Simple Happiness and Contentment - Hạnh phúc và sự hài lòng đơn giản

 Thầy Ajahn Brahm – 07/02/2025

Đôi khi trong thiền định ta nhận ra được những điều mà người khác 0 nhận ra. Rất nhiều lần tôi có nói về việc thiền định giúp ta có thể lực tốt. 0 chỉ là về vấn đề sức khỏe mà còn là về các việc khác trong cuộc sống chúng ta. Có bao nhiêu người trên đời này được nhiều việc xảy ra như ý muốn, như nó nên xảy ra? Nếu vậy thì khi đó bạn có 1 cuộc sống tốt đẹp dễ dàng, có nhiều tiền, 1 gia đình hạnh phúc, con cái ngoan ngoãn 0 bao giờ làm phiền khi bạn thiền định (cười). Nếu mà được như vậy thì rất là lạ đó. Trong cuộc sống thực tế, chúng ta phải thấu hiểu về cuộc sống mới có được an bình trong đời. Đó là 1 trong những lý do tại sao tất cả những lý thuyết về Phật Giáo bạn đều có thể áp dụng vào đời thực. Và những lý thuyết về Phật Giáo thường làm tôi ngạc nhiên với những lời dạy đầy trí tuệ, thật sự rất rất có hiệu quả khi ta áp dụng.

Bạn biết là có những người ung thư nặng khó lòng qua khỏi vậy mà lại được khỏi bệnh. Có người thi rớt, họ cho rằng thất bại rồi, vậy mà khi thi lần 2 họ lại đậu 1 cách dễ dàng. Tại sao? Tôi để ý thấy rằng trong cuộc đời của tôi, khi tôi vừa mới trở thành Phật tử, tôi biết được điều gì là quan trọng trong đời.  Khi còn bé, tôi được bảo rằng hãy là 1 đứa trẻ thông minh, khi thi đậu thì sẽ thành công trong đời. Có thật vậy 0? Bạn hãy thành thật đi nào! Tôi nghe theo lời khuyên đó và đã thi đậu thành công. Hồi nhỏ tôi rất thích chơi đá banh. Gia đình tôi, thầy giáo tôi nói: ‘Đừng có mải lo chơi đá banh nữa. 0 có tương lai tốt đẹp gì đâu. Thay vào đó, con ở nhà học hành chăm chỉ hơn, thi đậu đi thì đời con sẽ hạnh phúc’. Các cháu nhỏ đang ở đây, nếu cha mẹ mà nói vậy thì đừng có tin (mọi người cười). Đó là điều bạn nói với con mình nhưng điểm chính là chúng có hạnh phúc và mạnh khoẻ. Khi được khuyên như vậy, tôi nghe theo.

Trong thập niên 60, tôi đã 0 biết rằng nếu bạn tiếp tục theo nghiệp đá banh thì bạn sẽ có công việc rất tốt. Làm cầu thủ chuyên nghiệp thì có thu nhập rất tốt, bạn có thể về hưu rất sớm. Bây giờ thì tôi hay phàn nàn: ‘bây giờ tôi về hưu được chưa?’ Được chưa cô President? Cô ấy bảo 0! Tại sao vậy? Vì tôi 0 có (giữ) tiền, 0 có tài khoản ngân hàng, 0 có thẻ tín dụng cá nhân, 0 có tiền hưu trí, 0 có lương hưu. 3 người nghèo nhất trong hội trường này là ai? (Trong hội trường có 3 Sư ngồi trên tòa giảng).

0 phải tôi đâu nha! Ta định nghĩa nghèo – giàu là gì? Tôi định nghĩa giàu là khi 1 người 0 còn có ước muốn gì cả. Chính là tôi! Tôi 0 muốn gì cả. Có nhiều người trong số các bạn đến gặp tôi và hỏi: ‘vào dịp sinh nhật thì Thầy mong muốn điều gì ạ?’ Hay là ‘dịp tết âm lịch, chúng con nên bỏ vào bao lì xì thế nào?’  0 gì cả - nothing! Nếu tôi biết bạn đặt nothing vào bao lì xì thì tôi sẽ nhận. Nếu có tiền trong đó thì tôi 0 được nhận. Cho nên nếu bạn định tặng tôi tiền, tôi 0 nhận được đâu. Nếu bạn đặt nothing vào đó thì nhận được. Lúc đó tôi nhận được 1 cái túi đựng và sẽ dùng khi cần. Đó là lý do mà nhà Sư Phật Giáo nhìn mọi việc theo cách khác.

Tôi tập trung vào các bài thi thay vì đuổi theo trái bóng. Thật ra khi còn trẻ thì tôi chơi bóng rất tốt. Tôi có 1 tiềm năng chưa được khai thác (mọi người cười). Nhưng tôi biết rằng khi tôi trở thành 1 Phật tử và rồi chơi bóng đá, tôi có thể mường tượng ra kết quả sẽ như thế nào. Đó là lý do tôi là 1 nhà Sư 0 thể chơi thể thao, vì tôi sẽ luôn luôn cố ý chơi thua.

Tôi nhớ lại Ajahn Chah đã khuyên 1 người đệ tử của mình sắp nhập ngũ ở Thái Lan để trở thành người lính. Anh đệ tử hỏi:’con nên làm gì?’ Anh ấy là cư sỹ, 0 phải nhà Sư. Anh ấy phải trải qua đợt huấn luyện kỹ càng và nghiêm nhặt, có cả đợt huấn luyện bắn súng trường. Thầy nói: ‘Phải nhắm bắn cho trúng mục tiêu’. – ‘Nhưng như vậy thì phải giết người!’ – ‘Không hẳn là vậy. Khi con nhắm bắn giỏi thì con có thể nhắm bắn phía trên, cao hơn đầu kẻ địch, 0 bao giờ bắn trúng họ. Còn nếu con bắn dở thì con 0 biết viên đạn sẽ bay đi đâu.’ Cố ý bắn trật. Và đó sẽ là chính xác những gì tôi sẽ làm nếu tham gia đội bóng, bóng đá hay bóng gậy cricket gì đó. Bạn biết là tôi luôn tự hào về những đội bóng gậy cricket của Sri Lanka. Họ luôn chơi thua. Họ là những Phật tử rất tốt (mọi người cười). Nếu họ thắng thì tôi sẽ chê, 0 thích đâu.

