The Power of Stillness – Sức Mạnh của Định

Thầy Ajahn Brahm – 16^th Feb 2024

MC: Tối hôm nay chúng ta rất vinh dự khi Ajahn Brahm đến đây với chúng ta . Chúng con xin mời Ajahn Brahm hướng dẫn thiền cho chúng con và tiếp đó là 1 thời Pháp thoại: Sức Mạnh của Định. Sau đó chúng ta sẽ có cơ hội đặt câu hỏi.

(32:50)

Từ thời thiền mà tôi vừa hướng dẫn , hy vọng rằng bạn có trải nghiệm về điều kỳ diệu của sự tĩnh lặng, sức mạnh của thiền định. Điều đầu tiên mà tôi muốn nói , 1 trong những lần đầu tiên tôi nhận ra rằng 0 chỉ là kết quả thế tục mà thiền mang lại, là khi tôi thi tốt nghiệp khoa vật lý lý thuyết tại trường đại học Cambridge năm 1972. Vào thời đó, mọi thứ trong hệ thống Anh phụ thuộc vào loạt kỳ thi có tên là thi tốt nghiệp, thi cuối khóa . Những kết quả của các kỳ thi khác 0 được tính vào. Đợt thi này kéo dài 6 ngày từ thứ 2 đến thứ 7, mỗi ngày thi viết trên giấy 3 tiếng buổi sáng và 3 tiếng buổi chiều. Rất căng thẳng. Thi về những vấn đề thông thường như vật lý thiên văn của Thiên hà, cơ học lượng tử và những môn như vậy. Tuy nhiên lúc đó tôi đã được bảo, được tẩy não rằng kỳ thi này thật sự rất rất quan trọng. Tôi đã từng nói với mọi người rằng nếu tôi biết trước là sau này sẽ thành 1 nhà Sư thì tôi sẽ 0 bận tâm lắm. Nhưng lúc đó thì tôi 0 biết. Và thật sự là tôi đã làm bài thi theo cách tốt nhất. Nhưng có 1 điều cực kỳ hữu ích mà tôi đã làm, và ngày hôm nay tôi chia sẻ với bạn, là lúc đó mỗi ngày tôi có 1 tiếng ăn trưa giữa 2 đợt thi sáng - chiều và tôi 0 dùng bữa trưa. Lúc đó tôi chưa phải là nhà Sư, chỉ mới là Phật tử. Tôi ăn sáng và ăn tối nhiều còn bữa trưa tôi 0 ăn mà vào phòng ngồi thiền trên chiếc đệm thiền.  Tôi rất biết ơn vì những điều mà thiền định đã mang lại cho tôi. Lúc đó tôi nhắm mắt lại , bạn đoán xem điều gì xuất hiện đầu tiên trong tâm trí tôi? Là bài kiểm tra ban sáng. Tôi mới làm 1 bài kiểm tra quan trọng trên giấy trong 3 giờ vào ban sáng. Mình có làm đúng 0 nhỉ? Hay làm sai? Mình đã làm gì? Thậm chí về mặt logic thì bạn biết rõ rằng 0 thể thay đổi được gì. Nó đã là quá khứ. Làm tốt hay tệ thì cũng đã làm xong rồi. Bao nhiêu bạn ở đây có thể thực sự 0 quan tâm như vậy, có thể buông xả? Tôi biết là mình cần phải buông bỏ, phải nghỉ ngơi, thư giãn là điều tôi được rèn luyện trong thiền định. Bạn có thể buông bỏ quá khứ như tôi vừa mới hướng dẫn bạn xong . Phần đầu tiên về quét cơ thể , 1 trong những điều chính yếu mà ta đạt được là ở trong giây phút hiện tại khoảng 15’ – 20’. Khi làm theo những điều tôi hướng dẫn , bạn cảm thấy thế nào nơi chân, nơi đầu gối … đó là để mang bạn về với giây phút hiện tại. Việc đó mang đến cho bạn 1 chút tĩnh lặng và bình an. Vì tôi đã học được điều này trong 1 thời gian dài . Thật ra cũng 0 phải là thời gian dài, tôi ngồi thiền được khoảng 30’, tôi học cách buông bỏ, quên đi bài kiểm tra ban sáng , rồi điều kế tiếp tôi nghĩ đến là bài kiểm tra buổi chiều.

Tôi bắt đầu suy nghĩ xem đề thi chiều nay sẽ ra như thế nào? Tôi có nên chuẩn bị gì 0? Tôi có nên mở sách ra để coi lại vào phút cuối 0? Nhưng tôi nhận ra rằng tôi đã từng làm như vậy trước đó và tôi đã từng nói chuyện với nhiều trường học và đại học rằng bất cứ điều gì mà bạn xem vào 30’ trước giờ thi ấy,  0 bao giờ có trong đề thi, 0 có 1 chi tiết nào.  Vì thế đừng tốn thời gian cho việc đó làm gì. Thế là tôi quyết định 0 lo lắng gì cho bài kiểm tra sắp tới. Chính là điều tôi nói: tương lai được hình thành từ hiện tại ngay bây giờ. Vì thế thay vì lo lắng cho bài kiểm tra sắp tới, tôi buông xả và trở về với giây phút hiện tại. Rồi lúc đó tôi bị shock . Ngày đầu tiên thì tôi bị run, ngày kế tiếp thì tôi đã biết trước điều này, thân tôi bị run lên.  Năm làm bài kiểm tra tốt nghiệp đó tôi mới 20t,  nhưng thân tôi bị run lên do căng thẳng cao độ. Bài kiểm tra kéo dài 3 giờ đồng hồ về lý thuyết vật lý và tôi nghĩ rằng (sự nghiệp) cả cuộc đời tôi phụ thuộc vào bài kiểm tra này. Thân tôi bị run lên và tôi thật sự bị shock về điều đó. Tôi đã 0 biết về nó chút nào, tôi 0 để ý. Đầu tôi chỉ bận tâm về các bài kiểm tra, 0 để ý thân tôi cảm thấy thế nào. 1 khi tôi nhận ra điều đó thì tôi có thể thư giãn. Cho nên tôi nói với các bạn cách thư giãn mọi bộ phận trong cơ thể, ngay cả chứng ung thư ngực giai đoạn đầu. Tôi nói như vậy vì tôi đã dừng lại được chứng run người ấy. Nó thật sự rất rất quan trọng cho nhiều người trong số các bạn.

1 trong số các cuộc thử nghiệm mà tôi đã chứng kiến tại Cambridge là nghiên cứu tâm linh. Tôi học ở trường 3 năm. Hàng năm, nhà trường mời 1 nhà thôi miên  đến để trình bày về những ứng dụng của thôi miên . Lần đó, nhà thôi miên cầm 1 thanh gỗ đầu có gắn cây đinh dài 4 inch. Ông ấy thôi miên 1 sinh viên của ông ấy, bảo anh ấy biết rằng cây đinh này bị nung nóng đỏ. Rồi ông dùng cây đinh ấy chạm vào tay  bạn sinh  viên tham gia thử nghiệm. Bạn sinh viên hét lên đau đớn. Cây đinh ấy thật ra 0 hề nóng, chỉ ở nhiệt độ phòng , có thể dùng để chạm vào các bạn ở đây mà 0 hề gì. Nhưng vì bạn sinh viên này tin rằng nó bị nung nóng đỏ nên bạn ấy hét lên đau đớn. Điều này thì tôi có thể hiểu được vì bạn ấy đang bị thôi miên. Nhưng điều khiến tôi shock là ngay lúc đó, trên tay của bạn sinh viên ngay chỗ cây đinh chạm vào xuất hiện 1 vết bỏng. 0 thể nào! Cây đinh 0 hề nóng, nhưng vì bạn này tin rằng nó nóng đỏ nên trên tay bạn ấy, chỗ chạm vào cây đinh xuất hiện 1 vết bỏng. Cho nên đôi khi tôi nói rằng: thậm chí là với căn bệnh ung thư ngực thời kỳ đầu, nếu bạn có thể dùng tâm để tạo 1 vết bỏng thì tại sao ta 0 thể dùng để chiến thắng 1 khối u? Cũng là tiến trình y như vậy nhưng mang lại lợi lạc. 

Quay lại chuyện của tôi, tôi bị run người lên mà trước đó tôi 0 nhận ra. Khi tôi nhận biết nó rồi thì rất dễ dàng, chỉ cần thư giãn thân thật nhiều thì chứng run ấy biến mất. Điều kế tiếp, cũng là điều cuối cùng tôi nghĩ đến khi thiền định buổi trưa hôm ấy là não tôi đã mệt nhọc như thế nào. Rất hiển nhiên: 3 giờ làm bài kiểm tra vào buổi sáng , não bạn đã bị vắt kiệt sức. Vì tôi là người Anh nên tôi mô tả thế này: giống túi trà lọc được dùng 2 lần rồi thì 0 còn gì nữa. Tôi cảm thấy như vậy.

Thậm chí để tôi chia sẻ với bạn điều này: hôm nay tôi có 1 chuyến bay, rồi được Alex và vợ anh ấy đón ở sân bay chở về nhà. Tôi ở đó khoảng 1,5 giờ - 2 giờ . Các bạn ấy nói: Sư có 1 cái phòng tốt ở đây, Sư có thể ngồi nghỉ hay nằm nghỉ. Tôi nói rằng 0, tôi sẽ ngồi thiền. Tất nhiên là tôi cảm thấy mệt vì tôi làm việc rất bận rộn. Bạn làm việc chăm chỉ cực nhọc, tôi làm việc chăm chỉ cực nhọc, nhưng tôi có 1 mẹo này: tôi có thời gian rảnh 1,5 giờ trong phòng và tôi ngồi thiền. Tôi có cách nghỉ ngơi như vậy rất nhiều lần. Ngồi xuống và khi bạn bắt đầu thiền định , bạn cảm thấy buồn tẻ mệt mỏi, não của bạn hầu như không có nhiều năng lượng, vì bạn đã hoạt động, đi đường dài . Tôi đã hơn 72t rồi. Tôi là nhà Sư già rồi. Tôi vẫn tiếp tục thúc đẩy bản thân. Tuy nhiên khi bạn biết cách làm như thế nào, bạn tập trung ngồi thiền tốt và tĩnh lặng thì năng lượng sẽ trở lại. Khi nó trở lại, wow, nguồn năng lượng tốt lành. Tôi biết đó là nguồn năng lượng tốt lành vì tôi là 1 nhà Sư vui vẻ hay kể những câu chuyện cười ngô nghê. Xin lỗi vì đã kể chúng nhưng thật sự là tôi 0 thể dừng được.  Bạn nên chấp nhận điều đó, đó là 1 phần của bài pháp thoại. Nhờ thiền mà năng lượng của bạn tăng lên. Khi tràn đầy năng lượng thì bạn sẽ có 1 bài nói chuyện hay, dễ thương. Tôi 0 đọc bài giảng, 0 soạn trước bài giảng . Quá trình chuẩn bị bài giảng của tôi là ngồi thiền trước khi thuyết trình và làm cho năng lượng xuất hiện để kết nối với Chánh Pháp . Với tôi, năng lượng ấy, khi xuất hiện , đó là sức mạnh của sự tĩnh lặng. Khi tôi còn là sinh viên, sau khi tĩnh lặng khoảng 10’, toàn bộ năng lượng của não xuất hiện. Rồi bài kiểm tra buổi chiều, tôi luôn làm rất tốt.

1 trong những điều các bạn sinh viên nói với tôi là: tôi là sinh viên duy nhất tại Cambridge năm đó bước vào phòng thi buổi chiều với nụ cười trên môi. Rõ ràng là lúc đó họ 0 nói gì, chỉ nói với tôi sau này, vì họ nghĩ chắc tôi gian dối gì đó.  Thật ra là tôi có bí kíp, nhưng là bí kíp 1 cách chân chính. Tôi làm điều mà những người khác 0 biết cách làm; là tiếp thêm năng lượng cho tâm trí tôi để nó có thể làm việc tốt nhất.

