện ngầm ga Paddington. Vé thì đã được mua sẵn.  Tôi đang đi đến chuyến tàu chính đi Oxford. Tôi vừa đi vừa suy nghĩ thì có 1 phụ nữ người Anh gốc Phi khoảng 23, 24t chạy về phía tôi. Các bạn có biết cô ấy nói gì 0? Cô ấy nói: A Chào Thầy, Thầy là nhà Sư Youtube. Trước đó chưa từng có ai gọi tôi như vậy. Cô ấy nhìn tôi và nói: đúng Thầy là Ajahn Brahm rồi. Thầy đang làm gì ở ga Paddington Luân Đôn vậy? Con nghĩ Thầy đang ở bên Úc chứ! Cô ấy thật sự rất hào hứng. Tôi lắng nghe cô ấy và cô nói rằng: Thầy đã cứu cuộc đời con. Tôi chưa từng biết cô ấy trước đó. Rồi cô ấy giải thích; cô ấy là 1 phụ nữ trẻ có người yêu, rồi mối quan hệ ấy không thành. Việc chia tay thật sự đau đớn khổ sở. Tôi nghĩ chắc là bạn có thể hiểu. Sau khi bị trầm cảm  và muốn tự tử, cô ấy có nhiều bạn bè làm bác sỹ, nhà tâm lý học, bác sỹ tâm thần, tất cả đều cố gắng giúp đỡ cô ấy nhưng 0 tác dụng gì. Cô ấy ở nhà và tự hỏi nên làm cái gì bây giờ, rồi cô tìm kiếm trên Youtube và gặp 1 bài nói chuyện của BSWA . Rất tốt, đàng kia là 1 văn phòng nhỏ, có những người làm việc trong đó thu âm và đăng những bài giảng lên mạng, cứu được cuộc đời của nhiều người. Cô ấy nói những bài giảng của Thầy đã cứu được cuộc đời của con. Sau khi nghe bài đầu tiên, cô ấy bỏ ra nhiều giờ say sưa nghe giảng, hết bài này sang bài khác. Điều đó có hiệu quả với cô ấy, giúp cô nhìn cuộc đời theo 1 cách khác. Cô vượt qua được trầm cảm, bỏ qua ý định tự tử và giờ cô ấy sống tốt. Cám ơn Ajahn Brahm.

Bạn hãy nghĩ về sự hài lòng trong công việc này. Có những người thật sự nói: cám ơn vì đã cứu cuộc đời con. Điều đó thật sự làm cho cuộc đời tôi có ý nghĩa. Người ta tìm kiếm điều gì trong đời? 0 chỉ là ý nghĩa cho bản thân mà còn làm điều gì đó cho người khác. Chỉ cần giúp 1 người như vậy là đủ ý nghĩa cho cuộc đời tôi rồi. Nếu giúp thêm được nhiều người thì coi như tôi được thêm nhiều bonus.

Đó là điều tôi muốn nói: bạn tìm kiếm điều gì trong đời? Tôi tìm kiếm điều gì trong đời? bình an, ý nghĩa cuả bình an , hiểu biết, công bằng, sự tôn trọng, thuộc về 1 nơi nào đó. Bạn có thể thêm vào nhiều ý nữa. Đó là những gì người ta tìm kiếm , bạn tìm kiếm, tôi tìm kiếm, và điều đó có nghĩa Thiên Chúa là gì, là ai. Với câu trả lời đó, thậm chí là với 1 người Công Giáo rất nghiêm túc như cha Frank Brennan, cũng đồng ý cho rằng: đó là câu trả lời rất tốt, xin cảm ơn.  Câu trả lời đó vượt qua những rào cản niềm tin và tôn giáo mà 0 phủ nhận nội dung của Phật Giáo, là 1 câu trả lời rất tốt đậm chất Phật Giáo. Nó cởi mở, nó cho phép người ta hiểu sâu hơn . Câu trả lời không nên dựng lên các rào cản. Và như vậy thì những sự tranh cãi ai đúng ai sai, bạn nên/ 0 nên làm gì, đất này/kia của ai, chúng 0 thuộc về tôi, mà luôn là của chúng ta.

Đó là 1 trong những điều tuyệt vời , thậm chí trong Phật Giáo thì 0 có ai sở hữu cái gì, tất cả cần được chia sẻ. Tôi chia sẻ buổi tối nay với các bạn, chia sẻ nơi chốn này với bạn, bạn 0 xây dựng nơi này. Bạn có biết ai design nơi này, cái sảnh này 0? Vâng, là tôi. 1 lần nữa tôi đứng ra chịu trách nhiệm, chỉ có mái nhà là người khác làm. Và đây là món quà tôi tặng cho bạn. Khi bạn cho đi, bạn cảm thấy rất có ý nghĩa. 0 phải lúc bạn nhận, bạn sở hữu mà là khi bạn chia sẻ. Về Palestine, đất đó của ai? Ở đây chỗ này là đất của Phật Giáo hay đất của ai? Luôn luôn là đất của tất cả chúng ta, nơi chốn của tất cả chúng ta. Bất cứ ai muốn đến đây, xin mời đến. Chia sẻ cuộc sống, chia sẻ đất đai.