Điều quan trọng nhất trong đời là gì? Đó 0 phải là thắng trong 1 trò chơi nào đó mà quan trọng là vui vẻ và tử tế, sống tốt có tâm từ với nhau. Đó là lý do tôi rất vui khi 0 chơi bóng đá nữa. Tôi thi đậu các kỳ thi thì điều tiếp theo chờ đón tôi là kỳ thi A level (tương đương với tốt nghiệp cấp 3). Khi tôi thi A Level thì cha tôi đã qua đời. Lúc này tôi 0 chạy theo trái bóng nữa mà chạy theo những cô gái đẹp, có bạn gái. Tôi là 1 thanh niên trẻ và rất vui khi làm như vậy vì đó là động lực cho cuộc sống của tôi lúc bấy giờ và hiểu được  các mối quan hệ là như thế nào. Tôi xem việc chạy theo các cô gái đẹp, các buổi tiệc tùng và các thứ khác là quan trọng.

Mẹ tôi, cậu tôi, ông tôi, họ hàng, bạn bè của tôi mọi người đều bảo tôi rằng: thay vì chạy theo các cô gái đẹp, hãy ở nhà học bài, làm bài, thi đậu kỳ thi tốt nghiệp. Thi tốt nghiệp rồi thì con hẵng theo đuổi các cô gái. Bạn biết điều gì xảy ra 0? Tôi thi đậu kỳ thi tốt nghiệp A level với kết quả rất tốt khi còn rất trẻ lúc mới 16t (kỳ thi này dành cho lứa tuổi 16t – 19t). Rồi bạn biết các vị ấy nói gì 0? Lúc này tôi bắt đầu nghi ngờ. Tất cả những gì người ta nói với tôi, bảo tôi ưu tiên tập trung làm, trước khi bắt đầu làm, tôi sẽ kiểm tra trước xem sao . Tôi biết ra rằng rất nhiều người khác có bằng cấp cao, ngay khi có bằng đại học thì điều gì sẽ xảy ra? Lúc đó có được thư giãn hay tận hưởng hạnh phúc gì 0?

0 đâu! Họ phải học và thi để có bằng Cao học Master rồi bằng tiến sỹ PhD, rồi những hoạt động ngoại khóa, rồi bạn phải có việc làm. Đầu tiên thì người ta trả lương ít thôi, 0 đủ chi trả các chi phí hay mua nhà. Sau 1 thời gian thì bạn phải làm việc chăm chỉ hơn nữa nhưng rất nhiều người luôn nghĩ: ’khi có đủ tiền thì sẽ hạnh phúc. Khi có 1 công việc tốt trong văn phòng ở đâu đó thì lúc đó sẽ hạnh phúc’. Và tôi lại được yêu cầu tìm 1 công việc nào đó trong văn phòng. Khi có công việc rồi thì bạn có happy 0? Thầy lắc đầu. Làm cho cuộc sống hơi hạnh phúc 1 chút thôi.  Rồi bạn phải lo kiếm nhà, 1 nơi để sống, mua xe hơi hay phương tiện di chuyển nào đó, rồi phải tiết kiệm tiền để đề phòng bất trắc trong tương lai, mà cuộc đời thì lúc nào cũng có bất trắc. Rồi bạn tìm ra người bạn đời. Có bạn đời có hạnh phúc 0? Có bao nhiêu bạn muốn kết hôn? Kết hôn có giúp giải quyết mọi rắc rối của bạn 0? (mọi người cười)

11:03 (Còn tiếp)

Đôi khi người ta muốn có bạn đời , họ đến gặp tôi để xin tôi tụng kinh cầu nguyện cho họ. Thành thật mà nói tôi 0 tụng kinh để bạn có được 1 người bạn đời tử tế đâu, tôi tụng kinh để bạn được hạnh phúc, và có khi do vậy mà bạn 0 kiếm được bạn đời (cười). Người ta cứ tiếp tục như vậy, cả đời họ cứ đến gặp các Sư khi gặp vấn đề gì đó và họ nhờ tôi hay các Sư khác giúp giải quyết. Sẽ tốt hơn nhiều khi có 1 mục tiêu sâu hơn và mạnh mẽ hơn mà ta có thể đạt được, là hài lòng, bình an.

Mới đây có người lại hỏi tôi khi tôi ở Thái Lan rằng: ‘giây phút hạnh phúc nhất là gì?’ Tôi 0 nói về hạnh phúc nội tâm, mà chỉ nói về những điều tôi thấy trên đời này. Tôi nhớ khi đi bộ qua các ngôi làng để đến tham dự 1 buổi lễ chùa và tôi quan sát xem người ta sống thế nào. Tôi đi ngang qua làng Bung Wai gần chùa Pah Nanachat, cứ mỗi chiều tối, cả gia đình sẽ ngồi ngoài trời. Họ 0 có máy lạnh. Ánh sáng họ dùng 0 phải là đèn điện. Họ có 1 cái tô nhỏ đựng dầu. Họ lấy vỏ kem đánh răng cũ, cắt đi phần đáy và cho bấc đèn vào đó để giữ cho nó đứng và cháy. Bấc đèn là 1 nhúm vải hay giẻ gì đó. Rồi họ thắp đèn lên với 2 mục đích: có ánh sáng và khói sẽ đuổi muỗi. 1 sáng kiến rất rất tốt. Cả gia đình ngồi quanh ngọn đèn theo hình bán nguyệt và kể những câu chuyện xưa cũ. Đó là những câu chuyện ngớ ngẩn mà có khi họ đã nghe đi nghe lại nhiều lần. Chủ yếu là có người kể những câu chuyện và những người khác thì lắng nghe. Họ có 1 buổi tối tuyệt vời. Có khi họ kể những câu chuyện vui có vẻ ngớ ngẩn nhưng thật ra lại có ý nghĩa sâu xa nhìn theo khía cạnh triết lý.

