The Importance of Asking Questions – Tầm quan trọng của việc đặt câu hỏi

Thầy Ajahn Brahm – 23^rd Feb 2024

Vì tối hôm nay sẽ có múa lân (nên thời gian giảng Pháp có hạn) nên chúng ta sẽ chỉ bàn về 1 số nghi thức truyền thống Phật Giáo, như là việc tụng kinh, đảnh lễ, tại sao chúng ta ngồi thiền theo kiểu này mà 0 phải là kiểu khác. Và cũng giúp bỏ đi 1 số niềm tin 0 đúng quanh những nghi thức truyền thống đó. Có 1 điều thú vị là quốc gia nào cũng có những nghi thức truyền thống khác nhau trong việc phụng tự.

1 trong những truyền thống rất mạnh mẽ của Phật Giáo vào thời kỳ đầu là khả năng đặt câu hỏi. Không biết bạn thế nào, tôi thì khi còn trẻ, tôi rất hay đi đến nơi thờ tự của các tôn giáo và muốn đặt câu hỏi. Chỉ nghe nói, giảng thôi thì chưa đủ. Tôi muốn đào sâu vấn đề khi đặt câu hỏi. Tôi biết là có những câu hỏi người ta đặt ra để thử và kiểm tra bạn, xem bạn là nhà Sư như thế nào. Và tôi phải công nhận câu hỏi khó trả lời nhất mà tôi nhận được là khi tôi nói chuyện tại trường trung học nữ sinh Mecedes ở Perth cho nhóm các em nữ sinh 14t cách đây khoảng 35 năm. Trường này nằm ngay cạnh nhà thờ Công Giáo. Tôi giảng về Phật Giáo, hướng dẫn 1 thời thiền ngắn. À mà có bạn nào ở đây từng học trường nữ sinh Mercedes 0? 0 có ai, tốt lắm. Sau buổi pháp thoại và thời thiền ngắn ấy, đến phần câu hỏi. 1 em nữ sinh ngồi hàng đầu giơ tay lên xin đặt câu hỏi: Ajahn Brahm, nữ giới có còn làm cho Thầy xao động 0? Em ấy hỏi câu như vậy đó. (cười) Đôi khi thật tuyệt khi bạn để ngỏ cho mọi người đặt câu hỏi thoải mái. Và cũng may mắn là có sự để ngỏ cho việc có trả lời hay 0. Vì các em ngồi gần đó nói: đừng có gây rối, nhỏ này chuyên môn bày trò nghịch ngợm trong lớp. Bạn ấy định trêu ghẹo Thầy đó. Rồi các bạn biết câu trả lời là gì 0? Tôi 0 nói đâu. Nhưng dù sao cũng thật tuyệt vời khi ta tôn trọng mọi câu hỏi được đặt ra. 0 có câu hỏi nào là ngu ngốc cả. Thật ra là để bảo đảm rằng mọi người cảm thấy thoải mái khi đặt câu hỏi cho dù câu hỏi đó là gì. Có 1 vài câu chuyện về việc người ta đặt câu hỏi. 1 trong những câu chuyện đó là ở trong kinh Sutta, là lời dạy của Đức Phật được viết ra. Chúng ta 0 có gì để tranh cãi về nội dung Kinh vì chúng được trùng tụng (hội nghị kết tập kinh điển) rất nhiều lần tại nhiều nơi khác nhau. Bảo đảm khá chính xác rằng đây là lời dạy của Đức Phật.

Có 1 câu chuyện trong Kinh nói về luật nhân quả. Người ta đến và hỏi đức Phật rằng tại sao có những người giàu và có những người nghèo. Tôi 0 biết các bạn đã làm việc bao lâu rồi để kiếm tiền trang trải cuộc sống. Nhiều người luôn gặp khó khăn . Có những người làm việc cật lực , học hành, kinh doanh v.v  cho dù là làm việc rất chăm chỉ, họ khá chật vật để đủ sống . Trong khi đó có những người thì tiền tự tìm đến với họ. Họ làm kinh doanh và công việc rất tiến triển. Thậm chí có người 0 làm gì cả, họ trúng số. Tuần rồi trong số các bạn có ai trúng số 0? (cười). Bạn biết những người mà tiền đến với họ nhanh chóng dễ dàng như vậy thì điều gì xảy ra 0? Họ biến mất, bạn 0 gặp họ nữa. Thật sự rất lạ.

Đôi khi có những người Thái họ nghĩ nhà Sư có năng lực biết tuần tới xổ số ra số mấy. Lần đó tôi còn đang ở Thái Lan và là 1 vị du Tăng chuyên thiền định. Tôi đang bắt đầu ngồi thiền ở 1 nơi yên tĩnh thì 1 phụ nữ đến, cô ấy thấy tôi đi vào rừng nên đi theo sau. Cô ấy 0 biết rằng tôi hiểu tiếng Thái và tiếng Lào. Cô ấy đến và đặt trước mặt tôi 1 tờ giấy, 1 cây viết chì và 1 chai pepsi. Bạn biết là gì 0? Chai pepsi là trả chi phí để tôi cho cô ấy 1 con số xổ số. Khi tôi nói rằng tôi 0 làm như vậy và trả tờ giấy, cây bút chì lại cho cô ấy, cô ấy lấy lại chai pepsi. 0 cho số thì 0 trả chi phí.

Vấn đề là tại sao có những người may mắn, họ dùng Youtube, Tiktok kiếm được nhiều tiền, còn có những người làm việc chăm chỉ cật lực, kiếm ra được 1 chút tiền thì phải đóng thuế hết hoặc có chuyện gì đó phải chi phí hết. Trong Kinh,  Đức Phật đã cho biết lý do tại sao những hành động ta làm trong kiếp trước giúp ta giàu có trong kiếp này. Đây là 1 câu trả lời tốt mà bạn nên biết. Đó là sự rộng rãi  hào phóng. Bạn biết cách sử dụng đồng tiền, 0 chỉ là dùng cho mình mà còn chia sẻ với người khác nhiều nhất trong khả năng thì kiếp sau cuộc sống sẽ cho bạn dư dả vì bạn biết cách sử dụng đồng tiền.