Và tôi đã đi chia sẻ, nói chuyện ở rất nhiều nơi. Nhiều bạn có thể nghe điều này trước đây rồi. Nhưng có 1 người đã nghe chuyện này nhiều năm về trước, 1 trong những người bạn lâu năm của tôi, là Rabbi Mobi Bernstein. Tôi có ý kết bạn với những người thuộc tôn giáo khác, lĩnh vực khác, chứ 0 chỉ là Phật tử. đơn giản là vì tôi 0 muốn bản thân tôi bị bó hẹp và chỉ nhận phản hồi từ những người cùng trong Đạo. Tôi muốn họ giúp tôi kiểm tra bản thân để chắc chắn rằng tôi 0 giấu giếm hay trốn tránh điều gì. Lần đó tôi kết bạn với vị Rabbi (Thầy Cả Do Thái Giáo) này vì vị ấy đến gặp tôi để nói chuyện về vấn đề tái sinh. Ngay lúc đó tôi nói: tôi chưa từng nghĩ rằng bên Do Thái Giáo tin vào tái sinh. - Vị ấy trả lời: tôi có tin. – Khi tôi gặp 1 vị Rabbi cao cấp khác và nói như vậy, vị ấy nói theo ý kiến cá nhân vị ấy thì Rabbi Bernstein có phần hơi nổi loạn. Và tôi đánh giá cao, tôn trọng vị ấy vì điều này, rồi chúng tôi trở thành bạn tốt.

Bạn muốn tự mình suy nghĩ hay chỉ cần tin vào điều tôi giảng hay tin vào điều Đức Phật nói? Làm sao để biết được sự thật và tôn trọng sự thật ấy? Xin hãy đặt câu hỏi sau khi nghe Pháp, xin hãy đặt vấn đề. Nếu vấn đề 0 được giải thích thỏa đáng thì đừng tin. Là 1 nhà khoa học, cả đời tôi luôn làm như vậy. Hội Vật Lý Hoàng Gia ở London, được thành lập khoảng 300 năm trước. Tôi nhớ là ngài Francis Bacon nói rằng cách duy nhất để khoa học tiến bộ, 0 phải là đưa ra 1 lý thuyết và cố chứng minh nó đúng, mà hãy cố chứng minh rằng nó sai. Đó là cách tốt nhất. Và nếu lý thuyết ấy đứng vững , những người cực kỳ thông minh phản biện mà vẫn 0 chứng minh được là nó sai thì lúc đó mới đáng tin. Ngày nay, tôi thấy trong khoa học người ta luôn muốn chứng minh là họ đúng hơn là cố gắng phản biện. Tôi cũng thích làm như vậy đối với Chánh Pháp. Cố gắng để tìm xem có sai lỗi nào nơi Chánh Pháp 0, và hãy đủ can đảm để tìm lỗi. Nếu bạn 0 thể tìm ra sai lỗi nào trong lời dạy của Đức Phật thì bạn hiểu rằng đó là những lời dạy đầy uy lực và đúng đắn. Đó là nơi bạn bắt đầu tìm ra thiền định mạnh mẽ như thế nào trong đời thực của bạn, cho bạn năng lượng, sức khỏe , 0 chỉ có thế, thiền định còn cho bạn trí tuệ.

Có bao nhiêu bạn ở đây tin vào tái sinh? Chưa đến ½. Đừng lo , nếu kiếp này bạn 0 tin thì kiếp sau bạn sẽ tin. Nhưng làm sao để biết chắc là có tái sinh? Biết chắc nghĩa là gì? 1 trong những sức mạnh của sự tĩnh lặng, ý tôi muốn nói thiền định, là Samadhi, 1 trong những kết quả của thiền Samadhi trong Phật giáo là 5 triền cái bị khuất phục. 5 triền cái nói 1 cách đơn giản là tham lam – ham muốn, sân hận, trạo cử, hôn trầm và nghi ngờ. Nếu bạn có 1 trong những điều này, khi bạn muốn cái gì đó thì bạn thường thấy những gì bạn muốn thấy và 0 chấp nhận những gì khiến bạn cảm thấy phiền phức.

Vì có 1 thời gian tôi không giảng Pháp ở Sydney, có 1 câu chuyện về cái bình hoa. Bạn có nhớ câu chuyện đó 0? 0 nhiều người biết. Chuyện như thế này: tôi có 1 người bạn Phật tử lâu năm, cũng là 1 nhà vật lý lý thuyết. Bạn ấy là học trò của Thầy Steven Hawkins, còn tôi là học trò của Thầy Ajahn Chah. Bạn ấy luôn nói rằng tôi đã có 1 lựa chọn tốt hơn. Nhưng là học trò của Thầy Steven Hawkins cũng là điều quan trọng. Bạn ấy cũng trạc tuổi tôi, rất thông minh. Tên bạn ấy là giáo sư Bernard Carr tại đại học Queen Mary College. 1 trong những điều mà bạn ấy làm ở Imperial College ở London, 1 trường đại học hàng đầu: bạn ấy nói rằng đã tìm ra 1 bí mật về khả năng bay bổng và sẽ trình diễn trong 1 giảng đường tại đại học Imperial College trước các bạn đồng nghiệp , hầu hết là các nhà vật lý, những người cả đời làm thí nghiệm. Những người này biết rất rõ các phương pháp thử nghiệm hơn ai hết. Trước sự chứng kiến của những chuyên gia này, vị ấy sẽ trình diễn sự bay lên và nó hoạt động như thế nào. Người ta có tất cả các máy móc thiết bị của 1 trường đại học danh tiếng như máy ảnh tia cực tím, camera hồng ngoại, camera tốc độ cao … vân vân. Cho nên nếu có trò lừa nào thì các vị chuyên gia sẽ dễ dàng nhận ra ngay, còn nếu đúng thật như vậy thì có bằng chứng lưu lại cho các thế hệ mai sau. Thế rồi nhà vật lý này bước vào giảng đường cầm theo 1 bình hoa 0 có kết nối dây gì cả, đặt trên bàn giảng viên. 52:19 (Còn tiếp)

Rồi vị ấy làm 1 điều khá lạ, vị ấy  nói để cái bình hoa có thể bay lên thì cần sự hợp tác của mọi người. Những vị này 0 phải sinh viên, 0 phải Phật tử người Sri Lanka, PT Sydney hay PT ở đâu. Họ là những nhà khoa học, giảng viên, giáo sư. Vị ấy yêu cầu mọi người trong giảng đường tụng liên tục chữ OM linh thiêng trong Hindu Giáo. Và tất cả những vị giáo sư lớn tuổi cũng như trẻ tuổi bắt đầu tụng OM …. OM …. OM … Tôi thấy có 1 sư cô ngồi phía trước đây mỉm cười. Nếu tôi có mặt ở đó tôi sẽ cười thành tiếng. Khi tất cả các vị giáo sư bắt đầu tụng  OM … OM … OM thì bình hoa bay lên trên không trung. Chắc anh ta nhấc nó lên chăng? ồ 0 phải vậy. Sự kiện này được chụp hình, quay video và nó thật sự xảy ra. Sau đó thì luôn có phần hỏi đáp. Anh bạn tôi hỏi: các vị nghĩ gì về điều này? Có 2 người là giáo sư hay nhà vật lý thí nghiệm gì đó họ nói rằng bình hoa 0 hề bay lên. Nó luôn nằm trên bàn, chúng ta thấy bay lên là giả. Lúc này bạn của tôi mới nói: mục đích của thử nghiệm này 0 có liên quan gì đến khả năng bay lên mà là về nhận thức. Bình hoa thật sự có bay lên nhưng nhờ 1 cái nam châm điện rất mạnh được đặt bên dưới bàn. Khi bật điện cho cái nam châm điện rất lớn này hoạt động nó sẽ tạo ra tiếng ồn. Và để che lấp tiếng ồn đó thì bạn tôi dùng mẹo yêu cầu mọi người tụng chữ OM, OM .

Mục tiêu của thử nghiệm này là anh ta làm cho bình hoa bay lên, và vì ta biết điều đó là 0 thể nào, nó thách thức nhận thức của chúng ta 1 cách sâu sắc, vì thế, người ta 0 thể chấp nhận được. Đó là vấn đề rắc rối về những sự thật mà ta 0 thể thấy. Nó quá khó hiểu với chúng ta, mà chúng ta lại 0 thể nhìn thấy được. 1 trong những bạn học mà tôi biết ở Cambridge , sau này nhận được giải thưởng Nobel về khám phá ra đường hầm lượng tử, ban đầu người ta nói rằng 0 thể hiểu được, 0 thể có được. Anh ta phải mất 6 hay 7 năm để thuyết phục người ta thử kiểm tra xem có đúng 0. Và anh ta đúng; rồi được nhận giải Nobel cho khám phá đó.  1 trong những lý do tôi thích đề cập đến câu chuyện này là anh ấy có đột phá , nhận ra hoạt động của đường hầm lượng tử sau khi ngồi thiền. Thiền định giúp tâm anh ta trong sáng rõ ràng. Đó là sức mạnh của sự tĩnh lặng cho phép bạn đè nén 5 triền cái : ham muốn, sân hận, hôn trầm, trạo hối, và hoài nghi.

Tại sao người ta mệt mỏi? Chiều nay khi tôi mệt mỏi, tôi bắt đầu ngồi thiền định, tôi thấy năng lượng bắt đầu dâng lên từ từ. Đó là nhờ sức mạnh của sự tĩnh lặng. Và cuối cùng sự buồn ngủ, lờ đờ biến mất. Bạn được tiếp sức, tràn đầy năng lượng nhưng 0 phải tràn đầy năng lượng kiểu bồn chồn. Đã bao giờ bạn bị tình trạng bất an, lăng xăng, 0 thể ở yên? Kiểu : mình cần uống 1 chút nước, mình 0 cần uống nước , mình muốn gì đây? Mình 0 biết mình muốn gì … Đó là bồn chồn, giống như năng lượng của bạn 0 tập trung vào 1 chỗ được. Nhưng khi trong 5 triền cái thì 4 triền cái 0 còn , chỉ còn lại 1 triền cái là hoài nghi. Thành thật mà nói, tôi đã phải mất nhiều năm để hiểu hoài nghi là gì. Làm thế nào bạn hiểu được nó? Những điều bạn đang trải nghiệm thực sự là nhờ sức mạnh của sự tĩnh lặng – định để vượt qua hoài nghi. Thứ 4 vùa rồi tôi có kể cho chư Tăng 1 câu chuyện. Thứ 4 hàng tuần tại Serpentine tôi nói chuyện với chư Tăng và họ muốn tôi giảng về hoài nghi.

Nhiều năm trước, ở tu viện Bodhihyana , lúc đó tôi chưa đảm nhận nhiều nhiệm vụ, tôi ngồi thiền và có vài thời thiền rất tuyệt vời. Sau 1 thời thiền nọ, tôi quyết định làm thử 1 điều mà tôi chưa từng làm trước đó. Tôi tự hỏi mình 1 câu hỏi đơn giản: ký ức xưa nhất của mình là gì? Bạn vừa có 1 thời thiền sâu (nhập định), tâm rất trong sáng, đầy năng lượng và rất tập trung. ‘ký ức xưa nhất của mình là gì? ‘  Và gần như ngay lập tức sau đó,  tâm tôi rất thuần, rất nghe lời, giống như bạn có 1 chú chó được huấn luyện kỹ lưỡng , bạn bảo nó đi lấy chiếc dép cho bạn thì nó liền vẫy đuôi và làm theo. Tâm tôi lúc đó giống như vậy. Vừa mới hỏi thì ký ức đó xuất hiện trog tâm, tôi thấy tôi khi còn là em bé ngồi trên chiếc xe đẩy. Điều thú vị là (tới bây giờ) tôi 0 quên được ký ức này, tôi 0 bịa ra đâu. Tôi quay trở lại thời còn ngồi trên chiếc xe đẩy, là 1 em bé khoảng 3-4 tuần tuổi, được đẩy xe đi vòng vòng. Tôi cũng nhớ rõ màu của cái mền hay cái gì đó tương tự, chỉ có màu trắng và đen, 0 có màu. Lúc đó là ngay sau thế chiến II nên ai cũng nghèo. Tôi cũng nhớ món đồ chơi yêu thích của tôi là 1 con heo nhỏ màu xanh nhạt bằng sứ bên trong có bỏ vài hạt đậu hay hạt gì đó, khi lắc sẽ phát ra tiếng động cho tôi cười .