Có 1 con ngựa đi vào trong quầy bar, người đứng quầy mới hỏi: ‘bạn có muốn uống rượu 0?’ Con ngựa đáp: ’tôi 0 nghĩ vậy’. Rồi nó biến mất trong không khí. Con ngựa là 1 sinh viên triết học. Anh ta học triết lý của Descartes. Ông Descartes có câu:’ Tôi suy nghĩ nên tôi tồn tại’. Con ngựa nói rằng: ‘Tôi 0 nghĩ’ nên nó biến mất, 0 còn tồn tại nữa. Để cho dễ hiểu thì tôi sẽ giải thích về triết học, mà phải đặt Descartes truớc con ngựa. Đó 0 phải là câu chuyện cười nhảm mà có ý nghĩa sâu xa mang tính triết học. (Con ngựa sẽ 0 bao giờ biến mất khi nói câu này, nghĩa là câu triết lý này của ông 0 đúng. Câu chuyện nhằm phản bác triết lý này của ông)

Về các sự việc, chúng ta thường nghĩ điều gì mới thật sự là quan trọng trong đời. Nếu tôi tặng bạn 1 món quà, thì đó nên món quà là gì? Câu chuyện trên khiến nhiều người phá lên cười nhưng nó hàm chứa 1 bài học sâu sắc. Lần đầu tiên nghe câu chuyện này tôi kiểu: ‘Wow!’ Nó giải thích 1 vài điều mà người ta thấy khó hiểu, là ý nghĩa của Nibbana, Giác Ngộ. Đó là gì?

Có nhiều người đến tham dự khóa tu thiền ẩn cư, họ muốn trải nghiệm xem Giác ngộ là như thế nào. Nhưng Giác Ngộ là gì? Khi còn trẻ tôi nghĩ Phật Giáo, đặc biệt là các khóa tu thiền ẩn cư giống như mua vé xe bus. Đã lên xe rồi thì 0 thể xuống , 0 biết nó đưa bạn đi tới đâu. Bạn có thực sự muốn trải nghiệm (cảm giác về) Nibbana 0?  Bạn được giải thích về Nibana như thế nào? Đây là giải thích tốt nhất, là lời giải thích xưa rồi, câu chuyện về 6 đứa trẻ chơi trò chơi điều ước. Ai có điều ước tốt nhất sẽ thắng. Hy vọng là các bạn còn nhớ. Nhưng dù sao thì tôi cũng sẽ kể lại, có cố gắng thay đổi 1 chút:

- Đứa trẻ đầu tiên nói: ‘nếu có 1 điều ước, tôi sẽ ước , bạn biết là 1 vài tuần gần đây thì trời rất nóng, nên tôi ước có 1 cây kem’. Tôi có thể hiểu điều này. Bạn biết làm nhà Sư thì rất lạ. Vào buổi sáng khi người ta để kem ra sẵn thì tôi 0 dùng chút nào. Với tôi thì xế chiều kem sẽ hấp dẫn hơn nhiều nhưng tôi lại 0 được ăn (quá ngọ). Bạn có để ý thấy vậy 0?

- Đứa trẻ thứ 2 nói: ‘tôi có điều ước hay hơn, tôi ước có 1 tiệm bán kem. Với tiệm bán kem thì tôi 0 chỉ ăn 1 cây kem mà có thể ăn bất cứ lúc nào, ăn nhiều bao nhiêu cũng được. Vì bạn thích ăn kem nhưng cha mẹ sẽ 0 cho bạn ăn nhiều, họ nói ăn kem nhiều sẽ 0 tốt cho sức khỏe, rằng bạn sẽ bị béo’.

Tôi 0 hiểu tại sao những gì tôi thích trong đời đều 0 tốt cho sức khỏe. Bạn có biết tại sao 0? Đó là lý do tại sao khi tôi thấy 1 bài báo người ta gửi đến cho tôi rằng người đàn ông lớn tuổi nhất nước Úc, ở Sydney, ông đã 110 tuổi rồi. Người ta hỏi ông bí quyết để sống thọ như vậy là gì. Làm sao để sống thọ như vậy được. Ông nói ông ăn đậu rang mỗi ngày. Tôi mới nghĩ: ‘ồ, ít nhất có 1 món mà mình thích tốt cho sức khỏe’. Bạn có muốn tôi sống thọ 0? 0 à? 0 phải chứ? Đôi khi người ta nói :’OK, vậy thì còn món gì khác làm Sư sống thọ nữa?’ Rất hiển nhiên với tôi, các bạn ai cũng biết: ‘trong tiếng Sri lanka là uku Kiri, sữa đặc, gọi là sữa trường thọ’ (mọi người cười). ‘ Bạn thấy trong các cửa hàng châu Á hay bán các lon sữa đặc có hình Ông Thọ đó’. Thật ra bí quyết để sống thọ là sống hạnh phúc và có mục tiêu. Nếu bạn có 1 mục tiêu tốt trong đời rồi bạn thực hiện với niềm hạnh phúc, bạn chia sẻ hạnh phúc ấy với mọi người thì tất nhiên là bạn sẽ sống thọ vì điều ấy giúp bạn sống thọ. Đó là 1 trong những lý do khi tôi thấy Prem trở về từ, bạn vừa mới về từ Thái Lan đúng 0? Chưa đi à? Anh Prem này có vài người bạn ở Thái Lan, là Ajahn Ganha. Có lần vị ấy gửi thông điệp cho tôi thế này: ‘xin hãy nói với Ajahn Brahm rằng nếu muốn sống thọ thì nên tiếp tục đi giảng ở nước ngoài’.  Vị ấy nói vậy. Và đó là lý do tôi tiếp tục đi giảng ở nước ngoài.

