The Pleasures of Spirituality - Niềm vui tâm linh

Thầy Ajahn Brahm – 08/12/2023

1 trong những điều quan trọng về thiền định mà tôi chưa nói đủ là làm sao để xuất thiền. Vì khi ngồi thiền, ta có thể vào thiền rất sâu (nhập vào tầng thiền). Vấn đề là bạn 0 muốn bỏ phí niềm hạnh phúc, an tịnh và sự trong sáng của tâm do xuất thiền quá nhanh. 1 trong những lý do mà tôi đánh chuông 3 lần (vào cuối thời thiền) là để tâm bạn xuất thiền 1 cách thong thả nhẹ nhàng thay vì, theo như cách nói của Thầy Ajahn Chah của tôi ở Thái Lan, Thầy hay nói xuất thiền quá nhanh thì giống như đổ nước nóng vào ly thủy tinh lạnh. Cảm giác (bị chấn động) đó 0 tốt chút nào. Ở đây vào cuối thời thiền mà bạn gõ chuông beng 1 tiếng rõ to thì sẽ thật là khủng khiếp. Cho nên ở trong các khóa thiền, chúng tôi hay nói về ‘sự im lặng cao quý – Noble Silent ’. Bạn đã nghe từ này bao giờ chưa? Bạn biết Noble có nghĩa là gì 0?  Nghĩa là no bell - 0 đánh chuông(Thầy chơi chữ ở đây Noble >> No Bell).

Sẽ thật là khủng khiếp, giống như khi tôi còn trẻ có dự khóa tu thiền tại trường. Vào cuối thời thiền thì họ đánh chuông boong beng rõ to. Có cái gì đó sai sai ở đây. Chắc chắn là thiền sinh biết cách xuất thiền, 0 cần phải gõ chuông to như vậy để bảo mọi người xuất thiền và đi về giường ngủ. Nếu ta 0 có chuông báo, hoàn toàn an bình tĩnh lặng, tôi đã làm nhiều lần như vậy rồi, thậm chí là trong các khoá tu thiền, 0 có treo đồng hồ lớn phía trước họ, thậm chí là mắt nhắm, trong khoá tu thiền, thiền sinh luôn biết lúc nào là đến giờ ăn trưa (cười). Họ 0 biết lúc nào là đến giờ giảng Pháp nhưng biết lúc nào thì đến giờ ăn trưa. 0 cần nhắc chuyện đó.

Khi xuất thiền cũng là học cách xuất thiền 1 cách thong thả, nhẹ nhàng. Bất cứ làm gì, bạn luôn chậm rãi, thư giãn, bạn 0 muốn phá hỏng phần tốt nhất là thư giãn cho bạn cảm giác hạnh phúc và an vui. 1 khi bạn tìm ra niềm vui trong thiền thì bạn 0 muốn từ bỏ 1 cách quá dễ dàng. Có khi chỉ cần nói về niềm vui trong thiền, nhận ra tại sao bạn và tôi trải nghiệm thấy thiền thật tuyệt đẹp. Tôi thấy đó 0 chỉ là hạnh phúc. Thân được thư giãn, thân cảm thấy an vui, 0 phải là niềm vui phấn khích mà là niềm vui an bình tĩnh lặng. Khi quán sát được điều đó (sau thiền) thì còn tuyệt vời hơn nữa.

Hôm nay tôi sẽ nói về niềm vui tinh thần. Khi còn trẻ, các bạn biết là tôi sinh ra ở London, 0 có chọn lựa nào khác ngoài việc đi nhà thờ. Tôi đi nhà thờ nhưng tôi chỉ nhớ là nơi đó lạnh, làm bằng đá, 0 có lò sưởi hay máy sưởi, ghế làm bằng gỗ 0 được bọc vải hay da bên ngoài. Ngồi lâu thì thấy ê ẩm. Khi vị linh mục lên giảng thì luôn nói rằng các con sẽ xuống hỏa ngục , ở đó rất khủng khiếp. Tôi đã đi giảng rất nhiều và 0 nhớ cách đây bao lâu đã kể chuyện 2 anh chàng vùng Tây Úc, 0 biết đã làm gì mà khi chết bị xuống hỏa ngục. Ở dưới đó rất nóng. Họ được giao việc để làm và họ rất vui. Ồ thật là tốt và ấm áp như khi chúng ta còn sống làm việc ở bến cảng Freemantle vậy. Họ làm việc chăm chỉ và vui vẻ trong từng giây phút. Con quỷ mới nói: ‘ta 0 để cho mấy tay này yên’ rồi hắn tăng nhiệt độ lên cho thật là nóng. “Chà thật là tốt. Rất tốt cho sức khoẻ của chúng ta’. Họ lại càng làm việc chăm chỉ hơn. Con quỷ càng khó chịu nên chỉnh cho nhiệt độ nóng hơn nữa. Nhiệt độ thật sự rất nóng và 2 tay này làm việc sấp mặt: ’chà giống như hồi mình còn làm việc trong mỏ ấy. Lúc đó kiếm được rất nhiều tiền. Thật tuyệt vời. Lúc này con quỷ nghĩ:’ cách duy nhất dạy cho mấy tay vùng Tây Úc này là hạ nhiệt độ xuống’. Rồi hắn hạ nhiệt độ xuống cho lạnh cóng. Rất lạnh. 2 anh chàng Tây Úc này còn vui hơn nữa. Họ vui mừng nhảy nhót. Con quỷ 0 hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra: ’sao vậy nhỉ? 2 ngươi quen với trời nóng nên vui thì dễ hiểu rồi, nhưng trời lạnh cóng đóng băng mọi nơi mà 2 ngươi cũng vui vẻ là sao?’ 2 anh chàng Tây Úc mới giải thích: ‘chúng tôi hay nói là khi nào địa ngục đóng băng là điềm báo đội Freemantle thắng trận chung kết. Vậy là đội Freemantle sắp đoạt cúp rồi. Cố lên!!!’