Chuyện đó đã rất rất nhiều năm và những ký ức đó rất rõ ràng. Tôi 0 nghĩ là bạn có thể có ký ức , trí nhớ tốt đến như vậy. 1 việc lạ lùng khác tôi nhớ lại trong trải nghiệm đó là tôi nhận ra mẹ tôi , cũng như các vật dụng của tôi như cái xe đẩy, cái mền nhỏ, cái gối, con heo đồ chơi thông qua mùi chứ 0 thông qua âm thanh, cảm nhận tiếp xúc, hình dáng của mẹ tôi hay những món đồ vật kia. Cảm nhận của tôi rất mạnh. Tôi nói chuyện với các bác sỹ về chuyện này. Ở đây cũng có vài vị bác sỹ và tôi hy vọng là các bạn hiểu được chuyện này, về việc 1 em bé phát triển.  Thính giác của em bé phát triển trội nhất. Thông qua trải nghiệm về thiền mà tôi biết được điều đó, chứ 0 qua học hỏi. Đó là tiến trình phát triển các giác quan trong não người. Điều đó rất lạ và nó xảy ra trong khi thiền, thông qua sự tĩnh lặng – định. Điều lạ nhất là tôi 0 cần phải kiểm tra xem nó đúng hay 0, vì tôi có cảm giác chắc chắn là nó thật, nó đúng, 0 có chút hoài nghi nào. Trong nhiều năm, tôi tự hỏi đây có phải là trải nghiệm kỳ lạ không, nhưng đúng là tôi có cảm giác thật như vậy. Mãi nhiều năm sau, khi Ajahn Brahm ngốc ngếch của bạn quán sát lại cảm nhận lúc đó thì hoài nghi mới tan biến. Trong khi (nhập) thiền, bạn thấy, cảm nhận, nhận biết bất cứ điều gì thì nó đều là thật. Đức Phật dạy đó là nhờ năng lực của Định. Tôi gọi là sự tĩnh lặng – định, nhiều người gọi là sự tập trung . Tôi sẵn sàng tranh luận đến nửa đêm hay tận ngay mai, rằng đó là cách diễn dịch dở tệ theo nhiều mặt. Nói theo nghĩa tiếng Pali thì nó 0 chính xác và từ này hoàn toàn là 1 trở ngại cho việc phát triển thiền.

Tôi 0 biết có bao nhiêu bạn sẽ đến đây vào ngày mai để thực hành thiền. Hãy tưởng tượng nếu chúng ta gọi việc hành thiền, phát triển thiền là phát triển sự tập trung (concentration) vậy thì ngày mai ở đây sẽ là trại tập trung (concentration camp). Có ai muốn đến 0? Tôi thì 0 đâu. Dịch như vậy 0 chính xác, vì đây là định, sự tĩnh lặng. Tôi có vd này, có thể nhiều bạn đã biết rồi nhưng tôi muốn nhắc lại về thiền là gì.  Là hoài nghi ngày càng biến mất. Những gì bạn thấy, nghe, biết, bạn chắc chắn 100%.

Thầy cầm 1 ly nước và giơ lên: nước trong ly đại diện cho tâm của tôi. Nhiệm vụ của tôi 0 phải là tập trung tư tưởng, tập trung tâm để làm cho nó tĩnh lặng, có định. Tôi cầm cái ly này giơ lên và làm cách nào để nó hoàn toàn tĩnh lặng? Nước trong ly có ngừng sóng sánh 0? Tất nhiên là 0 rồi. Tôi 0 có chánh niệm, đúng 0? Bây giờ tôi sẽ giữ chánh niệm. À các bạn đừng làm tôi bật cười. Tôi giữ chánh niệm tỉnh giác, tập trung chăm chú vào cái ly, nước có ngừng sóng sánh 0? Tôi đang cố gắng làm cho nước trong ly đứng yên , giữ chánh niệm, tập trung tư tưởng, 0 bao giờ làm nước yên tĩnh được. Bạn có thể về nhà và thử làm như vậy hàng giờ nếu muốn. Chỉ làm cho cánh tay của bạn bị mỏi mà thôi. Và rồi bạn nghĩ là bạn 0 thể thiền, 0 thể có định được. Rõ ràng là có 1 cách dễ dàng làm cho nước trong ly hoàn toàn tĩnh lặng mà 0 cần nỗ lực gì: đặt nó xuống. Buông xả! Từ bỏ! Ngừng dính mắc! Cứ để nó yên đó! kệ nó! Wow, nước trong ly đã tĩnh lặng 1 cách tuyệt vời rồi đó.  Rất dễ dàng. Tôi có thể để ly nước ở đó, tĩnh lặng trong 1 thời gian dài. Đó là thiền.

Nếu bạn quan sát tâm, biết rõ nó, hãy cẩn thận đừng can thiệp, cứ để nó yên đó. Hãy tử tế, hãy nhận biết. Lòng tốt, tử tế đó sẽ mang tâm bạn vào định – tĩnh lặng. Thầy Ajahn Chah mô tả nó như thế này: giống như lá trên cây, chúng chỉ lay động khi có gió thổi qua. Nếu gió ngừng thổi, lá cây ban đầu còn trớn nên vẫn lay động nhưng chậm dần và rồi hoàn toàn đứng yên. Tại sao vậy? Vì tĩnh lặng là trạng thái mặc định của nó. Đó là cách tự nhiên để tồn tại. Chúng trở nên hoàn toàn tĩnh lặng. Lúc đó sức mạnh của sự tĩnh lặng – định là vô hạn. Nó 0 chỉ tiếp năng lượng cho bạn  mà bạn còn  có thể có những trải nghiệm lạ lùng. Khi còn trẻ tôi luôn thích phiêu lưu . Khi còn là sinh viên tôi đi đến 1 tu viện thiền Zen để tu ẩn cư cuối tuần. Lý do tôi đến đó là vì khó mà tìm ra 1 nơi nào khác để tu thiền ẩn cư vào thời đó. Tôi đang ở miền bắc nước Anh. Tôi 0 có kinh nghiệm gì về thiền theo trường phái Zen . Người ta chỉ nói tôi ngồi xuống mở mắt nhìn chăm chú vào 1 bức tuờng trắng. Tôi nghe lời họ, làm theo chỉ dẫn vì tôi muốn thử điều gì đó mới để trải nghiệm, khám phá. Tôi ngồi đó làm theo chỉ dẫn, mở to mắt nhìn chăm chú bức tường trắng trong 45’. Trước đó thì tôi đã có thực hành thiền Samadhi trong vài năm nên ít nhất là tôi biết tập trung tâm và giữ cho tâm tĩnh lặng 0 suy nghĩ gì. Điều đó quan trọng. Tôi ngồi đó nhìn chằm chằm vào bức tường trắng, chẳng bao lâu thì tâm hoàn toàn tĩnh lặng. Rồi (tôi thấy) bức tường biến mất. 1 kinh nghiệm lạ lùng. Giống như các bạn nhìn thấy tôi rồi đột nhiên, bụp, tôi biến mất, 0 ở đây nữa. Tôi 0 bao giờ nghĩ đó là hiện tượng siêu nhiên gì cả, nhưng rất gần. 1 bức tường đang ở đó rồi trong 1 tic tắc nó đột nhiên biến mất 0 ở đó nữa. Tôi 0 phê thuốc, hoàn toàn tỉnh táo, tôi là 1 nhà vật lý lý thuyết. Điều tôi làm là cố gắng tìm hiểu hiện tượng đó. Tại sao? Chẳng bao lâu thì nó trở nên rõ ràng với tôi: Bạn nào muốn thử thì hãy nhắm mắt trong 1 phút . Bạn thấy gì? Khi tôi nhắm mắt thì thấy phần bên trong của mí mắt. Vì điều đó 0 kích thích não của tôi hoạt động nên sau vài giây, tôi 0 thấy gì nữa. Thị giác đã tắt. Bạn có thể mở mắt ra nếu muốn. Đó là những gì đã xảy ra. 1:09:54 (Còn Tiếp) Là do bức tường màu trắng 0 còn đủ thú vị để quan tâm nữa. Giống như chiếc máy vi tính của bạn , nếu bạn 0 làm gì hay 0 nhấp chuột trong 1 thời gian thì screen saver trình bảo vệ màn hình sẽ tắt màn hình. Não của bạn cũng làm việc theo cách đó. Khi có định – sự tĩnh lặng thì mọi thứ biến mất.

Tôi bắt đầu giải thích điều này khi giảng dạy ở Singapore vài năm trước thì đã tạo được tiếng vang.  Vào bữa trưa, chúng tôi có nửa giờ với các vị giám đốc điều hành. Tôi nói họ ngồi xuống, cho họ 1 vài chỉ dẫn đủ để thực hành, tôi nói họ nhắm mắt lại, bắt đầu tĩnh lặng, tỉnh giác và có tâm từ.  Sau 1 lát, những phần nơi thân họ bắt đầu biến mất. Vì đây là những vị giám đốc điều hành nên họ rất tỉnh giác. Họ có năng lượng, có đủ tự tin làm theo điều tôi nói. Và họ bắt đầu phàn nàn: Ajahn Brahm, con đang ngồi thiền ở đây thì con thấy tay con biến mất. Họ 0 cảm thấy nó nữa. Thật tuyệt vời! 0 sao đâu! Nhưng họ thấy sợ vì chưa từng trải nghiệm như vậy trước đó. Thông qua định – tĩnh lặng, những phần thân của bạn sẽ biến mất. Điều đó thật là tốt đẹp.

Và bây giờ là 1 câu chuyện về nhập định (thiền sâu) khác. Tôi luôn cảm thấy rất khỏe khoắn. Tôi 0 biết tại sao. Thường thì người khác cũng có lúc ốm đau nhưng tôi thì 0. Tôi 0 bao giờ bị Covid, nhiều năm rồi 0 bệnh gì. Tôi nhớ lần gần nhất tôi đến bệnh viện khám sức khỏe là 32 năm về trước. Tôi sẽ 0 nói làm sao mà tôi nhớ số năm đó đâu. Vấn đề là tôi khá khỏe mạnh. Làm sao được như vậy? Năm đầu tiên làm nhà Sư thì tôi bị bệnh. 0 biết đó là bệnh gì. Rất nhiều Sư trong cùng tu viện tại Đông Bắc Thái Lan cũng bị chứng bệnh như vậy. Các bác sỹ địa phương cho rằng đó là bệnh thương hàn. Thật ra đó là bệnh sốt phát ban bụi rậm. Chúng có triệu chứng tương tự nhau là sốt nặng. Nhưng bệnh sốt phát ban bụi rậm là do những con ve nhỏ sống trên đất trong rừng. Vấn đề là người dân địa phương ở đó họ đã quen và miễn nhiễm với căn bệnh đó trong nhiều thế hệ. Khi người phương tây đến thì chúng tôi nhanh chóng bị căn bệnh đó do ngồi thiền dưới đất, có khi ngủ đêm trong rừng. Khi bị chứng sốt phát ban này, tôi bị sốt cao phải nhập viện ở bệnh viện Ubonratchathani. Đó là vào khoảng năm 1974 - 1975. Đã lâu rồi. Lúc đó Thái Lan vẫn còn là 1 nước thuộc thế giới thứ 3 và đông bắc Thái Lan là vùng lạc hậu của 1 quốc gia thuộc thế giới thứ 3 nên điều kiện chữa trị y tế ở đó 0 tốt. Thực ra đây là 1 ký ức ám ảnh của tôi. Khi nhập viện thì trong phòng bệnh có 2 dãy giường, mỗi dãy có 6 nhà Sư nằm kín phòng. Cứ đến 6 giờ tối thì y tá trực 0 ở đó nữa. Tôi hỏi 1 nhà Sư khác rằng có nên thông báo cho mọi người biết rằng 0 có y tá trực đêm 0. Vị Sư đó nói: Thầy nói ‘y tá trực đêm’ là sao? Bệnh viện này 0 bao giờ có y tá trực đêm. Nếu thầy trở bệnh nặng vào ban đêm thì là do nghiệp xấu trổ thôi! - Là chuyện có thật, tôi 0 nói thêm đâu! Và người ta chữa bệnh cho tôi bằng cách pha các loại thuốc kháng sinh lại, hy vọng rằng may ra có loại kháng sinh nào đó chữa được chăng. Bạn biết là nhà Sư thì luôn có tâm từ bi với những người cứu chữa bệnh cho mình, nhưng vị y tá tiêm thuốc kháng sinh , cách đây khoảng gần 50 năm rồi, họ toàn dùng lại kim cũ, tái chế. Họ chỉ nấu sôi kim cũ lên để tiệt trùng và tiêm cho bệnh nhân. 1 cây kim tiêm họ dùng rất rất nhiều lần. Đặc biệt là dùng cho nhà Sư vì họ nghĩ rằng chúng tôi rất kiên cường nên họ dùng loại kim cũ cùn hơn nữa. Vị y tá này, à mà ở đây có ai là người Thái 0? Tôi nghĩ các bạn ở đây 0 quan tâm lắm, cô y tá người Thái này , cô ấy 0 xinh đẹp mà to khỏe như con trâu nước, chúng ta hay nghĩ các cô y tá người Thái thì nhỏ nhắn xinh xắn nhưng cô này thì 0. Cô ấy cần phải mạnh khỏe vì cô ấy 0 bao giờ tiêm thuốc mà cô ấy đâm phập cây kim vào tôi để chích thuốc. 1 ngày 2 lần. Tầm khoảng 3-4 tuần bị đâm kim như vậy thì rất đau. Mọi thứ thật khủng khiếp. Năm đó tôi mới 24t -25t , đời tôi chưa bao giờ cảm thấy yếu mệt như lần đó, 0 còn chút sức lực nào. Rồi 1 ngày nọ Sư Phụ Ajahn Chah đến bệnh viện thăm tôi. Khi ngài ấy vào đến nơi, tôi nghĩ: wow, SP đến thăm tôi! Thầy đến thăm thật sự làm tôi lên tinh thần. Nhưng thái độ của thầy khi đứng bên giường bệnh thì thật tệ. Thầy chỉ vào nhìn tôi và nói: Brahmavamso, nếu thầy 0 khỏe lại thì chỉ còn nước là chết thôi. Nói xong câu đó rồi Thầy đi về. Điều tệ nhất là bạn 0 thể phản bác lại vì Thầy nói hoàn toàn đúng. 0 khỏe lại thì chỉ có nước là chết. Mà tôi thì 0 muốn đến Thái Lan để chết.