Câu hỏi kế tiếp mà ông này hỏi trong Kinh là : Tại sao có những người rất xinh đẹp . Họ 0 cần đi spa hay thẩm mỹ viện để nâng mặt mà vẫn xinh gái hay đẹp trai cách tự nhiên. Tôi già và 0 đẹp trai mà vẫn có nhiều người chụp hình tôi. Khi tôi còn trẻ, khỏe mạnh, gầy dong dỏng, tràn đầy sức sống và đẹp trai  thì 0 ai muốn chụp hình tôi cả. Thật là lạ.

Lần đầu tiên khi tôi kể chuyện này , là bạn nên làm gì để được xinh gái hay đẹp trai vào kiếp sau. Lại có những người cho dù làm gì đi nữa, nâng mặt , thời trang thế nào đi nữa thì vẫn xấu xí. Lần đầu tôi kể chuyện này là tại 1 buổi nói chuyện lớn ở Singapore, sau đó có 1 phụ nữ phàn nàn, giận dữ hỏi tôi rằng : sao Thầy nhìn vào tôi khi nói chữ ‘xấu xí’ – Khi nói chuyện tôi phải nhìn ai đó chứ - Nhưng sao lại là tôi? Cho nên bạn để ý là sau này khi tôi kể chuyện này, tôi nhìn xuống tấm thảm, 0 thôi lại gặp nhiều rắc rối. Thậm chí là rắc rối lớn hơn nếu tôi nói chữ ‘xinh gái’ mà vô tình nhìn trúng 1 ông nam giới.

Rồi Đức Phật đã có 1 câu trả lời rất hay: ‘nếu bạn có đức hạnh tốt, hành vi tốt, lời nói hay, có lòng tử tế thì kiếp sau bạn sẽ xinh đẹp’. Thật thú vị.

Rồi câu hỏi chính là : tại sao có những người rất thông minh. Khi con của bạn đi học, có khi 0 chăm chỉ  lắm mà vẫn được điểm A (cao nhất), còn có những em phải học kèm thêm, phải khuyến khích cổ vũ các em học mà các em vẫn bị điểm F (điểm kém nhất). Tại sao lại như vậy?  Khi đi học thì tôi 0 học nhiều lắm đâu, tôi chỉ thích học môn toán mà tôi luôn được điểm cao đứng đầu. Tôi cũng 0 để ý, 0 nhận ra chuyện đó. Tôi được học trường danh tiếng, miễn phí do có học bổng. 0 do cố gắng mà do vui thích khi học. Có thể nhờ vậy mà tôi nhận ra rằng trong thiền định cũng vậy. 0 bao giờ có thể vào định sâu do cố gắng mà chỉ do yêu thích, tận hưởng thiền, cảm nhận được những lợi ích to lớn mà thiền mang lại. Khi bạn yêu thích thực hành thiền, chứ 0 bị ép buộc. Vì thế khi còn là 1 nhà Sư trẻ, tôi 0 bao giờ tham dự những khóa thiền bắt buộc (meditation detention) hay các lớp thiền phụ trợ. Tôi luôn yêu thích việc thực hành thiền.

Lý do tại sao có người rất thông minh trong kiếp sau, là do trong kiếp này họ đặt câu hỏi. Vì thế bạn biết, Eddie (1 thính giả rất hay đặt câu hỏi) kiếp sau có thể sẽ là 1 người nhận giải Nobel . Anh ấy đặt rất nhiều câu hỏi. Anh ấy vẫn ở đây hôm nay và chờ đến lượt đặt câu hỏi. Hy vọng là anh ấy có thể nghe được điều này, 0 bỏ sót. Chúng ta có thể hiểu tại sao. Điều đó có nghĩa là bạn muốn tìm hiểu, bạn kiểm tra mọi thứ, bạn đặt những câu hỏi khó , bạn thật sự muốn biết và tôi rất tôn trọng điều đó. Bạn có từng nghe nói về Thầy Krishnamurti? Khi còn trẻ, lần đầu khi tôi bắt đầu nghe Thầy ấy giảng , tôi rất quan tâm. Cho đến 1 lần  Thầy ấy có buổi nói chuyện ở New York Public Library , có nhiều người đặt những câu hỏi ngớ ngẩn, cũng có 1 người đặt câu hỏi thật sự rất sâu sắc, khó trả lời. Cách Thầy ấy trả lời làm tôi thất vọng. Thầy ấy nói: Bộ tôi phải trả lời tất cả mọi câu hỏi sao? Đó là cách Thầy ấy tránh né câu trả lời. Vì điểm này mà tôi đã quay lưng với Thầy ấy. Tôi quyết tâm rằng sau này khi là 1 người đứng dạy, nếu có ai đặt câu hỏi, tôi sẽ luôn cố gắng tốt nhất để trả lời trong khả năng của mình. Vì trả lời câu hỏi thì cũng quan trọng bằng hoặc thậm chí là quan trọng hơn việc thuyết trình và như vậy mới thật sự là buổi nói chuyện. Tôi tôn trọng các câu hỏi. Đó là những lý do tại sao trong Phật Giáo, chúng ta luôn có thể đặt câu hỏi, đặt vấn đề với giảng sư, kiểm tra xem Thầy mình có tốt không. Tôi rất thích dự các buổi hội thảo, tại nơi ấy chúng ta có được những câu hỏi hay nhất. Cách đây khá lâu, buổi hội thảo toàn cầu đầu tiên được tổ chức tại Perth nói về khả năng cho thọ Cụ Túc Giới với Tỳ Kheo Ni trên thế giới. Lúc đó chưa có Tu viện dành cho Ni Dhammasara ở đây. Có rất rất ít các vị Ni được thọ giới. Tôi ở trong ban điều hành của trung tâm hội nghị. Có người đã hỏi tôi về việc cho thọ giới Tỳ Kheo Ni. Tôi trả lời 1 vài từ và thật 0 thể ngờ, 1 cô Ni của chùa Phật Quang Sơn (Bắc Tông)  giơ tay lên và nói, cô ấy mắng tôi: Thầy thật bảo thủ. Thầy có tầm ảnh hưởng, Thầy nên làm nhiều hơn nữa cho các vị Ni. - Và tôi đã nghiêm túc tiếp nhận ý kiến đó. Tôi trả lời: cô nói đúng, tôi nên làm nhiều hơn nữa. - Bạn biết đó, nếu ta chỉ giữ ý kiến của mình , 0 tiếp nhận phản hồi từ người khác thì bạn chỉ có cái nhìn hạn hẹp về việc mình là ai, mình đang làm gì . Khi tôi nghiêm túc tiếp nhận ý kiến của cô ấy, tôi đã cho các vị Ni thọ giới , điều đó đã có hiệu quả. Trước đó cô ấy nói tôi bảo thủ và cô ấy đúng. Vì thế rất cảm ơn các câu hỏi, những lời phê bình. Đó là những phản hồi mà nhà Sư chúng tôi cần, các vị Ni cần và mọi người đều cần.  Đó là lý do những câu hỏi là 1 phần của truyền thống Phật Giáo chúng ta.