Câu chuyện kế tiếp về địa ngục mang 1 thông điệp rất mạnh mẽ, rất đẹp cho chúng ta chứ 0 hẳn là 1 câu chuyện cười. 1 sáng Chủ nhật nọ, 1 vị linh mục, đang giảng thì có 1 người giơ tay lên hỏi. Người hỏi này là vị hay đóng góp rất hào phóng cho nhà thờ nên 0 thể vờ đi như 0 thấy. Thật ra thì thông thường bạn 0 thể đặt câu hỏi khi nghe giảng trong nhà thờ, còn ở đây thì được. Câu hỏi của vị này là: ‘ Cha vừa mới nói rằng các con phải tin theo đạo này, đi nhà thờ,  nếu 0 thì khi chết sẽ xuống hỏa ngục’. Bạn biết là có khi người ta hay nói như vậy. ‘Có đúng là như vậy 0? Vì con thấy có nhiều người rất tuyệt vời trên thế giới như Gandhi, vị này 0 theo Thiên Chúa Giáo. Vị ấy có phải xuống địa ngục 0? Còn Đức Phật thì sao? Đức Phật thì 0 phải là người Thiên Chúa Giáo rồi. Đức Phật 0 thể xuống địa ngục được. Rồi Nelson Mandela nữa. Ban đầu vị ấy gặp gian khó nhưng sau đó thì đã làm được nhiều điều thật tuyệt vời. Chắc chắn vị ấy 0 thể xuống địa ngục được. Rồi còn những người tuyệt vời khác nữa, chỉ vì 0 phải là người Thiên Chúa Giáo mà họ phải xuống địa ngục sao? ’

10:06 (Còn tiếp)

Vị này là 1 linh mục rất thông minh nên vị ấy trả lời câu hỏi giống như tôi cũng có khi trả lời như vậy: ‘ồ đây là 1 câu hỏi khó. Tuần sau cha sẽ trả lời cho con’. Trước đây  tôi cũng có nói như vậy. Vị này có 7 ngày để có câu trả lời thỏa đáng.

Vào sáng thứ 2 thì họ nghỉ ngơi (vì CN đã làm lễ và các sự kiện). Người Thiên Chúa Giáo họ hay nghỉ vào thứ 2.

Thứ 3 thì vị linh mục này đến thư viện của mình và tra tìm trong các quyển sách để xem những người tốt khi chết sẽ đi về đâu, chắc chắn là họ 0 thể xuống hỏa ngục được, nhưng cũng 0 tìm ra câu trả lời.

Thứ 4 thì vị ấy đi gặp 1 người bạn lớn tuổi của mình để hỏi. Vị này nói đây là 1 câu hỏi sâu, tôi 0 thể trả lời được. Cha có thế đến gặp vị Giám mục để hỏi.

Thứ 5 vị này đến gặp vị Giám mục để hỏi nhưng cũng 0 nhận được lời khuyên nào.

Thứ 6 vị này đến gặp vị Tổng Giám mục để hỏi , vị này nói bận việc quá nên chỉ có thể tiếp chuyện trong 5’, và cũng 0 có câu trả lời nào. Vị TGM khuyên vị này nên đến hỏi chuyên gia thần học ở trường đại học, là người có thể trả lời mọi câu hỏi cho vị linh mục.

Thứ 7 vị linh mục đến trường đại học gặp vị tiến sỹ thần học. Vị này đã trả lời cho câu hỏi của vị linh mục. Mà ở đây có bạn nào dạy ở trường đại học 0? 0 có à? Cám ơn Trời. Vị này có được câu trả lời từ vị tiến sỹ thần học nhưng chẳng hiểu chữ nào.  Bạn đã bao giờ đến gặp những vị rất nổi tiếng, nghiên cứu rất nhiều, viết sách cũng rất nhiều , khi vị ấy cho bạn câu trả lời, bạn chả hiểu cái quái gì hết. Hôm đó đã là thứ 7 rồi. Ngày hôm sau là CN thì phải trả lời cho người tín đồ hào phóng hay quyên góp cho nhà thờ về việc những người tốt 0 theo tôn giáo nào thì khi chết sẽ đi về đâu.

Sáng CN vị linh mục đến nhà thờ rất sớm. Cả đêm vị ấy 0 tìm ra câu trả lời và chỉ còn vài giờ nữa là phải trả lời câu hỏi. Vì cả đêm vị ấy 0 ngủ và lo lắng rất nhiều, vị ấy ngủ thiếp đi và có 1 giấc mơ. Trong giấc mơ, vị ấy thấy mình đang ở 1 nhà ga xe lửa, có 1 chiếc xe lửa chuẩn bị xuất phát. Vị ấy hỏi người soát vé sân ga: ‘chuyến xe lửa này đi đến thiên đàng phải 0 ông?’ – ‘Vâng, đúng rồi. Nó sẽ khởi hành trong vài phút nữa thôi. Cha là linh mục nên được đi miễn phí, khỏi mua vé’. Vị linh mục lên xe lửa, à mà đang trong giấc mơ nhé bạn, nó đến nơi rất nhanh. Vị ấy thấy trên sân ga có ghi: ‘Thiên đàng’. Vị linh mục xuống xe, gặp người đầu tiên là 1 người lạ trong trang phục trắng với đôi cánh sau lưng và hỏi: ‘này ông, ở đây là nơi được gọi là thiên đàng, đúng 0?’ – ‘ Vâng, đúng rồi. Xin chào mừng. Cám ơn cha đến đây’- ‘Vậy ông đã ở đây bao lâu rồi?’ – ‘ Tôi đã ở trên thiên đàng cả ngàn năm rồi’ – ‘ Thật tuyệt vời, ông đúng là người mà tôi cần hỏi thăm. Ở đây có ai tên là Buddha 0?’ -  ‘ 0 , chưa bao giờ nghe nói tới’ – ‘Vậy ông có biết ai là Mahatma Gandhi 0? 1 người da nâu nhỏ bé’ – ‘ 0 chưa bao giờ nghe cái tên này’ – ‘vậy còn Nelson Mandela?’ – ‘0, ông này cũng 0 có ở đây’ – Những người tốt khác cũng chưa bao giờ có tên trên thiên đàng. (Có vị thính giả nói tên Ajahn Brahm. ồ 0, tôi chưa chết nên 0 lên đó được (cười)). Vị linh mục nói:’ tôi đã có câu trả lời rồi. Vậy là những người 0 phải Thiên Chúa Giáo sẽ 0 được vào thiên đàng. Phải là người Thiên Chúa Giáo mới được lên thiên đàng’.