Rồi sau đó , tôi nhận thấy là trong đời tôi, khi bị dồn vào đường cùng, 0 thể chịu đựng nổi nữa, thì tôi quyết định hành thiền để có sự tĩnh lặng (nhập định). Tôi hành thiền. Khoảng 3 tuần trong bệnh viện ,  tôi 0 thể nhớ là tôi bị sốt và hết sốt như thế nào, nhưng thật sự là thê thảm, 0 có chút sức lực nào. Tôi luôn nhớ tư thế của tôi lúc ấy , tôi chưa từng thấy tư thế hành thiền như thế trong bất kỳ quyển sách nào: 1 chân bên đây, 1 chân bên kia, 1 tay hướng này,  1 tay hướng nọ. Tư thế đó làm tôi dễ chịu 1 chút. Tôi cứ để kệ nó. Và tôi đã có 1 thời thiền sâu (nhập định) tuyệt vời, rất tuyệt vời. Bạn cứ so sánh đang bị bệnh nặng sốt cao khoảng 3 tuần rồi bây giờ có 1 thời thiền thật sự bình an tuyệt vời. Sự tương phản rất lớn. Tôi tận hưởng niềm an lạc ấy rất nhiều, sức mạnh của định – sự tĩnh lặng. Và tất nhiên là lúc đó tôi bắt đầu bình phục.  Vấn đề 0 nằm ở chỗ bạn yếu mệt như thế nào , thậm chí là bạn bị bệnh rất rất nặng, bạn luôn có thể có định, và kết quả thì thật là ấn tượng: bạn hết bệnh. 1:18:51 (Còn tiếp)

Tôi đã thử nghiệm và dạy điều này cho rất nhiều người trong nhiều năm. Có 1 vị mà tôi 0 biết là có mặt ở đây 0. Rất nhiều năm về trước, tôi dạy 1 khóa tu thiền ẩn cư ở chùa Wat Buddha Dhamma ở Wisemans Ferry – New South Wales – Úc. Ngày đầu tiên trong phần hỏi đáp, tôi nhận được toàn là lời phàn nàn về cùng 1 vấn đề, gửi giấy đến tôi: 

- Thưa Ajahn Brahm, xin Thầy yêu cầu người ta thở 1 cách nhẹ nhàng được 0 ạ? -  Lúc đó tôi giải thích: tiếng thở ồn ào đó là do 1 bạn bị ung thư xoang mũi. Có 1 khối u lớn ở vách ngăn mũi. Anh ấy 0 thở bằng mũi được mà phải thở bằng miệng, gây nên tiếng ồn. Vào ngày đầu tiên của khóa tu, anh ấy nói với tôi rằng anh ta thậm chí 0 phải là Phật tử, anh đến khóa tu thiền để thử xem thiền có giúp gì cho căn bệnh của anh ấy 0. Bác sỹ đã bó tay rồi. Anh ấy cũng thử nhiều cách chữa trị nhưng khối u ở xoang mũi chặn làm anh ta 0 thở được.

Điều làm tôi cảm thấy tự hào là tất cả thiền sinh trong khóa tu  đó, ngay khi tôi giải thích lý do anh ta gây ra tiếng ồn khi thở là vì anh ấy đang chờ chết với căn bệnh ung thư xoang mũi, thì 0 ai phàn nàn nữa, mà họ gửi tâm từ đến anh. Tôi rất tự hào và phấn khởi vì thái độ ứng xử của các bạn ấy sau khi hiểu rõ câu chuyện. Anh này thực hành thiền trong 9 ngày, 0 có gì xảy ra. Cho đến khi tôi chất hành lý lên xe chuẩn bị ra sân bay để trở về Perth thì anh ta chạy theo và nói : Ajahn Brahm, Ajahn Brahm, xin chờ 1 lát. Bạn biết giao thông khi qua bến phà để ra sân bay như thế nào mà, tôi chỉ sợ bị trễ giờ bay. Nhưng chúng tôi cũng dừng lại chờ anh ta. Tôi hỏi: có việc gì thế? Anh ta nói trong thời thiền cuối của khóa tu, thời thiền cuối hay xảy ra chuyện lắm, ngày mai tôi sẽ kể thêm cho bạn nghe về chuyện này. Anh ta nói khi đang ngồi thiền như mọi ngày thì  anh nghe 1 tiếng bụp trong mũi và anh ta có thể thở được bằng mũi. Nhưng chỉ được 1 phút rồi mũi anh bị nghẹt trở lại. Anh ta rất hào hứng về điều đó. Tôi thì nghĩ bệnh của anh ta đã ở giai đoạn quá muộn rồi.  Chắc anh ta sắp chết. Tôi chúc anh  ta may mắn , còn anh nói rằng về nhà sẽ tiếp tục thiền để xem điều gì sẽ xảy ra.

6 tháng sau, tôi đi dạy 1 khóa tu thiền ở Sydney. Anh này đến gặp tôi và hỏi: Thầy có nhớ con 0? Xin các bạn đừng hỏi tôi như vậy. Tôi 0 muốn làm các bạn buồn, nhưng có khi tôi có buổi nói chuyện trước nhiều ngàn khán thính giả, rồi có người hỏi: Thầy có nhớ con 0? Thật sự tôi 0 nhớ hết được. Bạn là ai thế? Anh ta nói: con là người bị ung thư xoang đó ạ. Bây giờ thì tôi bị shock. Anh ta nói: con tiếp tục thực hành thiền theo lời hướng dẫn của Thầy và khối u bị bể; kêu tiếng bụp nhiều lần. Bây giờ thì khối u hoàn toàn mất hẳn. Xin cảm ơn Thầy. Chuyện đó thật sự quá tuyệt vời. Đó là sức mạnh của Định. Nó xảy ra như thế nào? Nó xảy ra nhiều lần. Trong đời tôi đã thấy rồi. Sẽ thật tuyệt vời nếu có ai đó thực sự làm 1 nghiên cứu thích hợp về năng lực của Định, như thế sẽ giúp cứu sống được nhiều người. 0 phải ai thiền cũng hết bệnh nhưng chỉ cần cứu được 1 hay 2 người thì đã là rất tuyệt vời rồi.

Định giúp bạn vượt qua kỳ thi 1 cách dễ dàng 0 bị căng thẳng. Rabbi Morshi Bernstein mà tôi quen đã mời tôi đến trường của vị ấy, 1 ngôi trường dành cho trẻ em Do Thái ở Perth.  Họ mời tôi đến nói chuyện vì các em lớp 12 làm bài thi thử với kết quả rất tệ. Vị ấy nói: mời Thầy đến xem có thể làm gì được 0. Tôi thích kể câu chuyện này vì thật lòng mà nói hôm ấy tôi đến hướng dẫn các em thiền rồi sau đó các em sẽ làm bài kiểm tra. Tôi nhận được 1 bức thư cám ơn tuyệt vời từ vị hiệu trưởng của ngôi trường đó. Vị ấy nói: ‘Cám ơn Thầy nhiều lắm, Ajahn Brahm! Năm nay trường chúng tôi đứng đầu khu vực Tây Úc. Thiền có hiệu quả’. Điều mà tôi thể hiểu là tại sao họ 0 bao giờ mời tôi đến nữa. Nhưng lời hướng dẫn của tôi thật sự có hiệu quả.

Bạn có thể thấy có người bị ung thư xoang hay bệnh ung thư khác, bị các căn bệnh khác, giúp khỏi bệnh chỉ là 1 tác dụng nhỏ của định, còn điều lớn hơn là thiền sinh sẽ có được trí tuệ và sự hiểu biết, biết được bản chất của sự vật , 0 còn hoài nghi về kiếp trước của bạn. Sẽ rất tốt khi bạn biết rõ những kiếp trước là có thật hay 0. 1:25:20 Và bạn có thể làm được. 0 phải là theo kiểu suy luận lý trí, 0 phải là do bạn có niềm tin mạnh mẽ vào Ajahn Brahm hay 1 trong những sư cô tuyệt vời ngồi phía trước tôi, mà là bạn có thể tự thấy, tự chứng thực điều đó 0 có chút nghi ngờ nào. 0 phải do bạn là người dễ tin, mà đây là trải nghiệm rất khác, đến từ sức mạnh của Định với nhiều khía cạnh khác nhau. Tôi nói như vậy là đã đủ. Bây giờ là cơ hội cho phần hỏi đáp. Cám ơn các bạn đã lắng nghe.

Và bạn nào có nhu cầu đi đến phòng buông xả thì cứ tự nhiên nhé. Các bạn ngồi cũng khá lâu rồi. Hãy tử tế với chính mình.

Phần Hỏi Đáp:

H: giới thứ 3 – 0 tà dâm. Phải tuân theo giới ấy như thế nào cho đúng? Phải chăng chỉ những người lập gia đình mới có thể quan hệ? Nếu quan hệ với người yêu chính thức, có cam kết thì có được 0? Phật Giáo quan niệm thế nào về mối quan hệ đa thê tự nguyện? Như vậy có phải là phạm giới thứ 3 hay 0? Xin cảm ơn Thầy.

Đ: Giới thứ 3 – 0 tà dâm là 1 giới luật thú vị khi ta suy ngẫm 1 cách sâu sắc. 1 trong những lý do khiến giới luật ấy có nhiều cách để thực thi ở những quốc gia khác nhau. Có những điều quốc gia này cho phép nhưng quốc gia khác 0 cho phép. Tuy nhiên đàng sau tất cả những điều đó là cách chúng ta hiểu về các giới luật. Đối với nhiều người Úc, họ luôn nói: ồ 5 giới là quá nhiều, cho nên tôi nói họ chỉ cần giữ 2 giới thôi.  Tôi nói như vậy là vì có rất nhiều câu chuyện vui về giới luật. Sau khi ở Úc 1 thời gian, tôi có trở lại Thái Lan. Nhiều người (đến chùa) thọ giới , họ chắp tay tụng tiếng Pali rất tốt, tôi thấy có 1 người chỉ chắp 4 ngón tay, còn 1 ngón cụp xuống như vầy. Tôi chưa từng thấy chuyện như vậy trước đó. Tôi mới hỏi anh ta: sao anh cụp 1 ngón tay xuống vậy? – Dạ con chỉ giữ 4 giới thôi! Điều đó thật thú vị và tôi bắt đầu quan sát. Vài người chỉ chắp 2 ngón tay, mấy ngón khác cụp xuống. Họ 0 giữ giới đúng cách.

Thậm chí là với Phật tử người Thái, Sri Lanka, tôi hỏi họ : hôm nay là Vesak –Lễ Phật Đản, bạn giữ mấy giới? Họ nói là hôm nay giữ 13 giới. Bao nhiêu bạn ở đây đã nghe nói về giữ 13 giới? Tôi chưa từng nghe như vậy nên mới hỏi: 13 giới là gì? – Dạ chúng con giữ 8 giới vào buổi sáng và 5 giới vào buổi chiều. Các bạn biết giới quan trọng nhất trong việc giữ 8 giới (Bát Quan Trai Giới) là 0 ăn vào buổi chiều. Cho nên mấy người đó họ giữ 8 giới vào buổi sáng. 0 phạm giới tí nào. Nghe thật là điên rồ.