Chúng ta quay lại với chủ đề: điều gì thật sự quan trọng trong đời. Có những điều mà người ta đánh giá cao, xem là có giá trị trong đời mà thật ra là 0 có giá trị, thậm chí có lần đó, có người hỏi tôi vào dịp tết âm lịch, có nhiều người ăn tết này, cuối tuần rồi (mùng 4, 5 tết Ất Tỵ) rất nhiều người VN đến đây để nhận phúc lành và tôi rất vui khi chúc phúc lành cho họ, tôi có nói chuyện với họ 1 chút. Họ hỏi tôi: ‘Ajahn Brahm, Thầy bao nhiêu tuổi rồi?’ Khi tôi nói tuổi thì họ bảo:’ ồ, thầy 0 thể già vậy đâu. Nhìn mặt thầy rất trẻ’. Tôi có kể cho họ 1 bài giảng tôi giảng ở Thái Lan về năng lực tâm linh. Họ nói :’làm sao  ạ? Thầy trông rất trẻ!’ Tôi cho họ câu trả lời: ‘nước da của tôi rất tốt là vì tôi chưa bao giờ kết hôn. Đó là lý do’. (mọi người cười). Sao các bạn cười? Là sự thật đó! Bạn không nhớ việc có con sao? Tối thứ 6 tôi đến đây và thấy trẻ con. Ồ 0!!! Đôi khi tôi nhìn từng người các bạn, cái này là nói thật nha, tôi xem các bạn như gia đình của tôi, con cháu của tôi. Các Ni như chị em gái của tôi, các Sư như anh em trai của tôi, bất kể là bạn từ đâu đến. Đó là gia đình của tôi.

23:44 (Còn tiếp)

Thật là 1 ý tưởng tuyệt vời khi ta nhìn nhau , những người mà ta đã biết trong 1 thời gian dài , nhiều người từ nhiều nơi khác nhau trên thế giới đến đây. Các bạn cùng đến đây, ngồi xuống và cùng cười khi nghe cùng 1 câu chuyện. Các bạn tận hưởng sự đồng hành cùng nhau và cảm thấy an toàn với sự hiện diện cùng nhau. Điều này còn hơn cả bạn bè, đó là gia đình của bạn. Theo tôi, gia đình là như vậy.

Đó là 1 trong những lý do tôi có nước da rất tốt. Vì sau thời pháp thoại thì các bạn về nhà và tôi cảm thấy tự do. Trong đời tôi, thay vì đạt được bằng cấp , những thứ đó đôi khi 0 cho bạn cảm giác đúng. 1 cái bằng cấp hay học vị 0 làm cho bạn hơn người khác. Anh ấy, cô ấy có thể là đã thi đậu nhưng như vậy 0 có nghĩa là họ thông minh hơn. Tôi nghĩ điều quan trọng thật sự khi đánh giá 1 người, 0 chỉ là dựa vào  bằng cấp và vật chất. Bạn biết tôi đã có bằng MA – bằng Thạc Sỹ , tôi cũng có bằng AM (Ausralian Med), và đó là danh hiệu của tôi Med. Nếu tôi có đạt được danh hiệu gì đó thì cũng để làm đề tài cho các câu chuyện cười mà tôi kể cho các bạn nghe. Những điều đó 0 quan trọng mà  điều quan trọng là các bạn đang nghe giảng với gương mặt tươi cười. 0 chỉ là cười vì tôi 0 phải diễn viên hài.

Có 1 quý ông tôi gặp ở Melbourne nhiều năm trước. Anh ấy là 1 diễn viên hài trên TV. Anh ấy đến gặp tôi. Cái này là tôi đang nói thật, 0 phải nói đùa. Sau 1 bài giảng của tôi ở Melbourne, anh diễn viên hài ấy đến gặp tôi và nói: ‘Thầy có tố chất và biết khôi hài đúng lúc 1 cách hoàn hảo. Vì Thầy là nhà Sư nên đắp y và cạo đầu nhưng tôi nghĩ có thể kiếm cho Thầy 1 việc làm trong câu lạc bộ hài kịch ở Melbourne làm diễn viên hài độc thoại chuyên nghiệp. Anh ấy giới thiệu cho tôi công việc đó. Tôi đã suy nghĩ về điều này rất lâu và tôi thích làm nhà Sư hơn. Rồi tôi mời anh ấy đến đây dự buổi hội thảo (PG) toàn cầu của chúng ta. Các bạn chắc còn nhớ việc đó. Tôi gặp cha của anh ấy khoảng 1 hay 2 tuần trước và tôi hỏi ông làm gì. Cha anh ấy nói rằng luôn nhớ đến tôi và ông làm công việc quản lý rất tốt trong ngành giải trí.

Tôi thấy các bạn cười 0 phải vì các câu chuyện vui mà vì ý nghĩa của các câu chuyện ấy. Với tôi điều đó quan trọng hơn, và khi thấy có nhiều người mà bạn tụng kinh cho họ, đối xử tử tế với họ, thấy được những điều đó giúp ích nhiều như thế nào. Bây giờ là giai đoạn trong phần sau của cuộc đời tôi, tôi 0 nói đó là giai đoạn cuối, kẻo 0 bạn sẽ lo lắng và tìm cách làm vui lòng tôi. Bạn biết là tôi cũng đã sống thọ rồi. Điều thật sự truyền cảm hứng cho tôi là thấy được thành quả từ quá trình làm việc cật lực của chúng ta. Lần đầu tiên tôi đến Perth là 42 năm về trước, hầu như không có Phật giáo ở đây và cũng hiếm có sự hòa hợp giữa các nhóm (tôn giáo) khác nhau. Thật tuyệt vời khi có sự thay đổi tích cực sau nhiều năm. Có biết bao nhiêu người tìm thấy được sự hài lòng và bình an. Quay lại câu chuyện của 6 đứa trẻ.