Không chỉ là câu hỏi, 1 số nghi thức truyền thống khác, như tại sao chúng ta bái lạy. Rất quan trọng , chúng ta cần biết. Chúng ta nên bái lạy thế nào? Nên bái lạy đầy đủ sát đất như Mật Tông hay Bắc Tông họ hay làm(5 vóc sát đất) , hay là làm giống các Sư Theravada như tôi là lạy 3 lần. Trong truyền thống Phật Giáo Kh’mer , thay vì bái lạy đầy đủ thì họ chỉ xá 3 cái ngắn rồi gọi đó là bái lạy.  Như vậy thì khá sơ sài. 0 chỉ làm thế này là đúng, thế kia là 0 đúng, điều quan trọng nhất là trong tâm bạn nghĩ gì khi bái lạy. Rất nhiều lần , tôi đã dạy và khuyến khích  cách bái lạy, khi bạn bái lạy/ đảnh lễ 1 nhà Sư hay vị Ni hay tượng Phật, thật sự bạn đang bái lạy điều gì, chứ 0 chỉ là làm hành động bái lạy đó như đã được hướng dẫn theo văn hóa của xứ sở của mình.

Cũng giống như việc cắm nhang vào lư hương. Tôi phải mất nhiều năm mới nhận ra tại sao. Tôi đã được  dạy ở tu viện Thái Lan là thắp 3 cây nhang rồi cắm vào lư hương. Rồi tôi thấy ở các truyền thống PG nước khác , họ đốt 1 bó 30 – 40 cây nhang, có rất nhiều khói, và xá xá như thế này rồi cắm vào lư hương. Bạn có từng thấy như vậy chưa? Ở đây, trong Pháp đường này 0 có chỗ thắp nhang. Trong những tòa nhà khác, chúng tôi có thắp 2 ngọn nến và nhiều nhất là 1 cây nhang. Lần đầu khi đến đây, tôi thấy việc khám nghiệm tử thi. Bạn Dennis là chủ tịch ban điều hành ở đây, hàng xóm của bạn này là 1 điều tra viên nên nhà Sư chúng tôi được vào xem khám nghiệm tử thi. Vào thời đó thì người ta hút thuốc nhiều, rất có hại cho sức khỏe. Khi nói chuyện với bác sỹ giải phẫu tử thi, tôi hỏi: còn về khói nhang thì sao? Vị ấy nói: có hại như hút thuốc. Chúng tôi 0 muốn làm bạn chết. Lý do chính là nếu như vậy thì tôi phải làm đám ma cho các bạn và tôi sẽ phải rất bận rộn. 0 thắp nhiều nhang 0 phải là ý kiến cá nhân, mà là giới 0 làm  hại chúng sinh nào, nên chúng tôi 0 có nhiều nhang ở đây.

Đó là 1 truyền thống và chúng ta hiểu đó là gì, tại sao làm như vậy. Đó là cách tỏ lòng tôn kính Đức Phật, Chánh Pháp, Tăng Đoàn. Khi chúng ta thực hiện việc đảnh lễ, bái lạy, chúng ta lạy 3 lạy. Tại sao lại là 3 lạy mà 0 phải là 2 hay 4? Bạn bái lạy điều gì?  0 phải bái lạy bức tượng bằng kim loại, gỗ hay bằng 1 chất liệu nào đó mà là bái lạy điều bức tượng làm biểu tượng. Lạy thứ 1 là tôi bái lạy giới đức, lạy thứ hai dành cho hòa bình, an bình, lạy thứ 3 dành cho lòng từ bi. Tôi luôn làm như vậy.