Để làm rõ vấn đề, tôi khuyên họ chỉ giữ 2 giới thôi: 1. Là 0 làm gì gây hại cho chúng sinh khác. 2. Là 0 làm gì gây hại cho bản thân. Từ đó bạn có thể giữ những giới luật phù hợp với 2 điều trên. Đừng gây hại cho ai. Tôi đã dạy điều đó cho 1 nhóm các em học sinh đến thăm trung tâm của chúng tôi ở Perth, khoảng 40 năm trước. Và tôi nói rằng: đây là những giới căn bản. Ý nghĩa là như vậy. Và các em hiểu được 5 giới trong vòng 10 phút. Các em biết uống rượu thì sẽ làm tổn thương các mối quan hệ và làm tổn thương người khác, làm những điều ngu ngốc , lái xe khi say rượu và gặp rắc rối. Các em biết là nếu có nhiều  hơn 1 người trong mối quan hệ tình yêu nam nữ thì sẽ gây đau khổ, thất bại cho họ nhiều như thế nào. Các em biết giới nói dối , khi bạn bè nói dối với các em thì sẽ cảm thấy suy sụp như thế nào. Các em khoảng 11t thôi. Tất cả 5 giới đều trở nên hiển nhiên với các em. Vậy tại sao chúng ta 0 bắt đầu bằng 2 giới cơ bản? Mối quan hệ đa thê có tác dụng gì 0? Tôi 0 biết. Với tôi, thời còn sinh viên, tôi chỉ đủ khả năng có 1 cô bạn gái . Thật sự là như vậy. Thậm chí có 1 bạn gái cũng là hơi nhiều (chi phí).

H: Con rất yêu thích quyển sách Virus Corona của Thầy . Đọc quyển sách này con được tiếp thêm nhiều động lực. Con đặc biệt thích chương đầu tiên nói về chuyện tự viện bị cháy và cách Thầy buông xả. Con đang đấu tranh với chứng cảm xúc thái quá, vậy làm sao có thể ngồi thiền khi trong tâm đang có những cảm xúc thái quá như vậy? Con đang cố gắng ngồi thiền để chữa trị chúng. . Con cũng có vấn đề với việc ăn nhiều đồ ngọt khi muốn đối phó với những cảm xúc mạnh. Tóm lại là con gặp khó khăn khi ngồi thiền với những cảm xúc mạnh ấy.

Đ: Trước hết, bạn hãy biết về những cảm xúc ấy. Học hiểu về chúng. Có 1 quyển sách thuộc dạng mà bạn có thể nghĩ nhà Sư 0 nên đọc, là Binh Pháp Trung Hoa, có câu: Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng. Ý nghĩa là chúng ta biết những cảm xúc ấy là gì. Để được như vậy thì bạn phải ở trong chúng 1 thời gian và hiểu chúng. Nếu 0 thì bạn 0 biết về những kẻ địch và bạn sẽ luôn thua cuộc. Bạn nên tách biệt giữa cảm xúc tích cực và cảm xúc tiêu cực. Về cảm xúc tích cực, đã bao giờ bạn thấy Ajahn Brahm khóc chưa? Có 2 nơi trên thế giới này luôn làm tôi khóc. 1 là đỉnh núi Linh Thứu ở Ấn Độ . Tôi nghĩ 1 số các bạn đã cùng tôi đến nơi đó ở Ấn Độ vài lần. Khi tôi đi lên đỉnh núi Linh Thứu, là nơi Đức Phật ngồi thiền, bạn có thể vào đúng hang động đó và ngồi xuống. Bạn 0 cần mua vé vào cổng vì người ta ít đến chỗ đó. Năng lượng nơi đó lan tỏa rất mạnh làm nước mắt tôi trào ra. 1 nơi khác làm tôi khóc là nơi Đức Phật Chuyển Pháp Luân. Có bức tượng Đức Phật Chuyển Pháp Luân rất đẹp, mà ở đây tôi 0 thấy có. Đó là ở Vườn Nai, Sarnath gần Benares. Tôi đã nhìn thấy hình của bức tượng này và tôi nghĩ đây là 1 trong những bức tượng Phật đẹp nhất trên thế giới. Rồi 1 ngày, tôi đến được nơi đó. Tôi cố gắng tìm bức tượng kiểu này trong viện bảo tàng , 0 có loại hình hướng dẫn nào hay bất cứ gì, tôi đi đến 1 góc và bức tượng nằm ngay đó. Tôi đã khóc.  Hu hu !!! Bức tượng thật đẹp. Đó 0 phải là khóc do cảm xúc tiêu cực mà là điều đức Phật mô tả là Piti, hoan hỷ. 1 cảm giác vui mừng hạnh phúc rất mạnh mẽ, đôi khi cũng có xuất hiện lúc bạn ngồi thiền. 1 nguồn cảm hứng thuần khiết.

Lần kế tiếp, tôi dẫn các đệ tử đến nơi đó, niềm cảm xúc cũng dâng trào nhưng lần này tôi cố gắng kềm chế . Rồi chúng tôi cũng đi đến góc đó trong viện bảo tàng, tôi 0 thể dừng được, cũng dâng trào cảm xúc và khóc. Đó là niềm hoan hỷ khi thấy 1 điều gì đẹp đẽ. Tôi 0 biết có nhà toán học nào ở đây 0, nhưng đôi khi tôi xin thú nhận là giống như khi đi sâu vào những thứ như toán học thuần túy rồi bạn tìm ra bằng chứng chứng minh được điều gì đó, bằng chứng ấy rất đẹp , khơi nguồn cảm hứng , nước mắt tôi chảy dài vì vui. Có khi bạn nghe nhà Sư giảng bài Pháp tuyệt hay và bạn chảy nước mắt. Lần thứ 3 tôi đi tham quan tượng Phật gần Benares trong bảo tàng đó , lần này tôi mang theo 1 túi đầy khăn giấy . Tôi nói với bạn rồi đó, tôi 0 thể dừng được. Là phản xạ tự động. Đó 0 phải là tiêu cực mà là cảm xúc về cái đẹp và dâng tràn cảm hứng. Chúng tôi đi đến góc đó của bảo tàng và thấy họ đang tu sửa. Người ta phủ tấm bạt che bức tượng Phật lại. Tôi đã đi cả 1 đoạn đường dài từ Úc đến Ấn Độ, vào viện bảo tàng và thấy  bức tượng được phủ bạt . Tôi đã sẵn sàng cho niềm hoan hỷ dâng trào thì chỉ nhận được sự thất vọng… Oh. Tôi 0 biết nói tiếng Hindi hay ngôn ngữ địa phương nào khác mà chỉ nhìn mấy người thợ, chúng tôi 0 trao đổi nói chuyện gì với nhau, nhưng anh thợ đã mở tấm bạt ra cho chúng tôi ngắm bức tượng Phật đẹp ấy. Và tôi lại rơi lệ. Đó là nước mắt của niềm vui và hạnh phúc. Đó là những loại cảm xúc, bạn đừng cố gắng kiểm soát chúng. Chúng đẹp tuyệt và rất rất tích cực , hữu ích trong đời.

Còn về những cảm xúc tiêu cực, hãy xem xem bạn có thể hiểu chúng 0. Đừng cố gắng dẹp bỏ hay tiêu diệt chúng. Chỉ tìm hiểu và biết về chúng. Xem tại sao. Và nếu bạn 0 muốn tạo ra chút rắc rối nào cho mình , thì bạn nên làm theo câu chuyện về con quái vật trong cung điện của hoàng đế này. Đây là câu chuyện nổi tiếng dựa theo lời Phật dạy, có khoa trương lên 1 chút.

Tối nọ, có 1 chàng thanh niên trẻ đến dự 1 buổi nói chuyện. 0 ai biết chàng là 1 vị hoàng đế uy quyền. Khi chàng đang ở đó nghe nói chuyện thì trong cung điện của mình, 1 con quái vật to lớn xuất hiện. Nó trông xấu xí, đáng sợ, hôi hám và hung hãn. Các lính canh bên ngoài cứng đờ người vì sợ hãi nên con quái vật cứ thế mà tiến thẳng vào hoàng cung và ngồi ngay vào ngai của hoàng đế. Những người lính cận vệ mới nói: ‘ngươi đi quá xa rồi đó, hãy đi ra khỏi đây’. Những lời nói, hành động, và thậm chí là những suy nghĩ 0 tử tế làm con quái vật to lớn thêm lên, xấu xí hơn, hôi hám hơn và hung hãn hơn. Người ta càng chửi và xúc phạm con quái vật thì nó càng to lớn và dữ dội hơn . Khi vị hoàng đế trở về thì con quái vật đã trở nên khổng lồ. Nó cực kỳ xấu xí và hôi hám đến nỗi những con giòi bò trên da của nó phát buồn nôn.

Vị hoàng đế trẻ tuổi này rất thông minh. Chàng biết phải làm gì. Chàng nói: Chào mừng bạn. Cám ơn bạn đã đến thăm ta. Có ai mang nước hay trà mời bạn dùng chưa? Hay là bạn thích café? Chúng tôi có café ngon ở Sydney. Với những lời nói tử tế chân thành đó, con quái vật thu nhỏ lại , bớt xấu xí, bớt hung hãn, hôi hám, bớt giận dữ. Và tất cả mọi người trong hoàng cung thấy được sai lỗi của họ. Họ biết phải làm gì. Họ hỏi: bạn dùng pizza 0? Có 1 hiệu bánh pizza tên là Monster Pizza. Ở Sydney đây có 0 nhỉ? Ở Perth thì có. Ồ, bạn thích ăn Sandwich 0? Loại có giăm bông quỷ sứ (deviled ham) ấy. Rất thích hợp cho quái vật dùng. Rồi vài người massage chân cho nó. Phải tới 10 người mới làm xuể vì bàn chân nó rất to.  Vài người hỏi: bạn thích massage vai 0? Con quái vật này có cái đầu khổng lồ. Ồ, tốt đó. Cứ mỗi hành động tốt, con quái vật trở nên nhỏ hơn, bơt xấu xí, bớt hung hãn, bớt hôi hám hơn. Chẳng bao lâu thì con quái vật trở nên rất nhỏ bé. Thêm 1 hành động tử tế nữa và con quái vật hoàn toàn biến mất. Đây là câu chuyện trong Yakkha Samyutta, Tương Ưng Bộ Kinh, chương Dạ Xoa. Cái bánh pizza và massage chân là tôi thêm vô. Nhưng Đức Phật đã gọi đó là Con Quỷ ăn cơn giận. Bạn thật sự có thể thấy con quỷ ăn cơn giận trong đời mình.  Những cảm xúc tiêu cực mà bạn mắng mỏ đuổi nó đi, sẽ trở nên tệ hơn. Hãy chào đón chúng, học hiểu về chúng, khi bạn đã hiểu về chúng thì chúng biến mất.

Xin lỗi vì đã có 1 câu trả lời rất dài cho câu hỏi ngắn gọn của bạn. Tính tôi hay vậy lắm. 1:43:11 (Còn tiếp)

H: về 1 vị đoạt giải Nobel về đường hầm lượng tử sau khi thiền định để có được năng lượng hay nguồn cảm hứng. Làm sao làm được như vậy?

Đ: Thiền định giúp vị ấy có được nguồn cảm hứng để có thể nhìn sự việc theo 1 cách hoàn toàn khác. Rất nhiều lần trong các trường đại học , bây giờ tôi cũng đang nói chuyện tại 1 trường đại học, chúng ta suy nghĩ theo lối hẹp , lối mòn, chúng ta 0 nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ. Chúng ta được huấn luyện để suy nghĩ theo 1 cách nào đó và khi thiền , tất cả những thói quen suy nghĩ ấy biến mất. Cái đó được gọi là tuệ, cái nhìn sâu sắc, nhìn thấy sự việc theo những cách khác chứ 0 theo lối cũ. Đặt câu hỏi tại sao, rồi bạn có những bước đột phá lớn trong kiến thức, trong trí tuệ. Đặt vấn đề tại sao, là điều rất nhiều người 0 chấp nhận. Và họ nói rằng: 0 đúng , sai rồi. Tại sao lại thế? Vị này đã làm việc về vấn đề này trong 1 thời gian dài, rồi vị ấy thiền định, với năng lực của định, vị ấy thấy vấn đề xa thêm 1 chút theo 1 cách khác. Tôi nhớ có lần đi Canada, 1 trong những đệ tử của tôi ở đó, 1 phụ nữ Sri Lanka tuyệt vời, cô đang làm 1 nghiên cứu rất hay , cô ấy rất được nể trọng. Cô ấy mời tôi đi dùng trà với vị hiệu trưởng danh dự của trường đại học Dalhousie. Vị này cũng là 1 nhà vật lý học. Khi đến đó, tôi nói rằng 1 trong những vấn đề của các trường đại học, 1 vài khẩu hiệu (slogan) của họ nên được thay đổi. Tôi 0 biết khẩu hiệu của trường này là gì , nhưng tôi nói: sao 0 thay đổi chúng thành ‘khi mọi người đều suy nghĩ giống nhau thì 0 có ai suy nghĩ gì cả’.  Đó là 1 vấn đề đối với khoa học. Chính trị cũng có vấn đề. Vấn đề với những nỗ lực trong y học. Có quá nhiều người suy nghĩ giống nhau, 0 ai đặt vấn đề, 0 ai đào sâu vấn đề. Đó là câu trả lời của tôi.