16:57 (Còn tiếp)

Vị ấy quay lại nhà ga để trở về trần gian nhưng lại thấy 1 chuyến xe lửa khác ở sân ga kế bên. Vị ấy muốn biết chuyến xe này đi đâu nên hỏi ông soát vé:’ này ông, chuyến xe đó 0 phải đi địa ngục chứ?’ – ‘ Vâng, chính là đi xuống địa ngục đó’. Vị linh mục mua 1 vé khứ hồi, vị ấy 0 muốn mua vé 1 chiều xuống đó. Chuyến xe lửa nhanh chóng chở vị này đến nơi. Trên sân ga có ghi rõ ràng chữ: ‘địa ngục’. Vị linh mục đã đến nơi, nhưng mà nơi này rất lạ, 0 giống với những gì vị ấy mường tượng. Thậm chí là có cả bong bóng cột trang trí nơi cái bảng ghi chữ ‘địa ngục’. Vị ấy 0 cần phải đi tìm ai đó để hỏi thăm. Vài người bước đến gặp vị ấy và nói:’ Xin chào mừng. Rất vui được gặp cha. Chuyến đi của cha vui chứ, dễ chịu chứ?’. Trên thiên đàng chả có ai hỏi thăm như vậy cả. Vị này trả lời: ‘vâng’ – ‘ Cha muốn dùng 1 tách trà ngon hay nước trái cây? Cha muốn ăn gì? ’ Họ chào đón rất nồng nhiệt và tử tế, giống như khi bạn đến BSWA và được chào đón vậy đó. Vị linh mục nói:’ ồ, sao lạ vậy. Ở đây là chốn nào?’ – ‘Địa ngục. Xin chào mừng cha. Nếu cha 0 muốn dùng gì thì ngồi xuống nghỉ tí đã’ – ‘ Mà khoan, ở đây 0 như tôi nghĩ. Sao ở địa ngục mà các bạn lại tử tế vậy, lại chào đón rất nồng nhiệt nữa? Các bạn xuống đây lâu chưa?’ – ‘ Chúng tôi xuống đây cả ngàn năm rồi’ – ‘ Vậy ở đây có ai tên Buddha 0?’ – ‘ Ồ Buddha ư? Vị ấy là bậc thông tuệ và từ bi.  Đức phật rất tuyệt vời’ – ‘ Còn Mahatma Gandhi?’ – ‘ Vị ấy là 1 người nhân hậu, tử tế tuyệt vời’ – ‘ Vậy còn Hoàng đế Marcus Aurelius có ở đây 0? (Vị này là 1 bậc hoàng đế La Mã minh quân hiền triết, nhưng trong thời đại của ông cũng có bách hại người theo đạo Thiên Chúa Giáo) – ‘À, có luôn’. Vị linh mục nói:’ Nào, theo như tôi biết thì địa ngục là nơi tra tấn , đầy những sự đau đớn thống khổ’ . Họ trả lời:’ Vâng, trước đây là như vậy, trước khi Đức Phật đến đây’. Đó là câu trả lời. Nơi chốn 0 tạo nên con người, mà con người mới tạo nên nơi chốn đó thành ra như thế nào. Đó là điều quan trọng mà ta cần biết.

Tu viện PG ở Serpentine thì 0 cần cải tạo gì nhiều về nơi chốn, địa hình, cây cỏ mà những người sống ở đó sẽ quyết định nơi đó trở thành như thế nào (tu có tinh tấn, miên mật hay 0). Perth cũng vậy. Perth như thế nào là do con người sống ở đó quyết định. Nơi chốn 0 quyết định con người. Tôi nghĩ đó là câu trả lời tuyệt vời cho câu hỏi  về thiên đàng và hỏa ngục. Nơi này trở thành như thế nào là do bạn làm ra.