Tôi thường hay kể câu chuyện này, nhưng thứ 3 tuần rồi thì 0 kể ở đây mà kể ở nhóm ung thư Solaris. Lạy thứ 1 của tôi dành cho giới đức, tôi làm điều này vì nhiều nhiều năm trước khi tôi bắt đầu đến với 1 nhóm, lúc đó có tên là hiệp hội hỗ trợ ung thư, để dạy cho các bệnh nhân về thiền, về thái độ tốt nên có đối với căn bệnh ung thư này . Điều đó thật sự có hiệu quả rất tốt nên tôi trở thành 1 trong những giảng viên chính của họ. Vị nghị sỹ của khu vực này lúc đó cũng chính là thủ hiến của bang Tây Úc, Colin Barnett. Ông đã tài trợ rất nhiều cho cơ sở vật chất, nhiều tòa nhà của hiệp hội ung thư ở đây. Khi làm lễ khai trương , họ mời tôi đến tham dự. 1 VI Pm (Very Important Premier – Vị Thủ Hiến quan trọng) và 1 VIM (Very Important Monk – 1 nhà Sư quan trọng), là tôi. Tôi rất ngạc nhiên: tại sao lại mời tôi? Tôi là người đứng đầu Buddhist Society Tây Úc nhưng 0 lý gì 1 Phật tử lại được mời đến lễ khai trương các tòa nhà của hiệp hội ung thư Solaris, vì đây là nơi dành cho các bệnh nhân ung thư. Họ nói rằng vì Thầy dạy ở đây và đã hỗ trợ rất nhiều trong thời gian dài. Và tôi rất vui khi ban phước lành rải nước thánh cho trung tâm ấy. Tôi đã hỏi trước bên các vệ sỹ xem có thể ban phước lành, rải nước Thánh cho vị thủ hiến 0. Và họ đã đồng ý. Ông Colin Barnett lúc đó cũng được ban phước lành. Tôi rất vui.

1 vị khác cũng đến để hỗ trợ trung tâm ung thư này. Vị này là Frank Sheehan, linh mục tuyên úy Anh Giáo của trường trung học Christchurch, là 1 người bạn tốt của tôi. Tôi nhận thấy rằng rất quan trọng khi làm bạn với mọi tôn giáo. Tôi muốn có nhiều bạn bè để họ có thể đặt ra cho tôi những câu hỏi. Tôi thấy rằng điều đó rất quan trọng, những nhà lãnh đạo thuộc các tôn giáo khác này có thể đặt câu hỏi với tôi để chắc rằng tôi luôn trung thực và thành thật trong việc tu học thực hành của mình. Vị này nói rằng thích những bài nói chuyện của tôi, những câu chuyện vui tôi kể. Các bạn có thích những câu chuyện vui ngớ ngẩn của tôi 0? (cười)

Rồi trường trung học Christchurch mời tôi đến nói chuyện vào buổi họp mặt ban sáng. Thật là tuyệt vời vì tôi 0 soạn trước bài nói chuyện, tôi 0 bao giờ soạn trước mình sẽ nói gì. Tôi đi đến trường. Trước hết tôi đứng chờ bên ngoài cùng với Thầy hiệu trưởng và Cha Tuyên úy. Trường trung học Christchurch là 1 trường Anh Giáo có tiếng nên thầy hệu trưởng nói: trước hết chúng ta chờ ở bên ngoài, các em ổn định xong rồi thì chúng ta sẽ bước vào. Chúng ta sẽ lạy trước tượng Chúa Jesus nhưng Thầy là nhà Sư Phật Giáo, Thầy 0 cần phải làm vậy. Các bạn đã biết tôi lâu rồi thì sẽ hiểu tôi ứng xử thế nào. Tôi trả lời: Tôi yêu cầu được quyền lạy trước tượng Chúa Jesus. Giá mà bạn nhìn thấy gương mặt thầy hiệu trưởng lúc đó, kiểu như: mình đã mời đến trường dạng người gì thế này? May mắn là cha Frank đã biết tính tôi nên nói: ồ 0 sao đâu, Thầy ấy hay như vậy lắm. Thế rồi chúng tôi bước vào trường, và đó là chủ đề cho buổi nói chuyện của tôi: tại sao Phật tử lạy trước tượng Phật. Họ đang làm gì?

Rồi tôi giải thích: chúng ta lạy điều mà chúng ta tôn trọng  nơi bức tượng, điều đã khơi nguồn cảm hứng nơi chúng ta. Chứ 0 phải lạy khối kim loại này. Tôi được khơi nguồn cảm hứng vì bức tượng đại diện cho đức hạnh, lòng tốt, lòng tử tế, sự trung thực. Các bạn có bao giờ bị mất chìa khóa ở 1 nơi như thế này chưa? Chúng tôi muốn cho bạn biết rằng chúng tôi 0 bao giờ trộm cắp vật gì của ai. Khi các bạn vào đây nghe giảng, chúng tôi 0 yêu cầu bạn phải trả tiền. Chúng tôi 0 yêu cầu bạn cung cấp thông tin chi tiết của bạn  nếu bạn 0 muốn. Đó là đức hạnh. 1 nơi tử tế, 1 nơi an toàn. Bạn 0 bị khai thác, 0 bị yêu cầu làm gì cả. Đức hạnh đó là điều tôi tôn trọng. Tôi thấy điều này thật hiếm hoi trên thế giới. Có bao nhiêu người bạn có thể tin tưởng? Tất cả chư Tăng, Ni ở đây, bạn có thể tin tưởng họ. Nếu họ có làm điều gì đó 0 phù hợp, nhiệm vụ của tôi là tìm ra và bảo ban họ, giải quyết vấn đề. Chúng tôi thực hiện điều này rất nghiêm túc. Ở Tây Úc này, chúng tôi bắt buộc phải báo cáo nếu có nghi ngờ về những hành vi sai trái. Chúng tôi phải báo cảnh sát. Đó là 1 trong những lý do mà chúng tôi giữ lời hứa 1 cách nghiêm túc. Khi tôi được bàn giao làm nhà Sư chịu trách nhiệm ở đây, trước khi đồng ý, tôi đã bỏ ra 1 tuần để xem xét bản thân . Khi là nhà Sư chịu trách nhiệm ở đây, bạn phải có đức hạnh rất tốt, nếu có 1 vài khuyết điểm nơi giới hạnh của mình  thì 0 nên nhận trách nhiệm làm nhà Sư đứng đầu. Tôi 0 muốn làm bất kỳ ai trong số các bạn thất vọng. Tôi phải chắc chắn, tự tin mình là 1 nhà Sư tốt. Những gì tôi thực hành, tôi nói làm cái gì thì chắc chắn tôi sẽ thực hiện.