H: Thầy sẽ nói gì với những người tin rằng tâm chính là não?

Đ: Stephen Hawking là 1 trong những người tin như vậy. Bạn tốt của tôi là Bernard, là 1 cộng tác viên thân cận của Thầy, 0 bao giờ có thể thuyết phục được Thầy Hawking rằng tâm thì hoàn toàn khác với não. Bạn cần phải có tâm. Trong lý thuyết lượng tử thì để làm 1 điều gì, bạn cần phải có sự tách biệt giữa quan sát hiện tượng, trải nghiệm hiện tượng. Thậm chí nói theo khoa học, tôi biết rằng tâm thì hoàn toàn độc lập. Trong những năm trước mới đây thôi, vào 1981, giáo sư John Lorber có viết 1 bài báo về 1 người 0 có não. Biết được chuyện đó là do vị ấy đang làm nghiên cứu về hình dạng của xương sọ người. Nếu xương đầu người mà hơi dị dạng, nhìn khác lạ thì vị ấy sẽ tìm hiểu xem điều đó có ảnh hưởng đến trí thông minh hay trí tuệ cảm xúc của bạn hay 0. Vị này mời tất cả các sinh viên của mình có xương hộp sọ hơi biến dạng hoặc khác lạ tham dự. Nếu đồng ý thì họ sẽ làm nghiên cứu nhỏ, trong đó có phần quét CT. Có 1 sinh viên đã tốt nghiệp ngành toán văn bằng 1, bây giờ học văn bằng thứ 2 . Em sinh viên này có bạn gái, và trông thông minh hơn mức trung bình. Nhưng khi quét CT hộp sọ em này thì thấy em 0 có não, mà chỉ có 99% chất dịch liên sọ, 1% là vỏ não. 0 có cách gì giải thích được chức năng não cao cấp mà em này có.

Tôi nhớ trong 1 khóa tu thiền, có 1 anh bị ung thư xoang mũi. Tôi được 1 bác sỹ đưa đến đó. Vị BS này là 1 Phật tử. Chúng tôi đã thảo luận với nhau cách thực hiện khóa tu thiền. Vị bác sỹ ấy nói đã xem bản quét CT đó. Nó đã được quét lại lần 2 để chắc rằng lần quét 1 không bị lỗi. Chuyện đó là có thật. Vậy điều gì đã xảy ra? Vị ấy nói hồ sơ ca này được cho vào ngăn tủ phía sau trong kho lưu trữ, thuộc dạng bất thường. Nghĩa là người ta cho rằng 0 thể xảy ra, nhưng nó lại có thật.  1:49:37 (Còn Tiếp)

Chỉ mới 4 năm trước thôi, một vài nhà Sư đã tìm ra 1 người có 90% là vỏ não , 10% còn lại là dịch liên sọ. Não người này đáng ra sẽ 0 có những chức năng cao cấp, thế nhưng người này vẫn có những chức năng ấy và sống rất tốt. Điều này chỉ ra rằng não 0 có liên quan đến những hiện tượng (chức năng hoạt động cao cấp) ấy. Tôi 0 hiểu tại sao người ta 0 thể thấy được điều hiển nhiên như vậy.

Một vấn đề khác là sự minh mẫn cận tử (terminal lucidity). Khi tôi ở Singapore giảng cho khoa chăm sóc giảm đau (thường là cho những bệnh nhân bị bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo, đau đớn hoặc giai đoạn cuối), tôi hỏi họ có bao nhiêu vị y tá, bác sỹ ở đây chứng kiến hiện tượng minh mẫn cận tử (còn gọi là hồi quang phản chiếu của người sắp chết). Đây là hiện tượng 1 người sắp chết , thậm chí là đang hôn mê hay mất trí nhớ, trong những giây phút cuối của cuộc đời, họ mở mắt ra và có thể nhớ biết mọi người, 0 hôn mê nữa. Kiểu: ồ rất tốt khi được gặp bạn. Bạn đã đi đâu nãy giờ. Họ nói chuyện hoàn toàn tỉnh táo nhưng thật ra lúc đó não của họ đã chết rồi. Đây là hiện tượng minh mẫn lúc cận tử. Khoảng 1/3 bác sỹ và y tá trong khoa này xác nhận họ đã từng gặp hiện tượng như vậy.

Khi tôi kể câu chuyện này , 1 bác sỹ ở Perth đã giơ tay lên và nói: vâng, tôi đã gặp trường hợp như vậy vào tuần trước.  1 bệnh nhân của bác sỹ này đã rơi vào hôn mê được 1 hay 2 ngày rồi, đang hấp hối. Các bác sỹ, y tá đều biết rằng cái chết 0 xảy ra trong 1 thời điểm mà nó diễn tiến trong 1 quá trình. Người bệnh nhân có dặn trước rằng: ‘những người thân của tôi, tôi để địa chỉ , email và số phone của họ trong quyển sổ nhỏ bên cạnh giường. Nếu có chuyện gì xảy ra, xin hãy gọi báo cho họ biết’. Vì thế khi bệnh nhân này hấp hối, vị bác sỹ bắt đầu gọi cho những người thân của bệnh nhân, từng người một. Khi bác sỹ gọi cho con gái bệnh nhân là Julie. Lúc cô này nghe máy, vị bác sỹ nói: Julie, cha của cô đang hấp hối, xin hãy đến ngay. Lúc này người bệnh nhân đang hôn mê bỗng mở mắt ra, quay người sang và nói: ‘Nói với Julie là tôi yêu con bé rất nhiều’. Nói xong lời cuối đó thì vị này qua đời. Nghe có vẻ như 0 thể nào vì lúc đó não của vị này 0 còn hoạt động được nữa. Đó là sự minh mẫn cận tử. Lúc này não 0 còn hoạt động mà tâm hoạt động.

Về trẻ con, có bạn nào ở đây có con mới vài tuần tuổi mà nói chuyện được 0? Có 1 đôi vợ chồng người Úc, họ 0 phải Phật tử, có 2 đứa con là Peter và Paul. Họ đến gặp tôi và nói rằng: chúng con 0 phải Phật tử, chúng con đến gặp Thầy vì nghĩ Thầy sẽ xem xét chuyện này 1 cách nghiêm túc chứ 0 chế giễu chúng con. Đứa bé mới được sinh trong bệnh viện được vài tuần, vẫn còn nằm nôi. 1 hôm cha mẹ với nói với con trai lớn hơn rằng: ‘Peter con đến và nói chúc ngủ ngon với em Paul đi’.  – Thế là Peter đến bên nôi, đứng tựa vào và nói với em: ‘chúc em ngủ ngon Paul’ – Rồi Paul đang nằm trong nôi trả lời: “Chúc anh ngủ ngon Peter”. Bạn có gặp chuyện như vậy chưa? Lúc đó bạn sẽ làm gì? 2 vợ chồng này bị shock, chúng ta có thể tưởng tượng ra được. Họ quay lại nhìn đầy nghi ngờ dò xét. Con trai lớn của họ mới 2 hay 3 tuổi, nói lần nữa: ‘chúc em ngủ ngon, Paul’. Lúc này cả 2 vợ chồng đều chú ý và nghe chú nhỏ trong nôi nói: “Chúc anh ngủ ngon, Peter”. Phần ly kỳ trong câu chuyện này là chú nhỏ đang nằm trong nôi mở miệng trả lời bằng giọng của người lớn chứ 0 phải là giọng trẻ con. Lúc này thì Thầy Ajahn Chah cũng đang có mặt ở đó với tôi. Chuyện này làm sao có thể xảy ra được? Đây là kinh nghiệm cá nhân mà người ta trực tiếp kể cho chúng tôi nghe.

Tôi cũng biết có 1 cặp vợ chồng người Mã Lai gặp chuyện giống vậy và họ quyết định 0 kể cho ai nghe vì sợ bị chế giễu.  Tôi cũng có đọc 1 bài báo , nó có ý nghĩa rất lớn với tôi. Đó là ở Mỹ, tại 1 phòng hộ sinh, đứa bé vừa mới ra khỏi bụng mẹ, nó nhìn quanh và nói: ồ 0 , lại nữa à?  Tôi muốn khuấy động không khí 1 chút, nhưng chuyện này là có thật. Cách duy nhất để giải thích chuyện này là do tâm, 0 do não. Não em bé lúc này chưa phát triển đủ, nhưng tâm thì có.

H: Thưa Ajahn, khi tâm đang rất rất bồn chồn do vấn đề bên ngoài thì việc ngồi thiền là rất khó khăn, làm sao để ngồi tĩnh lặng lúc đó? Lúc đó chúng con nên làm gì?

Đ: khi bạn học được cách ngồi tĩnh lặng thì cho dù có bất kỳ vấn đề gì , bạn vẫn nghỉ ngơi, bạn 0 phải là bất kỳ vấn đề nào trong số đó và bạn có trí tuệ để giải quyết những vấn đề ấy khá dễ dàng. Tôi có mẹo nhỏ này: nhiều năm về trước, có lần tôi ở trong 1 nơi rất ồn ào , ngay giữa thị trấn. Cộng đồng Phật tử Miến Điện đang cố gắng làm điều gì đó 1 cách ôn hòa để gây sự chú ý vào các vấn đề đang xảy ra ở Miến Điện lúc đó. Họ mời tôi đến đó để cùng  ngồi thiền 2 giờ bên vệ đường để đối diện với cái họ gọi là time zone gì đó, giống như cơn bão trò chơi điện tử. Rất ồn ào. Tôi nghĩ đây là 1 thử thách rất tốt cho tôi. Rồi tôi ngồi thiền ở đó 2 giờ. Tôi tưởng tượng ra có 1 cái bong bóng bao quanh tôi. Bên trong là không gian của tôi. Những thứ khác ở bên ngoài.  Sau 1 lúc, khi bạn thật sự tập trung vào bên trong và trở nên định tĩnh, những tiếng ồn ấy trở nên rất xa cách với bạn, rất rất xa dù chúng ở ngay bên cạnh bạn. Sau khi hiện tượng như vậy xuất hiện,  bạn 0 nghe thấy những âm thanh đó nữa. Sự kiện đó xứng đáng khi trước hết bạn thấy được giá trị trong đó.

Có khi tôi chưa đề cập đến, hy vọng là bạn đã từng nghe qua rồi, có cái gọi là đầu tư cho thời gian. Khi làm việc, bạn có đủ thời gian để làm hết mọi việc 0? Nếu  0 thì nghĩa là bạn đang lãng phí thời gian cho nên bạn 0 có đủ thời gian. Lãng phí thời gian là gì? Bạn có khi thấy con mình làm bài tập hay làm công việc, dự án gì đó cho nhà trường, bạn thấy chúng trong máy vi tính. Và những đứa trẻ thật sự 0 làm gì nhiều lắm, 0 thấy ghi thêm dòng chữ nào hay ý tưởng nào, mãi mà 0 thấy các đoạn bài làm được thực hiện. Bạn có cảm thấy như vậy 0? Bạn có 1 số việc phải làm mà sao mất rất lâu giờ vẫn chưa xong , đó là do tâm bạn chưa sẵn sàng làm công việc đó. Thay vì tự thúc đẩy mình ngồi trước máy vi tính, bắt mình phải làm việc, thì bạn nên nghỉ ngơi, đi dạo vòng vòng hay tốt nhất là đi ngồi thiền. Bạn sẽ thấy năng lượng trở lại với bạn như tôi đã nói lúc bắt đầu. Rồi điều xảy ra là 15’ ngồi thiền, ngay giữa 1 đống công việc chưa xong, hãy dừng lại, hãy bình an, đừng phí phạm 15’ ấy , đừng nghĩ về công việc, hãy tưởng tượng là bạn đang ở trong cái hang động nhỏ của mình, làm cho tâm bạn thật sự rất bình an. Khi ra khỏi thời thiền, bạn thấy mình được tiếp thêm năng lượng , sáng suốt, bất cứ việc gì bạn làm lúc đó cũng đều rất hiệu quả. Đôi khi tôi phải viết email, tôi 0 viết vì quá mệt. Thế là tôi ngồi thiền rồi sau đó mới viết.  Không phải là tôi trì hoãn mà muốn tránh lãng phí thời gian. Bạn chờ đợi đến sau khi thiền, bạn viết email hay 1 tiểu luận nào đó, lúc đó bạn thấy mình làm rất nhanh với chất lượng cao.