Khi 1 người qua đời, họ sẽ đi về đâu? Chuyện gì sẽ xảy ra với họ? Họ đã tạo ra cõi thiên đàng cho mình như thế nào? Điều này là lý thuyết của Phật Giáo nhưng mà đúng, bạn có thể kiểm tra trong thời thiền của mình. Bạn về cõi thiên đàng nào là do bạn tạo ra, bạn thiết kế xây dựng nên chúng theo ý bạn muốn là vui hay buồn, sướng hay khổ. Tại sao 1 người đi về thiên đàng hay địa ngục sau khi họ qua đời? Điều gì quyết định chuyện đó? Đó là khả năng bạn có thể tận hưởng phần thưởng , khả năng cho phép mình trải nghiệm hạnh phúc vì bạn đáng được như vậy. Bạn đã làm việc để đạt được như vậy. Địa ngục cũng vậy. Tôi 0 nói về cõi địa ngục mà bạn hay thấy trong các hình vẽ hay ảnh chụp. Đó là cõi mà bạn cần phải trải nghiệm để học được bài học nào đó. Đó là lý do mà bất cứ ai ở trong cõi vũ trụ tính theo Phật Giáo, khi đọa địa ngục thì cánh cửa địa ngục luôn mở, bạn có thể đi ra khỏi đó bất cứ khi nào bạn cảm thấy đã chịu khổ đủ rồi. Đây 0 phải là nói địa ngục về mặt thể lý. Người ta đau khổ vì có vài bất hạnh trong đời, như mất người thân, bị sa thải mất việc làm. Bạn có nỗi khổ nào 0? Số lượng nỗi khổ mà bạn phải chịu đựng là do bạn muốn, bạn cảm thấy cần phải chịu hình phạt nhiều hay ít. Bạn cảm thấy 0 xứng đáng được hưởng hạnh phúc. Tôi hiểu được điều này khi tiếp xúc, nói chuyện với mọi người khi họ đi qua những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống. Tại sao bạn chịu nhiều đau khổ đến vậy? Thực tế khổ về mặt thể lý thì đã đành, còn sự phản ứng (khổ) về mặt cảm xúc nữa. Tại sao? Tại sao bạn 0 thể tận hưởng cuộc sống? Bạn đã nghe tôi nói trước đây về những người học cách đón nhận hạnh phúc, hiểu được đau khổ và buông xả nó đi. Thật ra thì ta lại làm ngược lại. Mỗi khi ta được khen ngợi, mỗi khi người ta cám ơn bạn vì những việc làm tuyệt vời, tận tụy , chúc mừng sinh nhật bạn… Bạn có vui vẻ đón nhận 0? Nếu có thì bạn là 1 sinh viên giỏi xuất sắc. Nhiều khi ta lại trả lời kiểu: ‘ồ có gì đâu, đó chỉ là những việc tôi phải làm thôi mà’. Nếu bạn có thể đón nhận lời khen ngợi, bạn có thể thật sự làm như vậy 0? Những lần người ta cảm ơn bạn về việc gì đó, nếu bạn có thể đón nhận lời cám ơn đó thì có nghĩa là bạn đang rộng mở lòng ra đón nhận hạnh phúc.

Khi còn trẻ, tôi quyết định xuất gia làm nhà Sư, rồi tôi đi đến ngôi chùa Thái Lan ở London, có rất nhiều người nổi tiếng ở đó. 1 trong số những người nổi tiếng đó trở thành giáo sư, sau này có viết 1 vài quyển sách. Vị này là Lance Cousins, cũng học trường Cambridge (chuyên nghiên cứu về Phật Giáo), là 1 trong những nhân vật kỳ cựu của Hiệp Hội Kinh Điển Pali (Pali Text Society – của Anh). Vì vị này cũng ở Cambridge khi tôi thiền ở chùa Thái Lan đó, chúng tôi biết nhau. Tôi nói với vị ấy rằng vài tuần nữa tôi sẽ đến Thái Lan để xuất gia làm nhà Sư. Vị ấy nhìn tôi và nói: ’rồi vài tuần sau thì bạn lại quay về thôi’. Vị ấy nói như vậy. Sau này khi gặp lại vị ấy, tôi vẫn là nhà Sư, mới hỏi rằng: ‘ sao thầy lại nói vậy? sao lại nói rằng tôi sẽ quay về sau vài tuần? ’ Vị ấy nói:’ vì lúc đó tôi thấy Sư mỉm cười quá nhiều’. Tôi nghĩ thật là điên rồ, bạn là Phật tử mà bạn lại 0 biết rằng người ta 0 đi tu để chịu đau khổ sao? Bạn đến 1 nơi (nghèo khổ lạc hậu ở Thái Lan) như thế này, OK, đôi khi bạn cũng có khổ chuyện này chuyện kia nhưng ý tưởng đi đến nhà thờ, chùa, tham gia các nhóm đạo là hạnh phúc, là vui khi bạn được cười, được ngồi trên ghế (chứ 0 bắt buộc phải ngồi dưới sàn vì nhiều người bị đau chân, 0 quen), được cử động, xoay chuyển khi ngồi thiền lâu thấy đau, khi bạn được chăm sóc và đối xử tử tế với thân của mình , được có những giây phút thinh lặng thánh thiêng, 0 cần ai phải bảo bạn phải thức dậy giờ nào, đi toilet giờ nào, giờ nào làm việc gì. Ở đó bạn có tình bạn, có sự tử tế, bạn đối xử tử tế với thân bạn. Tại sao ta 0 đón nhận những điều đó?

27:43 (Còn tiếp)

Khi 1 người chết đi, bạn có thể thật sự nói: ‘tôi yêu mến bạn nhiều lắm’. Thật tuyệt vời nếu bạn là bà của tôi nhiều năm về trước (tái sinh trở lại và đến đây). Con 0 bao giờ quên bà đâu. Cám ơn bà rất nhiều. Lúc đó tôi 0 buồn bã u sầu. Bạn đã nghe tôi kể câu chuyện này rất nhiều lần rồi nhưng khi sự kiện đó thật sự diễn ra với bạn thì cảm giác sẽ rõ ràng hơn, thực hơn.  Khi cha tôi mất: cảm ơn cha vì quãng đời như 1 buổi hoà nhạc hay. Thật tuyệt vời khi được làm con trai của cha trong nhiều năm. Thật ra là 16 năm nhưng tôi cảm thấy rất đủ đầy, rất nhiều. Bạn chuyển hóa điều mà người ta cho là nỗi đau buồn thành điều có ý  nghĩa và thậm chí là niềm vui và an bình. Đó là 1 dạng niềm vui đặc biệt giống như khi bạn thư giãn thì cảm thấy thân bạn thật khoẻ khoắn, thật tốt. Đó là 1 điều vui vẻ. Khi bạn đến đây, nếu có ai đến trễ, tôi 0 bao giờ nói họ đi ra đi. Nếu khi bắt đầu thiền mà có ai đó ngủ. Xin cảm ơn. Chúng ta 0 nghiêm khắc hay  bạo lực, 0 làm những điều 0 thân thiện với mọi người.