Các bạn đã biết tôi nhiều năm rồi và điều đó đã cho tôi sức mạnh (giữ gìn) đức hạnh. Và tôi cũng yêu cầu giữ đức hạnh như vậy với từng vị Sư và Ni ở đây và các thành viên trong ban điều hành ở đây: như vậy thì 0 phát sinh nghi ngờ.  Giả sử điều này cũng xảy ra nơi chính phủ, lực lượng cảnh sát, các trường học, là mọi người đều rất trung thực, họ 0 bao giờ nói dối, sống trong thế giới như vậy thì tuyệt vời biết bao. Thật là 1 tuyệt vời khi bạn có người bạn đời đáng tin tưởng, 0 bao giờ dối gạt bạn. Xin hãy là người như vậy. Nếu bạn trung thành tận tụy với bạn đời của bạn như vậy, xin hãy nói với người ấy rằng: anh/em yêu có thể kể cho em nghe mọi thứ, có thể có những điều làm em có thể 0 vui nhưng miễn là anh nói thật thì em sẽ 0 bao giờ la mắng anh. Em có thể sẽ thất vọng nhưng sẽ 0 la lối quát nạt. Em 0 bao giờ muốn làm hỏng mối quan hệ của chúng ta vì mối liên kết của lòng trung thực là điều quan trọng nhất. Hãy hình dung nếu bạn nói với con mình như vậy thì chúng sẽ 0 bao giờ nói dối với cha hay mẹ của mình, cho dù chúng có làm bất kỳ chuyện gì trên đời .

1 cô bé sinh viên năm 1 người Sri Lanka đến gặp tôi và nói: con gặp 1 rắc rối lớn, thưa Ajahn Brahm. – Chuyện gì thế con? – Cô bé ấy nói cô có thai. – Con có nói cho cha mẹ biết chưa? – Dạ chưa, họ sẽ giết con chết mất. Nên con đến để xin Thầy nói giúp cho cha mẹ con biết. – cô bé ấy tin tưởng tôi vì biết tôi từ bé đến lớn. Tôi là Sư Phụ của cô ấy trong 1 thời gian dài. Và đó là 1 điều tốt đẹp mà tôi có thể làm để giúp cô ấy. Tôi kể câu chuyện này cho các bạn. Nếu các bạn có con , xin hãy cho chúng hiểu rằng chúng có thể nói cho cha mẹ về bất cứ chuyện gì. Cha mẹ ở đây là để giúp con. Nếu con của bạn lỡ có thai hay nghiện ngập , chúng cần sự giúp đỡ của cha mẹ. Chúng 0 cần phải e sợ cha mẹ của mình. Trong những tình huống cực kỳ khó khăn trong đời như vậy thì chúng lại càng cần bạn hơn.

Cũng vậy, khi bạn có người bạn đời và họ lỡ làm gì đó sai , xin hãy tha thứ cho họ, miễn là họ nói thật cho bạn nghe. Chúng ta ai cũng có lúc mắc phải sai lầm. Cảm giác của lòng tin, lòng trung thực giải quyết được nhiều vấn đề trên thế giới nếu chúng ta bắt đầu bằng sự trung thực. Đó là lý do cái lạy đầu tiên của tôi dành cho đức hạnh. Tôi bái lạy đức hạnh là để nâng cao, thực sự tôn trọng đức hạnh. Nhờ đó tôi được khuyến khích để sống đức hạnh hơn.

Cái lạy thứ 2 tôi dành cho an bình, hòa bình, cho dù an bình có nghĩa gì đối với bạn, gia đình bạn , cuộc đời bạn , nghề nghiệp của bạn, đất nước của bạn đi nữa. Hãy hình dung sẽ như thế nào khi bạn luôn cảm thấy bình an, đặc biệt là khi thiền. Tôi tôn thờ hòa bình. Cái lạy thứ 3 dành cho lòng từ bi nhân ái. Bất cứ khi nào tôi nhìn thấy hành động từ bi nhân ái , tôi thật sự tôn thờ.

Khi tôi nói với bạn về nghi lễ bái lạy, tôi thật sự ngạc nhiên khi thấy nó thật dễ hiểu. Vì sau buổi nói chuyện đó với nhà trường, Thầy hiệu trưởng thật sự có ấn tượng tốt và đề nghị nhà trường sẽ đến thăm tu viện. Tôi nhớ những em học sinh của trường trung học Christchurch, tôi dẫn các em vào cốc của tôi (Thầy hay gọi là hang động). Các bạn biết mấy em nam sinh nói gì khi vào cốc của tôi 0? Đây là nơi tôi ở, ngồi thiền. Các em nói chỗ này mà vô quẩy là ngon lành. Trong chuyến đi này cũng có đích thân Thầy hiệu trưởng đến thăm tu viện. Thầy muốn vào tham quan Chánh Điện có tượng Phật lớn. Tôi 0 bảo Thầy ấy làm gì cả, Thầy ấy vào bên trong Chánh Điện rồi tự quỳ lạy tượng Phật 3 cái. Tôi cũng quỳ lạy Phật bên cạnh vị ấy. Thầy ấy là 1 tín đồ Ki Tô Giáo thuần thành và có tiếng tăm , là hiệu trưởng trường trung học Christchurch. Vị ấy 0 thấy có vấn đề gì khi lạy Phật vì vị ấy hiểu nghi lễ này có ý nghĩa gì.