Đứa trẻ thứ 3 nói: ‘nếu tôi có 1 điều ước, tôi ước có 5 tỷ đô la’. Bạn có thích 5 tỷ đô la 0? Tôi nhớ là đã gặp những người thật sự giàu có. Giàu đến độ đáng kinh ngạc. 1 người trong số đó, tôi có đến thăm anh ta. Khi vào nhà anh ấy thì trước hết phải đi qua hàng lính gác ở cổng. Họ có súng máy. Tôi ngạc nhiên hỏi: có phải anh ta đang ở trong tù 0?’ Anh ấy bảo: ‘0. Làm như vậy để giữ cho thế giới tách biệt bên ngoài chứ 0 phải để nhốt tôi bên trong. Tôi phải trả tiền cho các anh lính gác’. Tôi đến và gặp anh ấy trong 1 tòa nhà tráng lệ. Mới cách đây vài năm thôi. (Ở nơi đó) Bạn có thể 0 bao giờ cần phải ước muốn gì (vì cái gì cũng có), ngoại trừ tự do. Theo tôi thấy là như vậy. Vì anh ấy sợ. Khi bạn có rất nhiều tiền, người ta sẽ muốn lấy nó. Giống như 1 câu chuyện Phật Giáo kể về 1 ông vua. Bạn có thích làm vua 0? Vua thì có tất cả quyền lực , khác với người giàu có.

1 trong những nhà vua trong các câu chuyện Phật Giáo vào thời đức Phật. Vua ấy đi với các người lính để huấn luyện. Khi trở về lâu đài sau buổi huấn luyện, nhà vua thấy có 2 cây xoài. 1 cây có nhiều trái chín mọng trĩu cành còn cây kia 0 có trái nào. Vua nghĩ 1 cây xoài mà 0 có trái nào thì để làm gì. Nhà vua gần như là chê trách cây xoài 0 có trái. Còn cây xoài có nhiều trái thì vua nghĩ: ‘ Ta huấn luyện quân lính xong rồi. Ta sẽ thay đổi y phục và ra đây để thưởng thức những trái xoài’. Nhà vua thay đổi y phục xong thì leo lên ngựa để đi thưởng thức xoài. Lúc ra đến nơi vua thấy những người lính phụ giúp nhà vua trong buổi huấn luyện, họ 0 đi thay quần áo mà hái hết những trái xoài trên cây. Khi vặt trái như vậy thì họ làm gãy rất nhiều cành và rụng nhiều lá. Cây xoài với trái mọc trĩu cành giờ đây bị tàn phá xơ xác. Nhà vua nhìn cây xoài 0 có trái thì thấy cành lá vẫn sum xuê tươi tốt. Nhà vua nghĩ: ‘Ta sẽ từ bỏ ngôi vua. Nếu ta có quyền lực và tài sản thì người khác sẽ dòm ngó, muốn có’. Chỉ cần có đủ để sống, đừng có quá nhiều, thì có phải là hạnh phúc hơn 0? Người ta sẽ 0 muốn đột nhập vào nhà bạn. Họ 0 bao giờ muốn trộm cắp cái gì.

Giống như trong tu viện, bạn biết nơi ở hiện nay của tôi, đúng 0? Cánh cửa kuti nơi tôi ở thì mở, tôi 0 bao giờ khóa. Sáng nay khi tôi rời tu viện Bodhinyana để đến đây thì hang động (cốc) của tôi cũng mở cửa. Trong đó 0 có gì cả, chỉ trống không, mà trống không thì ai có thể ăn cắp được? Chúng ta 0 thể ăn cắp khoảng trống, trống không mà chỉ có thể chia sẻ. Có rất nhiều chỗ trống, sự rỗng không cho mọi người, chúng ta lại cố gắng đóng nó lại bằng các cánh cổng, cửa và khóa làm cho người ta có cảm giác bên trong đó có gì quý giá. Họ 0 biết cái gì là có giá trị.

Có 1 lần nhà chùa bị trộm. Tôi kể cho bạn nghe vì nó rất buồn cười. Vài năm trước có trộm vào tu viện Bodhinyana, chúng lấy đi các dụng cụ trong xưởng của nhà chùa. Đó là những vật đắt tiền như mấy cái cưa máy, máy phát điện, à Thầy có nhớ là họ lấy trộm những gì nữa 0? Máy khoan và các món khác, những món đắt tiền. Điều đầu tiên tôi nói: ‘Các Thầy hãy nhớ điều này: tên trộm có thể ăn cắp các món vật dụng nhưng đừng cho phép họ lấy đi sự an bình và hạnh phúc của các bạn’. Ngay khi tôi nói điều đó, các Sư nhận ra những lời đó rất xác thực vì tất cả những món này đều được bảo hiểm. Chúng tôi nhận được tiền bảo hiểm và mua mới cưa máy, máy khoan … với chất lượng tốt hơn nhiều và còn dư ra 1 số tiền nữa. Vậy thì mấy anh ăn trộm, nếu có nghe được lời này thì hãy quay trở lại đây nhé (cười)! Nhà Sư thì luôn có cái nhìn khác biệt về điều gì thật sự là quan trọng trong đời: niềm vui, bình an và hạnh phúc thì quan trọng hơn nhiều.

Trong câu chuyện của mấy em nhỏ đó, Nibbana là có hàng triệu đô la, 5 tỷ Đô La . Đó 0 phải là hạnh phúc. Đứa trẻ thứ 4 thì thông minh hơn nhiều nên nói rằng: ‘nếu tôi có 1 điều ước, tôi ước được làm Tổng Thống Mỹ có tất cả quyền lực’. Bạn biết là có khi tôi thắc mắc: tại sao những người rất giàu lại thích làm chính trị? Để làm gì? Để tham nhũng và có nhiều tiền hơn. Có ý nghĩa gì? Họ đã có rất nhiều tiền và có thể sống 1 cuộc đời tươi đẹp bình an. Lý do để họ làm chính trị như vậy là vì giàu có thì chưa đủ. Họ muốn có quyền lực để muốn gì thì có đó. Và sau đó bạn lại nhận ra rằng như vậy thì 0 phải là hạnh phúc. Vì sau đó sẽ có ai đó quyền lực hơn bạn. Bạn phá hủy nhiều thứ để theo đuổi và thực hiện quyền lực. Rồi đứa trẻ ước có được quyền lực ấy cũng 0 thông minh chút nào. Trong câu chuyện các điều ước, đứa trẻ kế tiếp nói: nếu tôi có 1 điều ước, tôi sẽ ước mình có 3 điều ước. Điều ước thứ nhất là có 1 tiệm bán kem, điều ước thứ 2 là có hàng tỷ đô la Mỹ, điều ước thứ 3 là có thêm 3 điều uớc nữa; nghĩa là có điều ước đến vô tận. Ý nghĩa của quyền lực là bất cứ khi nào bạn có mong muốn gì thì bạn đều có được. Điều này 0 bao giờ là hạnh phúc.