Tôi 0 bao giờ quên được lần đó khi bắt đầu thời thiền ở đây thì có người bước vào ngồi ở phía sau rồi nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Và trời ơi còn ngáy nữa, rõ to. Đó là 1 vd tuyệt vời. Tôi đã nói rằng: ‘đó là điều họ cần làm , xin cứ để họ ngáy’. Tôi nói với mọi người vì sao người đó ngáy. Người phụ nữ này là nạn nhân của bạo lực gia đình nghiêm trọng, là chồng của cô ấy. Cô ấy đã có nói trước với tôi rằng cô đến đây vì thấy nơi này an toàn. Nơi cô ấy 0 bị tổn thương, 0 bị chửi mắng , 0 bị đánh. Và tất nhiên khi cô ấy đến đây và cảm thấy bình an , cô ấy nhanh chóng chìm vào giấc ngủ vì đã bị thiếu ngủ rất nhiều. Khi cô ấy ngủ, tôi nói với người đánh thức cô ấy dậy rằng:’ đừng đánh thức cô ấy mà hãy lấy 1 cái gối cho cô ấy. Cô ấy cần được ngủ. Đó là lòng tốt, rất quan trọng. Cô ấy sẽ cảm thấy cô có thể ngủ.

Rất nhiều khi, thay vì kiểm soát, chúng ta hãy cư xử như những người bạn. Có bao giờ bạn cảm thấy rất mệt chưa? Tôi đã có cảm giác ấy nhiều lần trong đời. Có khi tôi vừa mới thiền hay vừa mới thức dậy vào buổi sáng và ngồi thiền, tôi cảm thấy rất mệt mỏi. Tôi cũng rất tử tế với bản thân nên hỏi rằng: ‘ này thân ơi, bạn muốn đi ngủ hả?’ Thường thì thân trả lời là :’ ồ 0 đâu’. Nhưng có khi nó nói:’ ừ, tôi cần được nghỉ ngơi’. Thế là tôi nằm xuống . Tôi vừa ngủ nguyên 1 đêm xong, mới thức dậy được 1, 2 giờ nhưng tôi vẫn nằm xuống và tôi đã đúng vì đầu mới chạm vào gối nằm thì đã nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Khoảng 30’ hay 45’ sau thì tỉnh dậy, tràn đầy năng lượng. Điều này thật lạ nhưng tôi tin tưởng thân của tôi nên có cách làm đúng. Đó là 1 trong những lý do khiến tôi có sức khỏe tốt hơn bình thường trong rất nhiều năm, 0 bị covid hay những bệnh tương tự.

Vì bạn tử tế với thân của mình, bạn biết nó, hiểu nó, nếu thân nói:’ nên làm thế này’ thì hãy thử làm theo. Rất nhiều khi thân bạn chỉ cần 45’ hay 1 giờ để nghỉ ngơi thư giãn tối đa rồi an lạc, hạnh phúc xuất hiện. Vậy thì 1 thiền sinh tốt , 1 Phật tử tốt thì luôn luôn có nụ cười trên gương mặt. Nếu bạn 0 tin tôi thì tôi sẽ nói cho bạn nghe Đức Phật đã miêu tả điều này thế nào. Trong Kinh ghi rằng vua Pasenadi sống ngay cạnh tu viện Jetavana của Đức Phật, đi bộ 1 đoạn là đến. 1 buổi tối vua đến để gặp Đức Phật. Vua hỏi thăm và được trả lời là chỉ cần đến gõ cửa (hương phòng) rồi vào. Vua vào gặp Đức Phật. Khi vua bắt đầu hôn chân Phật, Phật mới hỏi sao nhà Vua thích đến tu viện Jetavana như vậy? Vua nói rằng mỗi lần đến tu viện thì thấy tất cả chư Tăng và Ni luôn mỉm cười. Thời đức Phật là như vậy. Chư Tăng Ni mỉm cười rất nhiều. Đức Phật nói đúng là như vậy. Khi chư Tăng Ni thực hành thiền và khi họ bắt đầu có trí tuệ thì mức độ an lạc, hạnh phúc tăng lên. Điều này có nghĩa là, tôi đã sang Sri Lanka nhiều lần, ở đó  tôi được đặt biệt danh ghi trong các quyển sách của tôi , tôi 0 biết cách phát âm tiếng Sri Lanka là thế nào, nhưng dịch ra là ‘ông Sư da trắng hay cười’ . Tôi rất tự hào về điều đó. Đó 0 chỉ là biệt danh. Ở Indonesia tôi có 1 biệt danh khác, bạn biết là gì 0? Là Ajahn Donut. Bạn biết tại sao lại là Donut 0? Họ gọi tôi là Ajahn Donut vì thứ 1: tôi tròn trịa (cười), thứ 2 là tôi ngọt ngào, thứ 3 là tôi rỗng không ở giữa, bên trong. Tôi cũng thích biệt danh này nữa. Thay vì giận dữ khi người ta đặt biệt danh cho thì tôi vui vẻ, thấy điều đó thật tuyệt vời. Đó là lòng tử tế, là tình bạn và bạn có thể thấy người ta cười vui vẻ. Họ hiểu được đường tu Đạo là như thế nào. Là có được niềm vui, an bình và hạnh phúc. Đó 0 phải là mục đích của việc tu đạo mà trên con đường đi , khi bạn sống cuộc sống tinh thần thì được như vậy, có được tình bạn, hạnh phúc, nghĩa là bạn có giá trị. Điều này rất quan trọng. Nó cho phép bạn cảm thấy bình an và hạnh phúc trong những hoàn cảnh ngặt nghèo kỳ lạ nhất, ngay cả trong bệnh viện , trong khi đau bệnh.