Về vấn đề này, bạn có biết quyển sách đầu tiên mà tôi viết: ‘Mở cánh cửa tâm hồn’. Các bạn đã thấy quyển đó chưa? Nửa đầu quyển sách ấy tôi viết trong 1 đợt tu ẩn cư, mỗi ngày 1 giờ viết tay, 0 dùng máy vi tính vì lúc đó tôi 0 có máy vi tính, phần còn lại trong ngày tôi thiền định. Tôi viết ½ đầu của quyển sách gồm  13 phần , tôi vẫn còn giữ bản thảo gốc ấy trong phòng của tôi. Tôi 0 đấu giá bản thảo này mà để đó để làm niềm vui. Tôi nhìn ngắm bản thảo ấy, 0 có 1 lỗi nào, chỉ gồm những dòng chữ viết tay thực sự đẹp. Người ta hỏi tôi dùng font chữ nào, tôi thấy trên máy vi tính 0 có font chữ nào giống như vậy cả, là chữ viết tay. Tôi nhìn ngắm tập bản thảo ấy và tự hỏi: làm sao mà mình làm được nhỉ? Rất nhiều trang mà chỉ mất 1 thời gian ngắn để viết. Sau khi ngồi thiền, ý tưởng về vấn đề có liên quan tuôn ra và tôi chỉ việc viết xuống. Đó là lý do bạn có thể làm việc ở mức độ cực kỳ cao chỉ trong 1 thời gian ngắn (là xong việc) mà 0 bị stress

Tôi biết lý do tại sao khi tôi đến thăm vùng núi ở San Francisco , thung lũng Valley Silicon, trụ sở chính của Google, tôi thấy họ có phòng thiền và để tôi ngồi thiền ở đó. Tại Facebook, họ có 1 khuôn viên rất rộng , có đường nội bộ riêng , họ đặt tên đường ấy là number one hacker drive. Họ cũng có 1 phòng thiền. Họ vào đó ngồi thiền, định tĩnh trong vòng 15’ – 30’ rồi sau đó đi ra với ý tưởng mới. Lúc đó tâm bạn sẵn sàng sáng tạo ra những câu văn, ý tưởng hay báo cáo thật sự rất nhanh. Khi có vấn đề rắc rối, dịch bệnh, những lúc đó chúng ta lãng phí rất nhiều thời gian, làm việc 0 có hiệu quả hay sáng kiến nào do quá mệt mỏi. Nếu tôi là 1 CEO, tôi nhất quyết mong muốn rằng bạn hãy ngồi thiền, trong giờ làm tại công ty. Bạn sẽ nhận được rất nhiều từ nhân viên khi họ ngồi thiền đúng cách. Có thể gọi đó là khai thác (Thầy cười), nhưng theo nghĩa tích cực.

H: Thưa Ajahn, bạn con ngồi kế bên con đây, chúng con đang cố gắng thực hành giới 0 sát sinh, nhưng rủi thay, chỗ chúng con ở có rất nhiều gián. 1 tối nọ bạn con thấy con giết gián và nói rằng con sẽ bị quả báo rất xấu. Con muốn biết nếu Đức Phật gặp như vậy, Ngài sẽ làm thế nào ạ?

Đ: Nếu trường hợp Đức Phật ở đó, thì Ngài sẽ rải tâm từ đến những chú gián. Chúng sẽ 0 làm phiền bạn nữa. Bạn cũng nên hiểu vì sao gián lại ở đó. Gián cần nước uống thì bạn đặt nước uống ở bên ngoài nhà cho chúng. Chúng ở đó vì có thức ăn thì bạn làm cho chỗ ở của bạn rất sạch sẽ. Có 1 lần chúng tôi cũng gặp rắc rối với gián trong nhà bếp tu viện. Tôi thật sự thất vọng. Chúng tôi có nhiều cách để bắt chúng và đem thả thật xa. Có 1 vị hành giả trong tu viện cho rằng như vậy sẽ mất thời gian nên vị ấy gọi điện nhờ hỗ trợ từ chuyên gia. Vị ấy gọi cho hội đồng địa phương , ngay khi ban sức khỏe nhận được tin, họ nói: các vị có gián trong tu viện à? Các vị phải tiêu hủy chúng, nếu 0 chúng tôi sẽ đóng cửa tu viện. Như vậy là rắc rối to, cho nên chúng tôi phải cho xịt thuốc nhà bếp nếu 0 thì 0 còn tu viện Bodhinyana nữa. Từ đó về sau, hàng tuần chúng tôi dọn mọi thứ ra và vệ sinh sạch sẽ kỹ càng. Từ đó đến nay đã nhiều năm, chúng tôi 0 còn gặp vấn đề như vậy nữa. Chúng ta hãy có từ tâm với những con gián. Có 1 loại gọi là gián Đức, chúng sống trong những bìa cứng, thùng giấy, thì phải mất công nhiều hơn để làm vệ sinh. Khi mọi thứ sạch sẽ thì 0 còn vấn đề gì. Và cũng xứng đáng để chúng ta bỏ nhiều công sức dọn dẹp mọi thứ sạch sẽ để những con gián 0 còn bị đe dọa nữa. 

Bạn cũng có thể nói chuyện với những con vật nhỏ bé đó. Chúng có hiểu đấy. Tôi đã từng thấy nhiều lần trong đời , 1 trong những liêu cốc tôi ở tại tu viện Bodhinyana là 1 túp lều hình chữ A, ở ngay cạnh 1 ổ kiến lớn. Giới luật của Tỳ Kheo chúng tôi là 0 được xây liêu cốc cạnh ổ kiến, nhưng với thế đất chỗ đó thì chúng tôi 0 còn cách nào khác. Lúc đó tôi là người xây cốc, tôi phải bảo đảm rằng luôn tránh cái ổ kiến đó, 0 để cây gỗ đè lên ổ kiến, 0 làm phiền chúng.  Khi xây xong cái cốc, tôi vào đó ở. Những con kiến 0 bao giờ vào trong cốc. Thành thật mà nói, tôi quan tâm đến chúng và chúng quan tâm đến tôi. Rồi sau đó có 1 người lái máy kéo cán lên ổ kiến thì chúng mới vào trong cốc. Tôi thấy những chuyện như vậy rất nhiều lần. Thậm chí là những con rắn , ở Thái Lan, ở Tây Úc, ở tu viện Santi, có rất nhiều rắn. Chúng có làm hại ai 0? Tất nhiên là 0. Tại sao? Nếu bạn gọi bên kiểm lâm đến để bắt hết chúng, giết chúng hay dùng thuốc độc diệt chúng thì chúng sẽ tấn công. Nếu bạn rải tâm từ đến chúng thì sẽ có hiệu quả. Tôi đã làm nhà Sư rất lâu rồi, thậm chí khi ở Thái Lan, rắn gọi cho bạn, thậm chí lỡ giẫm trúng chúng thì chúng cũng 0 làm hại gì bạn. Vì thế nếu bạn tử tế, có lòng từ với các chúng sinh ấy, chúng sẽ tử tế, có lòng từ với bạn. 2:09:05 (Còn Tiếp)

H: theo sự hiểu biết của con  thì ta có được định khi ta thấy mọi việc rất nặng nề và chậm chạp hoặc là khi ta được tiếp thêm sức mạnh 1 cách cân bằng . Sự khác nhau giữa chúng là gì và có cách nào để chuyển từ Định do trì trệ nặng nề sang Định nhẹ nhàng.

Đ: cách thức để chuyển từ định nặng nề sang định nhẹ nhàng là ngừng cố gắng. Đừng cố gắng làm, cứ để nó diễn ra 1 cách tự nhiên. Thầy cầm 1 ly nước giơ lên và nói: đây là định nặng nề, bạn cố gắng giữ cho nước trong ly tĩnh lặng.  Bây giờ bạn đặt nó xuống. Tôi để cái ly ở đó trong 1 hay 2 giờ thì nó sẽ trở nên rất tĩnh lặng. Sẽ rất dễ dàng khi bạn buông xả. Sự tử tế, nhẹ nhàng. Khi tôi còn là 1 nhà Sư trẻ, đôi khi tôi thắc mắc, 0 biết tâm từ metta nằm đâu trong Bát Chánh Đạo. Tôi nghĩ rằng ít nhất phải có 1 chi trong đó là tâm từ, như Chánh Kiến, Samma Metta chẳng hạn, nhưng tôi 0 tìm ra nội dung nào như vậy. Rồi sau này khi tôi học tiếng Pali và nghiên cứu sâu hơn thì tôi tìm ra metta nằm trong chi thứ 2 của Bát Chánh Đạo, là Chánh Tư Duy (suy nghĩ đúng đắn). Chánh Tư Duy có 3 loại là xuất ly tầm -nekkhammavitakka, vô sân tầm - avyāpādavitakka, vô hại tầm - avihiṁsāvitakka. Xuất ly nghĩa là gì? Là buông xả, đặt xuống. Vô sân là gì? Là đồng nghĩa với tâm từ Metta. Dịch là vô sân, 0 sân hận, nhưng Đức Phật đã áp dụng thế nào? Ngài áp dụng tâm từ Metta. Loại thứ 3 vô hại là gì? Là 0 bạo lực, 0 bạo động, là sự nhẹ nhàng. Chúng ta thấy rõ vô hại qua lời dạy của Ngài Gandhi về bất bạo động. Những ai bạo lực trong thiền, như mấy vị thiền sư trường phái Zen, họ có thể dùng thước, gậy thiền để đánh bạn nếu bạn ngủ gật khi thiền. Với tôi, đó 0 phải là tinh thần Phật Giáo. Lần đó tôi đến Hong Kong và nói chuyện với 1 nhà Sư đến từ lục địa Trung Quốc. Vị ấy kể rằng vị ấy dự 1 khóa tu thiền, trong khóa tu đó có 1 phụ nữ ngủ gật. Vị thiền Sư liền dùng thước đánh vào lưng cô ấy. Cô này liền lấy điện thoại ra và gọi cảnh sát. Họ đến và bắt vị thiền sư ấy đi. Ở Trung Quốc bạn 0 thể làm như vậy. Và tôi cũng 0 muốn ai làm như vậy với các bạn ở đây. Theo tôi, dùng thước đánh vào lưng người khác như vậy thì 0 đúng với tinh thần Phật Giáo.

H (từ 1 em nhỏ): Tại sao Thầy lại trở thành nhà Sư?