Cám ơn các bạn đã lắng nghe. 51:36

Phần Hỏi Đáp:

H (từ Đức): Con đang rất thất vọng. Con đã nỗ lực rất nhiều cho mối quan hệ của con nhưng 0 thành công. Con 0 muốn trả thù nhưng đang rất buồn. Làm sao con có được bình an và thôi khóc?

Đ: Đừng đặt nỗ lực mà thay vào đó hãy đặt tình yêu vào các mối quan hệ. Đừng cố gắng mà hãy để cảm xúc phát triển. Đôi khi có những việc 0 thành, cuộc sống là như vậy. Có khi bạn trồng 1 cái cây nhưng nó 0 phát triển. Lý do có thể là trồng sai chỗ, thiếu nước, hay loại cây ấy 0 phù hợp với khí hậu, và ta học hỏi từ đó. Vì thế mục tiêu 0 phải là có 1 mối quan hệ hoàn hảo mà là học hỏi và phát triển , hiểu thêm về chính mình, hiểu rằng khi có mối quan hệ với ai đó thì cần phải như thế nào. Vì thế bạn đừng nên thất vọng, đừng nghĩ đó là thất bại trong cuộc sống mà đó là những bài học trong cuộc sống. Có  1 câu nói xưa tuyệt vời như sau: chiếc xe tải chở phân , 1 người thất vọng vì đã nỗ lực rất nhiều trong mối quan hệ giống như chiếc xe tải chở đầy phân. Bạn làm gì với chiếc xe phân đó? Nó là chất phân bón tốt nhất trên đời này. Bạn hãy khai thác nó, bạn sẽ trở nên từ bi hơn, trí tuệ hơn. Loại trí tuệ này bạn 0 thể có từ trường đại học hay các khóa học, bạn chỉ có được từ kinh nghiệm của mình nhờ xử lý vấn đề 1 cách đúng đắn.

H: Thưa Thầy Ajahn Brahm, làm sao chúng con có thể giúp cha mẹ đang rất mải mê với tin tức chính trị quốc tế mà 0 quan tâm đến Phật Pháp. Con rất lo lắng vì cha mẹ con rất ưa thích, lấy việc theo dõi tin tức chính trị làm lẽ sống.

Đ: Tôi 0 biết cha mẹ bạn sống ở đâu. Bạn có thể mua vé cho cha mẹ bạn đến đây dự khóa thiền sắp tới của chúng tôi. Gửi vé đến cha mẹ bạn. Hay bạn có thể làm như những người khác đã làm, mua 1 quyển sách hay cho cha mẹ bạn đọc.  Có khi bạn mua sách cho cha mẹ thì họ sẽ nghĩ bạn giống như nhà truyền giáo muốn giảng đạo.  Nhiều năm trước có 1 cô Phật tử người Mã Lai lấy chồng người Úc. Bây giờ 0 biết cô ấy đi đâu rồi. Cô nói rằng chồng cô rất yêu thích thiền và có đến đây nhưng anh ấy ghét tôn giáo. Tôi bảo: rất dễ. Cô mua 1 trong những quyển sách của tôi, quyển ‘ mở cánh cửa tâm hồn’ , mang về nhà và nói với ông chồng người Úc rằng: đây là quyển sách của em, là 1 quyển sách về tôn giáo, anh 0 được phép đụng vào. Chỉ 1 mình em đọc thôi. Tất nhiên mấy ông người Úc thì rất tâm lý kiểu nghĩ rằng: cô ấy 0 có quyền nói như vậy. Ở đây là nước Úc. Thế là khi cô ấy đi ra ngoài mua sắm shopping, anh ấy cầm quyển sách lên và đọc từ đầu đến cuối. Rồi từ đó anh ấy đến đây rất rất nhiều lần. Đó là cách bạn bắt đầu giúp người khác nhìn đến quyển sách, và xem điều gì xảy ra tiếp theo.

H: Thưa Thầy, làm sao xử lý được vấn đề quấy rối , bắt nạt , bắt nạt trên mạng . Con rất bướng bỉnh nên con định trả thù khi những người đó làm con tổn thương. Làm như vậy đó đi ngược lại với việc thực hành Phật Pháp 0?