Khi bạn bị bệnh, có phải là bạn 0 được phép cười? Khi bạn mất việc làm, có phải là bạn 0 được phép hạnh phúc, vui vẻ? Khi nghe bác sỹ nói rằng phải nghỉ ở nhà 1 hay 2 tuần , hãy xin luôn 3 tuần, coi như kỳ nghỉ holiday, tự do. Đôi khi người ta đi làm trở lại và thấy đau khổ. Bạn có thấy việc đi làm là khổ 0? Nếu có thì hãy đi nghỉ, nghỉ ngơi để có được bình an, để trở nên thật sự khoẻ mạnh. Hãy nghỉ thêm vài ngày. Tôi thấy thất vọng khi chưa bao giờ bị covid trong khi rất nhiều Sư khác bị. Thật lòng mà nói tôi thấy có chút ghen tỵ. Họ được nghỉ mấy ngày nhỉ? 7 ngày hay 9 ngày? Ồ những 14 ngày (mọi người cười). 1 kỳ ẩn tu, nhập thất đầy tự do, còn tôi thì phải tiếp tục làm việc. Ý tôi là bạn luôn nên nhìn thấy mặt tích cực của vấn đề trong mọi việc xảy ra trên thế giới này. Khi bạn nhìn thấy mặt tích cực như vậy thì thật tuyệt vời. Bạn có thể hạnh phúc trong hoàn cảnh mà những người khác lấy là đau buồn khổ sở khi gặp phải.

Còn tiếp (37:32)

Cuộc sống giống như thế này: đôi khi bạn phải đi làm việc, có khi bạn bị kẹt xe. Lần đó tôi đi nói chuyện ở 1 nơi tại London và bị kẹt xe tới 4 tiếng đồng hồ. Chỉ là đi từ nơi này đến nơi kia tại London thôi đó. Thế là tôi bị trễ giờ nói chuyện. Tôi có thấy thất vọng 0? Tất nhiên là 0 rồi. Tôi nói vậy là tối nay mình 0 cần phải nói quá nhiều (cười). Nói chuyện là công việc của tôi, nghĩa là tôi có 1 lý do rất chính đáng để khỏi phải làm gì tối hôm đó. Lần khác tôi ra sân bay, nhiều năm trước, tôi ra sân bay để có buổi nói chuyện ở Jakarta, hàng không Garuda thông báo, 0 phải là máy bay đến chậm nên bị hoãn bay , mà là bị hủy nên ngày kế tiếp 0 bay được. Tôi có thất vọng 0? Tất nhiên là 0. Vậy là ngày hôm sau tôi 0 cần phải làm việc gì, có thể nghỉ ngơi. Bạn có biết tại sao hôm đó hang hàng không Garuda hủy chuyến bay 0? Là do dịch cúm gia cầm. Garuda là tên 1 loài chim (Kim Sí Điểu) nên chiếc máy bay bị cúm, tôi nói vậy (cười). Tôi gửi email thông báo cho người tổ chức buổi nói chuyện tại Jakarta , anh ấy nói cảm ơn tôi. Thật là tốt khi thông báo với mọi người rằng buổi nói chuyện bị hủy 0 phải do lỗi của Ajahn Brahm hay của Garuda mà cuộc sống đôi khi diễn ra như vậy. Thậm chí là chiếc máy bay cũng bị cúm.

Cũng có 1 chuyện tương tự xảy ra ở Sri Lanka vào tháng 6 vừa rồi (bài giảng này là vào tháng 12). Tôi đến sân bay check in trước 2 hay 3 giờ rồi vào chờ trong phòng VIP, nghĩ rằng nơi này sẽ tốt và an toàn hơn, người ta sẽ quan tâm đến mình kỹ càng. Nhưng do có sai sót của nhân viên sân bay nên họ đưa tôi ra máy bay trễ.  Ra đến nơi thì cầu thang lên máy bay đã được tách ra khỏi máy bay. Tôi bị lỡ chuyến bay đó. Hoàn toàn 0 do lỗi của tôi nhưng mà ai quan tâm chứ. Tôi phải chờ thêm 10 tiếng nữa tại sân bay Columbo. Họ chăm sóc cho tôi, phục vụ thức ăn ngon rồi cuối cùng cũng bay về đến Perth. Tôi 0 cho phép những chuyện như vậy tước đi hạnh phúc và nụ cười của mình.

Nhiều khi sẽ rất tốt về mặt tinh thần, tôn giáo khi ta thực hành thiền, nó 0 chỉ mang lại cho ta hạnh phúc  mà còn dạy ta cách sống hạnh phúc. Bạn có thể kiểm tra nơi các Sư, các Ni xem có đúng 0. Họ có giữ được niềm hạnh phúc ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn hay 0. Tôi nghĩ là nhiều bạn ở đây cũng có thử kiểm tra tôi trong nhiều năm. Rồi các bạn thấy tôi có vượt qua được bài kiểm tra 0? (cười) Chúng chỉ tô điểm thêm cho tôi thôi. Hy vọng bạn sẽ hiểu rằng khi bạn thay đổi thái độ đối với sự việc trong đời như là sự thất vọng, bệnh tật, những điều 0 như ý … Khi những điều 0 như ý xảy đến với tôi, tôi 0 giận dữ với ai cả, mà thay vào đó tôi thay đổi kỳ vọng của mình. Cho dù có  bất cứ chuyện gì xảy ra trong đời, luôn có điều gì đó cho bạn làm, luôn có cách để bạn biến việc đó trở nên có ý nghĩa. Thật ra 1 trong những phần quan trọng nhất khi mọi chuyện 0 xảy ra theo kế hoạch, 0 xảy ra như kỳ vọng, là bạn làm cho nó trở nên có ý nghĩa.