Đứa trẻ cuối cùng nói: nếu tôi có 1 điều ước, tôi ước sẽ luôn được hài lòng đến nỗi tôi 0 bao giờ cần 1 điều ước nào nữa. Tôi thích cái kết như vậy. Nó cho thấy điều mà chúng ta đang làm ở đây. Những bạn nhắm đến mục tiêu Giác Ngộ hoàn toàn. Hoàn toàn hài lòng và bạn 0 còn cần điều ước nào nữa. Cuối cùng là được bình an cho dù bất cứ điều gì xảy ra.  Thế gian là thế gian, trời có khi nóng khi lạnh. Tôi nghĩ Tây Úc có thời tiết tốt. Nước Anh thì lạnh, còn Thái Lan và SriLanka là vùng nằm ở giữa, 0 quá nóng hay quá lạnh, vậy mà cũng có khi nóng hay lạnh. Chúng ta có thể tìm được nơi nào trung dung có khí hậu ổn nhất, 0 nóng, 0 lạnh 0? 0 có nơi nào như vậy. Chỉ khi bạn có sự hài lòng . Làm sao có được sự hài lòng khi trời nóng hay lạnh? Khi trời nóng, bạn nên làm gì? Hãy giữ cho cái đầu lạnh. Còn khi trời lạnh? Hãy giữ cho trái tim ấm. Làm như vậy thì 0 tốn chi phí gì. Bạn cũng 0 cần phải nhờ chuyên gia cài đặt gì. Làm cách này thì bạn có thể đương đầu với hầu hết mọi điều trên đời này. Đây là những điều mà tôi học từ Phật Giáo rất hữu dụng.

Khi còn là 1 nhà Sư trẻ, 1 trong những điều mà tôi hay phàn nàn là tiếng ồn từ trong làng. Đôi khi họ có đám tiệc hay  buổi lễ nào đó, nó 0 chỉ là trong 1 buổi tối mà kéo dài tới 3 ngày. Họ ồn ào tới 2 giờ sáng cho đến khi mệt lử, rồi khi họ thức dậy vào buổi sáng, họ bắt đầu tiệc tùng tiếp. Bạn có thể nghĩ là đến 2g sáng họ ngưng thì ta có thời gian ngủ 1 chút nhưng nhà chùa có thời khóa biểu rất nghiêm nhặt. 3 giờ sáng là nhà chùa đánh chuông. Nhà chùa có 1 cái chuông rất lớn. Lúc đó chúng tôi mới ngủ được có 1 tiếng đồng hồ. Chúng tôi 0 biết bao giờ mới hết tiệc và chúng tôi rất mệt mỏi.  Chúng tôi nói với dân làng: ‘các vị có thể nào thay vì lúc 2g sáng thì ngưng lúc 1g sáng được 0?’- ‘Dạ 0, đó là truyền thống của chúng con từ hồi nào đến giờ’. Rồi chúng tôi nói với Thầy Ajahn Chah và Thầy Ajahn Chah đáng kính cho chúng tôi 1 lời dạy rất mạnh mẽ: ’Thầy sẽ 0 nói với dân làng giảm bớt tiếng ồn đâu. Tiếng ồn 0 có làm phiền các con mà chính các con đang làm phiền tiếng ồn.’

Qua nhiều năm, tôi suy ngẫm về câu nói đó và nhận ra câu nói đó mới trung thực làm sao. Khi có ai đó làm ồn, tôi đã làm phiền tiếng ồn đó bằng cách nghĩ về nó, có thái độ tiêu cực với nó, phàn nàn nó. Tôi nói điều này khi có ai đó ở tu viện hay ở rừng thiền trong khóa tu thiền ẩn cư. Có người ở trong kuti chung với bạn, bạn biết họ là ai, luôn đóng sầm cửa rất mạnh, hay là họ ngáy.

Xin đừng cảm thấy xúc phạm khi nghe câu chuyện này: có 1 anh chàng đến 1 thị trấn kia khi ở đó có 1 lễ hội lớn và 0 còn phòng khách sạn. Tất cả các phòng khách sạn đều được đặt trước nên rất khó kiếm phòng. Nhưng anh 0 ngại mà có ý định share phòng. Thậm chí là khi các phòng đều được đăng ký thì bạn vẫn có thể share. Anh ấy đến 1 khách sạn và họ nói chúng tôi có 1 phòng 2 giường, có 1 giường còn trống nhưng 0 ai có thể nghỉ đêm tại đó vì 0 ngủ được. Lý do là anh chàng ở cùng phòng ngáy rất to. Anh này mới nói: ‘0 sao, tôi chịu được’. Anh ta book chỗ đó. Vào buổi sáng anh ta xuống trả tiền thì thấy rất là thư thái. Người lễ tân mới hỏi: ‘anh ngủ ngon 0?’ – ‘Ồ tôi ngủ rất ngon’- ‘Anh làm sao hay vậy? Vì 0 có ai ngủ cùng phòng với anh chàng đó được. Thậm chí người ở phòng kế bên còn bị tiếng ngáy làm cho khó ngủ’ – ‘Rất dễ, khi tôi thay đồ chuẩn bị đi ngủ , tôi đi sang chỗ anh ta tặng 1 nụ hôn say đắm rồi về giường. Cha kia thức suốt đêm’ (mọi người cười). Mong là các bạn 0 phiền khi nghe chuyện này. 0 phải chuyện phân biệt giới tính gì đâu. Chỉ là 1 sáng kiến nho nhỏ.