Đ: vâng có đi ngược lại đó bạn. Tôi hay nói thế này, theo kiểu người Úc: 0 cần phải tìm cách trả thù vì luật nhân quả sẽ tìm đến kẻ khốn khổ đó. Điều đó là sự thật. Nếu ai đó làm bạn tổn thương, bất công với bạn, luật nhân quả sẽ xử lý. 0 cần nghĩ rằng họ quấy rối bạn. Thành thật mà nói họ quấy rối bạn bằng cách nào? Là bạn để cho bạn bị quấy rối , khi bạn 0 cho phép thì nó 0 thể xảy ra, cho dù họ gọi bạn là cái gì đi nữa. Tôi nhớ rất rất nhiều năm về trước, khi tôi mới đến Úc, xe của chúng tôi là chiếc xe tải Kombi cũ kỹ. Chúng tôi dùng loại này vì nó có thể chở gỗ và các loại vật liệu khác đến Serpentine để xây tu viện. 1 ngày nọ khi đang đi trên xa lộ Leach highway, hôm đó trời rất nóng nên chúng tôi mở hết cửa sổ xe, xe 0 có máy lạnh. Tôi ngồi cạnh anh tài xế lái xe. Đến đèn đỏ thì xe dừng lại. Vào thời đó thì có rất ít nhà Sư ở Úc, có 1 nhóm các em thiếu niên khoảng 18t, 19t. Bạn biết chúng làm gì 0? Chúng thấy trên xe có 1 nhà Sư và cửa sổ xe thì mở rộng. Chúng bắt đầu reo hò lên với tôi, trên tay cầm cái gì đó giơ lên, chỉ trỏ và nói tôi: nhìn nè, nhìn nè. Tôi nhìn, và đó là quyển tạp chí Playboy. Làm sao tôi biết đó là tạp chí Playboy? Mấy người đi cùng nói cho tôi biết chứ tôi cũng 0 biết. Chúng định trêu ghẹo, quấy rối tôi. Và tôi chỉ bật cười. Tôi nghĩ là nếu tôi còn trẻ và thấy 1 nhà Sư ngồi trên xe, có khi tôi cũng làm vậy. Chỉ là thử xem các vị ấy thế nào. Vì thế nếu bạn xem vấn đề đó là trầm trọng thì bạn đã cho họ cơ hội để quấy rối, bắt nạt bạn.

Bắt nạt trên mạng thì là 1 vấn đề khác. Tôi có 1 cái nút rất yêu thích, là nút xóa - delete. Nếu tôi 0 thích, click 1 cái là nó ra đi mãi mãi. Tôi 0 thích gọi đó là nút xóa mà thích gọi là nút buông xả, từ bỏ, xả bỏ. Nếu tôi thiết kế máy tính thì tôi sẽ đặt tên cho cái nút đó như vậy.

H: làm sao chúng ta biết được người mà chúng ta quen biết là kalya mitra, bạn tâm giao/thiện tri thức.

Đ: Nếu họ là bạn tốt, họ sẽ khơi nguồn cảm hứng nơi bạn. Thứ 1, họ có giữ giới, 0 phải là những người uống rượu hay dùng thuốc gây nghiện. Họ là những người tốt, tử tế. Quen 1 thời gian thì bạn sẽ biết ai là người bạn tốt, là người luôn bên bạn, thậm chí là trong nghịch cảnh, luôn bên bạn để giúp đỡ, chăm sóc bạn.

H: Chúng ta nên sử dụng hay chống lại AI?

Đ: Hãy tìm 1 cách trung dung. Thật ra tôi 0 biết AI (Artificial intelligence – trí tuệ nhân tạo) là gì, nhưng tôi chắc chắn là có cách trung hòa. Có 1 vị Sư là Ajahn Sujato ở Sydney, mà nhiều người ở đây có biết, hỏi tôi về vấn đề ở Berkely California , có 1 số học giả, 1 số giáo sư trong Bộ Phận Nghiên Cứu Phật Giáo ở đó muốn dùng AI để dịch tất cả kinh điển của Nguyên Thủy Theravada và Đại Thừa Mahayana. Chúng tôi 0 biết việc đó hiện đến đâu rồi nhưng tôi biết dịch như vậy là 0 đủ thẩm quyền (0 đáng tin tưởng). AI 0 có thẩm quyền. Bạn biết là có những kinh nguyên thủy, những kinh được thêm vào sau này, AI 0 thể xử lý được những điều đó. Dùng AI trong trường hợp này thì có thể là nguy hiểm. Tôi biết là như vậy. Vì thế Sự Thật là gì : đừng để kiến thức của bạn cản đường chân lý. Sự Thật là cái bạn có thể cảm thấy, bạn có sự cộng hưởng cảm xúc đặc biệt. Và Sự Thật có họat động hiệu quả. Sự Thật giúp giải quyết vấn đề chứ 0 tạo ra thêm vấn đề mới. Đó là lý do có câu chuyện Phật Giáo nghĩ thế nào về Thiên Chúa. Câu trả lời của tôi là bạn sẽ 0 thấy điều đó ghi trong sách vở, mà phải cảm nhận Thiên Chúa giúp con người sống hòa hợp, hòa bình và giải quyết mọi mâu thuẫn giữa con người với nhau.  Chúa của ai mới là đúng? Điều đó có ý nghĩa với bạn 0?

Cám Ơn Các Bạn Đã Lắng Nghe.