Đ: Sư kể 1 câu chuyện rất thật nhé! Trước đây Sư là 1 nhà Vật lý lý thuyết, nghĩ rằng sẽ có thể tìm ra sự thật của cuộc đời này thông qua khoa học.  Rồi Sư nhận ra có nhiều điều trong khoa học làm Sư bối rối. Có quá nhiều người cố gắng chứng minh để bảo vệ quan điểm của họ hơn là phản biện. Sư có 1 người bạn gái và rồi chia tay với cô ấy. Lúc đó Sư có 1 nền tảng giáo dục tốt, còn trẻ, có tự do đi đây đi đó; muốn sang Á Châu để trở thành 1 nhà Sư trong thời gian ngắn. Có 1 điều Sư thích ở Phật Giáo Thái Lan là họ cho xuất gia gieo duyên trong 1 thời gian ngắn. Vì thế Sư dự định sang Thái Lan để thọ giới xuất gia trong 2 năm, đạt được Giác ngộ, rồi sau đó sẽ trở về, tìm 1 cô bạn gái tử tế để kết hôn, lập gia đình và tiếp tục theo đuổi nghề nghiệp của mình.  Điều quan trọng là trước hết Sư muốn được Giác Ngộ. Đó là những điều Sư nghĩ về Phật Giáo lúc đó. Có 1 điều kỳ lạ xuất hiện, khi Sư trở thành 1  nhà Sư mới, 1 Sa di tại Bangkok, 3 đêm đầu tiên Sư gặp ác mộng lúc nửa đêm làm Sư kinh hoàng giật mình tỉnh giấc. Cơn ác mộng đó là Sư thấy mình trở lại là 1 cư sỹ. Sư mở mắt ra thấy chiếc y của mình được gấp gọn gàng bên cạnh giường. Ồ, mình đã là 1 nhà Sư. Mình đã làm được rồi. Sư thấy thật hạnh phúc và nhắm mắt ngủ say trong yên bình. Điều này xảy ra 3 đêm liên tiếp. Giống như muốn nói với Sư 1 điều gì đó rằng trong sâu thẳm, Sư thật sự rất rất muốn xuất gia.  Từ đó trở đi, Sư 0 còn nghi ngờ gì nữa, rằng đó chính là cuộc đời của Sư. Và nhiều lần khác, các bạn có thể hỏi Ajahn Sujato về điều này, có rất nhiều vị Sư muốn xả y. Và tôi luôn là người cuối cùng họ đến gặp: Đừng đến gặp Ajahn Brahm, bạn sẽ 0 được đồng cảm (về việc xả y) đâu. Tôi yêu thích cuộc sống của tu sỹ Phật Giáo, 1 nhà Sư/ Ni. 1 cuộc đời rất đẹp. Đôi khi bạn có thể nghĩ về cuộc đời bên ngoài bức tường rào, kiểu : nếu tôi là 1 cư sỹ, tôi có thể dạy học tốt hơn. 0 đâu! Đời sống xuất gia là 1 nguồn cảm hứng rất lớn. Có bao giờ bạn xem xét, cân nhắc về nghề làm tu sỹ Phật Giáo, là 1 nhà Sư hay Ni 0?

Thành thật mà nói, tôi nhận được rất nhiều thư và phản hồi mà thù lao thì tệ khủng khiếp. Họ khai thác tôi tối đa (cười). Nhưng sự hài lòng trong công việc này thì vượt khỏi thế gian này. Trên đường đi ô tô đến đây, tôi kể chuyện mới đây tôi ở Anh, dạy 1 khóa tu thiền cuối tuần ở Sheffield, miền bắc nước Anh. Đây 0 phải là thành phố có đông Phật tử. Tôi vừa mới ra khỏi nhà ga xe lửa để đến chỗ dạy thiền thì 1 anh chàng đang lái máy ủi sửa đường, loại rất to, làm việc cho hội đồng địa phương . Anh ấy mở cửa sổ xe và la to : này, ông thầy nhìn giống bản nhái của Ajahn Brahm ở Úc quá. Tôi trả lời: vâng, tôi là Ajahn Brahm nhưng hôm nay tôi 0 ở Úc mà ở đây, tại Sheffield. Anh ta tắt máy, bò ra khỏi cỗ máy, ngưng mấy anh công nhân đang làm việc lại, chúng tôi nói chuyện với nhau 1 lúc và cùng chụp hình. Rồi anh ta nói họ phải trở lại với công việc, 0 thôi thì sẽ có thế chiến thứ 3 với mấy ông hội đồng địa phương.  Việc này lại làm tôi thấy rất hạnh phúc. Anh ta nói thường xuyên nghe những bài Pháp thoại của tôi trên Youtube. Anh ta 0 thể tin rằng ông thầy mình chỉ gặp trên Youtube  lại xuất hiện ngay trước mặt anh ta trên đường phố Sheffield vào sáng ngày thứ 7.  Anh ấy 0 thể tin được nên đã ngưng mọi việc lại để gặp tôi.  Niềm vui mà tôi nhận được lúc đó là bao la. 2:19:27 (Còn tiếp)

H: Thưa Ajahn, hướng dẫn của Thầy về Vipassana là gì?

Đ: 0 có sự tách biệt giữa thiền quán Vipassana và thiền định Samadhi. 2 thiền này đi chung với nhau. Nói 1 cách ngắn gọn là Ajahn Chah ví chúng như 2 mặt của 1 bàn tay. Bạn có thấy mặt trước bàn tay của tôi 0? Rồi mặt sau? Mặt sau của bàn tay giống như thiền quán Vipassana còn mặt trước của bàn tay giống thiền định Samadhi. 0 thể tách rời chúng. Bạn cũng có thể nghĩ rằng bạn thực hành thiền quán là mặt trước của bàn tay và thiền định Samadhi là mặt sau của bàn tay. Bạn cũng có thể nghĩ bạn thực hành thiền định Samadhi trước rồi thiền quán Vipassana ngay sau đó. Có khi bạn nghĩ bạn thực hành cả 2 . Bạn 0 thể chia tách chúng. Ngày mai tôi sẽ nói thêm về điều này, nếu được thì bạn hãy đến vào ngày mai.

H: Câu hỏi của con là về chủ nghĩa hoàn hảo. Con muốn biết làm sao có thể buông xả việc mong muốn mọi việc phải đi theo 1 đường hướng nào đó. Làm sao có thể sống với sự yên tâm bình thản?

Đ: Tôi nhớ là có dạy vd này cho 1 lớp gồm những bệnh nhân, các khách hàng của khoa sức khỏe thần kinh. Tôi nói nhiều người trong số các bạn cho rằng mình 0 giống ai. Nghĩ như vậy là rất sai. Khi bạn bị bệnh này bệnh kia , bị phàn nàn chê trách thế này thế nọ, bạn nhận được chẩn đoán tệ nhất như là mắc bệnh thần kinh hay bệnh thể lý hay bất kỳ bệnh gì khác, bạn nghĩ bạn 0 giống ai, 0 được như người ta. Và tôi đã nói với cả lớp ấy tại trung tâm hội nghị lớn của Perth rằng bạn giống như những cái cây trong rừng. Tôi là 1 nhà Sư tu trong rừng. Tôi sống trong rừng và thấy rất nhiều cây cối. Trong tất cả những năm sống trong rừng, tôi chưa bao giờ thấy 1 cái cây nào hoàn hảo. Tôi 0 muốn chúng phải hoàn hảo. Thậm chí là những người yêu cây cối như những người Đức sống ở Black Forest, họ 0 bao giờ vào rừng để uốn thẳng những cây bị cong vẹo.

Thứ 1, nếu bạn cong vẹo chỗ nào đó, thì bạn giống những người khác, họ cũng vậy, giống như những cái cây bị cong vẹo đều có vị trí của nó trong rừng. Tôi 0 muốn chúng phải biến đi.  Bạn bị cong vẹo, có vấn đề này kia, ai cũng vậy.

Thứ 2, bạn càng cong vẹo thì bạn càng độc đáo, xinh đẹp. Tất cả những cái cây bị cong, bị vặn vẹo, là những cái cây tôi muốn ngồi dưới gốc của chúng. Chúng đẹp tuyệt vời. Khi tôi nói như vậy với những bệnh nhân mắc các chứng bệnh thần kinh , 1 cặp đôi sau đó đã đến và xin lỗi tôi. Tôi nói các bạn 0 cần phải xin lỗi tôi. Họ nói chúng con muốn nói xin lỗi. Cho tôi lặp lại nguyên văn lời họ nói như thế này, khi Thầy mới đến, con quay sang bạn con và nói:  thằng khốn nào đến dạy chúng ta vậy? Họ 0 biết tôi là ai, thấy tôi 0 mặc áo blu trắng. Rồi họ nói: nhưng Thầy đã làm chúng con khóc và cười. Cám ơn Thầy rất nhiều. Những cái cây mọc trong rừng , bạn 0 muốn khu rừng phải hoàn hảo. Thật ra 0 hoàn hảo như vậy thì đẹp hơn nhiều. Tôi 0 biết bạn có bạn đời hay 0, nhưng khi bạn có 1 người bạn đời mà hoàn hảo thì họ sẽ làm cho bạn phát điên lên mất. Xin hãy chọn 1 người có cong vẹo thế này thế kia nhưng yêu thương bạn. Như vậy thì tốt hơn nhiều.

MC: những câu hỏi online chưa được trả lời hết hôm nay thì xin mời các bạn trở lại vào ngày mai.

H: Thầy nói về việc buông xả những chuyện trong quá khứ, nhưng con nghĩ rằng có những nhân tố xảy ra trong tương lai có thể tạo ra sự lo lắng. Làm sao Thầy buông xả được sự lo lắng về những điều sẽ xảy ra hơn là những gì đã xảy ra.

Đ: vấn đề là tương lai đang diễn tiến , chúng ta 0 biết điều gì sẽ xảy ra trong tương lai. Lần đó có người yêu cầu Thầy Ajahn Chah coi chỉ tay dự đoán tương lai cho họ. Anh kia đã thuyết phục Thầy rất nhiều,  sau đó Thầy phải nói rằng: được rồi tôi sẽ xem chỉ tay để dự đoán tương lai cho bạn. Tôi nghĩ là các bạn đã biết câu chuyện này rồi. Thầy ấy dò xem  tất cả các đường chỉ trên tay của người đàn ông này , lâu lâu lại chêm vài từ Ồ … uh … à … xem đường chỉ này kìa … cái này hơi đáng lo … Anh chàng này rất phấn khởi hồi hộp hỏi: vậy tương lai con thế nào? Ajahn Chah nói: Sư 0 nói sai đâu nha, Sư cũng 0 nói dối. – Vậy tương lai như thế nào? Xin nói cho con biết. – Thầy nói: tương lai anh 0 có gì chắc chắn.

Và điều đó thì rất đúng. Tương lai của bạn đang được hình thành . Những người lo lắng thì sự lo lắng của họ dễ tạo ra 1 tương lai xấu. Hôm thứ 3, khi tôi trở lại Perth, tôi dạy tại Solaris, còn có tên khác là trung tâm ung thư ở Perth. Đã 33, 34 năm nay, năm nào tôi cũng đến đó dạy. Có lần tôi hỏi: Sao năm nào các bạn cũng tiếp tục mời tôi giảng vậy? Họ trả lời: vì 1 trong những người đứng đầu ở đó, khi tôi giảng lần đầu tiên  ở đó, trung tâm này có tên là hiệp hội hỗ trợ ung thư , đã hỏi tôi 1 câu hỏi. Cô nói bị bệnh ung thư ngực, và họ giải phẫu để lấy nó ra. Việc đó gây chấn thương và đau đớn rất nhiều. Tôi 0 biết có bạn nữ nào ở đây đã từng bị ung thư ngực chưa? Họ phải cắt bỏ ngực. Nam giới thật sự 0 thể hiểu được cảm giác đau đớn rất nhiều về mặt thể lý và tâm lý ấy. Cô hỏi: chứng ung thư bị đẩy lùi, nhưng nếu nó trở lại thì sao? Tôi trả lời 1 câu rất đơn giản: vậy nếu nó 0 bao giờ trở lại thì sao? Tôi đã 0 nhận ra sức mạnh của câu nói ấy đối với cô này như thế nào. Cô nói câu nói ấy đã giúp giải quyết được vấn đề của cô, 0 phải về mặt logic mà về mặt tâm lý. Nó có thể 0 bao giờ bị tái lại. Và thật sự là chứng ung thư ấy 0 bao giờ tái lại (nơi cô này) mà cô lại bảo đảm rằng tôi có trở lại để giảng hàng năm trong vòng 25 năm, cho đến khi cô ấy quá lớn tuổi, 0 đến tham dự được nữa. Bạn nên nhớ là khi bạn lo sợ điều gì đó thì điều lo sợ ấy thường xảy ra. Bạn hãy tưởng tượng, nếu bạn quá lo sợ về ung thư , nó làm cho  mức độ stress cao hơn. Và điều này có thể là 1 trong những nguyên nhân chính gây bệnh ung thư. Các bạn có bạn đời mà hay nghĩ rằng nếu mình phát giác ra anh ta làm gì đó sai thì sao nhỉ? Hay khi cô ấy làm gì đó sai và nghĩ: điều gì sẽ xảy ra? Nghĩ như vậy sẽ làm bạn stress cao độ. Nó trở thành nỗi đau mà bạn phải chung sống. Bạn lo sợ điều gì thì chính là bạn giúp cho nó dễ xảy ra. Tôi nghĩ là các bạn hiểu rất rõ về mối quan hệ, kiểu điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta 0 trả hết nợ cho, vd như, tu viện Santi? Chắc sẽ phải ngồi tù. Người ta hay lo lắng kiểu như vậy. Tôi có thể bảo đảm với bạn: 0 có gì phải lo lắng hết. Đừng ràng buộc mình với những suy nghĩ như vậy. Bạn đồng ý chứ?

Vâng.

MC: Xin cảm ơn Ajahn, cảm ơn các bạn rất nhiều.