Việc bạn bị tiếng ồn làm phiền, đừng quá lo lắng về chuyện đó. Ý tôi là bạn đừng nghĩ về nó. Nếu người ta có dập mạnh cửa thì 1, 2 phút sau tiếng ồn đó biến mất. Thậm chí là chuyện tôi đã làm đổ nước khi mới đến đây. Tôi 0 lo lắng về chuyện đó. Nước sẽ bay hơi nhanh thôi, trời cũng hơi nóng mà. Đó là những lời dạy tuyệt vời về cách bạn có được bình an trong thế giới này. Bằng cách nhận ra rằng giá trị lớn nhất là sự hài lòng, những hạnh phúc đơn giản. Có thể bạn có khi mệt mỏi, có khi 0 có đủ tiền để sống nhưng 0 có quá nhiều tiền thì đó là điều tuyệt vời. Các bạn có thể sống như tôi, 0 giữ tiền mà chỉ sống nhờ lòng từ tâm tử tế của mọi người.

Tôi kết thúc thời Pháp tối nay bằng lời khuyên của Ajahn Chah dành cho tôi khi chúng tôi lần đầu đặt chân đến Úc. Lúc đó ở đây có rất ít Phật tử. Chúng tôi đã hỏi Ajahn Chah rằng sẽ thế nào nếu người ta 0 cúng dường thức ăn cho các Sư. Điều đó đã xảy ra vài lần khi tôi mới đến đây. Buổi sáng họ 0 đến. Có thức ăn trong tủ lạnh nhưng 0 ai lấy dâng cho các Sư nên ngày đó chúng tôi 0 ăn.  Điều đó 0 kéo dài. Sau 1 thời gian thì Ajahn Chah trả lời cho chúng tôi rằng ở Úc có người nào tử tế 0. Tất nhiên là có. Nếu có người tử tế thì những người ấy sẽ chăm sóc cho các Sư khi thật sự cần thiết. Cảm ơn trời, ngày nay thì 0 có chuyện đó. Giá mà bạn thấy số lượng thức ăn người ta mang đến vào buổi sáng để cúng dường chỉ cho 3 Sư. Lòng hào phóng và tử tế của các bạn thật tuyệt vời. Cho nên bạn 0 cần phải lo lắng về bất cứ điều gì. Bạn có thể sống 1 cuộc đời tốt đẹp, hài lòng và bình an. Tại sao 0 chứ? Hãy chứng minh là tôi sai đi. Cám ơn các bạn đã lắng nghe. 45:14 (Còn Tiếp)

Phần Hỏi Đáp:

H (từ Đức): Thưa Thầy, sự khác biệt giữa chánh niệm và tỉnh giác là gì? Chính xác là Thầy đã làm thế nào để tử tế với bản thân? Không chỉ là quan sát, đúng 0 ạ?

Đ: Để có thể quan sát thì ta chỉ dùng mắt nhưng để chánh niệm thì phải dùng tâm để biết điều gì đang xảy ra. Rất nhiều lần người ta đến gặp tôi với vài vấn đề rắc rối trong đời. Có khi tôi 0 chỉ là lắng nghe điều bạn đang nói mà tôi nhìn bạn 1 cách tổng thể để cảm nhận vấn đề rắc rối đó thật sự là gì. Bởi vì làm sao bạn có thể miêu tả bằng lời những vấn đề rắc rối bạn gặp, cảm thấy trong cuộc sống. Nó nhiều hơn thế. Có khi bạn 0 biết cách bày tỏ, miêu tả nó. Cho nên tôi thật sự thích trẻ con, chúng có thể dễ dàng bày tỏ chúng cần gì, chỉ là một nhu cầu chính đáng cần 1 chỗ nằm, 1 cái mền để đắp và chúng sẽ yên lặng ngủ ngon. Mặc dù nhiều người lớn khi cảm thấy mệt họ ngại ngủ nơi công cộng như ở đây chẳng hạn. Sao bạn 0 thể ngủ chứ? Điều gì thật sự quan trọng trong đời? Hạnh phúc, sức khỏe của bạn hay là tạo ra vài hình tượng kiểu mẫu mà bạn nghĩ đó mới chính là bạn?

Lòng tốt, thứ 1 là nó cho phép chánh niệm an trú trên đối tượng (đề mục), giữ chánh niệm ở đó. Khi chánh niệm cứ đi từ nơi này sang nơi khác, ở lại những chỗ khác (khác với đề mục), nó sẽ 0 thật sự đi sâu vào (vấn đề/đề mục) được. Tôi thích dùng vd này, mà tôi đã dùng nhiều lần rồi, nơi đầu tiên tôi kể vd này là tại 1 cuộc hội nghị máy tính thế giới, tôi có bài phát biểu quan trọng ở đó cách đây vài năm. Tôi thật sự cảm động, tôi được mời đến hội nghị máy tính thế giới ở miền nam (Úc). Nhiều người ở đó là những nhà điều hành cấp cao trong ngành này. ‘Thầy làm gì ở đây với bài phát biểu quan trọng trong hội nghị? Thầy biết gì về máy tính 0’? Tôi nói: ‘tôi 0 biết gì về máy tính nhưng tôi biết về sáng tạo’. Lúc đó tôi giơ chai nước lên và hỏi (tôi đã làm như vậy nhiều lần rồi): tôi đang cầm vật gì đây? Người ta nói: ‘là chai nước. Bằng thủy tinh. Gần như trống rỗng’- ‘Hãy nhìn tiếp nữa đi, bạn thấy gì? Bạn có để ý là khi câu hỏi được đặt ra, bạn nghĩ là có 1 câu trả lời đúng. Và bạn ngừng suy nghĩ khi cho rằng mình đã có câu trả lời đúng’. Đó là lý do tại sao người ta 0 nhìn đủ sâu. Bạn chỉ nhìn, còn chánh niệm nằm ở đối tượng/vấn đề đó. Hãy tử tế với nó và chánh niệm tỉnh giác có thể đi sâu vào sự vật. Bạn có thể khám phá ra những điều mà bạn và những người khác chưa từng thấy trước đó. Đó chính là sự sáng tạo. Đó là cách bạn phát triển khả năng sáng tạo.