Cũng vậy, có những nghi lễ khác của Phật Giáo như 5 giới. Rủi thay 5 giới lại trở thành nghi thức.  Mỗi lần đến chùa là bạn phải thọ 5 giới hay có khi là 8 giới vào những ngày Giới (rằm, mồng 1 …). Bạn đã có nghe về ngày giữ Bát Quan Trai giới rồi đó. Khi đến 1 ngôi chùa ở Sri Lanka ở Melbourne , tôi nghe 1 điều khá lạ. Họ nói tôi nghe điều mà tôi chưa từng nghe bao giờ. Là 13 giới. Trên đời này lại có chuyện giữ 13 giới ư? Anh chàng kể cho tôi nghe chuyện đó nói rằng cũng đơn giản dễ hiểu: trong 8 giới thì giới thứ 8 là khó nhất : 0 ăn quá ngọ. Bạn 0 ăn gì cả từ xế chiều cho đến sáng hôm sau. Rất thông thường trong các chùa theo truyền thống PG ở các nước quốc giáo như Thái Lan, Sri Lanka, Myanmar, họ thọ giới vào ngày rằm và mồng 1 (ngày trăng - moonday). Anh ta nói hôm nay con sẽ giữ 13 giới. Tôi hỏi và anh ta giải thích: 8 giới vào buổi sáng và 5 giới vào buổi chiều. – Như vậy là ăn gian (cười). 36:02 (Còn tiếp)

Lần đó tôi đến Thái Lan và thấy khi người ta (đến chùa) thọ 5 giới, họ chắp 5 ngón tay lại tụng 5 giới rất tốt . Rồi tôi thấy có 1 người  cũng tụng 5 giới rõ tốt nhưng chỉ chắp có 4 ngón, trừ 2 ngón giữa là cụp xuống. Tôi hỏi tay anh bị đau hay sao. Anh bảo 0 phải, do hôm nay anh chỉ giữ 4 giới. Như vậy là đùa giỡn với Chánh Pháp. Nhưng thật là thú vị để quan sát nếu lần sau bạn có đi Thái Lan, xem họ cụp mấy ngón. Và có khi họ cụp cả 5 ngón luôn mà vẫn tụng giới rất tốt. Đó 0 phải là ý nghĩa theo truyền thống Phật Giáo mà là đang làm hỏng truyền thống. Nếu bạn 0 muốn giữ 5 giới thì thôi nhưng đừng làm kiểu giống như nói dối và gây hiểu lầm khi vẫn tụng giới mà 0 giữ giới.

Tôi nhớ lần đầu khi tôi thọ 5 giới, lúc đó tôi là cư sỹ hay đi đến các chùa để nghe tụng kinh, đọc kinh sách. Trong số đó thì tôi hay đi đến 1 ngôi chùa Thái Lan. 1 vị Sư thấy tôi hay đến chùa nên nói: con đã đến chùa nhiều lần, Sư nghĩ đã đến lúc con nên thọ 5 giới. – Tôi mới hỏi vị ấy 5 giới là gì. – Vị ấy mới nói là

- 0 cố ý sát sinh. Tôi trả lời là tại sao con phải thọ giới ấy, con đã giữ giới này lâu rồi, con chỉ ăn rau. Thậm chí con còn 0 đập ruồi. Thậm chí là ở đây, tại chùa này, tôi được bảo là có chuột trong hội trường. Ồ, chuột dễ thương mà. Bạn có thể chơi đùa với chúng. Bạn có thấy mấy con chuột ở đây 0? 0 biết có khác với chuột chỗ khác 0, nhưng chúng 0 có bẩn tí nào, rất sạch sẽ.  Tôi nhớ 1 vài lần tôi thấy có chuột và có người đặt bẫy chúng, tôi nghĩ là nên làm gì đó để bảo vệ chúng. Tôi có lòng từ bi với loài chuột. Chúng xinh xắn dễ thương. Nếu bạn có thấy 1 con chuột , hãy nhìn ngắm và vuốt chúng. Chúng có bộ lông đẹp, tôi 0 nói đùa đâu. Cho nên chúng ta 0 làm vậy, 0 sát sinh,

- 0 trộm cắp. Thậm chí là từ xưa, khi tôi còn là 1 cậu học sinh. Có khi người soát vé xe bus 0 hỏi thì người ta hay nghĩ là: ồ đó là do bạn 0 hỏi bán vé, nên tôi 0 mua. Khi tôi là 1 thiền sinh và bắt đầu đi chùa , tôi mua vé cho dù có ai soát vé hay 0. Nếu anh ta quên thì tôi cũng trả tiền cho anh ta. Tôi thích làm như vậy vì như vậy là trung thực. Thậm chí khi là 1 nhà Sư, khi bắt đầu xây dựng tu viện Bodhinyana , chúng tôi đến vựa bán gỗ tên là gia đình Collies. Chúng tôi mua rất nhiều gỗ rồi chở về tu viện. Rồi tôi thấy trong số gỗ ấy có lẫn rất nhiều tấm ván. Chúng 0 được tính tiền trong hóa đơn. Người ta đã nhầm lẫn. Bạn biết tôi làm gì 0? Tôi cho số ván ấy lên xe rồi cùng với anh hành giả chở lại vựa gỗ ấy để trả.  Họ hỏi Sư 0 mua, trả hàng lại à? – 0 phải trả hàng , mà do hôm qua chúng tôi mua gỗ, 0 mua số ván này. Tôi đưa cho ông ta xem hóa đơn tính tiền. Anh ta bảo tôi chờ 1 chút rồi đi báo với ông quản lý. Vị quản lý đi xuống. Tôi nghĩ chắc là có rắc rối gì đây nên nói: chỉ có chút nhầm lẫn thôi, vì chúng tôi mua nhiều gỗ nên mấy tấm ván này bị lẫn vào. Ông ta trả lời: 0, tôi đến để xem chuyện này có thật 0. Bạn hiếm khi nào gặp người trung thực như vầy. Từ đó, trong nhiều năm, ông ta tính giá chiết khấu cho tu viện Bodhinyana, BSWA, như tính cho bên thầu xây dựng. Nhờ vậy mà chúng tôi tiết kiệm được rất nhiều tiền, do trả lại cho họ số ván mà chúng tôi 0 mua. Tôi luôn nhớ chuyện đó. Thật là dễ thương khi sống trung thực.