Tuần rồi chúng ta nói chuyện về những cuộc chiến, đấu tranh trên thế giới, chúng có làm cho cuộc sống trở nên vô nghĩa 0? Người ta khó lòng chấp nhận cái chết kiểu như vậy. Ý nghĩa của nó là gì? Ý nghĩa là thứ 1 chúng ta hãy trân trọng từng ngày, từng khoảnh khắc. Thứ 2 là dạy chúng ta thay đổi kỳ vọng của mình đối với cuộc sống này. Chúng ta 0 biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai. Nó dạy chúng ta sống sâu hơn trong giây phút hiện tại này và nhận ra rằng điều gì xảy ra trong cuộc sống của bạn, của những người sống quanh bạn, có thể là nạn cháy rừng, sóng thần hay bất cứ gì, chúng ta có thể tìm ra ý nghĩa trong đó, rằng lần sau chúng ta sẽ làm tốt hơn. Chúng ta có thể phát triển và học hỏi, có thể chấp nhận và thấu hiểu, nhờ vậy mà ta có thể kiến tạo 1 thế giới tốt đẹp hơn cho chúng ta và những người khác. Như vậy là làm cho những điều đó có ý nghĩa.

Phần Hỏi Đáp

H: Thầy nói về niềm vui tâm linh , rằng đó là niềm vui và sự bình an kéo dài, đi xa hơn nữa là niềm hạnh phúc xuất hiện lâu dài hơn so với niềm vui thế tục?

Đ: bạn biết là chỉ cần đến các tầng thiền thôi thì ở đó có trạng thái hoan hỷ an lạc mạnh mẽ đáng kinh ngạc. Thậm chí là khi ta thấy ấn tướng nimita trước khi vào tầng thiền thì cũng rất vui, rất hoan hỷ. Lần đầu tiên khi tôi thấy ấn tướng nimita, phản ứng của tôi là: sao chưa từng có ai nói cho tôi biết về niềm vui to lớn trong thiền? Bạn chỉ ngồi yên 0 làm gì, 0 ước muốn gì, rồi tâm bạn trở nên rất mạnh mẽ và hoan hỷ.

52:44 (Còn tiếp)

H: Bất cứ khi nào con trai của con kết thúc thời thiền thì luôn nói rằng thấy nặng ở chân.  Xin Thầy cho hướng dẫn để cải thiện điều này.

Đ: việc cảm thấy nặng ở chân là rất phổ biến , cứ tiếp tục. Thường thì cảm giác nặng này sẽ biến mất rồi bạn sẽ thấy toàn thân biến mất. Đó là giai đoạn sự tỉnh giác của bạn tăng lên, khuếch đại các cảm giác nơi thân. Bạn chỉ cần nhận thức nó, đừng cảm thấy khó chịu. Cứ tiếp tục thiền rồi chẳng bao lâu con trai của bạn sẽ thấy thân mình biến mất. Cứ trụ nơi tâm và cảm nhận sự hoan hỷ.

H: Làm sao để con bỏ qua, buông xả những lỗi lầm vụng về và quay trở lại với con đường của người Phật tử.

Đ: Khi ai đó có những lỗi lầm vụng về thì anh ta vẫn đi trên con đường của người Phật tử. Làm 1 người Phật tử 0 có nghĩa là bạn phải hoàn hảo mà bạn học hỏi từ những lỗi lầm. Để tôi kể câu chuyện này làm ví dụ. Anh chàng này đi dự tiệc Giáng Sinh với công ty. Tại đó anh ấy dùng khá nhiều rượu. Anh ấy nghĩ khó lòng mà gặp cảnh sát lắm, chắc 0 sao đâu. Rồi anh ta lái xe về và gặp cảnh sát. Một trạm cảnh sát lưu động kiểm tra tất cả các xe đi ngang qua. Anh ta biết bằng nồng độ cồn của mình vượt quá ngưỡng cho phép và như vậy chắc chắn sẽ bị tuớc bằng lái. Anh ta chấp nhận thực tế đó. Đến phiên anh, họ yêu cầu anh ra khỏi xe và thổi vào máy đo nồng độ cồn nhưng ngay trước khi anh thổi vào máy đo thì có tiếng đụng xe. 1 tài xế khác lái xe quá nhanh và đâm vào đuôi 1 chiếc xe khác. Viên cảnh sát mới nói: ‘Thưa ông, vụ đụng xe kia nghiêm trọng hơn việc kiểm tra nồng độ cồn của ông. Ông hãy vào xe và về nhà đi nhé’. Anh ấy nghĩ mình thật may mắn, chỉ còn vài giây nữa là bị bắt mà thoát được. Nhưng chuyện vẫn chưa hết. Sáng hôm sau anh ta thức dậy nghe tiếng ai đó gõ cửa 0  ngừng. Anh ấy sốt ruột, đang mặc bộ Pyjama vẫn ra mở cửa, thấy 2 ông cảnh sát đang đứng đó. Anh ta nghĩ: họ 0 thể bắt mình, mình 0 có lái xe lúc này. Ông cảnh sát nói: ‘thưa ông, chúng tôi có thể vào kiểm tra garage của ông được 0?’ Anh ta nghĩ: ‘ trong garage của mình chả có gì, chỉ có chiếc xe của mình thôi:’ vâng, chắc chắn rồi, 0 vấn đề’’. Anh ta đi xuống mở cửa garage và lúc đó, tim anh ta muốn ngừng đập, vì trong garage 0 có xe của anh ta mà là chiếc xe của cảnh sát (mọi người cười). Khi cảnh sát kêu anh ta vào xe và lái về, anh ta say quá nên vào nhầm xe. Mấy ông cảnh sát thấy xe họ bị mất mà lại có 1 chiếc xe khác nằm lại nên kiểm tra và biết được. Thật là 1 rắc rối lớn.