Nếu bạn gặp vấn đề khó khăn trong công việc, trong cuộc sống, bạn đừng chỉ nhìn nó, hãy nhìn nó với lòng tốt, 0 cố gắng tìm ra câu trả lời mà cố gắng hiểu biết nó thật sâu và lúc đó trí tuệ/hiểu biết xuất hiện từ chánh niệm và lòng tốt. Lòng tốt giống như chất keo giữ bạn lại đó đủ lâu.

H (từ UK): con thực hành Phật Pháp, rồi khi con đi vào thế giới thực, con cảm thấy rất sân hận, có ác ý đối với những người có cách sống, cách cư xử tệ. Điều đó có ảnh hưởng đến con. Xin Thầy cho lời khuyên. Con cảm ơn Thầy.

Đ: Những người cư xử tệ . Những con côn trùng cư xử tệ (có hại) thì sao? Tôi đặc biệt nhớ những con muỗi ở Thái Lan. Tôi hy vọng là 0 có nhiều muỗi trong khách sạn ở Sri Lanka khi tôi đến đó. Nhưng thậm chí là khi có nhiều muỗi ở đó thì chúng cũng phải sống. Chúng cũng phải kiếm ăn. Những con muỗi hành động xấu, chúng làm phiền ta, là mấy con muỗi ở Thái Lan, tôi hy vọng là muỗi ở Sri Lanka cư xử tử tế hơn. Ở Thái Lan, muỗi 0 chỉ là đốt bạn. Trước hết chúng vo ve vào tai bạn. Chúng thông báo là đến để ăn tối. Điều đó thực sự có ý nghĩa. Tôi là nhà Sư, tôi 0 đập chúng nên chúng có thể đến hút bao nhiêu máu tùy thích. Nhưng muốn đến ăn tối thì cứ ăn đi đừng có vo ve thông báo là đang đến. Đôi khi tôi nghĩ chúng 0 tử tế là vì thậm chí bạn để cho chúng đốt vì chúng ăn ít mà. Bạn biết chúng làm gì 0? Bạn cứ quan sát là thấy. Hy vọng là muỗi Sri Lanka 0 làm vậy? Chúng châm cái vòi vào da để thăm dò rồi rút ra, dời đi vài bước. Chúng thật là kén chọn. Chúng phải thăm dò 3, 4 lần như vậy cho đến khi tìm được chỗ có máu mà chúng thích. Ôi Trời, chúng lợi dụng lòng tốt của 1 nhà Sư. Chắc là tôi đi hơi xa rồi. Đó là bản chất của con muỗi. Và muốn huấn luyện 1 con muỗi thì chỉ phí thời gian thôi. Chúng 0 bao giờ lắng nghe cho dù là bạn rải tâm từ đến chúng cả ngày: ‘Mong rằng tất cả những con muỗi được hạnh phúc’. Đó là cách cư xử với những con muỗi. Bạn đang ở trong tu viện Phật Giáo nên phải rất cẩn thận. Đôi khi người ta hay nói rằng làm Đức Phật chảy máu thì sẽ tạo nghiệp rất rất xấu. Hãy tưởng tượng xem bao nhiêu con muỗi đã hút máu Đức Phật khi Ngài còn tại thế? Tôi 0 biết những con muỗi ấy sẽ bị gì (cười). Bạn 0 thể dạy dỗ gì con muỗi nhưng nếu nổi sân, có ác ý với người khác trong thế giới thực. 0 phải ai cũng xấu. Có vài người làm điều xấu thì làm thế nào? Bạn tìm hiểu xem tại sao họ làm điều xấu. Họ đang phải vật lộn, họ thật sự đau khổ, họ đã từng bị tổn thương và bị hại. Đó là lý do rất may mắn khi chúng tôi đến thăm các nhà tù, 0 chỉ là ở Tây Úc mà còn các nơi khác trên thế giới. Có thể nói chuyện với vài người trong số họ, những người bị kết tội là xấu ác. Tại sao họ lại làm chuyện như vậy? Rất nhiều trường hợp là do họ tức điên lên, 0 kềm chế được. Bất kể là họ 0 kềm chế được như thế nào (đã phạm những tội gì), 1 vài hành động tử tế nhỏ thật sự là có ý nghĩa rất lớn với họ. Đó là 1 trong những lý do tại sao khi bạn đi vào thế giới thực và thấy mình nổi sân với những người cư xử xấu xa , cách để khuyến khích họ đừng cư xử tệ nữa là hãy tử tế với họ. Nếu bạn tử tế thì những người xấu 0 bao giờ làm hại bạn.

H: Làm sao con có thể cân bằng giữa tâm từ Metta và sự phát triển trí tuệ.

Đ: Càng phát triển tâm từ Metta thi bạn sẽ càng phát triển trí tuệ, càng phát triển trí tuệ thì bạn càng có tâm từ, bạn 0 cần phải cân bằng chúng. Cứ thực hành cả 2 điều này càng nhiều càng tốt.

H (từ Ba Lan): Thưa Ajahn Brahm, điều gì làm cho Thầy có được hạnh phúc thực sự trong ngày hôm nay?

Đ: Tại sao 0? Bạn có muốn hạnh phúc 0? Nó 0 khó đâu. Cứ để cho đau khổ ra đi, buông xả nó, hiểu rằng thế giới này, cuộc đời này là như vậy. Ngừng chiến đấu, đánh nhau với thế giới này. Lần đó tôi phải trả lời nhanh cho câu hỏi: ‘đau khổ là gì?’ Là yêu cầu cuộc đời này cho bạn điều mà nó 0 thể cho. Vậy thì khi tôi hiểu cuộc đời này, thế giới này có thể cho tôi điều gì và sống (biết đủ) với những điều đó. Sống trong khả năng của mình. Tôi 0 nói về tài chính. Bạn có thể làm gì trên đời này? Thật tuyệt vời khi biết an bình và hài lòng có thể mang lại hạnh phúc cho bạn rất nhiều, hạnh phúc thực sự.

Khi bạn 0 chiến đấu với thế giới này và 0 tham gia những trận chiến mà bạn 0 bao giờ thắng thì bạn có được tất cả sự an bình. Rồi sự an bình sẽ tạo ra nguồn năng lượng khổng lồ bên trong bạn. Đó là lời khuyên của tôi.