- 0 tà dâm: Khi là nhà Sư thì dễ giữ giới này. Nhưng khi còn là cư sỹ người ta hỏi tôi về giới này. - Cho dù bất cứ bạn làm gì trong cuộc sống, bạn có hòa hợp về mặt tình dục 0? – Tôi nói: hãy xem này, tôi là 1 sinh viên. Sinh viên thì nghèo lắm, 0 đủ khả năng có bạn gái. – Là tôi nó thật. Nhưng 0 chỉ vì thế, vấn đề là tôi 0 muốn làm hại hay tổn thương bất cứ ai. Nếu bạn gái của tôi có người khác , tôi sẽ rất ưu phiền. 0 phải là lúc xuất gia rồi, tôi đang nói lúc tôi còn là sinh viên, 1 cư sỹ.

- 0 nói dối: tôi 0 bao giờ thích nói dối. Thậm chí khi còn là 1 cậu bé, tôi luôn cảm thấy ngại ngùng: tại sao phải nói dối? Bạn luôn có thể nói thật mà, thậm chí là với người bạn yêu nhất, với mọi người.

- Cuối cùng là 0 dùng rượu (và chất gây nghiện): Tôi bỏ uống rượu từ rất lâu rồi. Đơn giản là tôi thấy 0 có lý do gì để uống rượu. 0 uống thì vui hơn nhiều.

Cho nên khi vị Sư này nói với tôi là nên thọ 5 giới, tôi trả lời kiểu kiêu hãnh: tại sao con phải thọ giới từ Sư? Tự con giữ 5 giới này mấy năm rồi. Và tôi nói trung thực. Bạn thấy được lý do để giữ 5 giới.

Đó là những lý do tại sao bạn luôn cần phải giữ 5 giới. Bạn biết đó, giữ được giới là vấn đề quan trọng hơn. Nếu bạn phạm lỗi thì điều gì sẽ xảy ra? Nếu bạn phạm 1 giới thì 0 được vào chùa hay sao? Bị phạt roi nơi công cộng hay sao? Có lần 1 anh hành giả mặc y trắng phạm 1 giới. Anh ta nói rằng: Thầy sẽ phạt con thế nào? Con đã phạm 1 giới. Tôi nói: bạn chỉ cần nhận biết nó, tha thứ và học hỏi từ đó. – Anh ta trả lời: dạ 0, như vậy 0 có tác dụng. Con cần phải bị phạt. -  Cho nên tôi nói với anh ta: OK, vậy thì 1 hình phạt kiểu Úc cho anh mà người ta hay áp dụng với phạm nhân thời xưa.  50 strokes of the cat. Khi nghe tôi nói vậy, mặt anh hành giả này còn trắng bệch hơn cả bộ y trắng anh ta đang mặc. Lúc đó anh ta chưa biết rõ tôi. Anh ta nghĩ rằng sẽ bị phạt roi. Tôi mới nói với anh ta rằng: 50 strokes of the cat theo trong tu viện Phật Giáo nghĩa là vuốt con mèo 50 cái chứ 0 phải là bị đánh 50 roi. Lúc đó trong tu viện có 2, 3 con mèo. Hãy kiếm 1 con mèo, đặt nó vào lòng và vuốt nó 1, 2, … đủ 50 cái. Lòng từ bi nhân hậu rất quan trọng. Đó chính là 5 giới. Rất quan trọng.

Đó là những nghi lễ. Khi bạn thấy được và hiểu ý nghĩa của chúng để làm gì thì rất dễ giữ giới. Lúc đó chúng 0 chỉ là những nghi lễ vô nghĩa, thậm chí là ý nghĩa của Christmas (lễ Chúa Giáng Sinh ). Tôi nhớ có lần thầy Ajahn Chah hỏi: ý nghĩa lễ Christmas là gì? Và chúng tôi trả lời ngay: là an bình và hòa hợp cho tất cả chúng sinh. An bình và tình yêu thương. Thầy nói: OK, chúng ta có thể mừng lễ đó. Tại sao 0  chứ? Vì thế cứ vào ngày 25/12, tại tu viện chúng tôi ở Thái Lan, Thầy sẽ đến  để mừng lễ gọi là “Buddhamas”  (lễ Phật Giáng Sinh), Thầy gọi như vậy. 45:45 (Còn tiếp) Đó là thời gian tuyệt vời khi tu học với Sư Phụ của mình. Có những nghi lễ  và chúng ta sử dụng chúng theo cách có trí tuệ. Chúng ta có nghi thức lễ cưới và chúng ta thực hiện theo cách có trí tuệ. Đó là lý do tôi hay được mời đến để chúc lành cho đám cưới chứ 0 chỉ là tụng kinh, mà có những lời giáo huấn, chia sẻ ý nghĩa của lễ cưới, là cả 2 cam kết với nhau, 2 người trở nên 1. Khi bạn hiểu điều này đúng đắn thì bạn 0 bao giờ nghĩ về bạn đời hay nghĩ về bản thân nữa, mà tâm bạn thay đổi, nghĩ về chúng ta. Bạn cam kết với chúng ta hơn là cam kết với bản thân hay với anh ấy/ cô ấy. Đó là lý do tại sao có phần tinh thần trong lễ cưới, là buông xả ý muốn của bản thân, buông xả cái tôi và phục vụ 2 người, trong đó có bạn. Những điểm nho nhỏ này thực sự rất hữu ích cho mọi người. Đó là lý do tại sao chúng ta có các nghi lễ. Thực sự hiểu được những gì chúng ta đang làm chứ 0 phải là làm theo người khác, ta có sự thấu hiểu sâu hơn.