(Thầy cũng vừa bấm nhầm nút trên máy tính bảng và tất cả câu hỏi gửi tới đều bị xóa, phải nhờ Sư ngồi kế bên khôi phục lại). Tôi cũng vừa có 1 sai sót vụng về, tôi sẽ 0 mắc sai lầm vậy nữa.

H: Trong gia đình có người cố ý gây tổn thương cho con. Con phải làm như thế nào với những người như vậy , đặc biệt là khi con muốn trả đũa và làm họ tổn thương về mặt cảm xúc.

Đ: Trung Hoa cổ có 1 câu thế này: ‘hãy yêu mến con cọp nhưng nhớ giữ khoảng cách’. Thay vì trả đũa, bạn vẫn có thể yêu mến họ nhưng nếu được thì đừng ở chung nhà. Sau 1 thời gian, khi họ 0 ở gần hay trước măt bạn nữa, bạn sẽ có thể yêu mến, tử tế với họ hơn. Điều đó sẽ giúp thay đổi thái độ của bạn đối với họ. Có khi họ cố ý làm bạn tổn thương là vì họ chưa hoàn hảo. Họ vẫn đang học cách sống tử tế và cách sống chung với người khác.  Nếu chuyện như vậy xảy ra, hãy tha thứ cho họ. Buông xả, tha thứ. Trả đũa và làm họ tổn thương về mặt cảm xúc chỉ làm mọi việc tồi tệ hơn. Giống như chuyện giữa Israel và dải Gaza, chuyện Ukraine vậy. Tôi cho rằng mọi người trên thế giới này giống như người trong 1 nhà, 1 gia đình. Bạn 0 muốn làm tổn thương họ, tôi 0 muốn trả đũa nên tôi sống với lòng tử tế và mỉm cười rồi người ta sẽ nhận ra những gì họ làm thật là ngu ngốc, ngớ ngẩn.

H: Con nên làm gì khi cách sống của con 0 còn đồng điệu với bạn bè, và phản ứng xảy ra là nóng nảy giận dữ và 0 thấu hiểu. Con có nên cố gắng giải thích và sống tiếp như vậy để làm ví dụ hay giữ khoảng cách?

Đ: kiểu sống (đời tu) của tôi 0 đồng điệu với gia đình nhà tôi. Khi tôi xuất gia làm nhà Sư , thậm chí là mẹ tôi rất ngạc nhiên về điều đó. Khi còn trẻ thì tôi để tóc dài. Mẹ tôi nói: ‘ con trai, mẹ luôn nói con đi cắt tóc thì con nói: ‘mẹ, con thích để vậy’. Và lúc đó thì tôi có bằng cấp, học vị tốt ở Cambridge. Bạn bè biết tôi muốn xuất gia thì nói tôi đang bỏ phí sự học của mình nhưng tôi 0 nghĩ vậy. Cách sống đời tu của tôi cũng 0 đồng điệu với bạn bè, và chắc chắn là 0 đồng điệu với anh tôi. Anh ấy làm trong ngành ngân hàng. Sau này anh ấy thú nhận với tôi rằng khi tôi làm nhà Sư, anh ấy 0 bao giờ nói với nhà tuyển dụng là có người em trai đi tu làm nhà Sư 0 có tiền bạc gì. Như vậy 0 tốt cho nghề nghiệp của anh ấy. Nhưng sau này anh ấy tự hào vì tôi. Có sự 0 thấu hiểu nhưng người ta luôn muốn học hỏi thêm, hiểu thêm về thế giới này. Bạn thông thái hay học nhiều bao nhiêu 0 thành vấn đề, chúng ta nên luôn mở lòng để học hỏi thêm nữa. Vậy thì khi bạn thấy người ta 0 hiểu mình , bạn mở rộng tâm mình để dung chứa những gì mà bạn chưa từng dung chứa được. Với bạn bè và gia đình của bạn, bạn đừng nên nóng nảy giận dữ, vì sau 1 thời gian, họ sẽ nhận ra được rằng bạn là 1 người tử tế, tốt đẹp. Tất cả những người nam và nữ trở thành Tăng, Ni (đệ tử), vì tôi là Sư lớn nên tôi đi thăm họ. 1 trong những điều mà tôi làm lần này ở UK là đến thăm gia đình của Sư Chanda. Sư ấy rất kinh ngạc khi thấy họ tiếp đón tôi rất nồng hậu, ấm áp như người trong gia đình dù tôi là người ngoài, là 1 nhà tu. Vì vậy, bạn đừng giận dữ hay 0 thấu hiểu với họ. Cố gắng nhiều nhất để hòa hợp với họ. Bạn làm cho họ hiểu ra thông qua cách sống của mình.

H: Anatta – Vô ngã dạy rằng 0 có cái ngã, cái tôi này. Những gì ta cho rằng là của ta sẽ biến mất, vậy thì làm sao có cảm hứng để làm điều tốt, làm sao để tránh đoạn kiến (chết là hết).

Đ: Đoạn kiến nghĩa là 0 có gì hết, chết là hết. Cái mà ta gọi là tôi, là ngã này chỉ là 1 tiến trình tương tục, 1 diễn tiến , nó 0 phải là 1 bản ngã. Cái tôi mà ta thấy chỉ là 1 tiến trình tương tục và sự tử tế, lòng tốt là tự nhiên, là bản chất. Khi bạn 0 quan tâm dính mắc gì về bản thân thì bạn còn dính mắc đến ai nữa. Và như vậy bạn còn rất nhiều năng lượng để giúp đỡ, phục vụ và quan tâm đến người khác. Khi bạn nhận ra 0 có ai bên trong, bạn sẽ có nhiều chỗ dung chứa người khác.