Cái chết cũng vậy. Chúng ta biết rằng cái chết sẽ đến. Chúng ta  đừng chỉ nghĩ đến cái chết với những mất mát , chúng ta ăn mừng và trân trọng những gì chúng ta đã có, cuộc đời chúng ta đã sống với nhau. Điều này thực sự rất rất quan trọng . Tất cả các nghi lễ chúng ta có trong đời, chúng ta chuyển đổi chúng thành những điều hữu ích và tuyệt vời trong cuộc sống. Một khi chúng ta biết cách làm được như vậy  thì tất cả những nghi lễ tuyệt vời ấy trong Phật Giáo, trong văn hóa Trung Hoa, Sri Lanka, Malaysia … bất kỳ nền văn hóa nào , chúng ta đều có thể làm cho chúng trở nên hữu ích nhất. Bây giờ chúng ta sẽ có 1-2 câu hỏi rồi đến phần múa lân.

Phần Hỏi Đáp:

H: Sự Thật có nên được xem là đau thương hay khó khăn?

Đ: Tất nhiên là đôi khi sự thật là đau thương hay khó khăn gian khổ, nhưng xứng đáng. Chúng ta đều biết rằng khi chúng ta nắm giữ bí mật nào đó của người khác, đặc biệt là người quan trọng trong đời bạn, nó sẽ làm bạn đau lòng nhiều hơn, lâu hơn .

Tôi nhớ có câu chuyện của 1 người Hà Lan trong Thế Chiến II, ông có cam kết mạnh mẽ là luôn nói Sự Thật. Ông cũng là 1 người có lòng từ bi. Khi 2 sỹ quan SS của Đức gõ cửa nhà ông và hỏi có người Do Thái nào trốn trong nhà của ông 0. Tình hình thời đó là nếu họ tìm ra người Do Thái thì những người này sẽ bị đưa đến trại tập trung và giết chết. Lúc đó trong nhà ông có 1 đôi người Do Thái đang ẩn nấp. Vậy ông làm gì? Ông mở cửa ra và nói : các ông cứ vào mà xem. Do uy tín đạo đức của người này mà 2 viên sỹ quan SS nói: OK. Cám ơn thưa ngài. Họ 0 vào lục soát nhà vị  này mà đi qua căn nhà kế tiếp. Đó là 1 thử thách lớn cho sự cam kết nói thật của vị này. Cách nhìn, thái độ  của vị này rất tự tin nên người sỹ quan SS bỏ đi. Tôi rất ấn tượng về câu chuyện này. Nếu bạn trung thực , cho dù trong tình huống rất khó khăn,  thì sự trung thực sẽ bảo vệ bạn. Đây là vấn đề về tinh thần, tâm linh, nhưng tôi đã thấy và tôi tự tin vào điều đó. Đây là trường hợp hiếm. Phần lớn các trường hợp thì việc 0 trung thực làm ta đau lòng.

H: Thầy có nói cách làm cho chúng ta trở nên thông minh trong đời này là nên tò mò, hay tìm hiểu vào kiếp trước. Làm sao biết được kiếp trước chúng ta là ai?

Đ: Bạn nên học thực hành thiền sâu vì khi tâm bạn trở nên rất tĩnh lặng , bạn thật sự nhập thiền, tâm của bạn được trao quyền. Những thông tin về kiếp trước 0 nằm trong não. Não xuất hiện trong kiếp này. Còn dòng tâm thức  mà chúng ta gọi là tâm thì trải qua nhiều kiếp. Vì thế có khi bạn nhớ được những điều đã xảy ra từ (kiếp) trước. Đó là việc của tâm.  Khi bạn thiền ngày càng sâu hơn, cao hơn, đặc biệt là trong trạng thái an lạc (nhập thiền), rồi bạn xuất thiền. Lúc này bạn có thể tự hỏi: kiếp trước tôi là ai. Tôi 0 thể chứng minh cho bạn thấy điều này nhưng tôi có thể chỉ cho bạn cách làm được như vậy. Đó là cái hiểu và trải nghiệm của riêng bạn. Tâm là nơi chúng ta có những ký ức về các kiếp trước. Có nhiều người có thể nhớ về các kiếp trước của họ, cả người Ki Tô giáo.

Đức Giáo Hoàng Vigilius năm 543 sau công nguyên rất tin vào tái sinh, hoàng đế Justinian I thì phản đối điều đó. Ông  yêu cầu ĐGH ban lệnh rằng tái sinh là chống lại tín điều nhưng ĐGH từ chối. Vị hoàng đế tống giam ĐGH vào ngục trong 1 năm, và cuộc sống trong ngục thời bấy giờ rất khổ sở, tệ hơn ở Úc bây giờ nhiều. Sau 1 năm thì vị ấy chịu thua và tái sinh bị cấm tin trong niềm tin Ki Tô Giáo. Thời bấy giờ thì chưa có phân chia Anh Giáo và Công Giáo. Và trong 500 năm đầu tiên của Ki Tô Giáo thì tái sinh được chấp nhận. Chúng ta có thể kiểm tra thông tin này trên Wikipedia.

Tôi rất xin lỗi vì hôm nay 0 thể trả lời những câu hỏi online vì chúng ta có chút nghi lễ múa lân (có thể là dịp tết Nguyên Đán). Sẽ hơi ồn 1 chút nhưng các bạn đừng về ngay, các con lân sư tử có thể ăn tôi.  Cám ơn các bạn lắng nghe.